BÀI GIẢNG MỘT THỨ QUÀ CỦA LÚA NON:CỐM

I/ TÌM HIỂU CHUNG. 1.Tác giả: 2.Tác phẩm: a. Xuất xứ: Bài “Một thứ quà của lúa non: Cốm” rút từ tập “Hà Nội băm sáu phố phường (1943)”. b.Phương thức biểu đạt: Biểu cảm kết hợp với miêu tả, tự sự và bình luận. c.Thể loại :Tùy bút. Tùy bút là một thể văn xuôi gần với bút kí, kí sự ở yếu tố ghi chép, miêu tả những hình ảnh , sự việc mà nhà văn quan sát, chứng kiến. -Tuỳ bút thiên về biểu cảm, chú trọng tình cảm, cảm xúc, suy nghĩ của tác giả. - Ngôn ngữ tùy bút thường giàu hình ảnh và chất trữ tình

TiÕt 53,54:

Tiết học bắt đầu nào!

1

Tuần 14:

Th¹ch Lam

Gió thổi mùa thu hương cốm mới Tôi nhớ những ngày thu đã xa

Sáng sớm lạnh trong lòng Hà Nội

- Cốm được gói trong lá sen

- Thưởng thức cốm là cả một nghệ thuật ẩm thực mang đậm nét văn hóa của người Hà Nội

-HS hoạt động

? Báo cáo kết quả bài tập tìm hiểu về tác giả Thạch Lam và bài tùy bút “Một thứ quà của lúa

non:Cốm”?

I/ TÌM HIỂU CHUNG

1.Tác giả:

- 1910 – 1942

- Tên: Nguyễn Tường Vinh → Nguyễn Tường Lân.

- Là thành viên của nhóm Tự Lực văn đoàn.

- Ông có sở trường về truyện ngắn và bút kí.

- Là cây bút tinh tế nhạy cảm đặc biệt trong việc khai thác thế giới cảm xúc, cảm giác của con người.

I/ TÌM HIỂU CHUNG

1.Tác giả:

I/ TÌM HIỂU CHUNG.

1.Tác giả:

2.Tác phẩm:

a Xuất xứ: Bài “Một thứ quà của

lúa non: Cốm” rút từ tập “Hà Nội băm

sáu phố phường (1943)”.

b.Phương thức biểu đạt: Biểu cảm

kết hợp với miêu tả, tự sự và bình luận.

c.Thể loại :Tùy bút.

*Tùy bút là một thể văn xuôi gần với bút kí, kí sự ở yếu tố ghi chép, miêu tả những hình ảnh ,

sự việc mà nhà văn quan sát, chứng kiến

-Tuỳ bút thiên về biểu cảm, chú trọng tình cảm, cảm xúc, suy nghĩ của tác giả.

- Ngôn ngữ tùy bút thường giàu hình ảnh và chất trữ tình.

-HS hoạt động nhóm : Xác định bố cục của văn bản dựa vào những gợi ý sau:

+ Phần 1: Từ đầu – thuyền rồng +Phần 2: Tiếp –nhũn nhặn

1.Từ hương thơm của lúa non gợi nhớ đến cốm và

sự hình thành hạt cốm từ những tinh túy của thiên

nhiên và sự khéo léo của con người.

2.Phát hiện và ca ngợi giá trị của cốm –thức dâng

đặc biệt thanh khiết của đất trời đã trở thành một

sản phẩm chứa đựng giá trị văn hóa gắn liền vơi

phong tục sêu tết của dân tộc.

3.Ý nghĩa sâu sa trong việc hưởng thụ một thứ sản

phẩm kết tinh nhiều giá trị Lời đề nghị của tác giả

với những người mua và thưởng thức cốm.

1.Cảm nghĩ về nguồn gốc của cốm.

*Cảm xúc về cốm được bắt nguồn từ:

-Từ hương thơm của lá sen trong làn

gió mùa hạ  hương thơm của lúa non 

trong cái vỏ xanh  một giọt sữa trắng thơm  đông lại  một loạt cách chế biến

để làm ra cốm.

-Được cảm nhận bằng nhiều giác

quan đặc biệt là khứu giác.

(Từ ngữ chọn lọc, câu văn nhịp nhàng)

Cội nguồn của cốm là lúa non

Cốm được hình thành từ những gì trong sạch, tinh khiết nhất của đất trời.

I/ TÌM HIỂU CHUNG

II/ ĐỌC - HIỂU VĂN BẢN

Thảo luận nhóm

? Cốm ở đâu nổi tiếng nhất? Điều gì làm nên sức hấp dẫn của cốm làng Vòng? (hương vị, nét duyên của gánh cốm?)

1.Cảm nghĩ về nguồn gốc của cốm .

I/ TÌM HIỂU CHUNG

II/ ĐỌC - HIỂU VĂN BẢN

*Cảm xúc về cốm được bắt nguồn

từ:hương thơm của lá sen ,mùi thơm

mát của bông lúa non

- Cốm lan ra ba kì.

- Nét duyên của gánh cốm được tạo nên bởi hình ảnh con người…

Cốm không chỉ sinh ra từ sự tinh túy của đất trời mà còn được làm ra từ bàn tay khéo léo của con người.

1.Cảm nghĩ về nguồn gốc của cốm.

II/ ĐỌC - HIỂU VĂN BẢN

I/ TÌM HIỂU CHUNG

Tiết 55-Văn bản:

2 Những giá trị đặc sắc của cốm.

1.Cảm nghĩ về nguồn gốc của cốm.II/ ĐỌC - HIỂU VĂN BẢN

I/ TÌM HIỂU CHUNG

Tiết 55-Văn bản:

- Cốm là thức quà riêng biệt của đất

nước …An Nam”

Cốm là quà tặng của đồng quê,

là đặc sản của dân tộc.

Cốm gắn liền với phong tục tết thiêng

liêng, lễ nghi của dân tộc, biểu tượng cho ước mong, hạnh phúc lứa đôi.

1 Cảm nghĩ về nguồn gốc của cốm

2 Những giá trị đặc sắc của cốm

II/ ĐỌC - HIỂU VĂN BẢN

I/ TÌM HIỂU CHUNG

thành giá trị tinh thần, giá trị văn hóa.

- Cùng với hồng, cốm làm quà sêu tết.

- Cốm góp phần cho nhân duyên tốt

đẹp của con người.

( Lời văn trang trọng, tinh tế, cảm xúc, giàu chất trữ tình)

Trân trọng và giữ gìn cốm như một

vẻ đẹp truyền thống Phê phán thói chuộng ngoại.

Tiết 55-Văn bản:

3 Bàn về sự thưởng thức cốm.

- Ăn cốm phải ăn từng chút ít, thong thả

và ngẫm nghĩ.

- Cảm thụ bằng khứu giác, thị giác, xúc giác.

Cốm là lộc trời, là cái khéo léo của con người là sự cố sức tiềm tàng và sự nhẫn lại của thần Lúa.

Ăn như thế mới cảm nhận hết các thứ hương vị đồng quê kết tinh ở cốm.

1.Cảm nghĩ về nguồn gốc của cốm

2 Những giá trị đặc sắc của cốm

II/ ĐỌC - HIỂU VĂN BẢN

I/ TÌM HIỂU CHUNG

- Mua cốm nhẹ nhàng, nâng niu.

trị kết tinh ở cốm Một cái nhìn văn hóa với ẩm thực Việt Nam.

III/ TỔNG KẾT

2 NỘI DUNG

Nguồn gốc, giá

trị, cách thưởng thức cốm Sản phẩm của đồng quê cỏ nội.

Hình ảnh:

-Đẹp, gợi hình, gợi cảm, gợi liên tưởng sâu sắc

Bài văn thể hiện

sự thành công, những cảm giác lắng động, tinh tế

mà sâu sắc của Thạch Lam về văn hóa và lối sống của người Hà Nội.

* Ghi nhớ: (SGK/ 163)

III/ LUYỆN TẬP - VẬN DỤNG

* Giã gạo thì ốm, giã cốm thì khỏe

(Tục ngữ)

* Sáng mát trong như sáng năm xưa

Gió thổi mùa thu hương cốm mới

(Nguyễn Đình Thi)

* Hà Nội mùa thu, mùa thu Hà Nội

Mùa hoa sữa về, thơm từng cơn gió

Mùa cốm xanh về, thơm bàn tay nhỏ

Cốm sữa vỉa hè, thơm bước chân qua

(Nhớ mùa thu Hà Nội – Trịnh Công Sơn)

- Cốm Vòng, gạo tám Mễ Trì Tương Bần, húng Láng có gì ngon hơn? 

- Thái Đô làm kẹo mạch nha 

HƯỚNG DẪN TỰ HỌC:

- Nắm được sự hình thành cốm và nguồn gốc cốm, giá trị của cốm, cách thưởng thức cốm

2 Bài mới:

- Soạn bài “CHƠI CHỮ”

- Đọc kỹ bài ca dao tìm hiểu nghĩa của từ

“lợi”

- Nắm được các lối chơi chữ, tìm ví dụ

- Tìm hiểu phạm vi sử dụng của phép chơi chữ

1 Bài cũ:

- Nắm vài nét về tác giả, tác phẩm, thể loại

CÁM ƠN QÚY THẦY CÔ VÀ

CÁC EM HỌC SINH