Ý nghĩa của cuộc khởi nghĩa N’Trang Lơng còn được thể hiện qua tinh thần đoàn kết dân tộc giữa người M’nông với các cộng đồng dân tộc Tây Nguyên khác và sau này là người Kinh và đồng thờ[r]
Trang 1Vinh danh người anh hùng dân tộc N’Trang Lơng
Trong quá trình tiến hành cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc trên tinh thần xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân, nhân dân Việt Nam đã ghi nhận về một tinh thần đoàn kết bất khuất từ phong trào khởi nghĩa N’Trang Lơng.
Cuộc khởi nghĩa của anh hùng N’Trang Lơng và các dân tộc Tây Nguyên là một trong những đỉnh cao mang tính chất tiêu biểu của vùng đất này, đóng góp chung cho sự nghiệp giải phóng đất nước Lịch sử đã cho thấy rằng, tên tuổi của một nhân vật lịch sử N’Trang Lơng và phong trào khởi nghĩa của ông gắn bó chặt chẽ với mảnh đất Đăk Nông cách ngày hôm nay ngót 100 năm
Năm 1912, phong trào khởi nghĩa N’Trang Lơng bắt đầu diễn ra Với trận công đồn và chiến thắng đầu tiên trận
Bu S’ra là mốc đỉnh cao đầu tiên và cũng là mốc lịch sử mở đầu cho cuộc khởi nghĩa Suốt một phần tư thế kỷ, cuộc khởi nghĩa chống thực dân Pháp xâm lược trên vùng cao nguyên M’nông của N’Trang Lơng cùng nghĩa quân của ông
đã đánh dấu một mốc son chói lọi với những chiến công vang dội, đặc biệt là chiến thắng Bumera - Bunơr (tháng 7/1914) đã buộc địch rút khỏi Cao Nguyên trong một thời gian dài (1915 - 1928) Nghĩa quân đã tiêu diệt hàng trăm tên địch, trong đó có những tên thực dân sừng sỏ như: Henri Maitre, Gatille, Margand , thu và phá hủy hàng ngàn súng ống, đạn dược, kho tàng phục vụ chiến trang của địch Cuộc khởi nghĩa do N’Trang Lơng lãnh đạo là cuộc khởi nghĩa
có quy mô lớn, địa bàn hoạt động rộng, cuộc đấu tranh diễn ra hết sức quyết liệt, liên tục và bền bỉ Trong lịch sử cuộc khởi nghĩa N’Trang Lơng đã nghi nhận nhiều đỉnh cao sự kiện Những sự kiện lớn ấy chính là những chiến công hiển hách và tiêu biểu nhất ở vùng Tây Nguyên, và đương nhiên là tiêu biểu nhất đối với cộng đồng người M’nông trên vùng cao nguyên M’nông Chính vì vậy, N’Trang Lơng chính là biểu tượng anh hùng, là nhân kiệt của lịch sử
Ý nghĩa của cuộc khởi nghĩa N’Trang Lơng còn được thể hiện qua tinh thần đoàn kết dân tộc giữa người M’nông với các cộng đồng dân tộc Tây Nguyên khác và sau này là người Kinh và đồng thời với cả nước Campuchia láng giềng Trong lực lượng nghĩa quân N’Trang Lơng bao gồm nhiều thành phần dân tộc khác nhau có cùng chung ý chí, với quyết tâm sắt đá một lòng nổi dậy đánh đuổi kẻ thù xâm lược trên mảnh đất quê hương N’Trang Lơng, đã kêu gọi và tập hợp đông đảo không chỉ người M’nông khắp vùng kể cả bên nước bạn Campuchia, mà cả người Êđê, Banar, Giarai, STiêng, K’ho, Mạ hợp thành một lực lượng khởi nghĩa rộng khắp Tây Nguyên Chính tinh thần đoàn kết ấy đã làm nên sức mạnh kiên cường, sẵn sàng vượt qua hoàn cảnh khó khăn nhất để đánh thắng kẻ thù Chính tinh thần đoàn kết cộng với bản sắc văn hóa Tây Nguyên đã đóng góp hết sức quan trọng vào trong cuộc kháng chiến chống Pháp và sau này là chống Mỹ, khi mà Đảng ta có đường lối đúng Đây chính là một giá trị của lịch sử, và đồng thời cũng là giá trị của thời đại
Cuộc khởi nghĩa do N’Trang Lơng lãnh đạo đã đạt được đỉnh cao, và được xem là một bộ phận trong cuộc cách mạng đấu tranh giải phóng dân tộc Công lao và tầm vóc của anh hùng N’Trang Lơng đã được khẳng định và vinh danh bằng nhiều việc làm thiết thực Năm 1964, tại Hà Nội, Đảng và Nhà nước ta đã tổ chức trọng thể lễ kỷ niệm 50 năm chiến thắng Bumera - Bunơr (tháng 7/1914 - 1964), một trong những trận đánh vang lừng chiến thắng của N’Trang Lơng và nghĩa quân; nhiều tỉnh, thành trong cả nước đã lấy tên anh hùng N’Trang Lơng đặt tên đường phố, trường học Riêng tại Đăk Nông, với niềm tự hào là mảnh đất đã dưỡng sinh nên người con anh dũng, nơi mang đậm dấu tích của phong trào khởi nghĩa N’Trang Lơng cách đây tròn 100 năm: bon Bunơr, đồn Bumera, bia Henri Maitre, trên dãy núi Nâm Nung, hiện vẫn còn lưu dấu những dấu tích oai hùng một thuở của cuộc khởi nghĩa, cũng như đã khẳng định giá trị lịch sử - văn hóa của sự kiện này
Cuộc khởi nghĩa của anh hùng dân tộc N’Trang Lơng đã được ghi lại trong sử sách với những trang sử chói lọi khí phách anh hùng Tên người anh hùng ấy đã trở thành biểu tượng của tình yêu quê hương, đất nước và ý chí quật cường chống giặc ngoại xâm, đã ăn sâu vào trong ý thức trong cộng đồng các dân tộc Tây Nguyên Hôm nay, để ghi nhớ những công lao đóng góp cho sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc khỏi ách thống trị của thực dân Pháp, việc xây dựng tượng đài anh hùng N’Trang Lơng nhằm tôn vinh người con ưu tú của đồng bào các dân tộc Tây Nguyên là rất đáng trân trọng Việc này hiện tại đã được tỉnh Đăk Nông có chủ trương và phát động rộng rãi quyên góp vật lực để xây dựng Hơn bao giờ hết, rất cần sự chung tay đóng góp xây dựng tượng đài để cùng nhau tôn vinh về người anh hùng dân tộc N’Trang Lơng
Tấn Nhàn Theo:ntranglong.daknong.gov.vn