KHÁM lâm SÀNG hệ cơ XƯƠNG KHỚP (nội KHOA SLIDE)

Sờ khớp khuỷu- Xác định nhiệt độ khớp - Phát hiện dịch ở bao thanh dịch dưới mỏm khuỷu - Xác định điểm đau tại khớp và cạnh khớp + Ấn đau ở điểm bám gân lồi cầu ngoài xương cánh tay: ha

KHÁM LÂM SÀNG

HỆ CƠ XƯƠNG KHỚP

MỤC TIÊU HỌC TẬP

1 Trình bày được các kỹ thuật khám cơ xương

2 Trình bày được kỹ thuật khám các khớp chi trên

3 Trình bày được kỹ thuật khám các khớp chi dưới

4 Nêu được các tổn thương thực thể hay gặp trong một

số bệnh lý khớp

KHÁM CƠ

1 Quan sát và sờ nắn cơ

- Tính cân đối và đối xứng

- Độ chắc, mật độ cơ: bình thường, co cứng hay teo nhẽo

- Các đặc điểm bất thường khác: sưng, nề, đỏ…

2 Đo chu vi cơ

⁃ Phát hiện teo cơ, phì đại cơ

3 Gõ phản xạ cơ

- Rung giật,

- Mất phản xạ, nút co cơ

NGUYÊN TẮC KHÁM KHỚP

1 Hỏi bệnh phát hiện các triệu chứng cơ năng kết hợp

khám thực thể hệ khớp

2 Khám toàn diện các khớp Ưu tiên khám khớp tổn

thương Khám cấu trúc liên quan: cơ, thần kinh,

KHÁM THỰC THỂ

KHÁM KHỚP CHI TRÊN

- Khớp bàn cổ tay

- Khớp khuỷu

- Khớp vai

Quan sát khớp bàn - cổ tay hai bên

- Da: các triệu chứng về da giúp gợi ý chẩn đoán các

Quan sát khớp bàn - cổ tay hai bên (tiếp)

- Sưng: khớp cổ tay, khớp bàn ngón, khớp ngón gần,

khớp ngón xa, mỏm trâm trụ, mỏm trâm quay

KHÁM KHỚP BÀN - CỔ TAY

Quan sát khớp bàn - cổ tay hai bên (tiếp)

- Biến dạng khớp

Biến dạng khớp trong viêm khớp dạng thấp:

Lệch trục: Bàn tay gió thổi

Quan sát khớp bàn - cổ tay hai bên (tiếp)

- Hạt Bouchard, hạt Heberden (thoái hóa khớp )

+ Đau ở mỏm trâm quay: viêm bao gân dạng dài và duỗi ngắn ngón

cái (hội chứng De quervain)

+ Đau ở gốc ngón tay: Viêm bao gân gấp ngón tay (Ngón tay lò xo)

- Khớp bàn ngón tay: Phát hiện tình trạng đau, sưng nề, chồi xương

KHÁM KHỚP BÀN - CỔ TAY

Dạng: 20 o Khép: 55 o

CÁC ĐỘNG TÁC VẬN ĐỘNG KHỚP CỔ TAY

CÁC ĐỘNG TÁC VẬN ĐỘNG

KHỚP BÀN NGÓN TAY

CÁC ĐỘNG TÁC VẬN ĐỘNG

KHỚP NGÓN TAY

Dạng ngón tay

CÁC ĐỘNG TÁC VẬN ĐỘNG

KHỚP NGÓN TAY

Nắm ngón tay

CÁC ĐỘNG TÁC VÂN ĐỘNG

NGÓN TAY CÁI

Dạng - Khép

CÁC ĐỘNG TÁC VÂN ĐỘNG

NGÓN TAY CÁI

Duỗi – Gấp

CÁC ĐỘNG TÁC VÂN ĐỘNG

NGÓN TAY CÁI

Đối chiếu ngón cái – Trở về bình thường

Quan sát khớp khuỷu hai bên

Sờ khớp khuỷu

- Xác định nhiệt độ khớp

- Phát hiện dịch ở bao thanh dịch dưới mỏm khuỷu

- Xác định điểm đau tại khớp và cạnh khớp

+ Ấn đau ở điểm bám gân lồi cầu ngoài xương cánh tay: hay gặp ở người chơi tennis (tennis elbow)

+ Ấn đau ở điểm bám gân lồi cầu trong xương cánh tay: hay gặp ở người chơi golf (golf elbow)

KHÁM KHỚP KHUỶU

Gấp: 150 o

Duỗi: 0 o

Ngửa: 90 o Sấp: 90 o

KHÁM KHỚP CHI TRÊN

- Khớp bàn cổ tay

- Khớp khuỷu

- Khớp vai

Quan sát khớp vai hai bên

Sờ

- Xác định nhiệt độ khớp

- Xác định điểm đau tại khớp và cạnh khớp:

+ Điểm bám gân cơ nhị đầu

+ Điểm bám gân trên gai

+ Khớp vai chính

+ Khớp cùng vai đòn

+ Khớp ức đòn

KHÁM KHỚP VAI

Khám vận động khớp vai

- Vận động chủ động khớp vai

- Vận động thụ động: đo góc vận động: gấp - duỗi,

dạng - khép, xoay trong - xoay ngoài

- Vận động đối kháng: đánh giá mức độ cơ lực

KHÁM KHỚP VAI

Động tác gấp khớp vai: Thì 1: Đưa tay ra trước 90 o

Thì 2: Đưa tay lên trên 180 o

Động tác duỗi khớp vai: đưa tay ra sau 45 o

Động tác dạng khớp vai:

Thì 1: Đưa tay sang ngang 90 o

Thì 2: Đưa tay lên trên 180 o

Động tác khép khớp vai: 50 o

Xoay trong : 40 o

Xoay ngoài : 40 o

Khám các bộ phận liên quan

- Khám cột sống cổ phát hiện HC vai tay

- Khám tim mạch phát hiện nhồi máu cơ tim gây

đau khớp vai trái

- Khám phổi phát hiện u phổi gây HC Pancoat

Tobias

KHÁM KHỚP VAI

KHÁM KHỚP CHI DƯỚI

- Khớp háng

- Khớp gối

- Khớp bàn cổ chân

KHÁM KHỚP CHI DƯỚI

- Khớp háng

- Khớp gối

- Khớp bàn cổ chân

Tư thế của bệnh nhân và bác sỹ

- Bệnh nhân nằm ngửa trên giường, duỗi thẳng

chân, hai tay để dọc theo người.

- Bộc lộ khớp háng hai bên

- Bác sỹ đứng ngang với khớp háng, bên phải

bệnh nhân

KHÁM KHỚP HÁNG

- So sánh độ dài chi và hai khớp gối

- Tình trạng cơ đùi và cẳng chân hai bên.

- Vị trí bàn chân

KHÁM KHỚP HÁNG

Sờ

- Xác định nhiệt độ vùng khớp và cạnh khớp

- Xác định điểm đau tại khớp

- Xác định điểm đau cạnh khớp: mấu chuyển lớn

xương đùi, gai chậu trước trên, ụ ngồi

- Khám hạch bẹn, khối bất thường ở vùng khớp háng

KHÁM KHỚP HÁNG

Khám vận động

- Vận động chủ động

- Vận động thụ động

GÓC VẬN ĐỘNG KHỚP HÁNG BÌNH THƯỜNG

Gấp khớp háng chân duỗi ( Bình thường: 90o)

GÓC VẬN ĐỘNG KHỚP HÁNG BÌNH

THƯỜNG

Gấp khớp háng chân gấp: BT: 1200

GÓC VẬN ĐỘNG KHỚP HÁNG BÌNH THƯỜNG

Duỗi khớp háng cố: BT: 30 0

GÓC VẬN ĐỘNG KHỚP HÁNG BÌNH THƯỜNG

Dạng khớp háng chân duỗi: BT: 500

GÓC VẬN ĐỘNG KHỚP HÁNG BÌNH THƯỜNG

Dạng khớp háng chân gấp: BT: 900

GÓC VẬN ĐỘNG KHỚP HÁNG BÌNH THƯỜNG

Khép khớp háng chân gấp: BT: 450

KHÁM KHỚP Nghiệm pháp Trendelenburg

+ Test âm tính: không có tổn thương khớp háng

+ Test dương tính: có tổn thương khớp háng

Nghiệm pháp Trendelenburg

Test âm tính

Nghiệm pháp Trendelenburg

Test dương tính

KHÁM KHỚP CHI DƯỚI

- Khớp háng

- Khớp gối

- Khớp bàn cổ chân

KHÁM KHỚP GỐI: quan

sát

-Nhìn nghiêng:

+ Chân cong ra trước

+ Chân cong ra sau

Khám vận động và đo góc vận động

Gấp-duỗi cố

KHÁM KHỚP GỐI

Đo góc vận động

KHÁM KHỚP CHI DƯỚI

- Khớp háng

- Khớp gối

- Khớp bàn cổ chân

GIẢI PHẪU KHỚP CỔ CHÂN VÀ BÀN CHÂN

Tư thế khám của bệnh nhân và bác sỹ

- Yêu cầu bệnh nhân: Nằm ngửa, hoặc ngồi duỗi thẳng

chân trên giường

- Bộc lộ hai khớp cổ chân và bàn chân

- BS khám đứng ngang với khớp cổ chân ở bên phải

bệnh nhân

KHÁM KHỚP CỔ VÀ BÀN CHÂN

Quan sát khớp cổ chân và bàn chân

QUAN SÁT KHỚP CỔ CHÂN VÀ BÀN CHÂN

Trục khớp cổ chân

: bình thường

QUAN SÁT KHỚP CỔ CHÂN

VÀ BÀN CHÂN

Trục khớp cổ chân:

Vẹo ngoài

QUAN SÁT KHỚP CỔ CHÂN VÀ BÀN CHÂN

Trục khớp cổ chân:

Vẹo trong

QUAN SÁT KHỚP CỔ CHÂN VÀ BÀN CHÂN

Vết loét vùng

cổ chân

- Màu sắc da

+ Dấu hiệu đỏ khớp: Viêm khớp cổ chân

và bàn ngón chân cái

do gút

Viêm khớp bàn ngón chân cái do gút

Hình ảnh hạt tophy trong gút mạn tính: là hạt dưới da do tích lũy muối urat sodium trong

mô liên kết

- Vị trí: vành tai, mỏm khuỷu, cạnh các khớp tổn thương, có thể trong gân

- Hình dạng: tròn hoặc oovan Số lượng có thể

từ 1 hoặc rất nhiều, kích thước rất thay đổi Hạt thường gồ ghề, có thể rắn chắc hoặc

mềm

- Da phủ bề mặt mỏng, màu sắc da bình

thường hoặc đỏ tùy tình trạng viêm Qua lớp

da có thể nhìn thấy màu trắng nhạt của các tinh thể urat trong hạt.

- Hạt có thể ở tình trạng viêm cấp hoặc chảy

ra chất nhão, màu trắng như phấn hoặc dịch

rỉ vàng

KHÁM KHỚP CỔ CHÂN VÀ BÀN CHÂN Khám vận động cổ chân

Gấp: 20 Duỗi:50

KHÁM KHỚP CỔ CHÂN VÀ BÀN CHÂN Bước 5 Khám vận động

- Dạng: 300

- Khép: 200

KHÁM KHỚP CỔ CHÂN VÀ BÀN CHÂN