- Đoạn thơ, cũng như bài thơ Con cò giúp người đọc cảm nhận sâu sắc và tự hào về người phụ nữ - về những người mẹ Việt Nam trong cuộc sống bao đời nay. - Đoạn thơ, cũng như bài thơ [r]
Trang 1SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO ĐỀ KHẢO SÁT CHẤT LƯỢNG ĐẦU NĂM HỌC TRƯỜNG THPT CHUYÊN
Lớp 10V – 10AV
Thời gian làm bài: 90 phút (không kể thời gian giao đề)
Câu 1: (4 điểm)
“ Mẹ sẽ đưa con đến trường, cầm tay con dắt qua cánh đồng, rồi buông tay mà nói:
Đi đi con, hãy can đảm lên, thế giới này là của con…”
( Theo Lý Lan – Cổng trường mở ra, Báo Yêu trẻ số 166, ngày 1-9- 2000)
Từ việc người mẹ không “cầm tay” dắt con đi tiếp mà “ buông tay” để con tự đi,
anh/ chị hãy viết một văn bản ngắn bàn về tính tự lập
Câu 2: (6 điểm)
Cảm nhận của anh/chị về đoạn thơ sau:
“Dù ở gần con,
Dù ở xa con, Lên rừng xuống bể,
Cò sẽ tìm con
Cò mãi yêu con Con dù lớn vẫn là con của mẹ,
Đi hết đời, lòng mẹ vẫn theo con.
À ơi!
Một con cò thôi, Con cò mẹ hát Cũng là cuộc đời
Vỗ cánh qua nôi”
( Con cò – Chế Lan Viên, Ngữ văn 9, tập hai)
-
Trang 2HẾT-KHẢO SÁT CHẤT LƯỢNG HỌC SINH LỚP 10V -10AV
Đáp án - thang điểm
Môn: Ngữ văn
1 “ Mẹ sẽ đưa con đến trường, cầm tay con dắt qua cánh đồng, rồi buông
tay mà nói: Đi đi con, hãy can đảm lên, thế giới này là của con…” Từ
việc người mẹ không “cầm tay” dắt con đi tiếp mà “ buông tay” để con
tự đi, anh/ chị hãy viết một văn bản ngắn bàn về tính tự lập.
4,0
- Người mẹ trong câu chuyện muốn con tự bước đi và khám phá thế giới
tươi đẹp này – người mẹ dạy con biết tự lập để có thể trưởng thành, để sống
đúng là mình
- Tự lập là tự lực làm lấy mọi việc, là tự xây dựng lấy cuộc sống cho mình,
không ỷ lại, nhờ vả người khác
a Phân tích- chứng minh:
- Con người cần được rèn luyện tính tự lập ngay từ nhỏ để có thể tự lo liệu
cuộc sống của mình Đó là con đường giúp con người trưởng thành, tự hoàn
thiện bản thân:
+ Rèn luyện tính tự lập từ những công việc nhỏ nhặt, thường nhật
+ Tính tự lập thể hiện ở việc biết chọn lựa cho mình con đường đi, nghề
nghiệp phù hợp với khả năng và đúng với khát vọng của chính mình (d/c)
- Tính tự lập cần được rèn luyện từng bước nhưng phải bền bỉ và đều đặn
(Như người mẹ nắm tay con những bước đầu đời, sau đó mẹ “buông tay” con
ra nhưng không phải buông ngay mà từ từ, cho đến khi con đủ kĩ năng sống;
mẹ không “cầm tay” con nhưng vẫn dõi theo bước con đi) ( d/c)
1,5
b Đánh giá – mở rộng:
- Mẫu chuyện chứa đựng một ý nghĩa nhân sinh sâu sắc Tự lập là điều quan
trọng nhất mà mỗi người ai cũng cần phải có Tính tự lập khẳng định nhân
cách, bản lĩnh của con người trong cuộc sống
- Phê phán những người thích sống dựa dẫm, ỷ lại vào người khác
- Tự lập không có nghĩa là tự tách mình khỏi cộng đồng Trái lại, tự lập là
con đường giúp con người khẳng định bản thân mình trong cuộc sống gắn
bó với cộng đồng
0,5
a Nhận thức
- Tự lập là cách tốt nhất để nuôi dưỡng tâm hồn và làm cho cuộc sống của ta
trở nên đẹp đẽ, hạnh phúc, và thực sự có ý nghĩa
b Hành động:
- Bản thân mỗi người cần phải nỗ lực, có ý chí mạnh mẽ vượt qua mọi thử
thách, khó khăn, trau dồi năng lực, rèn luyện những kĩ năng sống… để có
thể sống tự lập
Trang 32 Cảm nhận của anh/chị về đoạn thơ sau:“Dù ở gần con… Vỗ cánh qua
nôi” ( Con cò – Chế Lan Viên, Ngữ văn 9, tập hai)
6,0
- Chế Lan Viên là một trong những tên tuổi hàng đầu của nền thơ Việt Nam
thế kỉ XX với những tìm tòi sáng tạo qua những tập thơ gây được tiếng vang
trong công chúng
- Bài thơ Con cò được viết vào năm 1962, in trong tập Hoa ngày
thường-Chim báo bão Đó là cảm nhận và suy ngẫm, lời ngợi ca của tác giả về tình
mẫu tử thiêng liêng và ý nghĩa lời ru đối với cuộc đời mỗi con người
a Hình ảnh con cò - lời ru - tình mẹ - cuộc đời
- Hình ảnh con cò là biểu tượng của tấm lòng người mẹ lúc nào cũng ở bên
con đến suốt cuộc đời; dù đi đến hết cuộc đời, con vẫn không đi hết tình yêu
của mẹ Đó là biểu tượng cho tình mẫu tử thiêng liêng và bất tử
- Hình tượng con cò còn mang đậm chất triết lí và suy tưởng về ý nghĩa của
lời ru đối với cuộc đời của mỗi con người
2,0
b Nghệ thuật
- Con cò trong ca dao được đưa vào thơ sáng tạo qua các biện pháp nhân
hóa, ẩn dụ đặc sắc
- Âm điệu của lời ru đặt trong thể thơ tự do tạo nên giọng điệu trữ tình vừa
đậm đà tính dân tộc vừa hiện đại: lúc dịu dàng như lời ru, có lúc như lay
gọi, có lúc sâu lắng giàu chất triết lí
2,0
- Đoạn thơ, cũng như bài thơ Con cò giúp người đọc cảm nhận sâu sắc và
tự hào về người phụ nữ - về những người mẹ Việt Nam trong cuộc sống
bao đời nay
- Đoạn thơ, cũng như bài thơ Con cò kết tinh vẻ đẹp trí tuệ của thơ Chế Lan
Viên với những hình ảnh thơ giàu ý nghĩa, giàu chất triết lí và suy tưởng
Lưu ý: Thí sinh có thể làm bài theo những cách khác nhau, nhưng phải đảm bảo
những yêu cầu về kiến thức và kĩ năng Trên đây chỉ là những ý cơ bản thí sinh cần
đáp ứng, việc cho điểm cụ thể từng câu cần dựa vào bản hướng dẫn chấm.