KHÁM lâm SÀNG THẦN KINH (nội)

5.TRÍ NHỚMục đích: để phát hiện các khiếm khuyết về trí nhớ ← tổn thương thùy thái dương giữa, đồi thị trong, hoặc vùng nền của não trước... 1.DÂY I KHỨU GIÁC Mục đích: phát hiện các san

TRIỆU CHỨNG & HỘI CHỨNG THẦN

KINH

MỤC TIÊU

1.Hiểu được mục đích hay ý nghĩa của các bước khám lâm sàng thần kinh 2.Mô tả được các hội chứng thần kinh thường gặp.

KHÁM TRẠNG THÁI TÂM THẦN KINH

1.SỰ QUAN SÁT

Mục đích : đánh giá cá tính, động lực và trạng thái cảm xúc, tư duy của bệnh nhân

2.SỰ THỨC TỈNH

Mục đích: để đánh giá trạng thái sinh lý (thức – ngủ) hay bệnh lý (ngủ gà-lethargy, lơ mơ-stupor, hay hôn mê-coma).

Khám:

 Lời nói

 Lay gọi

 Kích thích đau

3.SỰ TẬP TRUNG

Ý NGHĨA: Thức tỉnh và tập trung → đánh giá những chức năng của vỏ não.

Test: Nhớ chuỗi số.

4.CHỨC NĂNG THÙY TRÁN

Mục đích: phát hiện sang thương thùy trán

→ gây ra những thay đổi về hành vi

Khi bệnh nhân có tổn thương thùy trán → phản xạ tìm bú, cầm nắm…

5.TRÍ NHỚ

Mục đích: để phát hiện các khiếm khuyết về trí nhớ ← tổn thương thùy thái dương giữa, đồi thị trong, hoặc vùng nền của não trước

Test: định hướng lực, nhớ lại 3 từ, trí nhớ xa

1.DÂY I (KHỨU GIÁC)

Mục đích: phát hiện các sang thương vùng trán – ổ mắt, mảnh sàng hoặc sự gián đoạn thần kinh khứu giác khi đi qua mảnh sàng

Test: Dùng dầu gió

2.DÂY II (THỊ GIÁC)

SOI ĐÁY MẮT Mục đích: Xem gai thị có bị phù gai trong TALNS; teo gai thị trong trường hợp tổn thương dây thần kinh thị mạn tính; thay đổi mạch máu trong các bệnh lý cao huyết áp, tiểu đường…

2.DÂY II (THỊ GIÁC)

THỊ LỰC Mục đích: để phát hiện các khiếm khuyết trong đường thị giác ở võng mạc, thần kinh thị hay ở não

2.DÂY II (THỊ GIÁC)

THỊ TRƯỜNG:

Mục đích: Giúp định khu sang thương ở đường thị giác

3.ĐỒNG TỬ (DÂY II VÀ DÂY III)

Mục đích: Xem kích thước đồng tử và phản

xạ ánh sáng hoạt động trong đường thị giác, thân não, đường phó giao cảm của dây III, và hệ thần kinh giao cảm

4.DÂY VẬN NHÃN (DÂY III, IV, VI)

Mục đích: để kiểm tra tính toàn vẹn của trung tâm nhìn, dây III, IV, VI và bó dọc giữa Thêm vào đó hệ thống tiểu não và tiền đình cũng ảnh hưởng vận động của mắt

Liệt dây III, IV, VI

5.DÂY V (TAM THOA)

PHẢN XẠ:

Mục đích: đánh giá đường vào (V) và đường ra (VII)

6.DÂY VII (TK MẶT)

VẬN ĐỘNG:

Mục đích: để đánh giá các bất thường trong vận động mặt do các khiếm khuyết trong đường trung ương hay ngoại biên.

VỊ GIÁC:

Mục đích: Giúp phân biệt liệt mặt TW hay ngoại biên

và định khu vị trí tổn thương trong liệt VII ngoại biên.

THÍNH LỰC:

Mục đích: khi yếu cơ bàn đạp do liệt dây VII ngoại biên sẽ làm màng nhĩ bị bung ra quá mức khi tiếp nhận âm thanh tần số thấp.

7.DÂY VIII (TIỀN ĐÌNH-ỐC TAI)

THÍNH LỰC:

Mục đích: Phát hiện các khiếm khuyết trong việc nghe và để xác định các sang thương liên quan tới tai giữa (điếc dẫn truyền) hay liên quan tới dây thần kinh thính giác hoặc ốc tai (điếc thần kinh)

CHỨC NĂNG TIỀN ĐÌNH:

Mục đích: chức năng tiền đình được đánh giá thông qua quan sát cử động của mắt (Nystagmus) và dáng bộ (Romberg test).

8.DÂY IX (THIỆT HẦU), X (TK LANG THANG)

Mục đích: đánh giá sự toàn vẹn của dây IX, X → khám vận động vòm họng (dây X) và phản xạ nôn (IX, X)

10.DÂY XI (TK PHỤ)

Mục đích: xem sự toàn vẹn của dây XI, thông qua khám cơ ức đòn chủm và

cơ thang

11.DÂY XII (HẠ THIỆT)

Mục đích: đánh giá sự toàn vẹn của dây XII

→ tổn thương trên nhân, tại nhân hay tại dây thần kinh

KHÁM VẬN ĐỘNG

1.QUAN SÁT

2.TRƯƠNG LỰC CƠ

3.SỨC CƠ

1.QUAN SÁT

 Kích thước bắp cơ như thế nào: xem coi có phì đại hay teo cơ gì không.

 Rung giật bó cơ.

 Hoạt động lúc nghỉ ngơi: xem tăng động hay giảm động.

 Các vận động tự phát bất thường: Run, múa giật, loạn trương lực cơ.

2.TRƯƠNG LỰC CƠ

Mục đích: Xem tăng trương lực (kiểu tháp, ngoại tháp) hay giảm trương lực.

3.SỨC CƠ

Mục đích: nếu sức cơ bất thường thì xem do ảnh hưởng của bó tháp, rễ, dây thần kinh vận động, khớp thần kinh cơ hay bệnh cơ

KHÁM PHẢN XẠ

1.PHẢN XẠ GÂN CƠ

2.PHẢN XẠ NÔNG

3.PHẢN XẠ BỆNH LÝ THÁP

1.PHẢN XẠ GÂN CƠ

Mục đích: Đánh giá tính tồn vẹn của cung phản xạ gân cơ bao gồm: các thụ cảm thể căng cơ, các sợi trục hướng tâm, neuron vận động alpha ở sừng trước tủy sống.

2.PHẢN XẠ NƠNG

Mục đích: Phản xạ nông được tạo ra bởi những kích thích lên da cung phản xạ dài, đi ngang tủy sống, thân não và bán

cầu đại não Do đó, phản xạ nông giảm hoặc mất cả

trong sang thương tại khoanh và trên khoanh

3.PHẢN XẠ BỆNH LÝ THÁPMục đích:

Sang thương thần kinh

trung ương có thể làm

giải phóng các phản

xạ này

KHÁM CẢM GIÁC

1 CẢM GIÁC NÔNG2.CẢM GIÁC SÂU3.CẢM GIÁC VỎ NÃO (PHỐI HỢP)

1 CẢM GIÁC NÔNG

 Đau

 Nhiệt

 Cảm giác sờ

2.CẢM GIÁC SÂU

 Cảm giác vị thế

 Rung âm thoa

3.CẢM GIÁC VỎ NÃO (PHỐI HỢP)

 Cảm nhận khối hình.

 Cảm nhận hình vẽ trên da.

KHÁM DẤU HIỆU KÍCH THÍCH MÀNG NÃO

Mục đích: Phát hiện sự kích thích màng não trong các trường hợp viêm nhiễm hay xuất huyết khoang dưới nhện.

Cách khám:

 Dấu hiệu cứng gáy.

 Dấu kernig.

 Dấu Brudzinski.