ÔN TẬP TRUYỆN DÂN GIAN (T1)

VĂN HỌC DÂN GIANTruyền thuyết Cổ tích Ngụ ngôn Truyện cười Truyện dân gian... I.Truyền thuyết và cổ tích: 1.Truyền thuyết: -Là loại truyện dân gian kể về các nhân vật, các sự kiện lịc

PHÒNG GIÁO DỤC HUYỆN HẢI LĂNG TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ HẢI QUY

TUẦN : 14

TIẾT 54: ÔN TẬP TRUYỆN DÂN GIAN

VĂN HỌC DÂN GIAN

Truyền thuyết Cổ tích Ngụ ngôn Truyện cười

Truyện dân gian

Em hãy nhắc lại định nghĩa về truyền thuyết, có mấy truyền thuyết đã được học, nhân vật trong

đó là những người như

thế nào?

Truyền thuyết mang yếu tố và cốt truyện như thế nào, nội dung và ý nghĩa

của truyền thuyết là gì?

I.Truyền thuyết và cổ

tích:

1.Truyền thuyết:

-Là loại truyện dân gian

kể về các nhân vật, các

sự kiện lịch sử thời quá

khứ., thường có yếu tố

tưởng tượng, kì ảo.

-Thể hiện thái độ, cách

đánh giá của nhân dân

đối với các sự kiện, các

nhân vật lịch sử được

kể.

I.Truyền thuyết và cổ tích:

1.Truyền thuyết:

2.Cổ tích:

-Là loại truyện dân gian

kể về cuộc đời của một

số kiểu nhân vật quen

thuộc: Nhân vât bất

hạnh, nhân vật thông

minh và ngốc nghếch,

nhân vật dũng sĩ và

nhân vật có tài năng kì

lạ,nhân vật là động vật

-Thường có yếu tố

hoang đường, lì ảo, thể

hiện mơ ước của nhân

dân về công lí, công

bằng xã hội

Thế nào là truyện cổ tích?

có mấy truyện cổ tích chúng ta đã được học,nhân vật cổ tích là người thế

nào?

Yếu tố và cốt truyện trong cổ tích có ly kỳ, đơn giản không?Nội dung ý nghĩa nó ca ngợi điều gì?

Th lo i ể ạ Tên tác phẩm Nhân

vật

Yếu tố

kỳ ảo truyện Cốt Nội dung ý nghĩa

Truyền

thuyết

Cổ tích

- Con Rồng Cháu tiên -Thánh gióng -Sơn tinh thủy tinh

-Bánh chưng bánh giầy

-Sự tích Hồ Gươm

- Thạch Sanh

- Em bé thông minh.

- Cây bút thần

Thần, thánh, người.

Nhân vật lịch sử

Người nghèo Người thông minh

Hoang đường, phi

thường

Yếu tố

ly kỳ phổ biến trong truyện

cổ tích.

Đơn giản, gây hứng thú người đọc.

Phức tạp hơn

Giải thích nguồn gốc dân tộc,

phong tục tập quán, hiện tượng thiên nhiên.Mơ ước chinh phục thiên nhiên, chiến thắng giặc ngoại xâm

Ca ngợi anh hùng dân tộc, dũng sĩ vì dân diệt ác, người nghèo, người

thông minh, tài trí,

ở hiền gặp lành.Kẻ tham lam

ác độc sẽ bị trừng trị

I.Truyền thuyết và cổ tích:

1.Truyền thuyết:

2.Cổ tích:

3.Sự giống và khác giữa

truyền thuyết và cổ tích:

Giữa truyền thuyết và cổ tích có sự giống nhau như

thế nào?

a.Giống nhau:

- Đều có những yếu tố kỳ ảo.

- Sự ra đời thần kỳ.

-Tài năng phi thường của các

nhân vật.

b.Khác nhau:

Em hãy tìm điểm khác nhau giữa truyền thuyết và

cổ tích?

Truyền thuyết Cổ tích

- Kể về về các nhân vật,

các sự kiện lịch sử trong

quá khứ.

-Thể hi ện thái độ đánh giá

của nhân dân về các nhân

vật sự kiện nhân vật lịch

sử.

-Tính chất tưởng tượng kỳ

ảo cịn cĩ cái lõi của sự thật

lịch sử.

- Kể về cuộc đời, số phận của một số kiểu nhân vật trong đời thường.

-Thể hiện niềm tin, mơ ước của nhân dân về cơng lí xã hội về chiến thắng của cái thiện đối với cái ác.

- Giàu yếu tố hoang đường mang tính tưởng tượng bay bổng.

b Khác nhau

3 Đánh dấu vào ô trống những đặc điểm giống

nhau của thể loại truyền thuyết và cổ tích

1 Là sáng tác của dân gian.

2 Là loại truyền miệng.

3 Nhân vật chính đều có liên quan đến lịch sử.

4 Có yếu tố kì ảo hoang đường.

5 Chỉ nhằm giải thích một hiện tượng

hoặc sự việc nào đó.

6 Kết thúc có hậu

ì

ì

ì

?.Chi tiÕt: MÑ ¢u C¬ sinh bäc “

Con Rång ch¸u Tiªn

g× ?

Chi tiết mẹ Âu Cơ sinh bọc trăm

trứng có ý nghĩa: Mọi người, mọi dân tộc Việt Nam đều do một mẹ sinh ra

nên phải yêu thương nhau như anh

em một nhà.

2 Vai trò, ý nghĩa của các hình tượng trong truyện cổ tích.

- Niêu cơm thần.

 Ước mơ có nguồn lương thực dồi dào, Thể

hiện tư tưởng nhân đạo và lòng vị tha cao cả của nhân dân ta.

- Tiếng đàn thần.

 Là tiếng nói công lí, thể hiện khát vọng hòa

bình của nhân dân ta.

- Cây bút thần.

 Là phần thưởng xứng đáng cho Mã Lương;

Có những khả năng kì diệu; Thực hiện công lí của nhân dân.

Truyện cổ tích thường có cách kết thúc như thế nào? Cách kết thúc ấy thể hiện mơ ước gì của người dân Việt Nam xưa?

BÀI TẬP TRẮC NGHIỆM:

Câu 1:Trong các loại truyện dân gian đã học, những truyện nào sau đây

thường có yếu tố hoang đường kỳ ảo.?

a Truyền thuyết, cổ tích b Truyện cười.

c Truyện ngụ ngôn d Truỵên cười, truyện ngụ ngôn.

Câu 2: Thể loại truyện nào sau đây nói lên quan niệm và niềm tin của nhân dân về thiện, ác ở đời như:” ở hiền gặp lành”,”tham thì thâm”,” ác giả, ác báo”.

a Truyền thuyết b.Truyện cười

c.Truyện cổ tích d.Truyện ngụ ngôn.

a Truyền thuyết, cổ tích.

c.Truyện cổ tích.

HƯỚNG DẪN TỰ HỌC:

1.Bài vừa học:

-Xem lại định nghĩa truyền thuyết và cổ tích.

-Học thuộc nội dung ý nghĩa của các truyền thuyết và cổ tích đã học.

2.Bài sắp học:

TIẾT 55 ÔN TẬP TRUYỆN DÂN GIAN (TT)

Xem lại định nghĩa truyện ngụ ngôn và truyện cười.

- So sánh sự giống nhau và khác nhau của truyện ngụ ngôn và truyện cười.