Dựa vào Atlat Địa lí Việt Nam và kiến thức đã học, hãy kể tên ba vùng nông nghiệp trồng chè ở nước ta theo quy mô giảm dần; tại sao cây chè lại được trồng nhiều ở các vùng đó?. --- Hết -[r]
Trang 1SỞ GIÁO DỤC & ĐÀO TẠO THÁI NGUYÊN
ĐỀ THI CHỌN HỌC SINH GIỎI LỚP 9
NĂM HỌC 2011 - 2012 MÔN: ĐỊA LÍ
Thời gian làm bài: 150 phút (không kể thời gian giao đề)
Câu 1 (3,0 điểm)
Vẽ hình vị trí của Trái Đất trên quỹ đạo quanh Mặt Trời vào các ngày 22 - 6 (hạ chí), 22-12 (đông chí) và giải thích vì sao ngày 22 - 6 tại vòng cực Bắc và ngày 22 -12 tại vòng cực Nam lại có ngày hoặc đêm dài 24 giờ
Câu 2 (2,0 điểm)
Dựa vào bảng số liệu sau, hãy nhận xét và giải thích về sự thay đổi nhiệt độ từ Bắc vào Nam của nước ta.
Nhiệt độ
Câu 3 (4,0 điểm)
Dựa vào Atlat Địa lí Việt Nam và kiến thức đã học, hãy trình bày và giải thích tình hình phân bố dân cư ở Đồng bằng sông Cửu Long
Câu 4 (2,0 điểm)
Dựa vào Atlat Địa lí Việt Nam và kiến thức đã học, hãy trình bày về sản lượng thủy sản ở nước ta Nguyên nhân dẫn tới sự thay đổi về cơ cấu sản lượng thủy sản?
Câu 5 (4,0 điểm)
Cho bảng số liệu sau đây:
Giá trị sản xuất công nghiệp ở Trung du và miền núi Bắc Bộ (đơn vi: tỉ đồng) Năm
Từ bảng số liệu trên kết hợp với Atlat Địa lí Việt Nam, hãy so sánh sự khác nhau về hoạt động công nghiệp giữa Đông Bắc và Tây Bắc Giải thích nguyên nhân sự khác biệt đó
Câu 6 (5,0 điểm)
Cho bảng số liệu sau đây:
Diện tích thu hoạch và sản lượng chè (búp tươi) ở nước ta, giai đoạn 1995 - 2007
Diện tích thu hoạch (nghìn ha) Sản lượng (nghìn tấn)
(Nguồn: Niên giám Thống kê Việt Nam, NXB Thống kê, Hà Nội năm 2008, trang 290).
a Vẽ biểu đồ thích hợp thể hiện diện tích thu hoạch và sản lượng chè của nước ta giai đoạn từ năm
1995 - 2007
b Nhận xét về diện tích thu hoạch và sản lượng cây chè của nước ta giai đoạn trên
c Dựa vào Atlat Địa lí Việt Nam và kiến thức đã học, hãy kể tên ba vùng nông nghiệp trồng chè ở nước ta theo quy mô giảm dần; tại sao cây chè lại được trồng nhiều ở các vùng đó ?
Hết
ĐỀ CHÍNH
THỨC
Trang 2Họ và tên thí sinh: SBD
(Thí sinh được sử dụng Atlat Địa lí Việt Nam để làm bài).
UBND TỈNH
THÁI
NGUYÊN
SỞ GIÁO DỤC
& ĐÀO TẠO
HDC ĐỀ THI CHỌN HỌC SINH GIỎI LỚP 9
NĂM HỌC 2011 - 2012 MÔN: ĐỊA LÍ
1 (3,0)
* Vẽ hình
đúng, đẹp như hình 24 trang 28 SGK Địa lí lớp 6
(Trừ điểm nếu vẽ không đúng hoặc không ghi đủ đường xích đạo, các chí tuyến, các vòng cực, các cực, đường phân chia sáng tối - mỗi ý thiếu hoặc sai trừ 0,25 điểm)
1,5
b * Giải
thích
- Trái Đất hình cầu, trục Trái Đất luôn nghiêng trên mặt phẳng quĩ đạo một góc không đổi 66033’ trong quá trình chuyển động xung quanh Mặt Trời
- Ngày 22-6 tia sáng Mặt Trời chiếu vuông góc tại vĩ tuyến
0,5 0,5
0,5
ĐỀ CHÍNH
Trang 323027’B vào lúc
12 giờ trưa Vòng cực Bắc hoàn toàn nằm trước đường phân chia sáng tối nên có hiện tượng ngày dài
24 giờ, không có đêm.Trong khi
đó, vòng cực Nam hoàn toàn nằm sau đường phân chia sáng tối nên có hiện tượng đêm dài 24 giờ, không có ngày
- Ngày 22-12 tia sáng Mặt Trời chiếu vuông góc tại vĩ tuyến 23027’N vào lúc 12 giờ trưa Vòng cực Bắc hoàn toàn nằm sau đường phân chia sáng tối nên có hiện tượng đêm dài 24 giờ Trong khi
đó, vòng cực Nam hoàn toàn nằm trước đường phân chia sáng tối nên có hiện tượng ngày dài
24 giờ
2
(2,0)
Nhận xét
và giải thích sự 0,5
Trang 4thay đổi nhiệt độ
từ Bắc vào Nam:
- Nhận xét: Nhiệt độ
trung bình năm tăng dần từ Bắc vào Nam (dẫn
chứng) hoặc HS
có thể nêu ngược lại
thích nhiệt độ
trung bình năm tăng dần từ Bắc vào Nam
+ Do lãnh thổ nước ta kéo dài theo nhiều vĩ
độ (theo chiều Bắc - Nam)
+ Càng vào Nam, càng gần Xích đạo nên có góc chiếu của tia sáng Mặt Trời lớn, nên nhận được lượng nhiệt Mặt Trời nhiều + Ảnh hưởng của gió mùa Đông Bắc càng vào Nam càng yếu dần và
từ dãy Bạch Mã vào Nam ít chịu ảnh hưởng của gió này
0,5 0,5 0,5
3
(4,0)
- Mật độ dân số trung
bình là 407 người/km2 (năm
0,75
0,5
Trang 52002- số liệu
nhưng phân bố
không đồng đều.
- Ven sông Tiền và sông Hậu:
+ Đây là khu vực có mật
độ dân số cao nhất của vùng, mật độ trung bình đạt từ 501
-1000 người/km2
+ Vì đây là vùng đất phù sa sông, được khai thác từ lâu, đã tiến hành thâm canh và có năng suất cao
+ Nơi đây tập trung nhiều thị trấn, thành phố, giao thông vận tải phát triển
- Phía Tây
và Tây Nam (vùng Đồng Tháp, Hà Tiên, Đảo Phú Quốc)
+ Mật độ dân số thấp nhất vùng, mật độ 50
-100 người/km2
+ Vì vùng
có nhiều vùng trũng, đầm lầy (Đồng Tháp, Hà Tiên), nhiều rừng hay ở đảo xa
0,25 0,25
0,5 0,25
0,5 0,25 0,5 0,25
Trang 6- Phần lớn bán đảo Cà Mau + Mật độ dân số thấp 101
-200 người/km2
+ Do đầm lầy và đất mặn
- Phần còn lại
+ Mật độ dân số từ 101
-500 người/km2
+ Là vùng
có độ cao trung bình, phần lớn là đất phèn
4
(2,0)
* Trình bày về tình hình phát triển sản lượng thủy sản ở nước
ta
- Sản lượng thủy sản
tăng liên tục, tăng nhanh (dẫn chứng)
Trong đó:
+ Sản lượng thủy sản khai thác tăng
(dẫn chứng)
+ Sản lượng thủy sản nuôi trồng tăng
(dẫn chứng)
Sản lượng
TS nuôi trồng tăng nhanh hơn
0,25
0,25 0,25 0,25
0,25 0,25 0,5
Trang 7so với sản lượng thủy sản khai thác
- Cơ cấu sản lượng thủy
sản có sự thay đổi
+ Tỉ trọng sản lượng thủy sản khai thác giảm (dẫn chứng) + Tỉ trọng sản lượng thủy sản nuôi trồng tăng (dẫn chứng)
* Nguyên nhân
Do thủy sản đem lại hiệu quả kinh tế cao, góp phần sử dụng hợp lí lao động, tài nguyên, đáp ứng nhu cầu thị trường, chính sách…
5
(4,0)
Khái quát (nêu tên các tỉnh thuộc Đông Bắc và Tây Bắc)
a So sánh
- Nhìn chung Đông Bắc
có nhiều ngành công nghiệp phát triển hơn Tây Bắc,
cụ thể:
- Tình hình
0,25 0,25
0,25 0,25
0,25
Trang 8phát triển:
+ Đông Bắc
có giá trị sản xuất công nghiệp cao hơn nhiều lần so với Tây Bắc (20,5 lần vào năm 2002)
+ Tốc độ tăng trưởng giá trị sản xuất công nghiệp của Đông Bắc cao hơn Tây Bắc (Trong cả giai đoạn Tây Bắc tăng 2,17 lần, Đông Bắc tăng 2,31 lần)
- Cơ cấu ngành
+ Đông Bắc
có cơ cấu ngành
đa dạng hơn bao gồm: luyện kim đen, luyện kim màu, vật liệu xây dựng, cơ khí, hóa chất…
+ Tây Bắc chỉ
có thủy điện là thế mạnh nổi bật
- Mức độ tập trung công nghiệp Đông Bắc cao hơn nhiều lần Tây Bắc + Đông Bắc
có trung tâm công nghiệp có quy mô
từ 9- 40 nghìn tỉ đồng là Hạ Long
và quy mô từ dưới
9 nghìn tỉ đồng có: Thái Nguyên, Việt
0,25 0,25 0,25
Trang 9Trì, Cẩm Phả.
+Tây Bắc có mức độ tập trung công nghiệp thấp nhất cả nước Tại đây không có trung tâm công nghiệp nào mà chỉ
có các điểm công nghiệp chủ yếu khai thác khoáng sản, chế biến nông sản như: Sơn La, Điện Biên Phủ, Quỳnh Nhai
* Giải thích
- Công nghiệp Tây Bắc nhỏ bé, kém phát triển hơn Đông Bắc do:
+ Địa hình núi cao, hiểm trở
đi lại nhiều khó khăn
+ Tài nguyên khoáng sản ít hơn, khó khai thác và chế biến
+ Dân cư thưa thớt, thiếu lao động có kĩ thuật
+ Cơ sở vật chất còn thiếu thốn, lạc hậu
- Công nghiệp Đông Bắc phát triển hơn do:
+ Vị trí địa lí thuận lợi, một
0,25 0,25 0,25 0,25 0,25 0,25 0,25 0,25
Trang 10phần lãnh thổ nằm trong vùng KT trọng điểm phía Bắc
+ Địa hình thấp hơn, giao thông khá thuận lợi có nhiều loại:
đường sông, đường sắt, đường
bộ và cảng biển + Tài nguyên khoáng sản phong phú, đa dạng, một
số loại có trữ lượng khá lớn:
than, quặng sắt, thiếc
+ Dân cư đông, lao động có
kĩ thuật nhiều hơn
Cơ sở cơ sở vật chất phục vụ công nghiệp được xây dựng tốt hơn
6
(5,0)
a Vẽ 01 biểu đồ kết hợp cột và đường
Yêu cầu:
Biểu đồ có hai trục đứng, ghi rõ đơn vị của 02 trục đứng và trục ngang, vẽ đúng khoảng cách năm, đúng tỉ lệ;
có tên biểu đồ,
có ghi chú
(thiếu, sai mỗi ý trừ 0,25 điểm)
1,5
b Nhận
Trang 11Trong giai đoạn từ năm 1995 – 2007 diện tích thu hoạch và sản lượng chè đều tăng, nhưng tốc
độ tăng có sự khác nhau
+ Diện tích thu hoạch tăng thêm 54,4 nghìn ha (2,0 lần)
+ Sản lượng tăng thêm
524 nghìn tấn (3,9 lần)
Sản lượng chè tăng nhanh hơn diện tích thu hoạch
0,25
0,25 0,25 0,25
c Tên ba vùng nông nghiệp trồng chè
ở nước ta theo quy mô giảm dần: Trung du và miền núi Bắc Bộ, Tây Nguyên, Bắc Trung Bộ
(nêu đúng tên 2
vùng cho 0,25
điểm)
* Giải thích
- Các điều kiện tự nhiên thuận lợi để phát triển cây chè
+ Địa
0,5
0,25
0,25
0,25 0,25 0,25
0,25 0,25
Trang 12hình, đất đai: Các vùng đồi có diện tích rộng lớn ở Trung du và miền núi Bắc Bộ, các cao nguyên lớn ở Tây Nguyên có nhiều loại đất fealit thích hợp với cây chè
+ Khí hậu: Trung du và miền núi Bắc Bộ, Bắc Trung Bộ khí hậu nhiệt đới
ẩm gió mùa có mùa đông lạnh, Tây Nguyên khí hậu cận xích đạo
có sự phân hóa theo độ cao, điều kiện nhiệt, ẩm thích hợp cho chè phát triển
+ Các điều kiện khác: nguồn nước…
- Các kiện kinh tế- xã hội
+ Dân cư,
nguồn lao động dồi dào, có truyền thống và kinh nghiệm trong trồng và chế biến chè
+ Chính sách của Nhà nước cho phát triển cây công
0,25
Trang 13nghiệp trong đó
có cây chè Giao
đất trồng chè đến
các hộ gia đình
nông dân, cho
vay vốn sản
xuất
+ Nước
ta đã xây dựng
được các cơ sở
chế biến chè
+ Thị
trường trong và
ngoài nước lớn
+ Nguyên
nhân khác: Mở
rộng liên kết với
các nước trong
vệc sản xuất chè
Hết