DẠNG 9 PHẢN ỨNG ESTE hóa

PHẢN ỨNG ESTE HÓA PHƯƠNG PHÁP GIẢI  Phương pháp thường dùng để điều chế este của ancol là tiến hành phản ứng este hóa, đun hồi lưu ancol và axit hữu cơ, có H2SO4 đặc làm xúc tác.. Thực

DẠNG 9 PHẢN ỨNG ESTE HÓA

 PHƯƠNG PHÁP GIẢI

 Phương pháp thường dùng để điều chế este của ancol là tiến hành phản ứng este hóa, đun hồi lưu ancol

và axit hữu cơ, có H2SO4 đặc làm xúc tác

2 4 0

H SO

CH COOH C H OH+ ¬ →CH COOC H +H O

Tổng quát: Este sinh ra bởi axit cacboxylic, ancol bất kì

0

H SO

R COOH +R OH′ ¬ →R COOH R′ +n.mH O

 Riêng đối với este của phenol: Không điều chế được bằng phản ứng của axit cacboxylic với phenol mà phải dùng anhiđrit axit hoặc clorua axit tác dụng với phenol

C H −OH+ CH CO O→CH COOC H +CH COOH

 Áp dụng định luật bảo toàn khối lượng: m ancol( ) ( )+m axit =m este( ) (+m H O2 )

 Hiệu suất phản ứng este hóa:

( )

( )

este tt

este lt

m

m

=

Ví dụ 1 Thực hiện phản ứng este hóa 9,2 gam glixerol với 60g axit axetic Giả sử chỉ thu được glixerol

triaxetat có khối lượng 17,44g Hiệu suất của phản ứng este hóa là

Hướng dẫn giải

( )

glixerol

n =0,1 mol maxit axetic=1 mol( )

Phương trình phản ứng:

C H OH +3CH COOˆ ˆ†‡ ˆ ˆ C H OOCCH +3H O

( )

Từ PT: meste=0,1.218 21,8 gam= ( )

Thực tế: meste=17,44 gam( )

Hiệu suất của phản ứng este hóa là: H 17,44.100% 80%.

21,8

Đáp án A.

Ví dụ 2 Cho 180 g axit axetic tác dụng với lượng dư rượu etylec có mặt axit sunfuric đặc làm xúc tác Ở

trạng thái cân bằng, nếu hiệu suất phản ứng là 66% thì khối lượng este thu được là

Hướng dẫn giải

Trang 1

H

CH COOH C H OH+ ¬ →+ CH COOC H +H O

n =180/ 60 3 mol;n= =3.0,66 1,98 mol=

( )

este

m =1,98.88 174,24 g =

Đáp án B.

Ví dụ 3 Cho hỗn hợp X gồm ancol metylic và 2 axit cacboxylic đơn chức, no, kế tiếp nhau trong dây

đồng đẳng tác dụng hết với Na thu được 6,72 (lit) H2 (đktc) Nếu đun nóng hỗn hợp có H2SO4 đặc làm xúc tác thì các chất trong hỗn hợp phản ứng vừa đủ tạo thành 25 gam hỗn hợp este Hai axit là

A CH3COOH và C2H5COOH B HCOOH và CH3COOH

C C2H5COOH và C4H9COOH D C4H9COOH và CH3COOH

Hướng dẫn giải

Phản ứng este hóa:

2 4 0

H SO

RCOOH CH OH+ ¬ →RCOOCH +H O

Vì các chất phản ứng vừa đủ nên:

( )

1

2

3

RCOOCH

25

0,3

R 24,3

→ =

→ 2 axit no, đơn chức kế tiếp là: CH3COOH và C2H5COOH

Đáp án A.

Trang 2