1. Trang chủ
  2. » Giáo án - Bài giảng

ĐỀ LUYỆN HSG 9 cấp tốc 2020

44 10 0

Đang tải... (xem toàn văn)

Tài liệu hạn chế xem trước, để xem đầy đủ mời bạn chọn Tải xuống

THÔNG TIN TÀI LIỆU

Thông tin cơ bản

Định dạng
Số trang 44
Dung lượng 215,5 KB

Các công cụ chuyển đổi và chỉnh sửa cho tài liệu này

Nội dung

“…” và điều đó được thể hiện một cách cách sâu sắc, chân thật, rõnét qua tác phẩm “…” của ….BÀI LÀM SỐ 3: Có ý kiến cho rằng: từ tiếng thơ đến tiếng thương là cuộc hành trình đi đến bất

Trang 1

1 Bộ 87 đề luyện thi HSG 9, dung lượng hơn 600 trang, đáp án chi tiết.

2 Bộ hướng dẫn cách viết mở bài gián tiếp dễ dàng + hàng chục mở bài mẫu.

6 Tặng giáo án dạy thêm nếu cần

7 Tài liệu không đúng như giới thiệu = trả lại phí

8.  (300k) Tài liệu không như giới thiệu = trả lại phí

TK thêm: Bộ 13 bài văn HSG làm và 10 mwor bài theo từng dạng đề, gặp

đề dạng nào áp dụng mở bài đó Nhanh, ấn tượng, dễ học (Phí 100 k)

ĐT, Zalo: 0833703100 (Kết bạn Zalo để liên lạc được an toàn

Trang 2

Tham khảo bộ bài văn mẫu do HSG làm

(phí 100k)

1. Trên trang sách cuộc sống tuyệt vời biết bao nhưng cũng bi thảm biết

bao,cái đẹp còn trộn lẫn niềm sầu buồn, cái nên thơ còn lóng lánh giọtnước mắt ở đời"

2. Có ý kiến cho rằng: từ tiếng thơ đến tiếng thương là cuộc hành trình

đi đến bất tủ của thơ Nguyễn Du" Làm sáng tỏ ý kiến trên qua 1 hoặc

1 vài đoạn trích Truyện Kiều đã học

3. Có ý kiến cho rằng: từ tiếng thơ đến tiếng thương là cuộc hành trình

đi đến bất hủ của thơ Nguyễn Du" Làm sáng tỏ ý kiến trên qua 1hoặc 1 vài đoạn trích Truyện Kiều đã học.( có 3 bài )

4. Có ý kiến cho rằng: từ tiếng thơ đến tiếng thương là cuộc hành trình

đi đến bất hủ của thơ Nguyễn Du" Làm sáng tỏ ý kiến trên qua 1hoặc 1 vài đoạn trích Truyện Kiều đã học

5. Nguyễn Du là nghệ sĩ lớn mang trái tim của thời đại Chứng minh qua

tác phẩm Truyện Kiều

6. Thơ cần có hình cho người ta thấy, có ý cho người ta nghĩ, và có tình

để rung động trái tim Chứng minh câu nói trên bằng một văn bản, tácphẩm đã học

7. “Nếu cứ chờ đợi cho đến lúc mọi thứ đã sẵn sàng, chúng ta sẽ chẳng

bao giờ bắt đầu” Nghị luận XH

8. Nhận xét về Truyện Kiều Hoài Thanhn đã viết: ”Truyện kiều như là

một hồn ngọc quý cơ hồ không thể thay đổi hay thêm bớt một gì, nhưmột tiếng đàn lạ không một lần lỗi nhịp ngang cung” Em hãy chứngminh qua các đoạn trích đã học để làm sáng tỏ nhận định trên

9. “một truyện ngắn hay vừa là chứng tích của một thời, vừa là hiện thân

cho chân lí giản dị của mọi thời”

Trang 3

10. “Xây dựng tình huống truyện độc đáo là một trong những yếu tố góp

phần đem lại sự thành công cho truyện ngắn, giúp nhà văn khắc họa

rõ nét phẩm chất, tính cách, khả năng ứng xử của nhân vật đồng thờibộc lộ sâu sắc ý đồ tư tưởng của mình”

11. “ Trong truyện ngắn có những chi tiết đóng vai trò vô cùng quan

trọng, thiếu nó, cốt truyện sẽ không thể phát triển được Phân tích chitiết cái bóng, bả chó, chiếc lá để làm sáng tỏ nhận định trên.”

12. Bàn về thơ, Chế Lan Viên cho rằng: “Thơ cần có hình cho người ta

thấy, có ý cho người ta nghĩ và cần có tình để rung động trái tim.” emhãy chứng minh câu nói trên qua tác phẩm mà em đã đươc học

13. Thơ cần có hình cho người ta thấy, có ý cho người ta nghĩ, và có tình

để rung động trái tim Chứng minh câu nói trên bằng một văn bản, tácphẩm đã học

14. Nên khi nhận xét về thơ Chế Lan Viên đã viết : thơ cần có hình rung

động trái tim” điều đó được thể hiện qua các đoạn trích thơ của truyênkiều – Nguyễn Du (Có 3 bài khác nhau)

15.

“ Trong truyện ngắn có những chi tiết đóng vai trò vô cùng quan

trọng, thiếu nó, cốt truyện sẽ không thể phát triển được Phân tích chitiết cái bóng, bả chó, chiếc lá để làm sáng tỏ nhận định trên.”

16. Tác phẩm văn học phản ánh hiện thực cuộc sống, thể hiện những

khám phá riêng và mảng thông điệp của người nghệ sĩ Phân tích mộttác phẩm mà em đã học để làm sáng tỏ nhận định trên

18 Bài văn do HSG làm qua các kì thi, bản Word in ra để HS tham

Trang 4

khảo, không chỉnh sửa

Tặng thêm bộ 10 mở bài mẫu theo cấu trúc sắn, gặp dạng đề nào là

áp dụng cho dạng đề đó luôn, nhanh chóng, đơn giản, dễ nhớ và ấn tượng.

2 Mở bài về chi tiết truyện

Khi đánh giá về vai trò của chi tiết nghệ thuật, nhà phê bình NguyễnĐăng Mạnh cho rằng: “Ở truyện ngắn, mỗi chi tiết đều có vị trí quantrọng như mỗi chữ trong bài thơ tứ tuyệt Trong đó những chi tiếtđóng vai trò đặc biệt như những nhãn tự trong thơ vậy” Một tácphẩm hay là một tác phẩm mà ở đó nhà văn sáng tạo ra những chitiết đắt giá, có sức sống lâu dài, có ấn tượng với bạn đọc, chi tiếttruyện cũng như gam màu trên một bức tranh, nó làm cho bức tranhnổi hình, nổi sắc Vì thế khi đánh giá về chi tiết truyện có ý kiến chorằng: “Sứ mệnh của tuyển nhắn đặt lên vai các chi tiết nghệ thuật.Chi tiết nghệ thuật là người tí hon mang sứ mệnh khổng lồ”

Trang 5

“…” và điều đó được thể hiện một cách cách sâu sắc, chân thật, rõnét qua tác phẩm “…” của ….

BÀI LÀM SỐ 3: Có ý kiến cho rằng: từ tiếng thơ đến tiếng thương là

cuộc hành trình đi đến bất hủ của thơ Nguyễn Du" Làm sáng tỏ ý kiến trên qua 1 hoặc 1 vài đoạn trích Truyện Kiều đã học.

Goethe đã từng nói: “trước một trí tuệ vĩ đại tôi cúi đầu, trước một tráitim vĩ đại tôi quỳ gối” Nguyễn Du – đại thi hào dân tộc Ông sống và cống hiếnđời mình cho nghệ thuật văn chương Những áng thơ văn dưới ngòi bút của ông

là những tuyệt tác nghìn năm chẳng phai mờ Thơ ca của ông như những dòngmáu, dòng huyết lệ tí tách rơi trước những kiếp người bất hạnh, khổ đau, vùidập…đó là kết tinh của giọt ngọc tâm hồn – một giọt ngọc được mài dũa bóngloáng, đẹp đẽ và đầy thanh cao Chính vì vậy, khi nhận xét về thơ Nguyễn Du,

đã có ý kiến cho rằng: “Từ tiếng thơ đến tiếng thương là cuộc hành trình đi đếnbất tử của thơ Nguyễn Du” Một lần nữa, điều đó được thể hiện sâu sắc qua một

số đoạn trích trong tác phẩm Truyện Kiều

Tiếng “thơ” ở đây là gì? Là tài năng, nghệ thuật mà tác giả sử dụng trongtác phẩm của mình Tiếng “thương” là trái tim đồng cảm của tác giả đối với

Trang 6

những cảnh đời bất hạnh, đáng thương trong xã hội cũ Nguyễn Du đối với conngười là từ những cảm xúc, từ những giọt huyết lệ thương cảm mà chuyển hóathành văn chương Đó cũng là ý nghĩa sâu thẳm mà nhận định muốn ám chỉ đếnhoàn cảnh ra đời của thơ Nguyễn Du Bất tử là không chết, ở đây hiểu là giá trịtinh thần ấy trường tồn cùng thời gian năm tháng.

Trước hết, hành trình từ tiếng thơ đến tiếng thương của Nguyễn Du là

sự ngợi ca, trân trọng vẻ đẹp, tài năng của người phụ nữ nói chung cũng như chị em Thúy Kiều nói riêng Trước hết là là Thúy Vân với khuôn mặt đấy đặn, sáng đẹp như trăng rằm

Khuôn trăng đầy đặn nét ngài nở nang

….Mây thua nước tóc tuyết nhường màu da

Nét mày cong đậm như nét con ngài (người), nụ cười nàng đẹp đến mứcđược ví như hoa, giọng nói thì trong trẻo như hạt ngọc, mái tóc thì óng ả, baybổng như mây Vẻ đẹp đoan trang, phúc hậu ấy quả là xao xuyến lòng người,ngay cả thiên nhiên còn phải “thua kém, nhịn nhường” Nguyễn Du tả Thúy Vân

đã đẹp vậy rồi Thúy Kiều lại còn “càng sắc sảo mặn mà” hơn nữa “làn thuthủy, nét xuân sơn” nghe thôi đã thấy rợn mình trước vẻ đẹp ngây ngất ấy rồi!Đôi mắt Thúy Kiều dưới ngòi bút của Nguyễn Du hiện lên long lanh như nướcmùa thu, nét mày thì mềm mại, tươi xanh như núi mùa xuân Dung nhan tuyệtthế này là sao! Đến cả tạo hóa còn hờn ghen, đố kị thì huống hồ là người phàm?Không chỉ có sắc mà Kiều còn “thông minh vốn sẵn tính trời”, đã vậy lại còn

“pha nghề thi họa đủ mùi ca ngâm” Bất kể là tài nào, chỉ cần là Kiều thì “ănđứt” mọi người Thúy Kiều quả là nữ nhân tài sắc vẹn toàn! Bức chân dungThúy Kiều hiện lên từ những nét mực đều đặn của Nguyễn Du thật đẹp nhưngcũng ẩn chứa điều gì Và tại sao nói Thúy Vân lại “mây thua”, “tuyết nhường”nhưng Kiều lại “hoa ghen”, “liễu hờn”? Chẳng phải là quá rõ rồi sao: thiênnhiên, tạo hóa là nhún nhường, ngưỡng mộ nên số phận Vân sẽ êm đềm không

Trang 7

sóng gió; nàng Kiều thì đẹp vượt khuôn phép xã hội phong kiến nên số phận rồicũng éo le, trắc trở, nhiều sóng gió mà thôi! Tuy nhiên, thay vì vùi dập ngườiphụ nữ như xã hội phong kiến mục rữa thì Nguyễn Du lại chọn ngợi ca, trântrọng họ Thật không hổ danh là Nguyễn Du – Đại thi hào dân tộc

Hành trình từ tiếng thơ đến tiếng thương của Nguyễn Du còn là sự thấu hiểu, cảm thông, sẻ chia trước số phận bất hạnh của con người “Trước

lầu Ngưng Bích khóa xuân” mới câu đầu thôi mà sao nghe buồn đau, chua xótvậy? “Khóa xuân” là khóa kín tuổi xuân, là bị giam lỏng ư? Thật trớ trêu chophận nàng Kiều! Qua không gian, cảnh vật ở lầu Ngưng Bích, ta phần nào thấuđược lòng Kiều: một thân một mình lẽ bóng, cô đơn bao trùm như muốn nuốtchửng nàng vào trong Bằng cách sử dụng những từ ngữ gợi tả thiên nhiên:

“non xa”, “trăng gần”, “bát ngát”, “cát vàng cồn nọ”, “bụi hồng dặm kia” gợilên bức họa thiên nhiên rộng lớn, mênh mông, vô tận, điều đó càng làm ngườiđọc xót thương hơn cho tấm thân nữ nhi mảnh khảnh của Kiều Đứng chốn lầucao nhìn ra không trung, tâm hồn nàng lạc lõng chốn quạnh hiu, chỉ biết nỗi đaungày một bám víu, giằng xé con tim nhỏ bé của nàng Nỗi đau nào bằng nỗi đaucủa một người thiếu nữ phải rời bỏ tổ ấm, rời bỏ người mình thương yêu để rồilưu lạc chốn xa hoa ô nhục, bị ép làm gái lầu xanh Nỗi nhục này biết rửa đâucho sạch? Liệu gieo mình xuống dòng sông lạnh lẽo như cách Nguyễn Dữ chọncho Vũ Nương có rửa sạch hết vết ố trên thân nàng không? Thật thảm hại, nàng

giờ đây cô đơn, hiu quạnh, lòng thì ngổn ngang trăm lối Đó là tiếng thương cảm, xót xa của nhà thơ trước hoàn cảnh tủi nhục của Kiều (Sau mỗi luận điểm phải láy lại từ khóa ở đề bài)

“Tưởng người dưới nguyệt chén đồng,Tin sương luống những ngày trông mai chờ”

Nỗi nhớ này là sao? Là dành cho tình đầu của nàng! Nàng nhớ đêm trăngcùng thề nguyện đính ước: “vầng trăng vằng vặc giữa trời / đinh ninh hai miệng

Trang 8

một lời song song” mối tình thật đẹp, thật giản dị Nhưng với nàng ngay lúc này

mà nói thì thứ tình cảm ấy giống như một giấc mơ vậy Vẫn là ánh trăng ấy, vẫn

là nàng, vẫn là chàng nhưng quá đỗi xa cách, khoảng cách này biết bao giờ mớirút được lại? Và liệu rằng khi rút lại nó có còn nguyên vẹn như ngày đầukhông? Nàng tưởng tượng cảnh chàng Kim ngày đêm mong mỏi nàng mà cảmthấy có lỗi, nàng xót xa, đau đớn đến quặn lòng Qua nỗi nhớ Kim Trọng, mộtlần nữa ta lại thấy Nguyễn Du đứng về phía nàng Kiều, bày tỏ thái độ đồng cảmsâu sắc đối với tâm trạng nàng: thay vì để nàng nhung nhớ cha mẹ trước như lễgiáo phong kiến thì đàng này Kiều lại được nhớ chàng Kim trước bởi với cha

mẹ Kiều đã phần nào đền đáp được công ơn sinh thành, còn với chàng ắt hẳn là

do nàng phụ bạc Những vần thơ của Nguyễn Du như đi trong đáy lòng nàng

mà ra: “bên trời góc bể bơ vơ / tấm son gột rửa bao giờ cho phai” Dù cho đang

ở đâu đi chăng nữa thì nàng vẫn không thể nào quên được mối tình đầu đẹp đẽvới chàng Kim

Chốn lầu cao lạnh lẽo, nàng sao có thể nguôi được nỗi nhớ cha mẹ đây?Hình dung cảnh cha mẹ ngày đêm mòn mỏi, “tựa cửa” ngóng trông con trở vềnhưng đáng buồn thay vì chẳng một tin tức gì về con lọt tai mình Nàng lo lắm,

lo rằng cha mẹ đã già yếu, nàng thì cách vạn dặm núi non, biết lấy ai phụngdưỡng cha mẹ đây? “quạt nồng ấp lạnh” ai chăm chút? Nghe sao mà não lòngvậy nhỉ? Người con hiếu thảo nhường này mà sao đời phũ phàng quá vậy? Tâmtrạng nàng giờ này thật bứt rứt, day dứt làm sao Chưa kịp báo đáp công sinhthành thì đã vạn trùng cách biệt với cha mẹ, ai lại không đau buồn cơ chứ? Kiểulúc này là sống trong tưởng tượng, không còn là thực tại đau khổ nữa mà là mộtthế giới do nàng tự họa ra Qua đó ta thấy nàng tỏa ra mùi hương của lòng vịtha, trái tim nhân hậu, tấm lòng hiếu thảo, thủy chung son sắt của nàng Kiều

Tiếng thương của Nguyễn Du thật trong trẻo, thanh cao mang nặng tấm lòng nhân đạo sâu sắc.

Trang 9

Hành trình từ tiếng thơ đến tiếng thương của thơ Nguyễn Du còn là tiếng nói lên án, tố cáo xã hội bất công, tàn bạo Đó là một xã hội thối nát,

một xã hội đồng tiền không bao giờ tồn tại hai chữ" công bằng" Và tác giả cònthể hiện ước mơ về cuộc sống hanh phúc, ấm no của người phụ nữ khi đangphải sống trong một xã hội nhớp nhua, chịu đủ những bất công, đày đọa Mộttác phẩm muốn gắn bó lâu dài với bạn đọc, muốn trường tồn bền vững với thờigian thì không thể thiếu nghệ thuật Nguyễn Du đã khéo léo cho thấy tài năngcủa mình qua tác phẩm Truyện Kiều tác phẩm được viết dưới hình thức mộttruyện thơ Nôm với thể thơ lục bát truyền thống quen thuộc Về ngôn ngữ, tácphẩm được viết bằng chữ Nôm có vận dụng kết hợp linh hoạt với các ca dao,thành ngữ… quen thuộc Trong nghệ thuật xây dựng nhân vật, tác giả có sự kếthợp giữa ngôn ngữ độc thoại để miêu tả nội tâm và ngôn ngữ đối thoại để thểhiện tâm trạng, hoàn cảnh nhân vật Với các nhân vật chính diện, Nguyễn Du sửdụng ngòi bút ước lệ, ẩn dụ tượng trưng quen thuộc trong thơ trung đại; với cácnhân vật phản diện, nhà thơ thường sử dụng ngôn từ bình dân tả thực Bên cạnh

đó, ông còn có những đặc sắc nghệ thuật khi tả cảnh với bút pháp tả cảnh ngụtình sinh động, giúp nhân vật thể hiện cảm xúc gián tiếp qua những câu thơ.Tiếng thơ hay tiếng thương của đại thi hào Nguyễn Du là bất tử bởi lẽ dù là ai,

dù trong hoàn cảnh thời đại nào thì thơ ông, tình cảm ông và tấm lòng của ôngvẫn mãi mãi là vì sao sáng là hạt ngọc lung linh trong nền văn học nước nhà

Nhận định “Từ tiếng thơ đến tiếng thương là hành trình đi đến bất tử của thơ Nguyễn Du” là hoàn toàn đúng đắn Georges Boudared từng nhận

xét: “ít nhà thơ trên thế giới có khả năng đạt được tiếng vang sâu đậm trong dânchúng của mình ở Nguyễn Du ở Việt Nam” Tài năng này quả thật là đángphục! Nguyễn Du là người thợ và Truyện Kiều là hạt ngọc thanh cao, trong trẻođược mài dũa dưới bàn tay điêu luyện của người Dù đả trải qua hơn hai thế kỉ

Trang 10

gắn bó với thời gian, với bạn đọc nhưng khi nhắc đến Truyện Kiều vẫn là mộtchấn động kinh người

BỘ 87 ĐỀ LUYỆN HSG (phí 300 k)

TL word chỉnh sửa thoải mái.

PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

ĐỀ CHÍNH THỨC

KỲ THI CHỌN HỌC SINH GIỎI CẤP HUYỆN

NĂM HỌC 2019-2020 MÔN THI: NGỮ VĂN 9

Thời gian làm bài 120 phút, không kể thời gian giao đề

Phần I Đọc hiểu (4,0 điểm)

Đọc văn bản sau và thực hiện các yêu cầu:

Nín đi em, bố mẹ bận ra tòa!

Chị lên bảy dỗ em trai ba tuổi

Thằng bé khóc, bụng chưa quen chịu đói

Hai bàn tay xé áo chị đòi cơm.

Bố mẹ đi từ sáng, khác mọi hôm

Không nấu nướng và không hề trò chuyện

Hai bóng nhỏ hai đầu ngõ hẻm

Cùng một đường sao chẳng thể chờ nhau?

Biết lấy gì dỗ cho em nín đâu

Ngoài hai tiếng ra tòa vừa nghe nói

Chắc nó nghĩ như ra đồng, ra bãi

Sớm muộn chi rồi bố mẹ cũng về

Trang 11

( trích bài thơ Hai chị em, Vương Trọng, 1985)

Sớm muộn chi rồi bố mẹ cũng về

Câu 4 Thông điệp mà em tâm đắc nhất qua văn bản là gì ? Nêu lí do vì sao tâm

đắc thông điệp đó

Phần II Làm văn: (16 điểm)

Câu 1: (6 điểm) Đọc văn bản sau:

THƯỢNG ĐẾ CŨNG KHÔNG BIẾT

Thượng đế lấy đất sét nặn ra con người Khi Ngài nặn xong vẫn còn thừa ra một mẩu đất.

– Còn nặn thêm cho mày gì nữa, con người ? – Ngài hỏi

Con người suy nghĩ một lúc: có vẻ như đã đủ đầy tay, chân, đầu… rồi nói: – Xin Ngài nặn cho con hạnh phúc.

Thượng đế, dù thấy hết, biết hết nhưng cũng không hiểu được hạnh phúc là gì Ngài trao cục đất cho con người và nói:

– Này, tự đi mà nặn lấy cho mình hạnh phúc.

(Trích Những giai thoại hay nhất về tình yêu và cuộc sống, Tập 2, NXB

Công an Nhân Dân)

Suy nghĩ của em về bài học rút ra từ câu chuyện trên?

Trang 12

ngủi Mong manh như sương như khói và ngắn ngủi như kiếp sống của đoá phù dung sớm nở, tối tàn.

Em hãy phân tích “Chuyện người con gái Nam Xương” của Nguyễn Dữ

để làm sáng tỏ nhận xét trên

HƯỚNG DẪN CHẤM

Phần I Đọc hiểu (4,0 điểm)

Câu 1: Thể thơ tự do

Câu 2: Hoán dụ - gợi lên sự chia cách, mong manh, dễ đổ vở

Câu 3: Câu thơ gợi sự hồn nhiên, thơ ngây chưa hiểu hết nổi đau, mất mát săpđến với chúng

Câu 4: Thông điệp mà tác giả muốn gửi gắm đến bạn đọc đó là hạnh phúc giađình là tình cảm thiêng liêng nhất, quan trọng nhất Đừng vì ích kỉ cá nhân màlàm đổ vỡ để rồi những đứa trẻ vô tội phải chịu thiệt thòi, chia rẽ/

1 Yêu cầu về kỹ năng:

- HS có kỹ năng viết bài nghị luận xã hội với những lập luậnchặt chẽ; trình bày ý mạch lạc, rõ ràng

- Bố cục rõ ràng, lập luận chặt chẽ; Văn viết trong sáng, cócảm xúc, không mắc các lỗi cơ bản về chính tả, dùng từ, đặtcâu, diễn đạt

2 Yêu cầu về nội dung:

1,0

1,0

Trang 13

- Giới thiệu ngắn gọn nội dung câu chuyện

+ Thượng đế là đấng toàn năng có khả năng “biết hết”, hiểuhết mọi chuyện và tạo nên con người nhưng không thể nàohiểu được “hạnh phúc” là gì nên không thể “nặn” được hạnhphúc để ban tặng cho loài người

+ Con người: được thượng đế trao tặng nên sẵn có đầy đủcác bộ phận cơ thể ( yếu tố vật chất) nhưng lại không sẵn cóhạnh phúc (yếu tố tinh thần).Vì thế, thượng đế yêu cầu conngười “tự đi mà nặn lấy cho mình hạnh phúc”

+ Câu chuyện có ý nghĩa nhân sinh sâu sắc: Hạnh phúckhông bao giờ sẵn có hay là món quà được ban tặng, hạnhphúc của con người do chính con người tạo nên

- Bàn luận về hạnh phúc:

+ Hạnh phúc là trạng thái tâm lí vui vẻ, thoải mái, dễ chịukhi thỏa mãn được một sở nguyện , một mong muốn nào

đó - Không sẵn có: Không bày ra để con người chiếm lĩnh

dễ dàng và tùy tiện sử dụng hoặc phung phí

+ Tự tạo ra: Hạnh phúc chỉ có được khi tự mình hình thành

và tự mình nỗ lực, cố gắng để đạt được

- Lí giải:

+Tại sao hạnh phúc không sẵn có

+Tại sao hạnh phúc phải do con người tạo ra?

Trang 14

+ Hạnh phúc là khát vọng, là mong muốn, là đích đến củacon người trong cuộc sống Mỗi người có một quan niệm vàcảm nhận khác nhau về hạnh phúc Có thể nhận thấy hạnhphúc gắn liền với trạng thái vui sướng khi con người cảmthấy thỏa mãn ý nguyện nào đó của mình.

+ Hạnh phúc không phải thứ có sẵn hay là món quà đượcban phát Hạnh phúc phải do chính con người tạo nên từnhững hành động cụ thể

+ Khi tự mình tạo nên hạnh phúc, con người sẽ cảm nhậnsâu sắc giá trị của bản thân và ý nghĩa đích thực của cuộcsống Đó cũng chính là thứ hạnh phúc có giá trị bền vữngnhất

+Phê phán lối sống dựa dẫm, ỷ lại trông chờ hoặc theo đuổinhững hạnh phúc viển vông, mơ hồ Bên cạnh đó, có một sốngười không biết đón nhận hạnh phúc khi mang những suynghĩ bi quan,tiêu cực

- Bài học nhận thức và hành động

+ Cần có nhận thức đúng đắn về hạnh phúc trong mối quan

hệ với cuộc sống của bản thân Biết cảm thông, chia sẻ, hàihòa giữa hạnh phúc cá nhân với hạnh phúc của mọi người.+ Biết vun đắp hạnh phúc bằng những việc làm cụ thể, biếttrân trọng, gìn giữ hạnh phúc

Câu 2: (10,0 điểm)

Trang 15

a Mở bài: điểm):

- Dẫn dắt, trích dẫn yêu cầu của đề bài

Mở bài mẫu: Văn chương có hai loại Loại đáng thời và loại không đáng thờ.

Loại không đáng thờ là loại chuyên chú về văn chương, loại đáng thờ là loạichuyên chú về con người Dù đã ra đời hơn 4 thế kỉ nhưng Chuyện người congái Nam Xương vẫn còn vang vọng mãi nỗi đớn đau và niềm khát khao hạnhphúc của người phụ nữ trong xã hội cũ Tuy nhiên hạnh phúc của họ giống nhưchiếc li pha lê đứng trớc gió- mong manh dễ đổ vỡ Vì thế khi nhận xét về

“Chuyện người con gái Nam Xương” nhà phê bình Đồng Thị Sáo cho rằng hạnh phúc trong cuộc đời Vũ Thị Thiết là một thứ hạnh phúc vô cùng mong manh, ngắn ngủi Mong manh như sương như khói và ngắn ngủi như kiếp sống của đoá phù dung sớm nở, tối tàn.

b Thân bài: ( điểm)

* Giải thích ý nghĩa của lời nhận xét

- Nhận xét của nhà phê bình Đồng Thị Sáo đã đề cập đến hạnh phúc Đó

là một khái niệm trừu tượng Mỗi người có những cách cảm nhận khác nhau vềhạnh phúc Song có thể hiểu hạnh phúc là một trạng thái tinh thần mà con ngườithoả mãn những ước mơ, hy vọng của mình

- Hạnh phúc mong manh và ngắn ngủi: Hạnh phúc không tồn tại bền

vững, không tồn tại lâu dài Nó chỉ thoáng qua trong cuộc đời con người rồi tan

vỡ nhanh chóng

* Chứng minh lời nhận xét

Khẳng định nhận xét trên là đúng, vì “Chuyện người con gái NamXương” của Nguyễn Dữ kể về người phụ nữ nhan sắc, đức hạnh nhưng cuộcđời của nàng lại không được hưởng niềm hạnh phúc lâu dài, bền vững

Trang 16

Luận điểm 1: giải thích thật mong manh, ngắn ngủi, kiếp sống của đoá phù dung sớm nở, tối tàn Æ Cách so sánh gợi cho ta nghĩ đến cuộc đời bất hạnh,khổ đau, số kiếp bạc bẽo của Vũ Nương.

Luận điểm 2: Niềm hạnh phúc của Vũ Thị Thiết trong cuộc sống dương thế thật mong manh, ngắn ngủi:

Hạnh phúc ong manh, ngắn ngủi:

Dẫn chứng 1: Lấy chồng đa nghi, ghen tuông mù quáng là dự báo cho 1 cuộc

đời mong manh ngắn ngủi.

Dẫn chứng 2: Cuộc sum vầy chưa được bao lâu Trương Sinh phải lên đường

tòng quân Vũ Nương chưa được hưởng niềm hạnh phúc trọn vẹn đã phải sớm sống trong cảnh chia li Æ Điều này cũng dự cảm cho cuộc đời rất mong manh

vì “xưa nay chinh chiến mấy ai về”.

Dẫn chứng 3: Qua năm sau, Trương Sinh trở về và từ đây cuộc đời Vũ Nương

bắt đầu cho chuỗi đớn đau bất hạnh Hạnh phúc của một đời người chỉ tính bằng vài năm “qua năm sau” Æ Đó là một sự ngắn ngủi vô cùng

ÆKết thúc cho cuộc đời nàng đúng như đóa phù dung sơm nở tối tàn.

- Nguyên nhân của niềm hạnh phúc mong manh, ngắn ngủi: Nguyênnhân trực tiếp là lời nói hồn nhiên vô tư của đứa con, là tính đa nghi, hay ghencủa anh chồng Trương Sinh; nguyên nhân sâu xa là do chiến tranh phong kiến

và chế độ nam quyền đã cướp đi quyền được hưởng hạnh phúc của người phụ

nữ Đó chính là giá trị hiện thực của truyện

Luận điểm 3: Niềm hạnh phúc của Vũ Thị Thiết trong cuộc sống ở thuỷ cung cũng mong manh, chỉ là ảo ảnh.

+ Sau khi gieo mình xuống bến Hoàng Giang, Vũ Nương được các nàngtiên rẽ một được nước đưa xuống thuỷ cung sống sung sướng Vũ Nương ngồitrên kiệu hoa giữa dòng nói những lời từ biệt với Trương Sinh rồi biến mất Đây

Trang 17

là những chi tiết kì ảo tạo một kết thúc có hậu cho câu chuyện, thể hiện ước mơ

về lẽ công bằng Nhưng hạnh phúc đó cũng chỉ mong manh, hư vô không cóthật trong cuộc đời

+ Những yếu tố kì ảo, hoang đường về cuộc sống sung sướng, hạnh phúccủa Vũ Nương ở thuỷ cung vừa thể hiện giá trị nhân đạo vừa thể hiện giá trịhiện thực

Luận điểm 4: Chuyện người con gái Nam Xương của Nguyễn Dữ đã gửi đến chúng ta một bức thông điệp có được hạnh phúc gia đình đã khó, gìngiữ hạnh phúc hạnh phúc ấy càng khó hơn Nếu ta không biết trân trọng, nângniu, gìn giữ hạnh phúc thì hạnh phúc thật mong manh, ngắn ngủi

c Kết bài: (điểm):

+ Khẳng định lại vấn đề

+ Rút ra bài học liên hệ

CẤU TRÚC MỘT BÀI NGHỊ LUẬN PHÂN TÍCH NHẬN ĐỊNH.

Vài lời gửi quý thầy cô thân yêu.

Mình xin giới thiệu quý thầy cô ôn luyện HSG Ngữ văn THCS về bố cục, cấu trúc của một bài nghị luận văn học khi chứng minh một nhận định Đây chỉ là bài tham khảo để anh em đồng nghiệp chia sẻ

với phương pháp dạy ôn luyện để làm sao các em nắm bắt nhanh

nhất mà hiệu quả nhất Thực tiễn cho thấy, khi ta không có một cấu

trúc cố định, cơ bản thì quá trình ôn luyện sẽ gặp nhiều khó khăn, các em cũng sẽ khó ghi nhớ lâu được Bố cục này chỉ mang tính tham khảo vì bản thân thấy trên nhóm chúng ta rất nhiều bậc tiền bồi, cao

Trang 18

nhân, mình chỉ là giọt nước giữa đại dương mênh mông Mọi góp ý nên mang tính xây dựng để mọi người học hỏi

ĐỀ BÀI: Khi đánh giá về truyện ngắn, nhà văn Nguyễn Kiên cho rằng:

“một truyện ngắn hay vừa là chứng tích của một thời, vừa là hiện thân cho chân lí giản dị của mọi thời”.

Em hiểu ý kiến trên như thế nào ? Qua truyện ngắn chuyện người con gái Nam Xương, hãy chứng minh làm sáng tỏ nhận định trên.

Trang 19

(Đây là bài làm của HS trên cơ sở dàn ý chung)

1 Mở bài: Nếu tiểu thuyết là một đoạn của dòng đời thì truyện ngắn

là cái mặt cắt của dòng đời ấy Nếu tiểu thuyết là thân cây thì truyện ngắn là một đường vân trên cái khoảng gỗ tròn tròn kia, dù sau trăm năm vẫn thấy cả cuộc đời của thảo mộc Truyện ngắn tuy hạn chế về chiều dài tác phẩm nhưng độ sâu của nó là thăm thẳm không cùng.

Bởi thế, khi đánh giá về một truyện ngắn hay có ý kiến cho rằng:

“ một truyện ngắn hay vừa là chứng tích của một thời, vừa là hiện thân cho chân lí giản dị của mọi thời ” (mở bài bạn Hoa A1)

1 Thân bài:

Bước 1: Giải thích nhận định

a Truyện ngắn là truyện có dung lượng, độ dài ngắn phản ánh một lắt cắt của

xã hội, thể hiện, gửi gắm một thông điệp, một tư tưởng một quan niệm nhânsinh của tác giá (lí giải này khác so với từ điển – ngắn gọn, dễ hiểu hơn)

b Chứng tích của một thời: Phản ánh được hiện thực của thời đại với những

vấn đề đời sống nổi cộm, bức thiết của nó

c Hiện thân của một chân lí giản dị của mọi thời: Thể hiện được những vấn

đề bản chất, cốt lõi của nhân sinh, những chân lí muôn đời, vượt qua giới hạncủa thời đại như: Hạnh phúc, tình yêu, quyền sống, quyền bình đẳng…

 Đánh giá chúng toàn ý kiến: Ý kiến của Nguyễn Kiên không chỉ chia sẻ kinh

nghiệm sáng tác của nhà văn mà còn nêu lên một yêu cầu cốt tử đối với nộidung truyện ngắn Đó là giá trị hiện thực và giá trị nhân đạo

Bước 2: Lí luận văn học (phần này tùy thuộc vào thời gian 120 hay 150 phút Hơn nữa cấp THCS cũng không đòi hỏi chiều sâu như cấp THPT)

Trang 20

* Vận dụng kiến thức lí luận văn học để khẳng định vấn đề:

– Văn học là tấm gương phản chiếu cuộc sống hiện thực và nhà văn là ngườithư kí trung thành của thời đại Vì thế tác phẩm không chỉ in dấu những đặcđiểm lịch sử xã hội của thời đại mà nó ra đời mà còn là là chứng tích của mộtthời - hiện thưc xã hội Qua mỗi chứng tích ấy, nhà văn gửi gắm về một chân lígiản dị của mọi thời Chân lí giản dị ấy phải là nhân sinh quan tiến bộ

Bước 3: Chứng minh

Luận điểm 1: Trước hết, chứng tích một thời trong truyện Người con gái Nam Xương là phản ánh cuộc chiến tranh phi nghĩa, một chế độ nam quyền

chồng chưa được bao lâu thì đã tiễn biệt chồng tòng quân đi lính đánh giặc.Chiến tranh nào mà chẳng có mất mát, đau thương, không ai dám chắc rằngchồng của mình sẽ bình an trở về Người ra đi chiến trận thì người ở nhà lo lắng

bất an như một câu thơ đã viết“Xưa nay chinh chiến mấy ai về”.

Chiến tranh phi nghĩa như là một cơn sóng thần ập đến và cuốn đi hết sựhạnh phúc êm ấm trong mỗi gia đình Mẹ thì xa con, vợ lìa chồng, con cái thìthiếu đi tình thương của cha, khiến cho bầu không khí gia đình trở nên lo âu,sầu muộn, đau thương Nếu như cuộc chiến tranh phi nghĩa không nổ ra thìngười mẹ già kia có thể đã không nhớ con đến sức cùng lực kiệt để rồi lìa xa cõiđời, người vợ đã không phải nhớ chồng da diết để rồi gây ra nỗi oan ức cho bảnthân để rồi lại chạy đến cõi chết như một sự thanh minh, đứa con cũng chẳng vìlời nói thơ ngây của mình mà gay ra nỗi oan khuất  Nghệ thuật: Chọn một tìnhhuống truyện từ lời nói vô tình của đứa trẻ để đẩy xung đột, kịch tính câuchuyện lên cao, có ý nghĩa sâu sắc là một nghệ thuật đặc sắc của nhà vănNguyễn Dữ Có thể xem chi tiết ấy như một người tí hon mang sứ mệnh khổnglồ

Trang 21

Chứng tích trong Người con gái Nam Xương còn phản ánh chế độ nam quyền độc đoán, phi lí, bất công Đó là khi Trương Sinh nghe lời con trẻ

về người đàn ông đêm nào cũng đến, tính ghen tuông đến mù quáng của TrươngSinh lại nổi lên khiến chàng nổi đóa, rồi làm um lên, đánh đập, mắng chửi vàđuổi nàng đi Trương Sinh đã ngày càng leo thang xung đột gia đình, bất chấpmọi lời thanh minh, biện hộ của Vũ Nương và làng xóm Bỏ ngoài tai tất cả lờinói, Trương Sinh kiên quyết cho rằng vợ mình đã thất tiết, bội bạc và đẩy VũNương vào con đường tự vẫn để chứng minh sự trong sạch và thủy chung củamình Sự độc đoán trong chế độ nam quyền phi lí trong con người Trương Sinh

là đại diện cho xã hội trọng nam khinh nữ cổ hủ Đó cũng là chứng tích về một

xã hội phong kiến bất công tàn bạo, nơi mà lời nói của những người phụ nữ như

Vũ Nương trở nên vô nghĩa, bé nhỏ lạc lỏng, nơi mà họ không thể bảo vệ đượccuộc sống của mình, nơi mà những người đức hạnh như Vũ Nương phải chịu

cuộc sống bất hạnh và cái chết oan nghiệt Chuyện người con gái Nam Xương

đúng là một chứng tích của một chế độ xã hội cổ hủ, bất công A

Luận điểm 2: Chuyện người con gái Nam Xương không chỉ phản ánh chứng

tích của một thời mà còn là hiện thân cho chân lí giản dị của mọi thời Trướchết đó là khát vọng của tình yêu và hạnh phúc gia đình Đó là cảnh Vũ Nươngtiễn chồng với những tâm trạng yêu thương, nhớ nhung, lo lắng Lúc tiễn chồng

đi lính, hành động rót chén rượu đầy của Vũ Nương với những lời nói chânthành tha thiết: “chàng đi chuyến này…” đó đâu chỉ là lời chia tay tiễn biệt mà

cả một nỗi thương nhớ đong đầy trong cả lo âu “chỉ e việc quân khó liệu, thếgiặc khôn lường…” là lời tâm tình lo lắng, xót thương đến quặn lòng của nàngtrước những nguy hiểm nơi chiến trường mà Trương Sinh phải đối mặt “Nhìntrăng soi thàn cũ lại sửa soạn áo ré gửi người ải xa…” đây mới là những nứcthang tưởng tượng cảnh cơ đơn, thương nhớ chồng khôn nguôi của người vợ trẻnhư hình ảnh người chinh phụ “nhớ chồng đăng đẳng đương lên bằng trời”

Trang 22

Đó là khát vọng sống, khát vọng bình đẳng giữa con người với conngười Vũ Nương thanh minh, giải thích như để cứu vãn hạnh phú gia đìnhnhưng đành bất lực Nàng chỉ còn biết chọn cái chết để minh oan Nhà văn đểcho Vũ Nương cái chết như một lời tố cáo xã hội bất công, bất bình đẳng để rồingười tốt như VN không còn chỗ dung thân Hạnh phúc trong cuộc đời Vũ ThịThiết là một thứ hạnh phúc vô cùng mong manh, ngắn ngủi Mong manh nhưsương như khói và ngắn ngủi như kiếp sống của đoá phù dung sớm nở, tối tàn.

Bước 4: Mở rộng, phản đề

Một tác phẩm văn chương nói chung, truyện ngắn hay nới riêng muốn bất hủcùng với thời gian, năm tháng, sống mãi trong lòng bạn đọc thì nó phải thựchiện được sứ mệnh thiêng liêng, cao cả là phản ánh lát cắt của cuộc sống, tưtưởng nhân sinh của người cầm bút Nếu muốn trở thành một thứ văn chương

“đáng thờ”, nó phải là một tác phẩm mang trái tim của thời đại và phải luônhướng đến cuôc sống con người Đúng như nhà văn Nam Cao đã từng quan

niệm rằng: “Một tác phẩm thật có giá trị, phải vượt lên bên trên tất cả các bờ

cõi và giới hạn, phải là một tác phẩm chung cho cả loài người Nó phải chứa đựng một cái gì lớn lao, mạnh mẽ, vừa đau đớn lại vừa phấn khởi Nó ca tụng lòng thương, tình bác ái, sự công bình…Nó làm cho người gần người hơn” Vànếu như một tác phẩm văn chương nói chung, truyện ngắn nói riêng khôngmang trong mình một sứ mệnh của “Người sứ giả đưa tin”, không phản ánh mộtđoạn của dòng đời, không phải là một lát cắt của cuộc sống thì nó sẽ “chết”ngay sau khi ra đời Hoặc sẽ khiến người ta vô tình mà lãng quên hay thậm chí

là bị bỏ rơi giữa dòng thời gian đang mãi trôi Đó là lí do ta hiểu vì sao nguyễn

Dữ viết 20 truyện trong tác phẩm “truyền kì mạn lục nhưng chỉ Chuyện ngườicon gái Nam Xương” mới là tác phẩm nổi tiếng

Bước 5: Bài học cho người sáng tác và người tiếp nhận.

Ngày đăng: 27/02/2021, 22:00

TỪ KHÓA LIÊN QUAN

TÀI LIỆU CÙNG NGƯỜI DÙNG

TÀI LIỆU LIÊN QUAN

w