- Hiểu được 3 hình thức vận động của nước biển và đại dương (sóng, thủy triều, dòng biển) và nguyên nhân của chúng2. Kĩ năng.[r]
Trang 1Tuần 31 Tiết 31
BÀI 24: BIỂN VÀ ĐẠI DƯƠNG
I Mục tiêu:
1 Kiến thức
- Biết được độ muối của nước biển và đại dương, nguyên nhân làm cho độ muối của các biển và đại dương không giống nhau
- Hiểu được 3 hình thức vận động của nước biển và đại dương (sóng, thủy triều, dòng biển) và nguyên nhân của chúng
2 Kĩ năng
- Nhận biết hiện tượng sóng biển và thủy triều qua tranh ảnh
- Rèn kĩ năng xác định vị trí các dòng biển trên bản đồ
3 Thái độ
- Yêu thiên nhiên và giáo dục ý thức bảo vệ môi trường biển Từ đó giúp các em có ý thức hơn trong việc học tập, xây dựng và bảo vệ môi trường biển – đảo
- Phản đối các hành vi làm ô nhiễm nước biển và đại dương
4 Định hướng phát triển năng lực
- Năng lực chung: năng lực tự học, năng lực giải quyết vấn đề, năng lực giao tiếp, năng lực hợp tác, năng lực sử dụng ngôn ngữ,
- Năng lực chuyên biệt: năng lực sử dụng hình vẽ, tranh ảnh, videoclip, năng lực sử dụng bản đồ, biểu đồ
II Phương tiện
- Bản đồ các dòng biển trong đại dương thế giới
- Tranh ảnh về sóng biển và thủy triều
III Phương pháp: Thuyết trình, thảo luận, trực quan, đàm thoại gợi mở
VI Tiến trình dạy học
1 Ổn định lớp: 1 phút
2 Kiểm tra bài cũ: 4 phút
3 Bài mới:
Vào bài: Ngoài sông và hồ là những nguồn nước quan trọng đối với đời sống con người,
thì biển và đại dương lại là một phần không thể thiếu trong sự phát triển của nhân loại
Để biết được nước biển và đại dương có đặc điểm gì và có các hình thức vận động nào? Hôm nay chúng ta cùng tìm hiểu rõ hơn qua bài “ Biển và đại dương”
Trang 210’ Hoạt động 1: Tìm hiểu
về độ muối của nước
biển và đại dương.
Phương pháp: đàm thoại
Hoạt động: cá nhân
(?) Nước biển và đại
dương có gì khác so với
nước sông và hồ ?
(?) Tại sao nước biển lại
mặn? Độ mặn của nước
biển do đâu mà có?
Chuẩn xác : Độ muối một
số biển:
- Biển Ban-tích: 15‰
- Biển Đỏ (Hồng Hải)
41‰
- Các đại dương: 35‰
(?) Độ muối của biển
Đông là bao nhiêu? Vì
sao?
Chuẩn xác: Vì biển nước
ta có nhiều sông ngòi đổ
vào, lượng mưa trung
bình của nước ta lớn
(?) Em có nhận xét gì về
độ mặn của nước biển?
(?) Vì sao độ mặn của
nước biển và đại dương
không giống nhau?
Chuẩn xác: Do biển nước
ta là biển kín, có nhiều
sông ngòi đổ ra biển =>
độ mặn không giống
nhau
(?) Con người khác thác
độ mặn của nước biển để
làm gì?
GV: Muối Cà Ná (Ninh
=> Nước biển và đại dương có vị mặn hơn
=> Hòa tan nhiều loại muối
- Do nước sông hòa tan các loại muối từ đất, đá trong lục địa đưa ra
=> HS trả lời
=> Không giống nhau
=> HS trả lời
=> Để sản xuất muối
1 Độ muối của nước biển và đại dương.
- Nước biển và đại
dương có độ muối trung bình là 35‰
- Biển Đông có độ muối
là 33‰
- Độ muối do nước sông hòa tan các loại muối từ đất, đá trong lục địa đưa ra
Trang 3Thuận), muối ở Sa Huỳnh
(Quãng Ngãi)
(?) Tại sao biển chết lại
đẩy con người lên mặt
nước?
GV: Do độ mặn của muối
làm cho trọng lượng cơ
thể nhẹ hơn
Biển chết (Từ Hải) có độ
mặn khá cao có vùng lên
tới 400%, có độ muối cao
gấp 7 lần biển và đại
dương khác, không có
con vật nào sinh sống ở
đây, đặc biệt chúng ta
không bao giờ bị chìm và
tận hưởng công dụng của
muối đối với sức khỏe
Chuyển ý: Nước biển và
đại dương có những hình
thức vận động nào chúng
ta tìm hiểu ở phần 2
=> HS trả lời
- Độ muối các biển và đại dương không giống nhau: tùy thuộc vào nguồn nước chảy vào biển nhiều hay ít và độ bốc hơi lớn hay nhỏ
25’ Hoạt động 2: Tìm hiểu
sự vận động của nước
biển và đại dương.
PP: Thuyết trình, giải
quyết vấn đề
HĐ: Cá nhân, nhóm
(?) Nước biển và đại
dương có mấy hình thức
vận động?
GV: Dữ dội và dịu êm
/ Ồn ào và lặng lẽ/ Sông
không hiểu nổi mình/
Sóng tìm ra tận bể Qua
đoạn thơ trên mô tả hiện
tượng gì?
(?) Sóng là gì? Nguyên
nhân nào sinh ra sóng?
=> Có 3 hình thức: sóng, thủy triều, dòng biển
=> HS trả lời
=> Là sự chuyển động tại chỗ của các lớp nước trên mặt biển
- Nguyên nhân: do gió
2 Sự vận động của nước biển và đại dương.
a Sóng biển.
- Là sự chuyển động tại chỗ của các hạt nước biển theo chiều thẳng đứng
Trang 4Chuẩn xác: Hiện tượng từ
ngoài khơi xô vào bờ mà
chúng ta nhìn thấy chỉ là
ảo giác, thực tế sóng chỉ
là chuyển động tại chỗ
theo chiều của nước
(?) Sóng biển ảnh hưởng
như thế nào tới các vùng
ven bờ và hoạt động sản
xuất ?
Chuyển ý:
“ Trăng khi tròn khi
khuyết/ Nước khi lớn khi
ròng”
Đó là hiện tượng thủy
triều vậy thủy triều là gì
chúng ta sang tìm hiểu
- Quan sát H62, H63
(SGK), hãy:
(?) Nhận xét sự thay đổi
của nước biển ven biển?
Chuẩn xác: Khi Trái Đất
– Mặt Trăng – Mặt Trời ở
vị trí thẳng hàng với nhau
sẽ tạo nên hiện tượng
triều cường, khi Trái Đất
– Mặt Trăng – Mặt Trời ở
vị trí vuông góc nhau sẽ
tạo nên hiện tượng triều
kém
(?) Thủy triều là gì?
Thủy triều có mấy loại?
Chuẩn xác: Có 3 loại
thủy triều:
- Bán nhật triều: mỗi ngày
=> Xâm thực, xói mòn bờ biển , sóng thần phá hủy nhà cửa cuốn trôi người
và vật
=> Hình 62: Khi thủy triều xuống mực nước hạ thấp và nước biển rút ra
xa bờ
- Hình 63: Khi thủy triều lên mực nước dâng cao và nước biển tràn vào bờ
=> HS TL
- Có 3 loại: bán nhật triều, nhật triều, triều không đều
- Nguyên nhân chủ yếu
là do gió, động đất ngầm dưới đáy biển sinh ra sóng thần
b.Thủy triều.
- Là hiện tượng nước biển có lúc dâng lên, lấn sâu vào đất liền có lúc lại rút xuống, lùi tít ra xa
Trang 5thủy triều lên xuống 2 lần.
- Nhật triều: mỗi ngày lên
xuống 1 lần
- Triều không đều: có
ngày lên xuống 1 lần, có
ngày lại 2 lần
(?) Nguyên nhân sinh ra
thủy triều là do đâu?
- Thảo luận nhóm đôi,
thời gian (2’):
(?) Hãy cho biết lợi ích và
tác hại mà thủy triều
mang lại cho con người?
- Gọi đại diện nhóm TL,
GV nhận xét
Liên hệ BĐKH: thủy
triều là nguồn năng lượng
vô tận, cần tạo ra điện từ
nguồn năng lượng thủy
triều thay thế cho nguồn
nguyên liệu hóa thạch
(?) Con người đã biết sử
dụng thủy triều để làm gì?
Chuyển ý:
- Dựa vào SGK cho biết:
(?) Dòng biển là gì?
(?) Có mấy loại dòng
biển?
=> Do sức hút của Mặt Trăng và Mặt Trời
=> Lợi ích: dẫn nước vào ruộng, đánh bắt hải sản, thủy triều làm nên chiến thắng Bạch Đằng năm
938 Ngô Quyền trước quân Nam Hán
- Tác hại: xâm nhập mặn, nhiễm mặn ở những vùng ven biển
=> Hàng hải, đánh bắt cá, giao thông biển, sản xuất muối
=> HS TL
=> Có 2 loại: nóng, lạnh
- Có 3 loại thủy triều: + Bán nhật triều + Nhật triều + Triều không điều
- Nguyên nhân: do sức hút của mặt trăng và mặt trời
c Dòng biển (hải lưu)
- Là hiện tượng chuyển động của các lớp nước biển, trên mặt tạo thành các dòng chảy trong biển và đại dương
Trang 6- Treo bản đồ các dòng
biển trong đại dương thế
giới, hãy:
(?) Xác định các dòng
biển và kể tên dòng biển
trên bản đồ?
GV: Xác định lại trên
lược đồ
Chuẩn xác: Dòng biển
nóng: chảy từ xích đạo
lên vĩ độ cao, dòng biển
lạnh: chảy từ vĩ độ cao
xuống các vĩ độ thấp
(?) Dòng biển có ảnh
hưởng như thế nào đến
khí hậu của những vùng
đất ven biển mà chúng
chảy qua?
Chuẩn xác: DBN chảy
qua khí hậu ẩm, mưa
nhiều
DBL chảy qua khí hậu
lạnh khô, mưa ít
GV: Biển và đại dương có
vai trò rất lớn trong đời
sống xong hiện nay hiện
tượng ô nhiễm biển đang
ở mức báo động, vậy:
(?) Nguyên nhân của hiện
tượng này là gì?
GV: Ngày 19/4/2016 ở
Quãng Bình hiện tượng cá
biển chết hàng loạt,
nguyên nhân do nguồn
nước bị ô nhiễm có yếu tố
gây độc => thiệt hại hơn
4000 tỉ đồng sau vụ cá
=> HS lên bảng xác định
và kể tên các dòng biển
=> Ảnh hưởng rất lớn đến khí hậu
=> Tràn dầu, xả rác thải,
cá chết
- Có 2 loại dòng biển: dòng biển nóng và lạnh
- Nguyên nhân: do các loại gió thổi thường xuyên trên trái đất như tín phong, gió Tây ôn đới
Trang 7GDBVMT: Chúng ta
phải làm gì để bảo vệ môi
trường biển?
4 Củng cố 4 phút
Câu đố:
Câu 1: Biển nào có bác mặt trời
Bao năm trú ngụ không hề dời chân
Đáp án: biển Đông
5 Dặn dò: 1 phút
- Học thuộc bài
- Chuẩn bị bài mới, bài thực hành: sự chuyển động của các dòng biển trong đại dương
RÚT KINH NGHIỆM
….………
………
………
………