Tiết :117 Viếng lăng bác Viễn Phương I: Tìm hiểu chung1 Tác giả, tác phẩm - Tên khai sinh: Phan Thanh Viễn - Sinh năm 1928-Quê ở tỉnh An Giang - Trong kháng chiến chống Mĩ , ông hoạ
Trang 1ĐẠI LỘC
Gi¸o viªn: NguyÔn ThÞ Kim Dung
Trang 2Tiết :117 Viếng lăng bác
(Viễn Phương )
Trang 3Tiết :117 Viếng lăng bác
(Viễn Phương ) I: Tìm hiểu chung1) Tác giả, tác phẩm
- Tên khai sinh: Phan Thanh Viễn
- Sinh năm 1928-Quê ở tỉnh An Giang
- Trong kháng chiến chống Mĩ , ông hoạt động ở Nam Bộ, là một trong cây bút có mặt sớm nhất của lực lư
ợng văn nghệ giải phóng miền Nam thời kì chống Mĩ cưú nước
- Ông là nhà thơ gắn bó với cuộc sống chiến đấu của quê hương trong suốt hai cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mĩ
- Thơ của Viễn Phương dung dị, cảm xúc sâu lắng thiết tha, ngôn ngữ thơ
đậm đà màu sắc Nam Bộ
Bài thơ được sáng tác vào năm 1976 khi Viễn Phư
ơng ra thăm miền Bắc là lúc lăng Chủ tịch Hồ Chí Minh vừa khánh thành Trong niềm xúc động lớn ,
ông đã viết bài thơ “Viếng lăng Bác ”
In trong tập Như mây
mùa xuân
Trang 4Tiết :117 Viếng lăng bác
(Viễn Phương ) I: Tìm hiểu chung1) Tác giả, tác phẩm
2) Đọc - Từ khó:
3) Thể loại, bố cục:
- Thơ 8 tiếng Mỗi khổ gồm 4 câu Khổ 1: Cảnh bên ngoài lăng buổi sớm
Khổ 2: Cảnh đoàn người xếp hàng viếng lăng Bác
Khổ 3: Cảnh bên trong lăng và cảm xúc của nhà thơ
Khổ 4: Ước nguyện của nhà thơ
Trang 5Tiết :117 Viếng lăng bác
(Viễn Phương ) I/ Tìm hiểu chungII/ Tìm hiểu bài thơ:
* Khổ 1:
Cảm xúc của nhà thơ đã bộc lộ ngay trong câu thơ đầu tiên
qua từ ngữ nào?
Con ở miền Nam ra thăm lăng Bác
Em hãy phân tích để thấy
rõ cảm xúc của nhà thơ
=> Tình cảm gần gũi, thân thương, cảm động và kính trọng
của tác giả đối với Bác
Hàng tre xanh xanh Việt Nam
Bão táp, mưa sa đứng thẳng hàng
Tác giả đã sử dụng biện pháp nghệ thuật gì trong hình ảnh thơ n y ? à Biện pháp tu từ ấy nhằm diễn tả
cảm nhận như thế nào của nhà thơ ?
ẩn dụ
=> Cây tre tượng trưng cho xứ sở, dân tộc, cho tinh thần bất
khuất của con người Việt Nam Cả dân tộc đang đứng quanh Người với một lòng son sắt Cảm xúc thành kính, trang
nghiêm của tác giả
Trang 9Tiết :117 Viếng lăng bác
(Viễn Phương ) I/ Tìm hiểu chungII/ Tìm hiểu bài thơ:
* Khổ 1:
* Khổ 2:
Phân tích sự khác nhau giữa hai hình ảnh mặt trời Biện pháp nghệ thuật nào được sử dụng ở
đây? Tác dụng của biện pháp
ấy.
Ngày ngày mặt trời đi qua trên lăng
Thấy một mặt trời trong lăng rất đỏ Nhân hóa – ẩn dụ
=> Ngợi ca sự vĩ đại, công lao trời biển của Bác và sự thành
kính thiêng liêng của nhà thơ.
Hình ảnh tiếp theo cũng gây ấn tư
ợng không kém, đó là hình ảnh gì ? Nhận xét cách sử dụng nghệ thuật
Phân tích hình ảnh ấy hay và đẹp ở
chỗ nào ?
Ngày ngày dòng người đi trong thương nhớ
Kết tràng hoa dâng bảy mươi chín mùa xuân ẩn dụ + so sánh
* Diễn tả tấm lòng biết ơn, thành kính của mọi người dâng lên cuộc
đời của một con người đã từng làm nên mùa xuân cho đất nước
Trang 10Tiết :117 Viếng lăng bác
(Viễn Phương ) I/ Tìm hiểu chungII/ Tìm hiểu bài thơ:
* Khổ 1:
* Khổ 2:
* Khổ 3:
Về không gian, thời gian, vị trí, điểm nhìn của khổ thơ nầy khác gì với hai khổ trên ?
Được vào trong lăng, nơi yên nghỉ của Bác, nhà thơ quan sát
thấy gì ?
Bác nằm trong giấc ngủ bình yên Giữa một vầng trăng sáng dịu hiền
Nhận xét nghệ thuật Ta cảm nhận gì qua hình ảnh
đó ?
ẩn dụ – so sánh
=> Tâm hồn thanh cao, dịu hiền, luôn gắn bó
với thiên nhiên của Bác
Đọc câu 3 và 4, em có nhận thấy điều gì mâu thuẫn
không ?
Em hiểu ý nghĩa của hình
ảnh “trời xanh là mãi mãi”
như thế nào ?
Trang 11Tiết :117 Viếng lăng bác
(Viễn Phương )
ở trên, nhà thơ sử dụng hình
ảnh “ mặt trời ”, ở khổ thơ nầy nhà thơ lại sử dụng hình ảnh “ vầng trăng ” rồi lại “ trời xanh ”
Vậy có gì khác nhau giữa những hình ảnh ẩn dụ và so sánh ấy ?
Trang 12Tiết :117 Viếng lăng bác
(Viễn Phương ) I/ Tìm hiểu chungII/ Tìm hiểu bài thơ:
* Khổ 1:
* Khổ 2:
* Khổ 3:
* Khổ 4:
Ngày mai phải rời xa Bác, nhà thơ đã diễn tả tâm trạng của mình qua hình ảnh nào ?
Ngày mai phải rời xa Bác, nhà thơ đã diễn tả tâm trạng của mình qua hình ảnh nào ?
Mai về miền Nam thương trào nước mắt
=> Xúc động dâng trào không kìm nén được
Trong cảm xúc ấy, nhà thơ ước muốn điều gì ?
Trong cảm xúc ấy, nhà thơ ước muốn điều gì ?
con chim
Với biện pháp tu từ và những hình ảnh lựa chọn, nhà thơ
thể hiện tâm trạng và tình cảm của mình như thế nào ?
Với biện pháp tu từ và những hình ảnh lựa chọn, nhà thơ
thể hiện tâm trạng và tình cảm của mình như thế nào ?
Trang 13Tiết :117 Viếng lăng bác
(Viễn Phương ) I/ Tìm hiểu chungII/ Tìm hiểu bài thơ:
nhất của bài thơ trên?
Nghệ thuật nổi bật nhất của bài thơ trên?
a) Nghệ thuật:
- Nhiều hình ảnh ẩn dụ đẹp và gợi cảm
- Ngôn ngữ bình dị, giàu cảm xúc
- Giọng điệu trang trọng , thành kính
Qua bài thơ, em hiểu chủ đề tư tư
ởng mà tác giả thể hiện ở đây là gì?
Đây có phải chỉ là tình cảm riêng của Viễn Phương hay không ?
Qua bài thơ, em hiểu chủ đề tư tư
ởng mà tác giả thể hiện ở đây là gì?
Đây có phải chỉ là tình cảm riêng của Viễn Phương hay không ?
b) Nội dung:
Niềm xúc động thiêng liêng, tấm lòng tha thiết thành kính,
sâu sắc và cảm động của Viễn Phương nói riêng và của
đồng bào miền Nam nói chung khi được ra viếng lăng Bác
