- Sau khi học sinh trả lời giáo viên nhận xét và kết luận : Để tả sự vật phong cảnh, người viết phải biết quan sát , tưởng tượng , so sánh và nhận xét độc đáo, taon nên sự sinh động giàu[r]
Trang 1Học kỳ II
Tuần 19 :
Tiết 73+74: Bài học đường đời đầu tiên
(Tô Hoài)
A/ Mục tiêu bài học:
Giúp học sinh:
- Cảm nhận ý nghĩa, nội dung của truyện: Tính kiêu căng của tuổi trẻ có thể làm hại đến khác, khiến ta phải ân hận suốt đời, cần sống đoàn kết với mọi K
- Hiểu đợc nghệ thuật miêu tả loài vật sinh động, lời kể ở ngôi thứ nhất tự nhiên, ngôn ngữ chính xác, giàu tính tạo hình
B/ Tiến trình bài dạy:
* Chuẩn bị: tập truyện” Dế mèn phiêu F kí”; chân dung nhà văn Tô Hoài
* ổn định lớp:
* Kiểm tra vở soạn bài:
* Bài mới:
Đọc chú thích *
? Nêu những nét chính về cuộc đời & sự
nghiệp nhà văn Tô Hoài?
Giáo viên có thể giới thiệu cho các em 1 số
tác phẩm của Tô Hoài
? Qua chuẩn bị bài ở nhà, em có thể cho
biết tác phẩm viết về đề tài gì? Gồm mấy
5_X
? Em có thể nêu ngắn gọn nội dung tác
phẩm
? Nêu vị trí của đoạn trích trong tác phẩm?
- Đọc hào hứng, kiêu hãnh, to, vang, chú ý
nhấn giọng ở các tính từ, động từ miêu tả khi
Dế Mèn tả chân dung mình
- Giọng trịch ,L – Dế Mèn trêu chị
Cốc
- Giọng chậm, buồn, sâu lắng, có phần bi
,_ – Dế mèn hối hận
- Chú ý những đoạn đối thoại
? Câu chuyện GL5 kể ở ngôi thứ nhất theo
lời của nhân vật chính? Tác dụng?
? Tóm tắt đoạn trích?
(Giáo viên gọi học sinh tóm tắt tiếp sức)
Giáo viên kiểm tra lại chú thích trong SGK
? Văn bản có thể gồm mấy phần? Xác định
i Giới thiệu chung:
1 Tác giả:
- Tô Hoài tên thật là Nguyễn Sen, (1920), lớn lên ở Nghĩa Đô - Hoài Đức – Hà Tây(Cầu Giấy – Hà Nội) Ông viết văn từ ,J5 CMT8/1945, viết nhiều thể loại, rất thành công về miêu tả, văn viết cho thiếu nhi
2 Tác phẩm Dế mèn phiêu lưu ký.
- In lần đầu năm 1941, là tác phẩm nổi tiếng và đặc sắc của Tô Hoài viết về loài vật dành cho thiếu nhi
- Tác phẩm gồm 10 5_K
3 Đoạn trích "Bài học "
- Trích từ 5_ I
ii Đọc, hiểu văn bản:
1 Đọc - kể tóm tắt:
- Tạo nên sự thân mật, gần gũi giữa
kể và bạn đọc; dễ biểu hiện tâm trạng, ý nghĩ, thái độ của nhân vật đối với những gì
xảy ra ở xung quanh & đối với chính mình
2 Chú thích:
3 Bố cục:
- 2 đoạn
+ Đ1: Từ đầu… “Đứng đầu thiên hạ rồi”
Miêu tả vẻ đẹp cờng tráng của Dế Mèn
+ Đ2: Còn lại: Bài học G đời đầu tiên
Trang 2giới hạn và nêu nội dung chính từng phần? của Dế Mèn.
Tiết 74
A/ Mục tiêu bài học:
Giúp học sinh:
- Cảm nhận ý nghĩa, nội dung của truyện: Tính kiêu căng của tuổi trẻ có thể làm hại đến khác, khiến ta phải ân hận suốt đời, cần sống đoàn kết với mọi K
- Hiểu đợc nghệ thuật miêu tả loài vật sinh động, lời kể ở ngôi thứ nhất tự nhiên, ngôn ngữ chính xác, giàu tính tạo hình
B/ Tiến trình bài dạy:
* Chuẩn bị: tập truyện” Dế mèn phiêu F kí”; chân dung nhà văn Tô Hoài
* ổn định lớp:
* Kiểm tra vở soạn bài:
* Bài mới:
? Ngay từ đầu văn bản, đọc đã GL5
nghe những lời tự giới thiệu của chàng Dế
Mèn?
? Vậy “Chàng Dế … tráng” ấy đã hiện lên
qua những nét miêu tả cụ thể nào? Về hình
dáng, hoạt động?
? Khi miêu tả hình ảnh “Chàng Dế” tác giả
đã sử dụng nhiều từ loại, loại từ nào?
? Em có nhận xét gì về trình tự miêu tả?
? Cách miêu tả vậy có tác dụng gì?
(Hình ảnh nhân vật hiện lên rõ nét, thêm
sinh động, vừa miêu tả hình dạng chung,
vừa làm nổi bật các chi tiết quan trọng của
đối ,L1K
? Và qua lời miêu tả ấy, em hình dung ra
hình ảnh Dế Mèn nh thế nào?
? Có ý kiến cho rằng: Mang vẻ đẹp vậy
nên Dế Mèn có quyền “lấy làm hãnh diện
với bà con về vẻ đẹp của mình” Em có ý
kiến thế nào?
(Học sinh thảo luận).
- Đ/ : Đó là t/c chính đáng
- Không nhất trí: Nếu không xác định GL5
rõ ràng thì tình cảm ấy rất gần với thói kiêu
căng, tự phụ, xem , mọi < hung
hăng, xốc nổi, gây hại cho bản thân và mọi
K
? Và ở Dế Mèn điều đó đã GL5 thể hiện
4 Phân tích:
a) Hình dáng, tính cách của Dế Mèn.
“Tôi là một chàng Dế thanh niên 5
tráng”
+ Hình dáng:
Đôi càng nhẵn bóng; Vuốt: Cứng, nhọn hoắt; đôi cánh: dài; đầu to nổi từng tảng;
hai răng đen nhánh; râu dài uốn cong
+ Hành động: Đạp phanh phách, vỗ cánh phành phạch, nhai ngoàm ngoạm, trịnh trọng vuốt râu
=> Dùng nhiều động từ, tính từ, từ láy
- Lần FL, miêu tả từng bộ phận cơ thể gắn miêu tả hình dáng và miêu tả hành động
=> Vẻ đẹp 5 tráng, trẻ trung, đầy sức sống, tự tin, yêu đời của Dế Mèn
* Tính cách
- Đi đứng oai vệ, cà khịa với bà con trong xóm …
- M mình sắp đứng đầu thiên hạ rồi
=> Quá kiêu căng, hợm hĩnh, không tự biết mình
b) Bài học đường đời đầu tiên của Dế Mèn.
* Dế Choắt – ! hàng xóm đầu tiên của
Trang 3thế nào?
? Đứng ,J5 hình ảnh Dế Mèn trong đoạn
I Em có thái độ, tình cảm ra sao?
(Thảo luận).
(Yêu quý: sống tự lập, có vẻ đẹp…
Bực mình: Quá kiêu căng, …)
? Tất cả những tình cảm đó GL5 tạo nên
khi ta GL5 chứng kiến những chi tiết miêu
tả rất đặc sắc với nghệ thuật nhân hoá tài
tình?
? Vậy theo em chi tiết nào là đặc sắc, thú vị
nhất, vì sao?
(Học sinh tự lựa chọn).
? Có thể nói một nét đặc sắc khác của văn
bản này không chỉ ở các chi tiết hình ảnh
miêu tả mà ở khả năng tạo liên kết giữa các
đoạn Vậy em có thể tìm câu văn liên kết đ1
& đ2 ?
“Chao ôi! Có biết đâu rằng… lại GL5sK
(Đây là một chi tiết rất quan trọng, chúng
ta , bị lúng túng và không thành công
khi thực hiện thao tác chuyển ý, liên kết
đoạn)
? ! hàng xóm đầu tiên trong cuộc
sống tự lập của Dế Mèn là Dế Choắt Hãy
xem Dế Mèn nhìn Dế Choắt bằng con mắt
thế nào?
? Thái độ của Dế Mèn đối với Dế Choắt ra
sao?
? Qua đó chúng ta dễ dàng nhận ra hình
ảnh Dế Choắt trong cái nhìn của Dế Mèn?
? Sự việc đã xảy ra ?
? Tại sao Dế Mèn làm vậy ?
? Đó là hành động mang tính chất thế
nào?
? Vì sao em lại có đánh giá vậy?
? Sau sự việc đáng tiếc xảy ra với Dế Choắt,
Dế Mèn có thái độ nh thế nào?
? Thái độ ấy giúp chúng ta hiểu thêm nét
tính cách nào ở Dế Mèn?
? Và em hãy hình dung Dế Mèn đã có tâm
trạng thế nào khi đứng lặng hồi lâu
,J5 nấm mồ của Dế Choắt?
(H/s tự do thảo luận).
? Bài học G đời đầu tiên của Dế Mèn
là gì?
(Nên biết sống đoàn kết, thân ái với mọi
K kẻ kiêu căng có thể làm hại
Dế Mèn ! một gã nghiện thuốc phiện, cánh ngắn ngủn, râu một mẩu, mặt mũi ngẩn ngơ, có lớn mà không có khôn, …
* Thái độ của Dế Mèn
- Gọi là “chú mày” (mặc dù bằng tuổi)
- Hếch răng, xì một hơi rõ dài, mắng không chút bận tâm, …
=> Dế Choắt yếu ớt, xấu xí, F nhác, đáng khinh trong cái nhìn của Dế Mèn
- Dế Mèn trêu chị Cốc => Muốn ra oai với
Dế Choắt, đó không phải là hành động dũng cảm mà là hành động ngông cuồng
- Khi nghe Cốc mổ Dế Choắt: Khiếp, nằm
in thin thít
- Dế Choắt bị chị Cốc hiểu lầm, mổ đau =>
Dế Mèn hốt hoảng lo sợ bất ngờ về cái chết
và lời khuyên của Dế Choắt
- Dế Mèn còn có tình cảm đồng loại, còn biết ăn năn, hối lỗi
iii ý nghĩa của truyện:
- Bài học đầu tiên của Dế Mèn là tác hại của tính nghịch ranh, ích kỷ Hống hách hão ,J5 yếu lại hèn nhát ,J5 kẻ mạnh, không tính đến hậu quả ra sao
Bài học về sự ngu xuẩn của tính kiêu ngạo
đã dẫn đến tội ác
- Truyện GL5 viết theo lối đồng thoại, loài vật cũng biết suy nghĩ, nói K Phép nhân hoá tài tình dựa trên những am hiểu kỹ càng về loài vật
- Sử dụng ngôn ngữ miêu tả sinh động, sắc nét khiến hình ảnh nhân vật hiện lên sinh
động và hấp dẫn
iv Luyện tập:
- Câu cuối của đoạn trích vừa thuật lại sự việc, vừa gợi tả tâm trạng mang ý nghĩa sâu sắc
Trang 4khác khiến phải ân hận suốt đời).
? Văn bản đã có những đặc điểm nghệ
thuật gì nổi bật?
0M ,L trên cơ sở sự thật)
* Học sinh đọc ghi nhớ
? Đọc câu cuối của đoạn trích và em cảm
nhận GL5 nét đặc sắc gì?
(Đây là lối kết thúc vừa có khả năng gói kết
sự việc lại vừa mở ra J suy nghĩ =>
H/s tập viết
Củng cố: Sau khi học xong văn bản” Dế mèn phiêu F kí” em rút ra GL5 điều gì?
III hướng dẫn về nhà :
- Đọc thêm những 5_ khác của “Dế Mèn phiêu F ký”
- Học tập nghệ thuật miêu tả của tác giả Tô Hoài
- Viết đoạn văn: Hình dung tâm trạng của Dế Mèn khi đứng lặng hồi lâu ,J5 nấm mộ của Dế Choắt
- Các nhóm tập đọc phân vai
- Chuẩn bị bài Phó từ
Rút kinh nghiệm
Tiết 75: Phó từ A/ Mục tiêu bài học:
Giúp học sinh:
- Nắm GL5 khái niệm phó từ
- Hiểu và nhớ đợc các loại ý nghĩa chính của phó từ
- Biết đặt câu có chứa phó từ để thể hiện các ý nghĩa khác nhau
B/ Tiến trình bài dạy:
* Chuẩn bị: bảng phụ ghi ví dụ
* ổn định lớp:
* Kiểm tra bài cũ:
? Kể tên các loại từ em đã GL5 học?
? Xác định các từ loại trong VD ?
Dế Choắt là tên tôi đã đặt cho nó một cách trịch ,L & chế giễu
* Bài mới:
Trang 5* Đọc VD trong SGK.
? Các từ “đã, cũng, vẫn, 5;< thật, …" bổ sung
ý nghĩa cho những từ nào?
? Đọc lại những từ ngữ GL5 bổ sung ý nghĩa?
? Những từ GL5 bổ sung ý nghĩa thuộc loại từ
nào?
? ! vậy trong các cụm động từ, cụm tính từ
những từ làm n/v bổ sung ý nghĩa ở vị trí nào?
=> Đó là những phó từ.
? Vậy em hiểu thế nào là phó từ?
BT nhanh: Xác định phó từ trong VD?
- Thế rồi Choắt tắt thở Tôi ,_ lắm
- Ai ơi chua ngọt đã từng
Non xanh nớc bạc ta đừng quên nhau
? Đọc VD
? Xác định các phó từ trong VD?
? Sắp xếp các phó từ ở các VD trong phần I &
II vào bảng?
? Em có thể bổ sung các phó từ khác vào bảng
phân loại ?
* Lưu ý: Phân biệt phó từ vời động từ.
- Tôi ra ngoài chơi
Động từ
- Đầu tôi to ra
Phó từ
? Nêu các loại phó từ
(Tiêu chí phân loại phó từ chính là dựa vào nội
dung và ý nghĩa mà các phó từ đó bổ sung cho
động từ, tính từ)
đã đến; không còn ngửi
thời gian phủ định
I Phó Từ là gì:
1 Ví dụ: SGK.
2 Nhận xét:
a) Đã đi; cũng ra; vẫn 5; thấy Thật lỗi lạc
b Soi _ GL5p rất ; nhìn; to ra;
rất ^JK
- Những từ “đã, vẫn, cũng, …” bổ sung ý nghĩa cho các động từ, tính từ
- Những từ “đã, vẫn, cũng …” có thể đứng ,J5 hoặc đứng sau động từ, tính từ
3 Ghi nhớ: SGK.
iI Các loại phó từ:
- Phó từ:
lắm, đừng, không, đã đang
- ý nghĩa:
+ Chỉ thời gian : đã, đang
+ Chỉ mức độ : Thật, rất, lắm
+ Sự tiếp diễn tg tự : cũng
+ Sự phủ định : không, 5;< chẳng
+ Sự cầu khiến : Đừng, hãy
+ Kết quả & hg : GL5< ra
+ Khả năng : Vẫn, 5;K
* Ghi nhớ:
iiI Luyện tập:
Bài tập 1:
Đọc và xác định phó từ
Đều lấm tấm; …
tiếp diễn
Bài tập 2:
Trang 6Viết đoạn văn “Thuật lại sự việc Dế Mèn trêu chị Cốc” trong đó có sử dụng phó từ và nêu ý nghĩa của phó từ đó?
iv hướng dẫn về nhà :
- Hiểu phó từ và các loại phó từ
- Biết xác định chính xác các phó từ
- Biết so sánh việc sử dụng phó từ và không sử dụng phó từ để dùng cho phù hợp
- Viết đoạn văn có sử dụng phó từ
- Chuẩn bị bài Tìm hiểu chung về văn miêu tả
Rút kinh nghiệm
Tiết 76: Tìm hiểu chung về văn miêu tả
A/ Mục tiêu bài học:
Giúp học sinh:
- Nắm GL5 những hiểu biết chung nhất về văn miêu tả ,J5 khi đi sâu vào một số thao tác chính nhằm tạo lập văn bản này
- Nhận diện một số bài văn, đoạn văn miêu tả
- Hiểu đợc trong những tình huống nào thì dùng văn miêu tả
B/ Tiến trình bài dạy:
* ổn định lớp:
* Kiểm tra bài cũ:
? Nêu các 3_ thức biểu đạt mà em đã nghe giới thiệu?
? Em đã GL5 học cách tạo lập văn bản theo 3_ thức biểu đạt nào?
? Đoạn đầu của văn bản “Bài học G đời ” GL5 viết theo 3_ thức biểu đạt nào?
A Tự sự B Miêu tả C Biểu cảm.
* Bài mới:
* HS đọc và suy nghĩ về 3 tình huống trong
SGK
? ở tình huống nào cần sử dụng văn miêu tả?
- Em có thể nêu thêm một vài tình huống ,_
tự cần sử dụng văn miêu tả
(Học sinh thảo luận).
? Vậy em hiểu sự cần thiết phải sử dụng văn
miêu tả thế nào?
? Nêu ghi nhớ
BT nhanh Đọc 2 đoạn văn miêu tả Dế Mèn &
Dế Choắt trong văn bản “Bài học G đời đầu
I Thế nào là văn Miêu tả:
- Cả 3 tình huống đều cần sử dụng văn miêu tả vì căn cứ vào các hoàn cảnh và mục đích giao tiếp:
+ T/h1: Tả con G và ngôi nhà để khách nhận ra, không bị lạc
+ T/h2: Tả cái áo cụ thể để bán hàng không lấy lẫn đỡ mất thời gian
+ T/h3: Tả chân dung lực sỹ
=> Văn miêu tả giúp ngời đọc, ngời nghe hình dung ra đợc những đặc điểm, tính chất nổi bật của một sự vật, hiện ,L nào
đó
* Ghi nhớ: SGK.
Trang 7? Hai đoạn văn này giúp em hình dung đợc đặc
điểm nổi bật nào của 2 nhân vật ?
(+ Hình ảnh Dế Mèn: to lớn, 5 tráng, mạnh
mẽ
+ Hình ảnh Dế Choắt: ốm yếu, gầy còm, đáng
,_1K
? Qua đó em hiểu để viết GL5 những câu,
đoạn… miêu tả hay thì viết cần phải làm
gì?
(Giáo viên có thể giới thiệu: Một số k/nghiệm
viết văn miêu tả của nhà văn Tô Hoài)
? Xác định những cảnh vật, hình ảnh GL5 miêu
tả trong mỗi đoạn ?
- Đoạn 1: Hình ảnh Dế Mèn khoẻ, đẹp, 5
tráng
* HS thảo luận đề a
- Sự thay đổi của trời, mây, cây cỏ
II luyện tập : Bài 1:
Đọc các đoạn văn
- Đoạn 2: Hình ảnh chú bé liên lạc: nhanh nhẹn, vui vẻ, hồn nhiên
- Đoạn 3: Cảnh 1 vùng hồ, ao ngập J5< sau cơn ; ồn ào, náo động
Bài 2:
- HS thảo luận đề b ? Chú ý: Đôi mắt, ánh nhìn, vầng trán, những nếp nhăn, nụ 5< …
* Đọc đoạn văn “Lá rụng”
iv hướng dẫn về nhà :
- Hiểu khái niệm văn miêu tả
- Viết đoạn văn miêu tả
- Chuẩn bị bài tiếp theo
Rút kinh nghiệm
Tuần 20
Tieỏt 77,78
A MUẽC TIEÂU CAÀN ẹAẽT: Giuựp hoùc sinh :
- Caỷm nhaọn ủửụùc sửù phong phuự vaứ ủộùc ủaựo cuỷa thieõn nhieõn soõng nửụực Caứ Mau
- Naộm ủửụùc ngheọ thuaọt mieõu taỷ caỷnh soõng nửụực cuỷa taực giaỷ
Trang 8B CHUẨN BỊ:
- Thầy: Giáo án, bảng phụ, phấn màu
- Trò : Soạn bài, sưu tầm tranh về vùng sông nứơc Cà Mau
C TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY VÀ HỌC:
1.Kiểm tra bài cũ :
- Thế nào là văn miêu tả? Hãy tìm một đoạn văn miêu tả trong các văn bản em đã học
- Để làm nổi bật được những đặc điểm của sự vật ta cần có những năng lực gì ?
2.Giới thiệu:
Bài văn “ Sông nước Cà Mau” được viết theo phương thức miêu tả hiện lên bức tranh vùng sông nước cà Mau
3.Hoạt động của thầy và trò:
- Gọi học sinh đọc chú thích * (SGK)
H Hãy nêu một vài nét về tác giả Đoàn Giỏi? Cho biết xuất xứ
của đoan trích ? Em biết gì về truyện “Đất rừng phương Nam”
GV nói thêm: Đây là tác phẩm xuất sắc nhấât của văn VHTN nước
ta Từ khi ra mắt bạn đọc (1957)nó đã có sức hấp dẫn lâu bền với
nhiều thế hệ bạn đọc nhỏ tuổi cho đến tâïn ngày nay Tác phẩm
đượcin lại nhiều lần, được dựng thành phim khá thành công- bộ
phim có tên : “Đất phương Nam”.
- GV hướng dẫn gọi học sinh đọc
H Bài văn miêu tả cảnh gì ? Theo trình tự như thế nào ? (miêu tả
khá hoàn chỉnh về sảnh quan sông nước vùng Cà Mau ở cực Nam
của Tổ quốc.
Trình tự miêu tả: đi từ ấn tượng chung về vùng đất Cà Mau, rồi
tập trung miêu tả và thuyết minh các kênh rạch, sông ngòi với
kênh rạch hai bên bờ, cuối cùng là cảnh chợ Năm Căn họp trên
mặt sông )
H Dựa vào trình tự miêu tả, em hãy tìm bố cục văn bản ? ( 3
đoạn :
+Đ 1 : Từ đầu “ một màu xanh đơn điệu” : những ấn tượng chung
ban đầu về tự nhiên vùng Cà Mau
+Đ 2 : tiếp “ khói sóng ban mai” : nói về các kênh rạch ở vùng
cà Mau, con sông Năm Căn rộng lớn +Đ3:Đoạn còn lại :đặt tả
chợ Năm Căn ).
H Hãy hình dung vị trí quan sát của người miêu tả ? Vị trí này có
thuận lợi gì trong việc quan sát và miêu tả? (trên con thuyền xuôi
theo các kênh rạch thuận lợi : miêu tả cảnh quan một vùng
rộng lớn theo trình tự tự nhiên hợp lý)
GV : Trong văn bản này , tác giả nhập vai người kể chuyện ,
xưng “tôi” trong “Đất phương Nam” , người kể chuyện là chú bé
An
I Giới thiệu
1 Tác giả :SGK
2 Tác phẩm:
- Trích : “Đất rừng phương Nam”
- Đã dựng thành phim
II Đọc, tìm hiểu văn bản:
1 Ấn tượng chung về tự nhiên vùng Cà Mau
Trang 9H Tìm những chi tiết trong văn bản nói lên ấn tượng chung ban
đầu của tác giả về vùng sông nước Cà Mau?(sông ngòi kênh rạch
bủa giăng mạng nhện ; trên thì trời xanh biếc, dưới thì sắc xanh
cây lá )
Cho học sinh gạch chân trong SGK :
H Để miêu tả ấn tượng ban đầu ấy, tác giả đã dùng phương thức
biểu đạt nào ? (miêu tả)
H Tác giả đã dung giác quan nào để quan sát và miêu tả? (bằng
sự cảm nhận của thính giác và thị giác ; Đặc biệt cảm giác về
màu xanh bao trùm, tiếng rì rào bất tận của rừng cây, của sóng
và gió)
H Tác giả đã phối hợp giữa các biện pháp nghệ thuâït rất thích
hợp, đó là biện pháp nghệ thuật nào?
H Qua đó, tác giả đã làm nổi bật ấn tượng ban đầu của mình về
vùng Cà Mau, đó là ấn tượng gì ? (một không gian rộng lớn,
mênh mông của vùng đất này, với sông ngòi, kênh rạch bủa giăng
chi chít, và tất cả được bao trùm trong màu xanh của trời, nước,
rừng cây.Không gian ấy khi mới tiếp xúc thì dễ có cảm giác về sự
đơn điệu , triền miên)
- Cảm nhận qua thính giác, thị giác, cảm giác
Tả xen với kể, liệt kê, điệp từ, tính từ chỉ màu sắc, trạng thái, cảm giác
=> không gian rộng lớn, mênh mông bao trùm lên màu xanh của nứoc, trời, cây cối
Tiết 78: SƠNG NƯỚC CÀ MAU
( tiếp)
A MỤC TIÊU CẦN ĐẠT: Giúp học sinh :
- Cảm nhận được sự phong phú và độïc đáo của thiên nhiên sông nước Cà Mau
- Nắm được nghệ thuật miêu tả cảnh sông nước của tác giả
B CHUẨN BỊ:
- Thầy: Giáo án, bảng phụ, phấn màu
- Trò : Soạn bài, sưu tầm tranh về vùng sông nứơc Cà Mau
C TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY VÀ HỌC:
1.Kiểm tra bài cũ :
2.Giới thiệu:
_ GV chuyển ý sang mục 2
- Gọi học sinh đọc lại đoạn 2 giáo viên treo bảng phụ có ghi
sẳn đoạn đó
2 Sông nước Cà Mau.
Trang 10H Đọc đoạn văn em có thấy tác giả có dùng phép miêu tả ở
đoạn đầu không ?Ngoài ra tác giả còn sử dụng phương thức biểu
đạt nào khác?
(có miêu tả, vận dụng những hiểu biết tường tận về địa lý, ngôn
ngữ địa phương để thuyết minh, giải thích địa danh, cách đọc tên
dòng sông, kênh rạch)
- Gọi học sinh đọc các chú thích :2, 3, 4, 5, 6
H Em có nhận xét gì về cách gọi tên các con sông, dòng kênh, ?
Điều đó giúp em hiểu gì về tự nhiên, con người ở đây ?(không
gọi theo các danh từ mỹ lệ mà theo đặc điểm riêng biệt của nó để
gọi thành tên thiên nhiên còn rất hoang dã, tự nhiên, phong
phú ; con người rất gần vơí thiên nhiên nên giản dị , chất phác)
GV : Phần chính của đoạn 2 này là đặc tả dòng sông Năm Căn
H Tìm những chi tiết miêu tả dòng sông Năm Căn và rừng đước
hai bên bờ sông ? học sinh chỉ ra giáo viên gạch chân vào
bảng phụ học sinh gạch vào sgk
(con sông hơn ngàn thước, nước chảy ầm ầm,,,như thác ; cá nước
bơi từng đàn đầu sóng trắng ; rừng đước dựng lên vô tận )
- Gạch chân các cụm từ : thoát qua, đổ ra, xuôi về
H Những cụm từ này là những cụm từ loại gì ?
(cụm động từ )
H Xác định động từ trung tâm ? Ta có thể thay đổi các động từ ,
cụm động từ này được không ? Vì sao ?
(động từ trung tâm : thoát, đổ, xuôi không thể thay đổi, vì sẽ
làm lạc nội dung , sự diễn đạt trạng thái, hoạt động của con
thuyền trong mỗi khung cảnh )
- GV giúp học sinh giải nghĩa các động từ trung tâm
+ Thoát: Vượt qua khó khăn, nguy hiểm.
+ Đổ : từ con sông nhỏ ra sông lớn
+ Xuôi: con thuyền nhẹ nhàng, xuôi theo dòng nước êm ả
H Qua hoạt động của con thuyền em thấy dòng sông Năm Căn
có tính chất như thế nào ?
(cây đứơc dài mọc theo baĩ màu xanh lá mạ , màu xanh rêu, màu
xanh chai lọ, )
H.Tác giả diễn tả màu xanh của rừng đước bằng những từ loại
nào ? (bằng tính từ)
H Chỉ ra những tính từ đó ?
{ xanh (3 lần) : chỉ 3 mức độ, sắc thái ; những sắc thái ấy cùng
chỉ một màu xanh miêu tả các lớp cây đước từ non đến già nối
tiếp nhau}
- Cho học sinh đọc bằng mắt đoạn 3 SGK
H Tìm những chi tiết , hình ảnh miêu tả chợ Năm căn (những
- Miêu tả, thuyết minh, giải thích địa danh
- Gọi tên sông theo đặc điểm riêng của nó
Tự nhiên hoang dã, phong phú, con người chất phác, giản dị ,gần gũi với thiên nhiên
*Sông Nam Căn
- Động từ , cụm động từ được dùng theo trình tự thích hợp, diễn tả trạng thái học sinh của con thuyền
Rộng lớn, hùng vĩ