Mặt trời hồng trên cát nóng Es-pa-nha Là tiếng đàn ghi ta của Lorca Giọt lệ nào ướt đẫm áo choàng đỏ thắm Es-pa-nha Hay giọt buồn ghi ta của Lorca Tìm lại vần thơ tranh đấu Es-pa-nha
Trang 1CHÀO MỪNG QUÝ THẦY CÔ GIÁO
VÀ CÁC EM HỌC SINH !
Trang 3I Tìm hiểu chung:
1 Tác giả: (sgk)
- Ngòi bút hướng nội, luôn suy tư, trăn trở những vấn đề về cuộc sống của nhân dân, đất nước, thời đại.
- Luôn tìm tòi những hình thức biểu đạt mới, nỗ lực cách tân thơ Việt.
Trang 4Quê hương Núi Ấn – Sông Trà, Quảng Ngãi và
nhà thơ Thanh Thảo
Trang 5I Tìm hiểu chung:
1 Tác giả:
2 Gar-xi-a Lor-ca: (Chú thích sgk)
Trang 6I Tìm hiểu chung:
1 Tác giả:
2 Garxia Lorca: (1898 – 1936 ) (Chú thích sgk)
• Một thiên tài : nhà thơ, nhạc sĩ, nhà viết kịch, nhà hoạt
động sân khấu người Tây Ban Nha - đại diện cho tinh thần tự
do và khát vọng cách tân nghệ thuật của thế kỷ XX.
• Một nhân cách cao đẹp : nhà thơ hiện đại yêu nhạc dân
gian, dùng tiếng đàn ghi ta để giãi bày nỗi đau buồn và khát
vọng yêu thương của nhân dân, dám dũng cảm đấu tranh với một nền chính trị độc tài, nền nghệ thuật già nua, bảo thủ.
• Một số phận đầy oan khuất : kẻ thù tàn nhẫn lén thủ tiêu
ông, nhiều người không hiểu hết sự hy sinh cao cả của ông
Trang 7Một số hình ảnh về đất nước
Tây Ban Nha
Quốc kỳ và quốc huy Tây Ban Nha
Trang 8Thánh đường Sagrada Familia
Nhà hát LOR-CA
Trang 9Hoa li-la
Trang 10Mặt trời hồng trên cát nóng Es-pa-nha
Là tiếng đàn ghi ta của Lorca
Giọt lệ nào ướt đẫm áo choàng đỏ thắm
Es-pa-nha
Hay giọt buồn ghi ta của Lorca
Tìm lại vần thơ tranh đấu Es-pa-nha
Nhặt tiếng đàn ghi ta của Lorca
Dặm đường dài với những nỗi buồn
người vũ nữ di gan hát lên bài ca tranh đấu
của Lorca
Bay đi xa đi xa
Tiếng đàn ghi ta của Lorca
Bay đi xa, đi xa
Lời thơ tranh đấu Es-pa-nha
Vang vang trong tim ta
Tiếng đàn ghi ta của Lorca
Vang vang trong tim ta
Lời thơ tranh đấu Es-pa-nha
Lorca Gascia Anh đã chết với cây đàn ghi ta Lorca Gascia
Lời anh vang mãi trong tâm hồn chúng ta
Trong trái tim của những người yêu nước
Và trong mắt xanh của bao niềm mơ ước
trong bước chân người vũ nữ
và trong tiếng ca người nghệ sĩ giang hồ
Lorca Gascia Anh sống mãi với cây đàn ghi
ta Lorca Gascia Lời anh vang mãi trong tâm hồn chúng ta
Nếu tôi chết ! Hãy chôn tôi với cây đàn ghi ta!
Nếu tôi chết hãy chôn tôi
với cây đàn ghi ta
Thơ: Huỳnh Phước Liên Nhạc: Thanh Tùng
Trang 12II Đọc - hiểu bài thơ:
Những tiếng đàn bọt nước
Tây-Ban-Nha áo choàng đỏ gắt
li-la li-la li-la
đi lang thang về miền đơn độc
với vầng trăng chếnh choáng
trên yên ngựa mỏi mòn
Tây-Ban-Nha
hát nghêu ngao
bỗng kinh hoàng
áo choàng bê bết đỏ
Lorca bị điệu về bãi bắn
chàng đi như người mộng du
tiếng ghi-ta nâu
bầu trời cô gái ấy
tiếng ghi-ta lá xanh biết mấy
tiếng ghi-ta tròn bọt nước vỡ tan
tiếng ghi-ta ròng ròng
máu chảy
không ai chôn cất tiếng đàn tiếng đàn như cỏ mọc hoang giọt nước mắt vầng trăng long lanh trong đáy giếng
đường chỉ tay đã đứt dòng sông rộng vô cùng Lorca bơi sang ngang trên chiếc ghi-ta màu bạc
chàng ném lá bùa cô gái di-gan vào xoáy nước
chàng ném trái tim mình vào lặng yên bất chợt li-la li-la li-la…
“khi tôi chết hãy chôn tôi với cây đàn”
Ph G Lor-ca
ĐÀN GHI TA CỦA LOR-CA
Trang 13Đàn ghi ta của Lor - ca
Những tiếng đàn bọt nước
Tây-Ban-Nha áo choàng đỏ gắt
li-la li-la li-la
đi lang thang về miền đơn độc
với vầng trăng chếnh choáng
trên yên ngựa mỏi mòn
Tây-Ban-Nha
hát nghêu ngao
bỗng kinh hoàng
áo choàng bê bết đỏ
Lorca bị điệu về bãi bắn
chàng đi như người mộng du
tiếng ghi-ta nâu
bầu trời cô gái ấy
tiếng ghi-ta lá xanh biết mấy
tiếng ghi-ta tròn bọt nước vỡ tan
tiếng ghi-ta ròng ròng
máu chảy
không ai chôn cất tiếng đàn tiếng đàn như cỏ mọc hoang giọt nước mắt vầng trăng long lanh trong đáy giếng
đường chỉ tay đã đứt dòng sông rộng vô cùng Lorca bơi sang ngang trên chiếc ghi-ta màu bạc
chàng ném lá bùa cô gái di-gan vào xoáy nước
chàng ném trái tim mình vào lặng yên bất chợt li-la li-la li-la…
Khổ 1:
Người nghệ sĩ nhiều khát vọng
Khổ 2 , 3 : Cái chết bi phẫn
giải thoát của Lorca
Trang 14II Đọc - hiểu bài thơ:
GHI NHỚ
( Garxia Lorca )
Bao giờ tôi chết,
hãy chôn tôi với cây đàn ghi ta
trong cát.
Bao giờ tôi chết,
giữa những hàng cam
và đám bạc hà.
Bao giờ tôi chết,
xin hãy chôn tôi
trong chiếc chong chóng gió
Bao giờ tôi chết!
1 Câu thơ đề từ: “khi tôi chết hãy chôn tôi với cây đàn”
- Niềm đam mê nghệ thuật,
tình yêu Tổ quốc của Lor-ca.
Lor-ca muốn gửi thông điệp gì qua câu thơ này?
- Mong muốn sự xóa bỏ ảnh
hưởng của bản thân, để có
những cách tân mới mẻ trong
tương lai.
- Là lời di chúc của Lor-ca
khơi nguồn cảm xúc cho
Thanh Thảo.
Trang 15II Đọc - hiểu bài thơ:
Hình ảnh “tiếng đàn bọt nước”
có ý nghĩa tượng trưng cho điều gì ?
2 Mạch cảm xúc bài thơ:
a Lor-ca, người nghệ sĩ nhiều khát vọng:
- Tiếng đàn: Biểu tượng cho tài năng nghệ thuật của Lor-ca,
Trang 16II Đọc – hiểu bài thơ:
+ Gợi khung cảnh đấu trường chính trị: cuộc đối đầu giữa Lor-ca (khát vọng dân chủ, tự do) với nền chính trị độc tài TBN.
trăng”, “yên ngựa”.
Phong cách nghệ sĩ dân gian đậm cốt cách TBN, tự do, yêu đời, nhiều khát vọng; sự cô đơn của Lor-ca trước nền chính trị tàn bạo, trước nghệ thuật TBN già cỗi.
a Lor-ca, người nghệ sĩ nhiều khát vọng:
Trang 17II Đọc - hiểu bài thơ:
b Lor-ca và cái chết đầy bi phẫn:
1 Câu đề từ:
2 Mạch cảm xúc bài thơ:
a Lor-ca, người nghệ sĩ nhiều khát vọng:
- Áo choàng bê bết đỏ:
+ Hình ảnh tả thực, cảnh tượng về một hiện thực đẫm máu, kinh hoàng về cái chết của Lorca.
+ Hình ảnh biểu tượng, với hai hoán dụ đối lập: hát
nghêu ngao >< bê bết đỏ
yêu đời, yêu tự do >< hiện thực tàn bạo
miêu tả cái chết bất ngờ, bàng hoàng.
+ Lor-ca “đi như người mộng du” : thái độ dửng dưng, hiên
ngang không sợ hãi bạo quyền.
Những hình ảnh nào miêu tả cái chết của Lor-
ca ?
Trang 18b Lor-ca và cái chết đầy bi phẫn:
- Áo choàng bê bết đỏ:
- Tiếng ghi ta:
+ Biện pháp nhân hoá “Tiếng ghi ta … máu chảy” Âm nhạc hóa thành thân phận, tiếng đàn hóa thành linh hồn, sinh thể đau đớn, quằn quại
Từ những ẩn dụ, nhân hóa về tiếng đàn, hãy cảm nhận
các cung bậc tình cảm của tâm hồn Lor-ca ?
Từ những ẩn dụ, nhân hóa về tiếng đàn, hãy cảm nhận
các cung bậc tình cảm của tâm hồn Lor-ca ?
+ tiếng ghi ta: nâu (trầm tĩnh, nghĩ suy)
xanh (thiết tha, hy vọng) tròn bọt nước vỡ tan (bàng hoàng, tức tưởi) ròng ròng máu chảy (sự đau đớn, nghẹn ngào)
Nâu, xanh, tròn bọt nước, ròng ròng máu chảy
+ Biện pháp ẩn dụ chuyển đổi cảm giác Tiếng ghi
ta vỡ ra thành màu sắc, hình khối, hành động đầy đau thương, bi phẫn.
Trang 19=> Sử dụng tài tình các biện pháp tu từ, hình ảnh nhuốm màu siêu thực khắc hoạ thật ấn tượng về cái chết đầy bi phẫn, dữ dội của người nghệ sĩ Lor-ca
Tiếng đàn – tâm hồn và thân phận của Lor-ca: trong trẻo sức sống, cháy bỏng khát vọng và đau thương cho bi kịch của số phận.
Trang 20c Lor-ca, một tâm hồn bất diệt:
Nhưng nghệ thuật sẽ thành cỏ dại “như cỏ mọc hoang” khi không còn người nghệ sĩ chân chính dẫn đường.
- Tiếng đàn “không ai chôn cất”, “như cỏ mọc hoang”
Nghệ thuật, cái Đẹp không thể bị hủy diệt, nó có sức sống mãi
mãi, giản dị mà kiên cường
Lời di nguyện của Lor-ca không thực hiện được Vì sao?
không ai chôn cất tiếng đàn
tiếng đàn như cỏ mọc hoang
giọt nước mắt vầng trăng
long lanh đáy giếng
Trang 21II Đọc – hiểu bài thơ:
c Lor-ca, một tâm hồn bất diệt:
Cái chết không thể tiêu diệt được tâm hồn và những
sáng tạo nghệ thuật của Lor-ca Cái Đẹp mãi mãi trong sáng long lanh và bất tử.
Hãy chỉ ra ý nghĩa tượng trưng được thể hiện qua những hình ảnh này?
Hãy chỉ ra ý nghĩa tượng trưng được thể hiện qua những hình ảnh này?
- Tiếng đàn “không ai chôn cất”, “như cỏ mọc hoang”
- “Giọt nước mắt, vầng trăng … đáy giếng”: là những
hình ảnh tượng trưng.
Nỗi đau và nghệ thuật (cái Đẹp) hóa thành vũ trụ bất tử
(Biểu hiện lối suy tư đa chiều, giọt nước mắt và vầng trăng tồn tại trong nhiều mối quan hệ: đẳng lập, so sánh,
sở hữu, đồng nhất )
Trang 22II Đọc - hiểu bài thơ:
d Suy tư về cuộc giải thoát của Lor-ca:
Hai hình ảnh “đường chỉ tay đã đứt”
và “dòng sông rộng vô cùng” biểu tượng cho điều gì ?
- đường chỉ tay đã đứt / dòng sông rộng vô cùng
Số mệnh ngắn ngủi > < cuộc đời dài rộng, khát vọng còn đầy ắp.
- Lor-ca “bơi” qua dòng sông trên “chiếc ghi ta màu bạc”:
Nghĩa ẩn dụ của hình ảnh “bơi trên chiếc ghi ta màu bạc” ?
Di sản nghệ thuật của Lor-ca đã nâng dìu ông đi vào cõi vĩnh hằng.
- Hành động “ném lá bùa” hộ mệnh , “ném trái tim” tượng trưng cho một sự giã từ, một sự lựa chọn.
Trang 23Những đặc điểm nghệ thuật của bài thơ ?