+ Độ cao của thành vách được miêu tả trong mối tương quan với độ hẹp của lòng sông tạo ra một hiệu ứng cảm giác manh mẽ : mặt sông chỗ ấy chỉ lúc đúng ngọ mới có mặt trời, đang mùa hè đi[r]
Trang 1SỞ GD VÀ ĐT TỈNH BÌNH DƯƠNG
TRƯỜNG THPT AN MỸ
ĐỀ THI THAM KHAO TNTHPT (2010) Thời gian : 150 phút(khơng kể thời gian giao đề)
Phần I: Chung cho tất cả thí sinh (5,0 điểm)
Câu 1 (2 điểm)
- Nêu ý nghĩa nhan đề của tác phẩm Ai đã đặt tên cho dịng sơng của Hoảng Phủ Ngọc Tường
2/ CÂU: (3 điểm ): (Anh,Chị ) Viết đoạn văn khơng quá 400 từ.
Hãy viết một bài văn ngắn ( khơng quá 400 từ) phát biểu ý kiến về vấn đề sau:
Hiện tượng sống thờ ơ, vơ cảm, thiếu trách nhiệm với người thân, gia đình và cộng đồng trong thế hệ trẻ hiện nay
Phần II: Dành riêng cho thí sinh học chương trình cơ bản và cho thí sinh học
chương trình nâng cao (5,0 điểm)
3/ CÂU 3b: (5điểm): Dành riêng cho thí sinh học chương trình cơ bản
Cảm nhận của (Anh, Chị) về hình tượng Người dàn bà Hàng Chài trong tác phẩm
Chiếc thuyền ngoài xa của Nguyễn Minh Châu
3/ CÂU 3B: (5điểm ): Dành riêng cho thí sinh học chương trình nâng cao
Cảm nhận của (Anh, Chị) về hình tượng con Sông Đà trong tùy bút Người lái đò sông Đà của Nguyễn Tuân
-Hết -Lưu ý : Thí sinh dược phép chọn một trong hai câu 3a hoặc 3b Trường hợp thí sinh làm bài cả hai câu trong phần riêng cho mỗi ban thì phần bài làm này sẽ khơng được tính điểm
Trang 2
ĐÁP ÁN CHẤM VÀ THANG ĐIỂM
Phần I: Chung cho tất cả thí sinh (5,0 điểm)
1/ Câu 1:2 điểm :
HS cần nêu được các ý:
- Ai đã đặt tên cho dòng sông là một câu hỏi gợi sự chú ý của mọi người về cái tên đẹp của con sông: sông Hương, sông thơm
- Là cái cớ để nhà văn tìm hiểu, lí giải vẻ đẹp của con sông:
+Bằng huyền thoại: Người làng Thành Chung có nghề trồng rau thơm.Vì yêu quý con sông xinh đẹp, nhân dân hai bên bờ sông đã nấu 100 loài hoa đổ xuống sông cho làn nước thơm mãi mãi Huyền thoại ấy đã trả lời cho câu hỏi ai đã đặt tên cho dòng sông Cách
lí giải gợi niềm biết ơn đối với những người có công khai phá ra miền đất này
+Bằng chính nội dung bài kí: chất thơ của con sông rất phù hợp với tên gọi của nó
-Tình yêu, lòng tự hào về vẻ đẹp của quê hương, đất nước.
2/CÂU 2(3ñieåm )Gợi ý
* Yêu cầu về kĩ năng:
Biết cách làm bài văn nghị luận xã hội; kết cấu chặt chẽ, diễn đạt lưu loát; không mắc lỗi chính tả, dùng từ và ngữ pháp
*Yêu cầu về kiến thức:
Học sinh có thể đưa ra những ý kiến riêng và trình bày theo nhiều cách khác nhau nhưng cần chân thành, thiết thực, hợp lí, chặt chẽ và thuyết phục Cần nêu bật được các ý chính sau:
A Mở bài
B Thân bài
1 Thực trạng của lối sống thờ ơ vô cảm:
Hiện đang là một xu hướng của rất nhiều học sinh, thanh niên: sống ích kỉ, ham chơi, chỉ biết đòi hỏi, hưởng thụ không có trách nhiệm với gia đình, xã hội Thậm chí có học sinh tìm đến cái chết chỉ vì cha mẹ không đáp ứng các yêu cầu của m ình
2 Nguyên nhân
- Xã hội phát triển, nhiều các loại hình vui chơi giải trí Nền kinh tế thị trường khiến con người coi trọng vật chất, sống thực dụng hơn
- Do phụ huynh nuông chiều con cái
- Nhà trường, xã hội chưa có các biện pháp quản lí, giáo dục thích hợp
3 Hậu quả
- Hiện tượng sống thờ ơ, vô cảm, thiếu trách nhiệm với người thân, gia đình và cộng đồng trong thế hệ trẻ hiện nay.dẫn đến việc
5 Biện pháp giải quyết vấn đề trên
C Kết bài :
Bài học rút ra cho bản thân về nhiệm vụ học tập và tu dưỡng đạo đức, sống có trách nhiệm với bản thân, gia đình và xã hội
Trang 3( Lưu ý chỉ cho điểm tối đa khi học sinh đạt được tất cả các yêu cầu về kỹ năng
và kiến thức)
* Biểu điểm: Giáo viên chú ý kết hợp cả 2 yêu cầu trên để chấm:
- Điểm 3: Học sinh xác định đúng trọng tâm, biết cách làm một bài nghị luận xã hội; đảm bảo được các ý nêu trên; văn viết chặt chẽ, mạch lạc
- Điểm 1-2: Học sinh nêu được 2/3 số ý Văn viết tương đối mạch lạc; không sai nhiều lỗi chính tả và diễn đạt
- Điểm dưới 1: Chỉ nêu được ½ số ý nêu trên; sai nhiều lỗi chính tả và diễn đạt
- Điểm 0: Lạc đề
Câu 3a: Ngoài yêu cầu nêu ở mục I, học sinh cần nêu được các ý sau:
a Chiếc thuyền ngoài xa là tác phẩm tiêu biểu cho nhiều sáng tác của Nguyễn Minh
Châu giai đoạn sau 1975: những băn khoăn, trăn trở về thân phận, phẩm giá con người thời hậu chiến
b Người đàn bà hàng chài là người phụ nữ lao động có ngoại hình thô kệch, xấu xí mang đậm dấu ấn của cuộc sống lam lũ, vất vả (Dẫn chứng)
c Đó là người phụ nữ nhẫn nhục, cam chịu
d Đó là người có tấm lòng hi sinh và tình yêu thương vô bờ bến đối với con, có sự
am hiểu sâu sắc về lẽ lời (dẫn chứng)
e Người đàn bà không tên này có ý nghĩa điển hình cho rất nhiều người phụ nữ cùng cảnh ngộ Qua nhân vật ta thấy được sự yêu thương và nỗi lo âu khắc khoải của nhà văn đối với con người
CÂU 3B: (5điểm ): Dành riêng cho thí sinh học chương trình nâng cao
1.Mở bài :
- Nguyễn Tuân là một nhà văn có phong cách nghệ thuật độc đáo và đầy tài hoa
Trước cách mạng tháng Tám ông đã từng nổi tiếng với tác phẩm Vang bóng một thời Sau cách mạng tháng Tám, ông đi theo tiếng gọi của Đảng và trở thành một
cây bút tiêu biểu của nền văn học mới Nguyễn Tuân có biệt tài với các thể loại bút
ký, tuỳ bút
- Tác phẩm Người lái đò sông Đà là một trong những tùy bút đặc sắc của Nguyễn
Tuân Cùng với hình tượng người lái đò, dười ngòi bút tài hoa của Nguyễn Tuân, sông Đà hiện lên như một nhân vật đầy kiêu hãnh, độc đáo, gợi cảm và gây ấn tượng mạnh cho người đọc
2 Thân bài :
a Vẻ đẹp dữ dội của sông Đà : Được miêu tả cận cảnh, chi tiết :
- Thành vách và những quãng hẹp của lòng sông :
+ Độ hẹp của lòng sông được miêu tả bằng một loạt các liên tưởng vừa gần gũi vừa phóng khoáng, vừa mang màu sắc đời sống vừa là kết quả của trí tưởng tượng bay
bổng : như một cái yết hầu, nhẹ tay ném hòn đá qua bên kia vách, con nai con hổ vọt từ bờ này sang bờ kia
+ Độ cao của thành vách được miêu tả trong mối tương quan với độ hẹp của lòng
sông tạo ra một hiệu ứng cảm giác manh mẽ : mặt sông chỗ ấy chỉ lúc đúng ngọ mới có mặt trời, đang mùa hè đi qua mà cũng thấy lạnh, như đứng ở cái hè ngõ nào mà ngóng
Trang 4- Mặt ghềnh với các hút nước, xoáy nước.
+ ghềnh thác sông Đà có vẻ độc đáo riêng : dài hàng cây số ; nước, đá, sóng, gió
hung hăng tương tranh gây chiến với nhau nước xô đá, đá xô sóng, sóng xô gió.
+ hút nước, xoáy nước được miêu tả tỉ mỉ, cụ thể ở cả diện mạo, âm thanh và sức mạnh
- Đá ở lòng sông và nước sông
+ Đá được miêu tả như những chiến binh hung tợn và thiện chiến
+ Nước sống động, biến hoá như một thức thể có linh hồn kết hợp với đá, tiếp sức cho đá
→ Dự báo cho người đọc về một mối hiểm nguy tiềm ẩn trong con sông Con sông không tĩnh tại mà sống động, vẫy vùng giữa thiên nhiên Tây Bắc
b Vẻ đẹp trữ tình : Được miêu tả viễn cảnh đêm đến những ấn tượng về vẻ đẹp trữ tình của dòng sông
- Từ cao nhìn xuống, trong không gian bát ngát thơ mộng của thiên nhiên Tây Bắc
sông Đà được cảm nhận như một sợi dây thừng ngoằn nghèo, như một áng tóc trữ tình tuôn dài,tuôn dài - gợi vẻ đẹp đầy bí ẩn, quyến rũ.
- Ngồi trên thuyền trôi trên sông để thấy vẻ đẹp của bờ bãi sông Đà.Những hình ảnh
non tơ, tươi tắn và tinh khiết : búp cỏ gianh đồi núi non tơ, ướt đầm sương sớm ; nương ngô nhú lên lá ngô non đầu mùa ; áng cỏ sương ; con hươu thơ ngộ ; đàn
cá dầm xanh Những hình ảnh hài hoà tạo không khí huyền ảo, thơ mộng : con hươu thơ ngộ - áng cỏ sương - tiếng còi sương Những hình ảnh tươi tắn, rực rỡ
gợi màu sắc hương vị của không gian sông Đà : màu của hoa cỏ dại gợi từ hình ảnh chuồn chuồn bươm bướm ; hương vị thanh khiết mộc mạc của cỏ ; màu nắng tháng
ba Đường thi
→ Một vẻ đẹp nguyên thuỷ,sơ khai,hoang dã mà tuyệt vời thơ mộng
3 Kết bài :
Bằng tài năng và cảm xúc Nguyễn Tuân đã tái hiện cho người đọc thấy vẻ đẹp của sông Đà : vừa trữ tình thơ mộng mà cũng rất dữ dội, khắc nghiệt.Từ đó thấy vẻ đẹp
đa diện của cuộc sống
( Lưu ý chỉ cho điểm tối đa khi học sinh đạt được tất cả các yêu cầu về kỹ năng và kiến thức
- Điểm tối đa khi học sinh đáp ứng được các yêu cầu nêu trên, khuyến khích những bài viết sáng tạo
- Điểm 3-4: Học sinh có thể thiếu một vài ý nhỏ (3a, 3e), văn viết tương đối mạch lạc, chặt chẽ
- Điểm dưới 2: Chỉ đáp ứng được ½ số ý Còn mắc khá nhiều lỗi diễn đạt
- Điểm 0: Lạc đề