GIÁO ÁN ĐIỆN TỬ VĂN 9

- Maïch caûm xuùc cuûa baøi thô : Töø xuùc caûm tröôùc veû ñeïp cuûa muøa xuaân thieân nhieân ñeán muøa xuaân ñaát nöôùc, taùc giaû theå hieän khaùt voïng ñöôïc daâng hieán “ muøa xua[r]

Trang 1

KIỂM TRA BÀI CŨ

a Biểu tượng cho cuộc sống khó nhọc trước kia.

1 Đọc thuộc lòng một đoạn thơ trong văn bản “Con cò” mà em thích Cho biết vì sao em thích đoạn thơ đó?

2 Hình ảnh con cò trong bài thơ mang biểu tượng gì?

b Biểu tượng cho cuộc sống vất vả hôm nay.

c Biểu tượng cho tấm lòng người mẹ và lời mẹ ru

d Biểu tượng cho người phụ nữ hôm nay.

Trang 2

Ti t 115-116 ế

Trang 3

1 Tác giả:

-Thanh Hải (1930-1980), tên khai sinh là Phạm Bá

Ngoãn, quê ở huyện Phong Điền, Thừa Thiên- Huế.

- Ông là một trong những cây bút có công xây dựng nền

văn học cách mạng ở miền Nam từ những ngày đầu.

I TÌM HIỂU CHUNG:

Nêu những hiểu biết của

em về tác giả.

ra đời của bài thơ.

- Xuất xứ: Bài thơ được viết tháng 11-1980, khi nhà

thơ đang nằm trên giường bệnh- không bao lâu trước

khi nhà thơ qua đời.

- Thể thơ: 5 chữ

Bài thơ được làm theo thể gì ?

Bài thơ năm chữ, nhịp 2/3 hoặc 3/2, khổ 1 đọc giọng rộn ràng tươi vui, khổ 2 giọng sôi nổi chú ý các từ láy, các khổ còn lại đọc giọng nhẹ nhàng sâu

lắng.

(*.SGK/56-57)

Trang 4

Văn bản: MÙA XUÂN NHO NHỎ

Mọc giữa dòng sông xanh

Một bông hoa tím biếc

Ơi con chim chiền chiện

Hót chi mà vang trời

Từng giọt long lanh rơi

Tôi đưa tay tôi hứng.

Mùa xuân người cầm súng

Lộc giắt đầy quanh lưng

Mùa xuân người ra đồng

Lộc trải dài nương mạ

Tất cả như hối hả

Tất cả như xôn xao…

Đất nước bốn nghìn năm

Vất vả và gian lao

Đất nước như vì sao

Cứ đi lên phía trước.

Ta làm con chim hót

Ta làm một cành hoa

Ta nhập vào hòa ca Một nốt trầm xao xuyến.

Một mùa xuân nho nhỏ Lặng lẽ dâng cho đời Dù là tuổi hai mươi Dù là khi tóc bạc.

Mùa xuân - ta xin hát Câu Nam ai, Nam bình Nước non ngàn dặm mình Nước non ngàn dặm tình Nhịp phách tiền đất Huế.

- Thanh Hải –

Em hãy tìm mạch cảm xúc của bài thơ, từ

đĩ chỉ ra bố cục tồn bài ?

11 - 1980

Trang 5

1 Tác giả:

-Thanh Hải (1930-1980), tên khai sinh là Phạm Bá

Ngoãn, quê ở huyện Phong Điền, Thừa Thiên- Huế.

- Ông là một trong những cây bút có công xây dựng nền văn học cách mạng ở miền Nam từ những ngày đầu.

2 Tác phẩm:

- Xuất xứ: Bài thơ được viết tháng 11-1980, khi nhà thơ đang nằm trên giường bệnh- không bao lâu trước khi nhà thơ qua đời.

- Mạch cảm xúc của bài thơ : Từ xúc cảm trước vẻ

đẹp của mùa xuân thiên nhiên đến mùa xuân đất

nước, tác giả thể hiện khát vọng được dâng hiến “

mùa xuân nho nhỏ” của mình vào mùa xuân lớn của cuộc đời chung và lời ca ngợi quê hương.

- Thể thơ: 5 chữ

- Bố cục: 4 phần

Trang 7

Mùa xuân của thiên nhiên, đất trời được thể hiện qua các chi tiết, hình ảnh, màu sắc nào ?

II ĐỌC- HIỂU VĂN BẢN:

1 Mùa xuân của đất trời, thiên nhiên (khổ1) :

Mọc giữa dòng sông xanh Một bông hoa tím biếc

Ơi con chim chiền chiện Hót chi mà vang trời Từng giọt long lanh rơi Tôi đưa tay tôi hứng.

1 Tác giả:

2 Tác phẩm:

- sông xanh

- hoa tím biếc

- chim hót vang} tính từ chỉ mức độ,

Hãy tìm các tính từ trong khổ thơ trên Nêu tác dụng của chúng

xanh biếc vang

đảo ngữ (mọc)

Em có nhận xét gì về trật tự của hai câu đầu?

Biện pháp đảo ngữ (mọc) có tác dụng gì ?

Qua đó em thấy mùa xuân thiên nhiên được thể hiện như thế nào trong khổ thơ ?

 Thiên nhiên đầy sức sống và tươi vui rộn rã trong

không gian cao rộng, bao la.

Trang 8

Mọc giữa dòng sông xanh Một bông hoa tím biếc

Ơi con chim chiền chiện Hót chi mà vang trời

1 Tác giả:

2 Tác phẩm:

- Sông xanh

- hoa tím biếc

- chim hót vang} tính từ chỉ mức độ,

đảo ngữ (mọc)

 Thiên nhiên đầy sức sống và tươi vui rộn rã trong

không gian cao rộng, bao la.

Từng giọt long lanh rơi Tôi đưa tay tôi hứng.

Trong hai câu thơ “Từng giọt long lanh rơi / Tôi đưa tay tôi hứng”,

Theo em là giọt gì rơi ? Tác giả

đã sử dụng tu từ gì ?

- “Từng giọt … rơi … hứng”: Ẩn dụ chuyển đổi

cảm giác.

Qua đó thể hiện cảm xúc của nhà thơ khi đất trời vào xuân

như thế nào ?

 Cảm xúc say sưa, ngất ngây của nhà thơ trước cảnh

đất trời vào xuân.

Qua cảnh vật thiên nhiên tươi đẹp được nhà thơ vẽ ra, em có suy nghĩ gì về môi trường hiện

nay ?

Trang 10

1 Tác giả:

2 Tác phẩm:

2 Mùa xuân của đất nước (khổ 2-3) :

Lộc giắt đầy quanh lưng Mùa xuân người ra đồng Lộc trải dài nương mạ Tất cả như hối hả

Đất nước bốn nghìn năm Vất vả và gian lao

Đất nước như vì sao Cứ đi lên phía trước.

Cảm nhận về mùa xuân của đất nước, nhà thơ liên hệ đến những đối tượng nào?

- Người cầm súng

- Người ra đồng

Vì sao nhà thơ liên hệ tới hai đối tượng này?

 Chiến đấu.

 Lao động.

Hình ảnh nào gắn liền với người cầm súng, người ra đồng ?

Từ “Lộc” trong hai câu thơ có nghĩa là gì ?

Các từ láy (hối hả, xôn xao) thể hiện điều gì ?

- Tất cả … hối hả … xôn xao.

 Điệp ngữ, ẩn dụ, từ láy gợi cảm: Sức sống trong

chiến đấu và lao động để bảo vệ và xây dựng đất nước

với khí thế khẩn trương, náo nức.

} Lộc (sức sống)

Mùa xuân của đất nước được thể hiện như thế nào trong khổ thơ 2 ?

Trang 11

1 Tác giả:

2 Tác phẩm:

Lộc giắt đầy quanh lưng Mùa xuân người ra đồng Lộc trải dài nương mạ Tất cả như hối hả

Đất nước bốn nghìn năm Vất vả và gian lao

Đất nước như vì sao Cứ đi lên phía trước.

- Người cầm súng

- Người ra đồng

 Chiến đấu.

 Lao động.

- Tất cả … hối hả … xôn xao.

 Điệp ngữ, ẩn dụ, từ láy gợi cảm: Sức sống trong

chiến đấu và lao động để bảo vệ và xây dựng đất nước

với khí thế khẩn trương, náo nức.

} Lộc (sức sống)

Trong khổ thơ 3, cảm nhận về đất nước của nhà thơ được thể hiện như thế nào và qua tu từ nào ?

- “ Đất nước như vì sao ”: So sánh đẹp.

 Niềm tự hào và niềm tin vào sự đi lên của đất nước.

Từ “Cứ” cho biết suy nghĩ, cảm nhận gì về đất nước của tác giả ?

Em có nhận xét gì về hình ảnh so sánh trên ?

Trang 12

1 Tác giả:

2 Tác phẩm:

3 Tâm nguyện của nhà thơ (khổ 4-5) :

Ta làm con chim hót

Ta làm một cành hoa

Ta nhập vào hòa ca Một nốt trầm xao xuyến.

Một mùa xuân nho nhỏ Lặng lẽ dâng cho đờøi Dù là tuổi hai mươi Dù là khi tóc bạc.

Trước vẻ đẹp của mùa xuân thiên nhiên và đất nước, nhà thơ có tâm nguyện gì ? Tâm nguyện đó được thể hiện qua những hình ảnh nào?

- Ta làm con chim hót

- Ta làm một cành hoa

- Ta … một nốt trầm } Điệp ngữ, liệt kê, hình

ảnh biểu tượng chiếu ứng với khổ 1.

 “Một mùa xuân nho nhỏ”: Hình ảnh ẩn dụ

Nhà thơ sử dụng các biện pháp nghệ thuật nào? Em có nhận xét gì về các hình ảnh đó?

 Khát vọng khiêm tốn, chân thành với mong ước được

sống đẹp có ý nghĩa, được cống hiến cho đất nước, cho

với khổ thơ 1, hình ảnh “Một mùa xuân nho nhỏ” mang ý

nghĩa gì? Nó thể hiện tâm nguyện gì của nhà thơ ?

Từ láy “lặng lẽ” và điệp ngữ “ Dù là” còn cho ta thấy điều gì nơi nhà thơ?

Trang 13

Cảm xúc

của cá nhân

trước mùa

xuân thiên

nhiên

Ta:

Vừa là số ít, vừa là số nhiều Ước nguyện của tác giả cũng là ước nguyện chung của mọi người.

Nhân vật trữ tình

Mùa xuân nho nhỏ:

Mùa xuân bé nhỏ của cá nhân góp phần làm nên mùa xuân rộng lớn của cuộc đ øi Đó là ơ quan niệm: sống là để cống hiến, để hiến dâng

 Khát vọng của cả

một thời đại

Tại sao trong khổ thơ 1 nhà thơ xưng là “Tôi” , nhưng

ở khổ thơ 4 lại xưng “Ta” ? Sự thay đổi này theo em

có tác dụng gì ?

Trang 14

1 Tác giả:

2 Tác phẩm:

Mùa xuân - ta xin hát Câu Nam ai, Nam bình Nước non ngàn dặm mình Nước non ngàn dặm tình Nhịp phách tiền đất Huế.

4 Lời ngợi ca quê hương, đất nước (khổ 6) : Tình cảm của nhà thơ

và hình ảnh quê hương xứ Huế được thể hiện qua các chi tiết nào ?

- Ta xin hát Nam ai

Nam bình

Nêu các biện pháp nghệ thuật được dùng trong khổ thơ cuối và cho biết tác dụng của chúng.

- Lặp cấu trúc, vần bằng (bình, mình, tình).

 Tình cảm thiết tha, trìu mến

Trang 15

1 Tác giả:

2 Tác phẩm:

4 Lời ngợi ca quê hương, đất nước (khổ 6) :

5 Ý nghĩa của văn bản:

Qua phần phân tích,

em hiểu như thế nào về nhan đề “Mùa xuân nho nhỏ” ? Từ đó nêu ra ý nghĩa của

văn bản.

Bài thơ thể hiện những rung cảm tinh tế của

nhà thơ trước vẻ đẹp của mùa xuân thiên nhiên,

đất nước và khát vọng được cống hiến cho đất

nước, cho cuộc đời.

Nét đặc sắc về nghệ thuật của bài thơ này là gì ?

III TỔNG KẾT: (Ghi nhớ SGK/58)

A Giàu nhạc điệu, gần gũi với dân ca.

B Hình ảnh đẹp, giản dị, gợi cảm.

C Biện pháp so sánh, ẩn dụ sáng tạo.

D Gồm cả A, B và C.

Bài thơ có nội dung gì ?

A Lòng thiết tha yêu mến gắn bó với đất nước, với cuộc đời.

B Ước nguyện chân thành của nhà thơ được cống hiến cho đất nước.

C Niềm xúc động sâu lắng của nhà thơ.

D Gồm A và B.

Trang 16

1 Tác giả:

2 Tác phẩm:

4 Lời ngợi ca quê hương, đất nước (khổ 6) :

5 Ý nghĩa của văn bản:

Bài thơ thể hiện những rung cảm tinh tế của

nhà thơ trước vẻ đẹp của mùa xuân thiên nhiên,

đất nước và khát vọng được cống hiến cho đất

nước, cho cuộc đời.

III TỔNG KẾT: (Ghi nhớ SGK/58)

HƯỚNG DẪN HỌC BÀI VÀ CHUẨN BỊ BÀI M I Ớ

- Về nhà học thuộc lòng bài thơ.

- Tìm hiểu giá trị của các phép nghệ thuật trong bài thơ.

- Viết đoạn văn phân tích, cảm thụ một khổ của bài thơ.

- Chuẩn bị bài “Viếng lăng Bác”.

+ Đọc các chú thích và phần ghi nhớ trước để trả lời các câu hỏi.

+ Phân tích các hình ảnh ẩn dụ trong bài thơ

+ Đọc nhiều lần bài thơ và nêu ra bố

cục của bài thơ.

Định dạng
Số trang	16
Dung lượng	1,54 MB