Nếu có giặc Mông Thát tràn sang thì cựa gà trống không thể đâm thủng áo giáp của giặc, mẹo cờ bạc không thể dùng làm mưu lược nhà binh; (...) tiền của tuy nhiều khôn mua được đầu giặc, c[r]
Trang 1PHÒNG GD&ĐT ĐỀ KIỂM TRA HỌC KỲ II NĂM HỌC 2017-2018 HẢI LĂNG MÔN: NGỮ VĂN LỚP 8
(Thời gian làm bài: 90 phút)
Câu 1 (4,0 điểm): Đọc phần trích dưới đây và trả lời các câu hỏi:
( ) Nay các ngươi nhìn chủ nhục mà không biết lo, thấy nước nhục mà không biết thẹn Làm tướng triều đình phải hầu quân giặc mà không biết tức; nghe nhạc thái thường để đãi yến ngụy sứ mà không biết căm Hoặc lấy việc chọi gà làm vui đùa, hoặc lấy việc đánh bạc làm tiêu khiển; hoặc vui thú vườn ruộng, hoặc quyến luyến vợ con; hoặc lo làm giàu mà quên việc nước, hoặc ham săn bắn mà quên việc binh; hoặc thích rượu ngon, hoặc mê tiếng hát Nếu có giặc Mông Thát tràn sang thì cựa gà trống không thể đâm thủng áo giáp của giặc, mẹo cờ bạc không thể dùng làm mưu lược nhà binh; ( ) tiền của tuy nhiều khôn mua được đầu giặc, chó săn tuy khỏe khôn đuổi được quân thù; chén rượu ngon không thể làm cho giặc say chết, tiếng hát hay không thể làm cho giặc điếc tai Lúc bấy giờ, ta cùng các ngươi sẽ bị bắt, đau xót biết chừng nào! ( )
1) Phần trích thuộc văn bản nào? Tác giả là ai? Văn bản đó được viết theo thể loại gì? Em hiểu về thể loại đó như thế nào? Bao trùm toàn bộ phần trích là tư tưởng, tình cảm gì?
2) Cho biết kiểu câu, hành động nói trong câu “Lúc bấy giờ, ta cùng các ngươi sẽ bị bắt, đau xót biết chừng nào!”? Cách dùng kiểu câu và hành động nói
trong câu này là theo lối gián tiếp hay trực tiếp?
Câu 2 (6,0 điểm): Bức tranh mùa hè và nỗi niềm khao khát tự do của nhân
vật trữ tình qua bài thơ "Khi con tu hú" của Tố Hữu./
ĐỀ CHÍNH THỨC
Trang 2PHÒNG GD&ĐT HƯỚNG DẪN CHẤM
MÔN: NGỮ VĂN 8
Câu 1 (4,0 điểm): Đọc phần trích dưới đây và trả lời các câu hỏi:
( ) Nay các ngươi nhìn chủ nhục mà không biết lo, thấy nước nhục mà không biết thẹn Làm tướng triều đình phải hầu quân giặc mà không biết tức; nghe nhạc thái thường để đãi yến ngụy sứ mà không biết căm Hoặc lấy việc chọi gà làm vui đùa, hoặc lấy việc đánh bạc làm tiêu khiển; hoặc vui thú vườn ruộng, hoặc quyến luyến vợ con; hoặc lo làm giàu mà quên việc nước, hoặc ham săn bắn mà quên việc binh; hoặc thích rượu ngon, hoặc mê tiếng hát Nếu có giặc Mông Thát tràn sang thì cựa gà trống không thể đâm thủng áo giáp của giặc, mẹo cờ bạc không thể dùng làm mưu lược nhà binh; ( ) tiền của tuy nhiều khôn mua được đầu giặc, chó săn tuy khỏe khôn đuổi được quân thù; chén rượu ngon không thể làm cho giặc say chết, tiếng hát hay không thể làm cho giặc điếc tai Lúc bấy giờ, ta cùng các ngươi sẽ bị bắt, đau xót biết chừng nào! ( )
1) Phần trích thuộc văn bản nào? Tác giả là ai? Văn bản đó được viết theo thể loại gì? Em hiểu về thể loại đó như thế nào? Bao trùm toàn bộ phần trích là tư tưởng, tình cảm gì?
2) Cho biết kiểu câu, hành động nói trong câu “Lúc bấy giờ, ta cùng các ngươi sẽ bị bắt, đau xót biết chừng nào!”? Cách dùng kiểu câu và hành động nói
trong câu này là theo lối gián tiếp hay trực tiếp?
1) Học sinh trả lời đúng tất cả các nội dung của câu hỏi cho 2,5 điểm
- Phần trích thuộc văn bản Hịch tướng sĩ 0,5đ
- Văn bản Hịch tướng sĩ được viết theo thể loại hịch 0,5đ
- Học sinh nêu được những nét khái quát về hịch như sau: 0,5đ
+ Hịch là thể văn nghị luận thời xưa, thường được vua chúa, tướng lĩnh dùng
để cổ động, thuyết phục hoặc kêu gọi đánh giặc
+ Có kết cấu chặt chẽ, lí lẽ sắc bén, dẫn chứng thuyết phục
+ Đặc điểm nổi bật là khích lệ tình cảm, tinh thần người nghe
+ Thường được viết theo thể văn biền ngẫu; kết cấu có thể thay đổi linh hoạt tùy mục đích và nghệ thuật lập luận của tác giả
+ Bài hịch kêu gọi đánh giặc thường gồm các phần: phần mở đầu có tính chất nêu vấn đề; phần thứ hai nêu truyền thống vẻ vang trong sử sách để gây lòng tin tưởng; phần thứ ba nhận định tình hình, phân tích phải trái để gây lòng căm thù giặc; phần kết thúc nêu chủ trương cụ thể và kêu gọi đấu tranh
- Bao trùm phần trích là tư tưởng, tình cảm lo lắng cho vận mệnh đất nước 0,5đ
Trang 32) Câu “Lúc bấy giờ, ta cùng các ngươi sẽ bị bắt, đau xót biết chừng nào!”
- Cách dùng kiểu câu và hành động nói trong câu là dùng theo lối trực tiếp 0,5đ
Câu 2 (6,0 điểm): Bức tranh mùa hè và nỗi niềm khao khát tự do của nhân
vật trữ tình qua bài thơ "Khi con tu hú" của Tố Hữu./
I/ Yêu cầu:
Từ kiến thức bộ môn nói chung và các kiểu bài làm văn đã học ở lớp 6, lớp 7 (cấu trúc vòng 1 của chương trình Ngữ văn THCS), yêu cầu học sinh vận dụng để bước đầu làm được một bài nghị luận chứng minh cụ thể về một văn bản đã học ở lớp 8 (lớp đầu trong cấu trúc vòng 2, sau này sẽ học kỹ kiểu bài và nâng cao ở lớp 9) Trong bài làm, HS cần đảm bảo những nội dung cơ bản như sau:
* Mở bài: Giới thiệu sơ lược hoàn cảnh ra đời, cảm hứng chung của bài thơ.
* Thân bài: Tập trung làm nổi bật 2 nội dung chính bức tranh mùa hè và nỗi
niềm khao khát tự do mà đề yêu cầu (cảm nhận, dẫn chứng, suy nghĩ cá nhân…)
- Có thể giải thích thêm nhan đề bài thơ: giàu khêu gợi và liên tưởng; nói về một thời điểm, một thời gian, không gian trong một tiếng chim, nỗi lòng người trong tù khi nghe tiếng chim ngoài tự do…
- Về bức tranh mùa hè (thể hiện rõ ở 6 câu đầu):
+ Chim - gọi bầy, lúa chiêm - đương chín, trái cây - ngọt dần; chữ đương
chín và ngọt dần gợi tả thời gian đang lặng lẽ trôi qua Âm thanh ấy, hương vị ấy
thể hiện nỗi nhớ tha thiết về đồng quê, làng xóm thân yêu
+ Trong chốn ngục đày, người tù nhớ: tiếng ve ngân, màu vàng của bắp, màu
đào của nắng Lấy tiếng ve để nói về cảnh tình mùa hè, ở đây tiếng ve chứa đầy
tâm trạng Cảnh sắc đồng quê trong hoài niệm trào lên trong tâm hồn biết bao thân thiết, yêu thương Có khao khát sống mới có nỗi nhớ ấy
+ Nỗi nhớ bầu trời xanh, con diều sáo lộn nhào từng không Hình ảnh con diều lộn nhào từng không mang ý nghĩa biểu tượng cho sự tung hoành và khát vọng
tự do
Đoạn thơ miêu tả một mùa hè đầy sức sống được đánh thức dậy trong tâm trí người tù Đây là cảnh tưởng tượng, nhưng là cảnh đã từng khắc sâu trong tiềm thức
và ký ức của người tù, cảnh mùa hè trẻ trung, tươi đẹp, giàu cảm xúc
- Về nỗi niềm khao khát tự do (thể hiện rõ ở 4 câu cuối):
+ Mùa hè đã đến, mùa hè đang qua nghe dậy bên lòng người tù, càng như
Trang 4+ Nỗi đau đớn, ngột ngạt, uất ức, ý thức và khao khát của người tù về cuộc sống tự do Lòng uất hận dâng trào muốn phá tung chốn ngục tù chật chội và ngột ngạt Cảm xúc được thể hiện qua câu thơ lúc như nén xuống, lúc bỗng trào lên thể hiện ý chí bất khuất, quyết sống và chết vì tự do
+ Tiếng chim tu hú khép lại bài thơ là tiếng chim vừa gợi nhớ, gợi thương, vừa giục giã lên đường chiến đấu
- Nêu cảm nhận về giá trị nghệ thuật (dẫn chứng cụ thể)
* Kết bài: Đánh giá, khái quát chung
II/ Biểu điểm: (6,0 điểm).
- Điểm 5,0 - 6,0: Bài làm hoàn chỉnh, đảm bảo tốt các ND cơ bản trên Chữ
viết rõ ràng, sạch đẹp Hành văn giàu cảm xúc, diễn đạt mạch lạc, dùng từ chính xác, ít sai lỗi chính tả, NP
- Điểm 4,25 - 4,75: Bài làm khá hoàn chỉnh, đảm bảo được nội dung cơ bản
trên Chữ viết rõ ràng, sạch sẽ Diễn đạt trôi chảy, dùng từ chính xác, ít sai lỗi chính
tả, NP
- Điểm 3,0 - 4,0: Bài làm có mở bài, kết bài, đảm bảo được tương đối nội
dung cơ bản trên Văn viết diễn đạt rõ ý, sạch sẽ, sai không quá nhiều lỗi chính tả, ngữ pháp
- Điểm 2,75: Bài làm chưa hoàn chỉnh, nội dung nghèo nàn Văn viết lủng
củng, diễn đạt không rõ ý, sai nhiều lỗi chính tả, ngữ pháp