Thạch Sanh- Ngữ văn 6- Lê Thị Yên Vinh

Truyện cổ tích thường có yếu tố hoang đường, thể hiện ước mơ, niềm tin của nhân dân về chiến thắng cuối cùng của cái thiện đối với cái ác, cái tốt đối với cái xấu, sự công bằng đối vớ[r]

TIẾT 21, 22:

Truyện cổ tích

Em hãy kể lại đoạn cuối trong bài Sự

Câu 2: Truyền thuyết Thánh Gióng thể hiện

rõ nhất quan niệm gì của nhân dân ?

a.Quan niệm về nguồn gốc làm nên sức mạnh

b.Quan niệm về tình đoàn kết gắn bó

c.Quan niệm về vũ khí giết giặc

d.Quan niệm về người anh hùng xuất thân từ

nhân dân

I Tìm hiểu chung:

Yêu cầu: giọng đọc gợi không khí cổ tích, chậm rãi,

sâu lắng, phân biệt các giọng kể và giọng nhân vật, nhất là giọng Lý Thông

TIẾT 21, 22:

Dựa vào chú thích (*)em hãy cho biết: Truyện cổ tích là gì ?

1 Truyện cổ tích : loại truyện dân gian kể về cuộc đời của

một số kiểu nhân vật quen thuộc :

- Nhân vật bất hạnh (như: người mồ côi, người con riêng,

người em út, người có dạng xấu xí,…);

- Nhân vật dũng sĩ và nhân vật có tài năng lạ ;

- Nhân vật thông minh và nhân vật ngốc nghếch ;

- Nhân vật là động vật (con vật biết nói năng, hoạt động, tính cách như con người).

Truyện cổ tích thường có yếu tố hoang đường, thể hiện ước mơ, niềm tin của nhân dân về chiến thắng cuối cùng của cái thiện đối với cái ác, cái tốt đối với cái xấu, sự công bằng đối với sự bất công.

Giống nhau : - Đều có yếu tố tưởng tượng kì ảo.

- Đều có sự ra đời thần kì và tài năng phi thường…

Khác nhau :

Em hãy phân biệt giữa truyền thuyết và cổ tích ?

- kể về cuộc đời của các nhân vật nhất định

– Thể hiện ước mơ, quan niệm của nhân dân về cuộc đấu tranh giữa cái thiện và cái ác…

– Coi là câu chuyện không có thật

- Kể về các nhân vật sự kiện lịch sử

- Thể hiện cách đánh giá của nhân dân đối

với

những nhân vật, sự kiện lịch sử được kể

- Tin câu chuyện có thật

2 Tìm hiểu chú thích:

(trò chơi đoán từ)

Nhóm 1 : (2),(3),(5),(6)

Nhóm 2 : (10),(11),(14),(15)

Đ2: (Một hôm…quận công): Thạch Sanh bị mẹ con

Lý Thông lừa đi canh miếu thờ và bị cướp công Đ3: (Vua có… bọ hung): Thạch Sanh giết đại bàng

cứu công chúa và giải oan cho mình

Đ4: (phần còn lại): Thạch Sanh chiến thắng quân sĩ

18 nước chư hầu và lên làm vua

II Tìm hiểu văn bản :

1 Nhân vật Thạch Sanh:

a Sự ra đời của Thạch Sanh

Tìm hiểu sự ra đời của Thạch Sanh, em thấy:

+ Bà mẹ mang thai nhiều năm mới sinh Thạch Sanh.

+ TS được thiên thần dạy võ nghệ và mọi phép thần thông.

- Bình thường:

+ Là con của hai vợ chồng nông dân tốt bụng.

+ Sống nghèo khổ, cô đơn trong túp lều, sống bằng nghề kiếm củi.

- Cả hai đều là con của hai vợ chồng nông dân tốt

So sánh sự ra đời của TS và Thánh Gióng

có gì giống nhau và khác nhau ?(hs thảo luận)

Kể về sự ra đời vừa khác thường vừa bình

thường đó của TS, nhân dân muốn thể hiện quan niệm gì về người anh hùng dũng sĩ ?

- Người dũng sĩ là người có tài phi thường khi mới được sinh ra, có thể diệt trừ được cái ác, lập được chiến công

Có ý kiến cho rằng: TS là người dũng sĩ rất gần gũi với nhân dân ,có cội nguồn từ nhân dân lao

động.Theo em, ý kiến đúng hay sai ?Vì sao?( hs

thảo luận )

Ý kiến đó đúng.Vì TS là con của vợ chồng nông dân tốt bụng, sống nghèo khổ cô đơn trong túp

lều,hằng ngày kiếm củi sống qua ngày =>TS gần

gũi với nhân dân và trở thành người anh hùng của nhân dân

b Chiến công của Thạch Sanh:

(?) Thử thách đầu tiên đến với Thạch Sanh là gì?

-Bị mẹ con Lí Thông lừa đi canh miếu thờ có chằn tinh ăn thịt người

(?) Vì sao Thạch Sanh nhận lời đi canh miếu thờ?

-Tin lời Lí Thông ,vâng lời mẹ nuôi

(?) Điều đó bộc lộ đức tính đáng quí nào của Thạch Sanh ?

-Thật thà, sống có tình có nghĩa

(?) Chiến công đầu tiên của Thạch Sanh đã diễn ra như thế nào?

-Chằn tinh giơ vuốt định vồ lấy chàng, Thạch Sanh dùng búa đánh lại.Chằn tinh thoắt biến, thoắt hiện ,Thạch Sanh dùng nhiều võ thuật,dùng búa xả xác nó làm hai,chằn tinh chết để lại bên mình bộ

cung tên vàng Thạch Sanh chặt đầu quái

vật và nhặt bộ cung tên mang về.

Qua thử thách lần này Thạch Sanh

(*)Dặn dò:

+Học bài cũ,nắm định nghĩa về cổ tích.+Dựa vào tranh tự kể diễn cảm lại câu chuỵện

+Trả lời các câu hỏi còn lại trong phần tìm hiểu bài

+Xem trước phần luyện tập

Thử thách thứ hai đến với Thạch Sanh

là gì?

- Bị Lí Thông lừa xuống hang sâu, giết đại bàng cứu công chúa,rồi chặn cửa hang không cho lên

(?) Vì sao TS nhận lời xuống hang cứu công chúa?

(?) Gỉa sử TS biết tâm địa của Lí Thông, chàng có xuống hang giết đại bàng cứu công chúa không?

(?) Chiến công thứ ba của TS diễn ra như thế nào?

Chiến công này tiếp tục khẳng định phẩm chất nào của Thạch Sanh?

- Thật thà, can đảm, dũng mãnh.

(?) Thử thách tiếp theo đến với TS là gì?

- Bị hồn chằn tinh và đại bàng hãm hại phải ngồi tù.

(?) TS đã giải thoát mình bằng cách nào?

• Cứu con vua Thủy Tề được cây đàn thần,gảy đàn khiến công chúa khỏi bệnh, thật thà kể lại chuyện mình bị hại.

(?)Theo em nhân dân muốn đặt niềm tin vào

đạo đức hay tài năng của TS?

- Cả đạo đức và tài năng nhưng niềm tin vào giá trị đạo đức lớn hơn

(?) Thử thách cuối cùng đến với TS là gì ?

-Bị quân sĩ 18 nước chư hầu mang quân sang

đánh

(?) TS đã lui giặc bằng cách nào ?

- Gãy đàn khiến quân sĩ 18 nước chư hầu bủn

rủn chân tay không còn nghĩ đến chuyện đánh

nhau nữa,nấu cơm đãi kẻ thua trận

Bị Lý Thông lấp hang

Đại bàng, chằn tinh báo

thù, bị giam vào ngục

Quân 18 nước chư hầu

kéo đến Đuổi được chúng ,được nối ngôi

Được giải oan, vạch mặt

Lý thông, cưới công chúa

- Diệt đại bàng, cứu công Chúa Cứu thái tử, được

tặng đàn thần

Giết chằn tinh, thu được bộ cung tên vàng

Bị mẹ con Lý Thông lừa

đi canh miếu thế mạng

-Qua các thử thách Thạch Sanh là người:

Câu hỏi thảo luận:

Nguyên nhân nào dẫn đến những chiến thắng của

- Có sức khỏe, tài năng vô địch

- Mục đích chiến đấu chính nghĩa: cứu người bị hại, cứu dân ,bảo vệ đất nước

- Có phương tiện chiến đấu thần kì

+ Niêu cơm:

- Tình thương, lòng nhân ái, khát vọng đoàn

kết, hòa bình giữa các dân tộc của nhân dân ta.

- Nói lên tình cảm nhân đạo độ lượng rộng

lớn của TS.

=>Niêu cơm TS tượng trưng cho sự cao cả của chủ nghĩa nhân đạo, yêu chuộng hòa bình của nhân dân ta

- Lừa Thạch Sanh đi diệt đại bàng cứu công chúa,

tàn nhẫn lấp cửa hang sát hại  cướp công, lừa dối nhà vua hòng cưới công chúa.

(?) Trong truỵên Lí Thông đã 4 lần hãm hại TS,

đó là những lần nào ? Mục đích của những việc làm đó?

Lừa lọc, phản bội, bất nhân, bất nghĩa

Cái ác

(?) Những việc đó cho thấy Lí Thông là người như thế nào ?

Em hãy nêu truyện kết thúc

như thế nào?

 Kết thúc có hậu phổ biến trong truyện cổ tích như : Cây khế, Tấm Cám

- Niềm tin vào công lí xã hội.

- Ước mơ về sự đổi đời.

Kết thúc truyện

thể hiện niềm tin,

ước mơ gì của nhân dân?

Mẹ con Lí Thông bị sét đánh hóa kiếp thành bọ hung

Thạch Sanh lên ngôi vua

(?) Trong truyện cổ tích các nhân vật như Thạch Sanh tượng trưng cho điều gì, còn các nhân vật như Lí Thông tượng trưng cho điều gì?

- Điều thiện và điều ác

(?) Kết cục này đã biểu hiện quan niệm nào của

nhân dân về công lí xã hội ?

- Cái ác nhất định bị trừng trị ,chiến thắng cuối cùng thuộc về cái thịên.Đó là ước mơ ,là niềm tin của nhân dân về lẽ công bằng

Em hãy nêu ý nghĩa của truyện?

3 Ý nghĩa truyện

- Kết thúc có hậu

- Thể hiện niềm tin vào công lí xã hội

- Ước mơ về sự đổi đời

III- Tổng kết:

1 Nghệ thuật:

Truyện hấp dẫn người đọc bởi điều gì?Xây dựng nhân vật đối lập, nhiều yếu tố thần kì hấp dẫn, giàu ý nghĩa, kết thúc có hậu.

III- Tổng kết:

1 Nghệ thuật:

2 Nội dung

Truyện thể hiện ước mơ gì của nhân dân?

Truyện thể hiện ước mơ, niềm tin vào đạo đức, chính nghĩa, công lí xã hội và tinh thần yêu chuộng hòa bình của nhân dân

III- Tổng kết: Ghi nhớ:(SGK) IV- Luyện tập:

? Đặt tên cho các bức tranh:

Trò chơi ô chữ

• Đây là từ Hán Việt có nghĩa là: “ Sinh ra từ đá” ?

10 987654 3 210

Ô chữ gồm 9 chữ cái

T H Ạ C H S A N H

(*)Dặn dò:

•+ Học bài cũ ,học thuộc định nghĩa về truyện cổ tích

•+ Kể diễn cảm câu chuyện TS

•+ Soạn bài chữa lỗi dùng từ :lỗi lặp từ,lẫn lộn từ gần âm

•+ Soạn phần trả bài Tập làm văn số 1.