Suy nghĩ và cảm xúc của nhân vật “tôi” trong tác phẩm hướng về những người dân quê, tạo nhận thức về thực trạng đáng buồn của xã hội Trung Hoa trước cách mạng.[r]
Trang 1Ngữ văn – Tiết 76
CỐ HƯƠNG
_ Lỗ Tấn_
A KẾT QUẢ CẦN ĐẠT
1 Kiến thức: Giúp HS
- Có những hiểu biết bước đầu về tác giả Lỗ Tấn
- Nắm được những nét chung nhất về tác phẩm “Cố hương”: Tóm tắt văn bản, bố
cục, nhân vật, ngôi kể và PTBĐ…
2 Kĩ năng: Đọc – hiểu văn bản nước ngoài hiện đại đậm chất hồi kí.
B CHUẨN BI
- GV nghiên cứu bài, soạn bài; tranh ảnh, thiết bị dạy học.
- HS học bài cũ, soạn bài mới…
C TIẾN TRÌNH
1 Ổn đinh
2 Kiểm tra sự chuẩn bị của HS
3 Bài mới:
*Giới thiệu bài:
Các em đã được học các bài thơ Đường có chủ đê ̀ về Cố hương như Tĩnh dạ tứ (Li
Bạch), Hồi hương ngẫu thư (Hạ Tri Chương); cùng chung một nỗi niềm đau đáu về quê
cũ, truyện ngắn “Cố hương” của Lỗ Tấn là truyện ngắn gắn với những kí ức của chính
nhà văn về quê hương của mình Suy nghĩ và cảm xúc của nhân vật “tôi” trong tác phẩm hướng về những người dân quê, tạo nhận thức về thực trạng đáng buồn của xã hội Trung Hoa trước cách mạng
Vây,…
Hoạt động của GV và
HS
Nội dung
Hoạt động 1
- GV trình chiếu
chương trình photostory đa
chuẩn bị để dẫn vào nôi
dung
- Giới thiệu về những
mốc lịch sử gắn với cuộc
đời của nhà văn
? Dựa vào nội dung đã
tìm hiểu và phần tiểu sử tác
giả, cho biết Lỗ Tấn có vai
trò, vị trí như thế nào trong
nền VHTQ?
? Sự nghiệp sáng tác của
Lỗ Tấn?
- GV trình chiếu những
tác phẩm tiêu
I Tìm hiểu chung
1 Tác gia : Lỗ Tấn (1881 - 1936)
- Là nhà văn nổi tiếng của Trung Quốc.
- Có công trình nghiên cứu và tác phẩm
văn chương đồ sộ, đa dạng
2 Tác phẩm
- Xuất xứ: Là truyện ngắn tiêu biểu,rút từ tập “Gào thét” (1923).
a Tóm tắt văn ban
*Từ khó (sgk)
Trang 2biểu của Lỗ Tấn, chốt y
lên bảng
? Xuất xứ của tác phẩm
“Cố hương”?
-GV kiểm tra việc đọc và
tóm tắt văn bả của HS ơ
nhà Yêu cầu một HS tóm
tắt lại
- GV cho HS đọc bản
tóm tắt trên PowP
? Văn bản có thể chia
làm mấy phần? Nội dung
của mỗi phần? (Dựa theo
trình tự chuyến về thăm
quê của nhân vật “tôi” đê
tìm bố cục?)
- GV chiếu phần phân
chia đoạn
? Em có nhận xét gì về
bố cục của v/b?
? Hình ảnh nhân vật
“tôi” về quê bằng phương
tiện gì? Đi cùng ai? Khi rời
quê bằng phương tiện gì?
cùng ai? Tác dụng?
- GV giảng về kết cấu
đầu – cuối …
? Văn bản thuộc thể loại
nào?
- GV giảng: Tuy cốt
truyện rất rõ rệt
diễn ra theo trình tự thời
gian nhưng mạch tường
thuật luôn bị gián cách bơi
những đoạn hồi ức xen ke
khiến cho vb thấm đẫm yếu
tố hồi kí
- GV chiếu câu hỏi tìm
n.v chính
?Truyện có 3 n.v được
miêu tả kĩ Ai là nhân vật
chính?
- Xét về dung lượng phản
ánh và y đồ tư
tương – nghệ thuật thì chỉ có
b Bố cục : 3 phần
- “tôi” trên đường về quê
- Những ngày “tôi” ơ quê
- “tôi” trên đường rời quê
Bố cục theo trình tự thời gian; kết cấu đầu – cuối tương ứng
Làm nổi bật tư tương, chủ đề của truyện
c Thể loại : Truyện ngắn hiện đại mang
yếu tố hồi kí
d Nhân vật, ngôi kể và PTBĐ
*Nhân vật:
- “tôi” là nhân vật trung tâm, là người kể chuyện;
- Nhuận Thổ là nhân vật chính
*Ngôi kể: thứ nhất, xưng “tôi”
*PTBĐ: Tự sự + MT, BC và Nghị luận
e những hình anh biểu tượng
- “Con đường”
Trang 3“tôi” và Nhuận Thổ là nhân
vật chính
?Nhân vật nào giữ vai
trò trung tâm,là
người quan sát, liên kết mọi
nhân vật, cảnh vật, sự việc
trong truyện để đưa ra nhận
định, đánh giá về các hiện
tượng đời sống được miêu
tả?
? Nhân vật nào có mối
quan hệ trực tiếp
với “tôi” trong quá khứ và
gợi suy nghĩ cho “tôi” về
việc tìm ra con đường đi
mới cho xã hội?
- GV tích hợp phần
TLV
? Xác định ngôi kể? Tác
dụng?
-GV lưu y HS: “tôi” là
người kể chuyện
Và có nhiều chi tiết có thực
trong cuộc đời Lỗ Tấn
nhưng không nên đồng nhất
“tôi” với tác giả Lỗ Tấn
Dẫn dắt câu chuyện
và trực tiếp biểu
hiện tình cảm, quan điểm,
nguyện vọng
? Xác định phương thức
biểu đạt của v/b?
-GV: xuyên suốt cả ba phần
là dòng tâm tư của nhân vật
tôi về cố hướng trước những
tiêu điều của cảnh vật và
con người ơ quê hương;
những suy ngẫm về hiện tại
và tương lai của con người
và xa hội TQ…
? Ngoài những nhân vật
trong truyện, còn có những
hình ảnh nào mang tính
biểu tượng để tác giả thể
hiện chủ đề tư tưởng của tác
phẩm?
- “Cố hương”
Trang 4Hoạt động 2
- GV trình chiếu trên
PowP để giới
thiệu về phần đầu văn bản
(phần chữ nhỏ không dạy )
khi “tôi” trên đường về quê
để HS dễ hình dung về tâm
thế và cảm xúc của “tôi”
? Hình ảnh đầu tiên vào
sáng hôm sau khi về tới nhà
mà “tôi” nhìn thấy là gì?
? h/ả đó gợi lên trong lòng
“tôi” điều gì?
? Ngôi nhà cũ nơi … giờ chi
còn ai?
? Sự đổi thay còn hiện ra
như thế nào trên khuôn mặt
mẹ “tôi”?
?Tất cả gơi lên điều gì?
? Đặc sắc nghệ thuật?
-GV trình chiếu nội dung
phần hướng dẫn học bài,
chuẩn bị tiết 77 và 78.
II Tìm hiểu chi tiết
1 Những suy nghĩ và cam xúc của “tôi”
a những ngày ở quê
*Vừa về tới nhà
- Trên mái ngói“mấy cọng tranh phất phơ
tước gió ”
- các gia đình khác đa dọn đi;
=> có cảm giác hiu quạnh
- chỉ còn mẹ và bé Hoàng ơ trong ngôi nhà
- mẹ “mừng rỡ, nhưng vẫn ẩn một nỗi buồn t thầm kín”
=> sự sa sút , tiêu điều hiện ra ngay chính trong h/a ngôi nhà cũ
buồn ba và thất vọng
*Nghệ thuật:
- Tự sự + miêu tả và biểu cảm