Giáo viên bồi dưỡng học sinh giỏi cần nắm chắc nội dung chương trình và kiến thức về ngôn ngữ lập trình, biết vận dụng đổi mới phương pháp dạy học: lấy học sinh làm trung tâm, biết tôn t[r]
Trang 1TRƯỜNG THCS PHƯỚC MỸ TRUNG
TỔ TOÁN – TIN HỌC
CHUYÊN ĐỀ KINH NGHIỆM TRONG VIỆC BỒI DƯỠNG HỌC SINH GIỎI
MÔN TIN HỌC
Trong thời gian được phân công bồi dưỡng học sinh giỏi môn Tin học tôi nhận thức được tầm quan trọng của công tác bồi dưỡng học sinh giỏi
Mục tiêu bồi dưỡng học sinh môn lập trình Pascal không phải là để tạo ra các nhà lập trình chuyên nghiệp, mà mục tiêu chính của công tác này là: bồi dưỡng khả năng tư duy, sáng tạo và lập luận, phân tích, thiết kế của học sinh Giáo viên bồi dưỡng học sinh giỏi cần nắm chắc nội dung chương trình và kiến thức về ngôn ngữ lập trình, biết vận dụng đổi mới phương pháp dạy học: lấy học sinh làm trung tâm, biết tôn trọng sự sáng tạo của học sinh Trong quá trình giảng dạy biết sử dụng nhiều câu hỏi gợi mở để hướng học sinh phân tích, tìm ra được thuật toán, cách giải bài toán
Trong quá trình bồi dưỡng tôi đã rút ra những thuận lợi và khó khăn sau đây:
* Thuận lợi:
- Nhà trường có đầy đủ máy tính để học sinh học bồi dưỡng
- Công tác bồi dưỡng Hs giỏi luôn được sự quan tâm chỉ đạo nhiệt tình của nhà trường và các cấp lãnh đạo
- Giáo viên nhiệt tình trong giảng dạy
- Học sinh có phấn đấu trong học tập, có khả năng tự tìm tòi kiến thức, yêu thích đối với môn Tin học
* Khó khăn:
- Hiện nay học sinh coi bộ môn Tin học vẫn là môn học tự chọn cho nên còn xem nhẹ Do vậy mà đa số học sinh vẫn không quan tâm cho lắm Các em học sinh giỏi đều thích chọn thi HSG môn Toán, Sinh, Tiếng Anh, … và các môn khác
- Đa số học sinh không có máy tính ở nhà
- Ngôn ngữ lập trình Pascal nhìn chung là môn học khô khan, khó hiểu, học sinh khó tiếp cận
- Thời gian bồi dưỡng còn hạn chế: do các em ở nhiều lớp nên khó xếp lịch học chung với nhau
Với những thuận lợi và khó khăn nêu trên, để công tác bồi dưỡng HSG đạt kết quả cao, tôi xin chia sẻ một số kinh nghiệm sau:
1 Đối với việc tuyển chọn học sinh
Trong công tác bồi dưỡng học sinh giỏi khâu đầu tiên là khâu phát hiện và tuyển chọn học sinh Việc phát hiện và bồi dưỡng học sinh giỏi phải được tiến hành
từ những tiết học đầu năm Giáo viên đứng lớp trực tiếp phát hiện lựa chọn những học sinh có năng khiếu, tố chất và đặc biệt phải có sự yêu thích với môn học đó Hay giáo viên có thể tiến hành bằng cách tổ chức cho học sinh làm bài kiểm tra tại lớp Sau khi đã có bài giáo viên chấm chữa bài cho học sinh lấy kết quả, phân loại chất lượng học sinh để có kế hoạch bồi dưỡng Sở dĩ phải có bước này bởi một yêu
Trang 2cầu đối với học sinh giỏi là phải nắm vững kiến thức cơ bản cái gọi là phần “Nền”, rồi mới khơi gợi và nuôi dưỡng, phát triển tư duy sáng tạo, lòng yêu mến lập trình
2 Đối với giáo viên bồi dưỡng
Tích cực tìm tòi trao rồi kinh nghiệm bồi dưỡng, xây dựng kế hoạch bồi dưỡng theo tuần, tháng, tích cực sưu tầm tài liệu, bộ đề liên quan thông qua cấu trúc chương trình chung của phòng giáo dục và sở giáo dục Thực hiện đúng theo lịch đã đề ra, có kế hoạch và đề ra được mục tiêu yêu cầu cần đạt tới
Dạy các bài tập từ cơ bản đến nâng cao: Các bài cơ bản là những bài tương đối dễ, chỉ liên quan đến một hoặc vài loại kiến thức kỹ năng, cần phải luyện tập nắm vững từng loại trước
Sau đó mới nâng cao dần những bài tổng hợp nhiều loại kiến thức, học sinh
đã nắm vững từng loại sẽ dễ dàng nhận ra và giải quyết được các bài tập tương tự Mỗi loại cần thông qua một hoặc hai bài điển hình, quan trọng là phải rút ra
phương pháp rồi cho thêm một số bài cho học sinh tự vận dụng cho thành thạo
phương pháp, cần kiểm tra sự tiếp thu kiến thức của học sinh Chú ý kết hợp giữa lí thuyết phân tích từ đó vận dụng thực hành trên máy để học sinh trãi nghiệm được kết quả, trong quá trình này chúng ta nên tập cho học sinh thói quen giải bài tập
theo “ba bước” của Pascal.
Bước 1: Xác định bài toán Bước 2: Mô tả thuật toán Bước 3: Viết chương trình
Giáo viên cần giao bài tập làm ở nhà, hướng dẫn hs cách tìm tư liệu học tập
và tra cứu kiến thức mới có liên quan qua tìm hiểu trên mạng
Ngoài dạy bồi dưỡng trực tiếp cho học sinh, giáo viên cần tạo Zalo nhóm bồi dưỡng để trao đổi kiến thức, dặn hs làm bài tập, kiểm tra tiến độ học tập của hs Hs
có thể gởi bài tập đã làm tại nhà để Gv nhận xét, sửa chữa, giải đáp thắc mắc
Cần lập kế hoạch bồi dưỡng Hsg Nắm được năng lực của từng học sinh để
có hướng dạy phù hợp
Xây dựng các chuyên đề bồi dưỡng:
Chuyên đề 1: Các bước giải một bài toán trên máy tính
Chuyên đề 2: Câu lệnh điều kiện, câu lệnh lặp
Chuyên đề 3: Mảng một chiều (dãy số)
Chuyên đề 4 Chuỗi kí tự (String)
* Qua nhiều năm bồi dưỡng Hsg tôi thấy học sinh gặp khó khăn trong việc đọc hiểu đề bài và viết thuật toán cho bài toán Do đó tôi đưa ra hướng giải quyết cho vấn đề này như sau:
Quá trình giải một bài toán trên máy tính gồm các bước sau:
Bước 1 Xác định các bài toán.
Xác định bài toán là xác định rõ điều kiện cho trước của bài toán (thông tin vào - INPUT) và kết quả cần nhận được (thông tin ra - OUTPUT)
Bước 2 Tìm thuật toán
Thuật toán là dãy hữu hạn các thao tác cần thực hiện theo một trình tự xác định để thu được kết quả cần thiết từ những điều kiện cho trước
Trang 3Chú ý các thông tin
Hãy thật sự chú ý đến vấn đề được đưa ra Mỗi bài toán luôn đưa ra những
thông tin cần thiết để có thể giải quyết nó, một trong số chúng (có thể) mang đến cho chúng ta định hướng để có thể có một thuật toán tối ưu nhất có thể Vì thế, hãy đảm bảo rằng bản thân đã không bỏ qua bất cứ một chi tiết quan trọng nào được đưa ra, nếu cần, hãy đánh dấu chúng lại Hãy lắng nghe thật cẩn thận những gì vấn
đề được đưa ra và suy nghĩ về chúng
Đưa ra các ví dụ
Các ví dụ thường là cách để tiếp cận cách giải quyết bài toán nhanh nhất, theo đó đưa ra những thuật toán khả thi cho bài toán
Viết thuật toán từ dữ liệu đề cho kết hợp với các ví dụ minh họa thực tế Ban đầu Gv hướng dẫn gợi mở sau đó dần dần hs tự viết được thuật toán, ghi lại chi tiết từng bước giải bài toán Từ thuật toán đó các em tiến hành viết chương trình để giải bài toán
Ví dụ bài toán: Viết chương trình nhập vào số tự nhiên n (0<n<10) và hai
mảng số nguyên A,B có n phần tử đại diện cho hai tập hợp theo yêu cầu không có hai phần tử trùng nhau trong cùng một tập hợp In ra màn hình tập hợp A, B và các phần tử là giao của 2 tập hợp A và B
Xác định bài toán: (các thông tin của đề)
Input: n, mảng A, mảng B
Output: mảng A, mảng B, các phần tử là giao của 2 tập hợp A và B
Thuật toán: để viết tốt thuật toán cần đưa ra ví dụ cụ thể cho bài toán như sau N=5
giao của 2 mảng là: 5 7 1
Học sinh tiến hành viết thuật toán…
KẾT LUẬN
Từ việc xác định được những thuận lợi và khó khăn ban đầu, bản thân đã có giải pháp cho công việc bồi giỏi học sinh của mình đạt hiệu quả cao đó là nhiều năm liền đều có học sinh giỏi cấp huyện
Trên đây chỉ là một vài kinh nghiệm của bản thân đã rút ra được trong quá trình bồi dưỡng học sinh giỏi của mình Rất mong sự đóng góp, chia sẽ của quý thầy cô đồng nghiệp để tôi có thể làm tốt hơn công việc của mình góp phần vào thành tích của nhà trường và sự nghiệp giáo dục của ngành
Cuối cùng tôi xin kính chúc quý vị đại biểu, quý thầy cô đồng nghiệp mạnh khoẻ, hạnh phúc, thành công trong công tác
Xin trân thành cảm ơn!