Bài giảng ngữ văn 7 bài 14 một thứ quà của lúa non cốm 5

Tác giả- Thạch Lam 1910 - 1942 sinh tại Hà Nội, tên thật là Nguyễn Tường Lân - Là nhà văn nổi tiếng , thành viên của nhóm Tự lực văn đoàn - Sở trường về truyện ngắn - Phong cách văn ch

BÀI GIẢNG NGỮ VĂN 7 BÀI 14:

MỘT THỨ QUÀ CỦA LÚA

NON: CỐM

Nhìn vào các bức hình dưới đây cho biết đó là thứ quà gì?

Tiết 57

Một thứ quà của lúa

Lam-I Tác giả

- Thạch Lam ( 1910 - 1942) sinh tại Hà Nội, tên thật là

Nguyễn Tường Lân

- Là nhà văn nổi tiếng , thành viên của nhóm Tự lực văn đoàn

- Sở trường về truyện ngắn

- Phong cách văn chương: tinh tế, nhạy cảm trong việc khai thác thế giới cảm xúc , cảm giác của con người

II Đọc hiểu khái quát văn bản

1 Đọc

2 Xuất xứ

- Rút ra từ tập tuỳ bút: “Hà Nội băm sáu phố phường” (1943)

3 Thể loại : Tuỳ bút

- Là thể văn xuôi thuộc loại ký (Bút ký) thường miêu tả ghi chép những hình ảnh sự việc mà nhà văn quan sát, chứng kiến nhưng thiên về biểu cảm và đậm chất trữ tình (gần giống với thơ)

II Đọc hiểu khái quát văn bản

4 Phương thức biểu đạt:

Biểu cảm( kết hợp bình luận, miêu tả)

5 Bố cục:

Đoạn 1: Từ đầu đến chiếc thuyền rồng”

Cảm nghĩ về nguồn gốc của cốm.

Đoạn 2: Từ “Cốm là thức quà nhũn nhặn”

Cảm nghĩ về giá trị của cốm.

Đoạn 3: Phần còn lại.

Bàn về cách thưởng thức cốm

III Phân tích

1 Cảm nghĩ về nguồn gốc của cốm

*Cội nguồn của cốm từ lúa đồng quê

- Hương thơm của vầng lá sen trên hồ

trong làn gió mùa hạ…thức quà

thanh nhã và tinh khiết

- Trong cái vỏ xanh kia có một giọt sữa

trắng thơm, phảng phất hương vị

ngàn hoa cỏ Dưới ánh nắng giọt sữa dần dần đông lại, bông lúa càng ngày càng cong xuống, nặng vì cái chất quý trong sạch của Trời Các bạn có ngửi thấy…lúa non không?

=>Quan sát tinh tế, cảm nhận tài hoa

Ngôn ngữ chọn lọc, sử dụng nhiều tính từ Cách viết nhẹ nhàng, đầy chất thơ

Am hiểu, tự hào về cội nguồn trong sạch

của cốm

III Phân tích

1 Cảm xúc về nguồn gốc của cốm

*Nơi cốm nổi tiếng

-Cốm làng Vòng nổi tiếng khắp cả ba

kì

- Người dân Hà Nội ngóng trông cô

hàng cốm xinh xinh, áo quần gọn ghẽ, đòn gánh 2 đầu cong vút lên như chiếc thuyền rồng.

=>Hình ảnh những cô gái bán cốm

duyên dáng

Cốm đã trở thành một nét đẹp của

văn hoá Hà Nội

Cốm Làng Vòng (Dịch Vọng – Cầu Giấy – HàNội

III Phân tích

2 Cảm nghĩ về giá trị của cốm

-"Cốm là thứ quà riêng biệt của đất nước giản dị và thanh

khiết của đồng quê cỏ nội An Nam”

=>Cốm là quà tặng của đồng quê kết tinh những tinh tuý của trời đất, thiên nhiên, là đặc sản dân tộc, là thức quà quê thiêng liêng

-Dùng cốm để làm quà sêu tết…hồng cốm tốt đôi…

để hạnh phúc bền lâu

-Hoà hợp tương xứng: +về màu sắc: xanh tươi - đỏ

thắm

+về hương vị: thanh đạm-ngọt sắc

=>Cốm là sứ giả của tình yêu đôi lứa làm cho nhân duyên của con người thêm bền lâu

Trân trọng, giữ gìn cốm như một nét đẹp của văn hoá dân tộc

Câu hỏi thảo luận

Thứ quà, thức quà có nghĩa khác nhau như thế nào?

Qua đó em nhận xét gì về cách dùng từ của tác giả?

Trả lời:

Thứ quà: thiên về ý nghĩa phân loại, đơn thuần phân biệt cốm với các loại quà khác

Thức quà: mang ý nghĩa diễn đạt đưa cốm lên vị trí trang trọng và đặc biệt

Cách dùng từ của tác giả tinh tế và sâu sắc

III Phân tích

3 Bàn về cách thưởng thức cốm

-Bàn về cách ăn

Cốm không phải thức quà của người

vội…ăn chút ít, thong thả và ngẫm nghĩ

-Bàn về cách mua

Hỡi các bà mua hàng…hãy nhẹ nhàng mà nâng đỡ, chút chiu mà vuốt ve

=>Cốm kết tinh những tinh tuý của thiên nhiên trời đát và sự khéo léo của người Thưởng thức cốm bằng nhiều giác quan

Cảm nhận tinh tế, sâu sắc về cốm

Xem cốm như một giá trị về tinh thần

thiêng liêng đáng được chúng ta trân

trọng gìn giữ

Qua cách cảm nhận và lời nhắn nhủ của tác giả về

cách thưởng thức cốm giúp em hiểu thêm gì về Thạch Lam?

Trả lời:

- Thạch Lam là người sành cốm, sành các món ẩm thực của Hà Nội

- Ca ngợi cốm là ca ngợi một nét đẹp văn hoá truyền thống Điều đó cho thấy tình cảm đối với dân tộc thật tinh tế và sâu sắc

Câu hỏi thảo luận

IV Tổng kết

1 Biện pháp nghệ thuật nào được sử dụng trong văn bản

“Cốm:một thứ quà của lúa non”

A Ngôn ngữ chọn lọc, trau chuốt, hình ảnh so sánh gợi cảm, gây ấn tượng mạnh

B Quan sát tinh tế, nhạy cảm, tài hoa, liên tưởng độc đáo.

C Kết hợp nhuần nhuyễn các phương thức biểu đạt biểu cảm, miêu tả, nghị luận.

D Cả 3 đáp án trên

Đáp án: D

A Cốm là một thức quà đặc sắc vì nó kết tinh nhiều vẻ đẹp: vẻ đẹp của hương vị và màu sắc đồng quê, vẻ đẹp của người chế biến, của tục lệ nhân duyên, của cách mua và thưởng thức

B Cốm là thứ sản vật quý, truyền thống tốt đẹp của dân tộc cần được nâng niu và gìn giữ.

C Cả hai ý trên

HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ

- Viết một đoạn văn ngắn (khoảng 15 dòng) nói lên cảm xúc sâu sắc của em sau khi học xong văn bản "Một thứ quà của lúa non : Cốm"

- Soạn bài : “Mùa xuân của tôi”

+ Đọc văn bản - Đọc chú thích + Xác định bố cục, phương thức biểu đạt + Chuẩn bị những câu hỏi hướng dẫn trong SGK