- Vì dòng điện xoay chiều chạy vào cuộn dây của nam châm điện và tạo ra từ trường biến thiên , số đường sức từ xuyên qua tiết diện S của cuộn dây dẫn kín B bị biến đổi nên trong cuộn dâ[r]
Trang 1TRƯỜNG THCS BÌNH TÂY
TỔ VẬT LÝ
ÔN TẬP – VẬT LÝ 9
I KIẾN THỨC CẦN NHỚ: từ bài Hiện tượng cảm ứng điện từ đến bài Máy phát điện xoay chiều
1 Hiện tượng cảm ứng điện từ
- Hiện tượng xuất hiện dòng điện cảm ứng gọi là hiện tượng cảm ứng điện từ
2 Điều kiện xuất hiện dòng điện cảm ứng
- Số đường sức từ xuyên qua tiết diện S của cuộn dây dẫn kín bị biến thiên
3 Dòng điện cảm ứng trong cuộn dây dẫn kín đổi chiều khi nào?
- Dòng điện cảm ứng trong cuộn dây dẫn kín đổi chiều khi số đường sức từ xuyên qua tiết diện S của cuộn dây dẫn kín đang tăng chuyển sang giảm hoặc đang giảm mà chuyển sang tăng
4 Nêu một thiết bị điện sử dụng dòng điện xoay chiều và cho biết khi thiết bị này hoạt động thì
dòng điện xoay chiều chạy trong thiết bị có tác dụng gì?
- Nồi cơm điện đang hoạt động dòng điện xoay chiều có tác dụng nhiệt và quang
5 Thế nào là dòng điện xoay chiều?
- Dòng điện xoay chiều là dòng điện luân phiên đổi chiều
6 Nêu các cách tạo ra dòng điện xoay chiều.
- Cho cuộn dây dẫn kín quay trong từ trường của nam châm hay cho nam châm quay trước một đầu của cuộn dây dẫn kín thì trong cuộn dây dẫn có thể xuất hiện dòng điện cảm ứng xoay chiều
7 Dòng điện xoay chiều có những tác dụng gì ?
- Dòng điện xoay chiều có những tác dụng nhiệt , quang , từ, sinh lý
Ví dụ : - Dây tóc bóng đèn nóng sáng khi có dòng điện xoay chiều chạy qua ( tác dụng nhiệt)
- Bút thử điện sáng lên khi có dòng điện xoay chiều chạy qua ( tác dụng quang )
- Thanh nam châm bị hút đẩy liên tục khi đặt trước nam châm điện có dòng điện xoay chiều chạy qua ( tác dụng từ )
8 Máy phát điện xoay chiều có bộ phận chính là gì?
- Hai bộ phận chính là nam châm và cuộn dây dẫn Bộ phận đứng yên gọi là stato, bộ phận còn lại quay gọi là rôto
9 Nguyên tắc hoạt động của máy phát điện xoay chiều :
- Khi rôto quay liên tục thì số đường sức từ xuyên qua tiết diện S của cuộn dây dẫn kín luân phiên tăng giảm do đó trong cuộn dây xuất hiện dòng điện cảm ứng xoay chiều
10 Máy phát điện xoay chiều hoạt động dựa trên hiện tượng nào?
- Máy phát điện xoay chiều hoạt động dựa trên hiện tượng cảm ứng điện từ (cơ năng biến thành điện năng)
Trang 2II VẬN DỤNG
Câu 1: Hãy vận dụng điều kiện xuất hiện dòng điện cảm ứng để giải thích
vì sao khi cho nam châm quay như ở hình bên thì trong cuộn dây dẫn kín
lại xuất hiện dòng điện cảm ứng
- Vì khi cho nam châm quay thì số đường sức từ xuyên qua tiết diện S của cuộn
dây dẫn kín biến thiên nên trong cuộn dây xuất hiện dòng điện cảm ứng
Câu 2: Có thể tạo ra dòng điện cảm ứng xoay chiều bằng những cách nào?
- Cho nam châm quay trước một đầu cuộn dây dẫn kín hoặc cho cuộn dây dẫn kín quay trong từ trường của nam châm
Câu 3:Đặt nam châm điện trước một cuộn dây như hình vẽ Hỏi
khi khóa K đã đóng thì 2 bóng đèn Led mắc song song ngược chiều
vào 2 đầu cuộn dây có sáng không? Giải thích vì sao?
- Nam châm điện sử dụng dòng điện 1 chiều nên từ trường do nam châm điện tạo ra là
từ trường không đổi số đường sức từ (ĐST) xuyên qua tiết diện của cuộn dây dẫn kín không biến thiên
trong cuộn dây không xuất hiện dòng điện cảm ứng không có đèn nào sáng
Câu 4: Đặt một nam châm điện A trước cuộn dây dẫn kín B Sau khi đóng công tắc
K thì trong cuộn dây B có xuất hiện dòng điện cảm ứng không? Tại sao?
- Vì dòng điện xoay chiều chạy vào cuộn dây của nam châm điện và tạo ra từ trường
biến thiên , số đường sức từ xuyên qua tiết diện S của cuộn dây dẫn kín B bị biến đổi
nên trong cuộn dây dẫn kín B có xuất hiện dòng điện cảm ứng
Câu 5 : a) Nêu tên hai bộ phận chính của máy phát điện xoay chiều :
- Nam châm và cuộn dây dẫn
b) Trong đó bộ phận quay gọi là gì? Bộ phận đứng yên gọi là gì?
- Bộ phận đứng yên là stato và bộ phận quay là roto
c) Dòng điện xoay chiều được tạo ra trong bộ phận nào ?
- cuộn dây dẫn của máy phát điện
Câu 6 : Nhà máy thuỷ điện Trị An được xây dựng ở tỉnh Đồng Nai, cách TP.Hồ Chí Minh khoảng
65 km Nhà máy có nhiệm vụ sản xuất điện và hoà vào lưới điện của quốc gia Trong nhà máy thuỷ điện Trị An, người ta đã dùng nguồn năng lượng nào để làm quay rôto của máy phát điện?
- Dùng năng lượng của nước để làm quay rôto của máy phát điện
Dòng điện được tạo ra trong máy phát điện dựa vào hiện tượng vật lý nào mà em đã học?
- Dòng điện được tạo ra trong máy phát điện dựa vào hiện tượng cảm ứng điện từ
Câu 7 : Hình vẽ mô tả cấu tạo của một loại máy phát điện xoay chiều.
a) Hai bộ phận chính là của máy phát điện xoay chiều này là gì?
- Hai bộ phận chính: nam châm điện, cuộn dây dẫn
b) Bộ phận nào là roto? Bộ phận nào là stato?
- Nam châm điện là roto, cuộn dây dẫn là stato
c) Tại sao khi roto quay thì xuất hiện dòng điện xoay chiều ở cuộn dây dẫn
- Khi roto quay, số đường sức từ xuyên qua tiết diện S của cuộn dây dẫn luân
phiên tăng giảm nên trong cuộn dây dẫn xuất hiện dòng điện xoay chiều
Trang 3III CÂU HỎI TRẮC NGHIỆM
1 Cách làm nào dưới đây có thể tạo ra dòng điện cảm ứng?
A Nối hai cực của pin vào hai đầu cuộn dây dẫn
B Nối hai cực của nam châm vào hai đầu cuộn dây dẫn
C Đưa một cưc của acquy từ ngoài vào trong một cuộn dây dẫn kín
D Đưa một cực của nam chân từ ngoài vào trong một cuộc dây dẫn kín
2 Làm cách nào để tạo ra được dòng điện cảm ứng trong đinamô xe đạp?
A Nối hai đầu đinamô với hai cực của một acquy
B Cho bánh xe đạp cọ xát mạnh vào núm đinamô
C Làm cho nam châm trong đinamô quay trước cuộn dây
D Cho xe đạp chạy nhanh trên đường
3 Trường hợp nào dưới đây, trong cuộn dây dẫn kín xuất hiện dòng điện cảm ứng?
A Số đường sức từ qua tiết diện S của cuộn dây dẫn kín lớn
B Số đường sức từ qua tiết diện S của cuộn dây dẫn kín được giữ không thay đổi
C Số đường sức từ qua tiết diện S của cuộn dây dẫn kín thay đổi
D Từ trường xuyên qua tiết diện S của cuộn dây dẫn kín mạnh
4 Trong cuộn dây dẫn kín xuất hiện dòng điện cảm ứng xoay chiều khi số đường sức từ xuyên qua tiết diện S của cuộn dây:
A Luôn luôn tăng
B Luôn luôn giảm
C Luân phiên tăng giảm
D Luôn luôn không đổi
5 Máy phát điện xoay chiều bắt buộc phải gồm các bộ phận chính nào để có thể tạo ra dòng điện?
A Nam châm vĩnh cửu và sợi dây dẫn nối hai cực nam châm
B Nam châm điện và sợi dây dẫn nối nam châm với đèn
C Cuộn dây dẫn và nam châm
D. Cuộn dây dẫn và lõi sắt