Ở trong lăng, trước anh linh của Người, nhà thơ cảm thấy tiếc thương, đau đớn và mất mát trước sự ra đi của Bác mặc dù biết Người đã hóa thân vào quê hương xứ sở và trường tồn cùng [r]
Trang 1c¸c thÇy gi¸o, c« gi¸o vÒ dù
giê
Gi¸o viªn: Lª ThÞ Thanh H¶i
Môn Ngữ văn 9
Trang 2TiÕt 116 V n b n – ă ả
Trang 3 Nhà thơ Viễn Phương
tên thật là Phan Thanh
Viễn (1928 -2005), quê ở
An Giang
Ông từng tham gia
chiến đấu ở chiến trường
miền Nam suốt hai cuộc
kháng chiến chống Pháp
và chống Mĩ.
Ông được xem là nhà
thơ có mặt sớm nhất của
lực lượng văn nghệ giải
phóng ở miền Nam.
Trang 4- Bài thơ được sáng
tác tháng 4 năm
1976 khi đất nước đã
thống nhất, lăng Bác
vừa hoàn thành, tác
giả cùng đoàn cán
bộ, chiến sĩ và đồng
bào miền Nam ra
thăm Hà Nội và vào
lăng viếng Bác.
Trang 5Con ở miền Nam ra thăm lăng Bác
Đã thấy trong sương hàng tre bát ngát
Ôi! Hàng tre xanh xanh Việt Nam
Bão táp mưa sa đứng thẳng hàng.
Ngày ngày mặt trời đi qua trên lăng
Thấy một mặt trời trong lăng rất đỏ.
Ngày ngày dòng người đi trong thương nhớ
Kết tràng hoa dâng bảy mươi chín mùa xuân
…
Bác nằm trong giấc ngủ bình yên
Giữa một vầng trăng sáng dịu hiền
Vẫn biết trời xanh là mãi mãi
Mà sao nghe nhói ở trong tim!
Mai về miền Nam thương trào nước mắt
Muốn làm con chim hót quanh lăng Bác
Muốn làm đóa hoa tỏa hương đâu đây
Muốn làm cây tre trung hiếu chốn này.
P1: Khổ 1 + 2: Cảm xúc trước
lăng.
P2: Khổ 3: Cảm xúc trong lăng.
P3: Khổ 4: Cảm xúc khi rời lăng – ước nguyện của nhà thơ.
Trang 6Quang cảnh trước lăng
Trang 7Con ở miền Nam ra thăm lăng Bác
Đã thấy trong sương hàng tre bát ngát
Ôi! Hàng tre xanh xanh Việt Nam
Bão táp mưa sa đứng thẳng hàng
Cách xưng hô: Con – Bác gợi tình cảm ruột thịt Hình ảnh tả thực.
Màu xanh của quê hương
xứ sở
Ẩn dụ: biểu tượng cho sức sống bền bỉ, kiên cường của con người và dân tộc Việt Nam.
- Cảm xúc: xúc động, tự hào.
Trang 8Quang cảnh trước lăng
Trang 9Con ở miền Nam ra thăm lăng Bác
Đã thấy trong sương hàng tre bát ngát
Ôi! Hàng tre xanh xanh Việt Nam
Bão táp mưa sa đứng thẳng hàng
Ngày ngày mặt trời đi qua trên lăng
Thấy một mặt trời trong lăng rất đỏ
Ngày ngày dòng người đi trong thương nhớ
Kết tràng hoa dâng bảy mươi chín mùa xuân
Cách xưng hô: Con – Bác gợi tình cảm ruột thịt Hình ảnh tả thực.
Màu xanh của quê hương
xứ sở
Ẩn dụ: biểu tượng cho sức sống bền bỉ, kiên cường của con người và dân tộc Việt Nam.
Mặt trời thực
Ẩn dụ: Bác như mặt trời
- Cảm xúc: Ngợi ca công đức vĩ đại của Bác
Tả thực
Ẩn dụ
- Cảm xúc: Thể hiện tình cảm biết ơn, tôn kính
- Cảm xúc: xúc động, tự hào.
Trang 10Trước lăng Người thanh cao mà rực rỡ, gần gũi mà
trang nghiêm, tác giả thể hiện niềm xúc động, tự hào, lòng biết ơn, ngưỡng vọng và thành kính đối với công lao to lớn
mà Bác đã dâng hiến cho đồng bào và nhân dân Việt Nam.
Trang 11Quang cảnh trong lăng
Bác nằm trong giấc ngủ bình yên
Giữa một vầng trăng sáng dịu hiền
Vẫn biết trời xanh là mãi mãi
Mà sao nghe nhói ở trong tim!
Trang 12Bác nằm trong giấc ngủ bình yên
Giữa một vầng trăng sáng dịu hiền
Vẫn biết trời xanh là mãi mãi
Mà sao nghe nhói ở trong tim!
- Hình ảnh thơ sáng tạo, có sức gợi lớn
- Tượng trưng cho tâm hồn thanh cao, trong sáng của Bác.
- NT: ẩn dụ, dùng từ chọn lọc, đối ý thể
hiện sự trường tồn, bất tử của Bác.
- Cảm xúc : đau đớn, mất mát, xót thương.
Ba hình ảnh “mặt trời”, “vầng trăng”, “trời xanh” đều nói về Bác Có gì khác nhau trong những cách nói ấy? Tại sao tác giả lại dùng các hình ảnh ấy để nói về Bác?
BÁC HỒÀ
Mặt trời rất đỏ:
Công đức vĩ đại
Vầng trăng dịu hiền:
Vẻ đẹp tâm hồn
Trời xanh mãi mãi:
Lòng nhân ái bao la
TRƯỜNG TỒN, BẤT TỬ
Trang 13Ở trong lăng, trước anh linh của Người, nhà thơ cảm thấy tiếc thương, đau đớn và mất mát trước sự ra đi của Bác mặc dù biết Người đã hóa thân vào quê hương xứ sở và trường tồn cùng non sông đất nước.
Trang 14Mai về miền Nam thương trào nước mắt Muốn làm con chim hót quanh lăng Bác Muốn làm đóa hoa tỏa hương đâu đây Muốn làm cây tre trung hiếu chốn này.
Khi ra về
Trang 15Mai về miền Nam thương trào nước mắt
Muốn làm con chim hót quanh lăng Bác
Muốn làm đóa hoa tỏa hương đâu đây
Muốn làm cây tre trung hiếu chốn này.
Con chim hót
- NT: ẩn dụ, điệp ngữ, nhịp thơ hối hả, lặp hình ảnh “hàng tre” – “cây tre”
Ước nguyện mãi được ở bên Bác – lời hứa thủy chung son sắt.
- Tâm trạng xúc động, lưu luyến không muốn rời xa.
- Muốn làm
Đóa hoa tỏa hương
Cây tre trung hiếu
Trang 16Hàng tre xanh xanh Việt Nam
Bão táp mưa sa đứng thẳng hàng Cây tre trung hiêú
Con người Việt Nam với những phẩm chất tốt
đẹp.
Tập thể (Toàn thể nhân dân Việt Nam)
Cá nhân ( Tác giả)
? Từ hình ảnh “Hàng tre xanh xanh Việt Nam, Bão táp mưa sa đứng thẳng hàng” ở khổ thơ đầu cho đễn hình ảnh “cây tre trung hiếu” trong khổ thơ này có điểm gì chung và riêng?
Trang 17Trong tâm trạng lưu luyến không muốn rời xa, tác giả mong muốn được hóa thân vào cảnh vật ở quanh lăng để được gần gũi Người Đó là tấm lòng tri ân của tác giả nói riêng và của đồng bào cả nước nói chung đối với vị lãnh tụ kính yêu của dân tộc.
Trang 18Hàng tre
Bát ngát trong sương Xanh xanh Việt Nam Bão táp mưa sa vẫn thẳng hàng
Ngoài lăng
Dòng người Đi trong thương nhớ
Kết thành tràng hoa dâng bảy mươi chín mùa xuân
Mặt trời Đi qua trên lăng
Trong lăng rất đỏ
- Cảm xúc: Tự hào, xúc động
-Cảm xúc: Ca ngợi công lao
vĩ đại của CT HCM.
- NT: Tả thực, ẩn dụ,
- Cảm xúc: Lòng biết ơn, tôn
kính trước anh linh của Người
Trong lăng
Ra về Ước nguyện
được làm
- NT: ẩn dụ, điệp ngữ, nhịp thơ
hối hả, kết cấu đầu cuối tương ứng.
Nằm trong giấc ngủ bình yên
Bác
Giữa vầng sáng dịu hiền
Con chim hót Đóa hoa tỏa hương
ước nguyện được gần gũi bên Bác và lời hứa thủy chung, son sắt
-NT: ẩn dụ, đối ý, từ ngữ
chọn lọc.
thương khẳng định sự trường tồn của Bác.
Trang 19Bài tập :
Hãy chọn một khổ thơ mà em yêu thích, sau
đó hãy viết một đoạn văn phân tích khổ thơ đó.