- Để tăng thêm hiệu quả, nâng cao chất lượng dạy âm nhạc cho trẻ mẫu giáo, giáo viên cần bổ sung, trau dồi một số kĩ năng cần thiết trong dạy âm nhạc như: kĩ năng biểu diễn, kĩ năng sử[r]
Trang 1“TIẾP CẬN HỌC QUA CHƠI VÀ ĐỔI MỚI HÌNH THỨC
TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC LĨNH VỰC PHÁT TRIỂN THẨM MĨ”
Chuyên đề:
Trang 2CHƯƠNG TRÌNH: BỒI DƯỠNG CÔNG CHỨC, VIÊN CHỨC QUẢN LÍ, GIÁO VIÊN MẦM NON NGÀNH GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO HÀ NỘI NĂM 2019
Mục Tiêu:
Nâng cao chất lượng tổ chức hoạt động giáo dục lĩnh vực phát triển thẩm mĩ.
Trang 3Phần I Thực trạng việc TCHĐGD thẩm mỹ trong các cơ sở GDMN
2 Khó khăn, hạn chế tồn tại trong tổ chức hoạt động GD lĩnh vực thẩm mỹ
1 Ưu điểm
Phần II: Định hướng đổi mới TCHĐ giáo dục lĩnh vực PTTM
2 Định hướng đổi mới tổ chức các hoạt động giáo dục.
Trang 4- Nhiều trường mầm non tổ chức tốt công tác bồi dưỡng GV, phối hợp với PHHS, xã hội hóa tổ chức các chương trình, các HĐ, trò chơi cho trẻ.
Trang 5- CBQL, GV: chưa thực sự nghiên cứu đẻ hiểu tinh thần đổi mới “học qua chơi và đổi mới hình thức tổ chức hoạt động giáo dục” cũng như
tự học tập, bồi dưỡng nâng cao nghiệp vụ
- Các hoạt động còn dập khuôn cố định, chưa mạnh dạn thay đổi sáng tạo nội dung, phương pháp, hình thức, tiến trình tổ chức các HĐ
- CBQL, GV chưa có sự đầu tư quan tâm về tạo không gian nghệ thuật cho trẻ, chưa thực sự quan tâm đến cảm xúc, hứng thú của trẻ
- Một số CBQL, GV còn hạn chế về kiến thức, kỹ năng âm nhạc nhưng chưa chịu khó tự học nâng cao chuyên môn, nghiệp vụ
- Tiếp cận những sáng tác âm nhạc mới cho lứa tuổi mầm non còn hạn chế
Trang 61 Định hướng phát triển chương trình đối với lĩnh vực giáo dục thẩm mỹ:
- Đảm bảo mục tiêu của môn học Từ đơn giản đến phức tạp Đảm bảo tính lôgic
- Phù hợp năng lực theo độ tuổi, nhu cầu, mong muốn của đứa trẻ
- Từ cái chung đến cái riêng (đặc điểm văn hóa vùng miền, địa phương)
- Tính hiện đại (cập nhật) và hữu ích, nội dung giáo dục vừa giữ được giá trị nghệ thuật tạo hình truyền thống đồng thời tiếp cận các xu hướng tạo hình hiện đại đa dạng về thể loại, phù hợp với độ tuổi VD: Tạo hình: (Vẽ, Nặn, Xé, Cắt dán, Trang trí, In dập, tranh Đông Hồ, tranh Trừu tượng ) và chất liệu tạo hình: Bút màu, bút sáp, phấn màu, màu nước, màu bột, sơn dầu
Phần II: Định hướng đổi mới TCHĐ giáo
dục lĩnh vực PTTM
Trang 7- Giáo viên cần có khả năng quan sát, đánh giá để đáp ứng:
+ Khả năng của trẻ như thế nào?
+ Mục tiêu phải lượng hóa được, có thể quan sát, đánh giá được vào cuối bài học
+ Trẻ cần và muốn biết cái gì? (kiến thức, kỹ năng)
+ Trẻ cần được học và chơi thông qua các hoạt động sinh động, vui vẻ+ Các kết quả mong đợi có đạt được không?
- Tổ chức các hoạt động giáo dục lĩnh vực phát triển thẩm mỹ dựa trên cách học và hứng thú nhận thức của trẻ Đảm bảo nguyên tắc giáo
dục “lấy trẻ làm trung tâm”, mỗi đứa trẻ là một sự khác biệt, chúng
khác nhau về mức độ tiếp thu kiến thức và mức độ hình thành kỹ năng, vì vậy không nên ép trẻ làm việc ở cấp độ cao hơn khả năng của trẻ, không nên so sánh trẻ với trẻ khác
động giáo dục:
Trang 8- Trẻ mầm non học bằng chơi, học bằng các giác quan, bằng thử nghiệm, thực hành, tương tác, chia sẻ kinh nghiệm, bằng tư duy suy luận Trẻ thích khám phá những điều mới lạ xung quanh, trẻ luôn hứng thú với các kinh nghiệm về tạo hình, âm nhạc, đóng kịch và múa, những hoạt động này giúp trẻ có khả năng biểu cảm, sáng tạo và tưởng tượng
- Sự sáng tạo của trẻ phát triển tốt nhất trong một môi trường học tập phong phú mà được hỗ trợ bởi những giáo viên có khả năng định hướng, quan sát, biết đáp ứng khuyến khích trẻ độc lập, sáng tạo
- Giáo viên cung cấp các nguồn nguyên liệu và phương tiện khác nhau cho trẻ thử nghiệm và tự do bộc lộ bản thân mình
- Giáo viên đánh giá cao những ý tưởng của trẻ và không nên mong đợi trẻ copy lại những bức tranh, những điệu múa hay mẫu hình từ người khác Giáo viên giao tiếp với trẻ và hỗ trợ trẻ trong việc thể hiện khả năng sáng tạo
Trang 93.1 Tên gọi
3.2 Mục tiêu
3 ĐỔI MỚI TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG ÂM NHẠC
3.3 Tổ chức HĐÂN trong giờ học, ngoài giờ học
3.4 Phương pháp dạy căn bản
Trang 10CHƯƠNG TRÌNH: BỒI DƯỠNG CÔNG CHỨC, VIÊN CHỨC QUẢN LÍ, GIÁO VIÊN MẦM NON NGÀNH GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO HÀ NỘI NĂM 2019
3.1 Tên gọi
Nhà trẻ: Hoạt động Âm nhạc
Mẫu giáo: Hoạt động Âm nhạc
Trang 11- Có khả năng thể hiện cảm xúc, sáng tạo trong các hoạt động âm nhạc.
- Là giáo dục tình cảm đạo đức, thẩm mỹ cho trẻ Giáo dục âm nhạc hình thành cho trẻ lòng yêu thiên nhiên, Tổ quốc, tình yêu thương con người
- Là phương tiện nâng cao khả năng trí tuệ, phát triển thể chất, giúp trẻ phát triển trí tưởng tượng
- Hình thành ở trẻ những yếu tố của một nhân cách phát triển toàn diện, hài hoà, là sự phát triển về thẩm mỹ, đạo đức, trí tuệ và thể lực
- Yêu thích, hào hứng tham gia vào các hoạt động nghệ thuật
Trang 12CHƯƠNG TRÌNH: BỒI DƯỠNG CÔNG CHỨC, VIÊN CHỨC QUẢN LÍ, GIÁO VIÊN MẦM NON NGÀNH GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO HÀ NỘI NĂM 2019
3.2.2 Mục tiêu đổi mới:
- Xác định mục tiêu (mục đích yêu cầu) dựa trên kết quả mong đợi của chương trình, phù hợp với độ tuổi.
- Trẻ thật sự yêu thích âm nhạc, sẵn sàng tâm thế đón nhận mọi hình thức thể loại âm nhạc khác nhau.
- Trẻ tự tin thể hiện năng lực âm nhạc của mình (như hát, nhảy, chơi nhạc cụ ), tự tin bộc lộ cảm xúc âm nhạc của bản thân.
- Phát triển khả năng cảm thụ âm nhạc, tưởng tượng sáng tạo dựa trên những kinh nghiệm và cảm xúc cá nhân.
Trang 13Biểu diễnvăn nghệ
3.3.1 Đang thực hiện
TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG ÂM NHẠC NGOÀI GIỜ HỌC
Trang 14TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG ÂM NHẠC TRONG GIỜ HỌC
* Lứa tuổi Nhà trẻ: Tổ chức trong HĐ chơi - tập có chủ định.
1 Dạy hát
Nội dung trọng tâm: Hát
Nội dung kết hợp: Vận động theo nhạc hoặc trò chơi âm nhạc
2 Nghe hát
Nội dung trọng tâm: Nghe hát
Nội dung kết hợp: Vận động theo nhạc hoặc trò chơi âm nhạc
3 Vận động theo nhạc
Nội dung trọng tâm: Vận động theo nhạc
Nội dung kết hợp: Nghe hát
4 Biểu diễn văn nghệ
* Lứa tuổi Nhà trẻ: Tổ chức trong HĐ chơi - tập có chủ định.
1 Dạy hát
Nội dung trọng tâm: Hát
Nội dung kết hợp: Vận động theo nhạc hoặc trò chơi âm nhạc
2 Nghe hát
Nội dung trọng tâm: Nghe hát
Nội dung kết hợp: Vận động theo nhạc hoặc trò chơi âm nhạc
3 Vận động theo nhạc
Nội dung trọng tâm: Vận động theo nhạc
Nội dung kết hợp: Nghe hát
4 Biểu diễn văn nghệ
Trang 15*Lứa tuổi mẫu giáo: Tổ chức trong hoạt động học
4 Biểu diễn văn nghệ
*Lứa tuổi mẫu giáo: Tổ chức trong hoạt động học
Trang 16TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG ÂM NHẠC NGOÀI GIỜ HỌC
- Cho trẻ làm quen với các bài hát, vận động, trò chơi âm nhạc.
- Ôn luyện, củng cố những kỹ năng chưa đạt trong hoạt động học.
- Tổ chức hoạt động biểu diễn nhằm đánh giá từng cá nhân và nhóm trẻ qua các tiêu chí:
+ Ngôn ngữ.
+ Tình cảm, cảm xúc.
+ Giai điệu.
+ Cách thức trình bày (tự tin trước đám đông).
- Tổ chức các hoạt động biểu diễn văn nghệ, hoạt động giao lưu giữa các lớp trong khối, giao lưu giữa các khối hoặc với các trường khác, các hoạt động theo
- Cho trẻ làm quen với các bài hát, vận động, trò chơi âm nhạc.
- Ôn luyện, củng cố những kỹ năng chưa đạt trong hoạt động học.
- Tổ chức hoạt động biểu diễn nhằm đánh giá từng cá nhân và nhóm trẻ qua các tiêu chí:
+ Ngôn ngữ.
+ Tình cảm, cảm xúc.
+ Giai điệu.
+ Cách thức trình bày (tự tin trước đám đông).
- Tổ chức các hoạt động biểu diễn văn nghệ, hoạt động giao lưu giữa các lớp trong khối, giao lưu giữa các khối hoặc với các trường khác, các hoạt động theo
Trang 17- Giáo viên hiểu rõ và nắm chắc mục tiêu lĩnh vực thẩm mỹ trong chương trình
giáo dục mầm non để chủ động trong việc lựa chọn nội dung, hoạt động âm nhạc cho phù hợp với độ tuổi, phù hợp với khả năng, nhu cầu, hứng thú của trẻ (Bài hát, bản nhạc, trò chơi, làm quen với nhạc cụ…).
- Nội dung hoạt động ÂN không phụ thuộc hoàn toàn vào nội dung chủ đề, căn cứ vào khả năng âm nhạc của giáo viên, của trẻ, điều kiện của lớp, của nhà trường, GV lựa chọn các bài hát, bản nhạc để tổ chức hoạt động dạy hát, nghe nhạc, nghe hát,
dạy vân động trong giờ học hay ngoài giờ học cho trẻ Quan trọng nhất giáo viên
tổ chức được các hoạt động khích lệ trẻ cảm nhận, bộc lộ cảm xúc với các tác phẩm ÂN: Chăm chú lắng nghe, biểu cảm nét mặt, cử chỉ, hành động, ngôn ngữ,
muốn được thử nghiệm…
- Tạo cơ hội cho trẻ tiếp xúc trực tiếp với các thể loại, tác phẩm âm nhạc, nhạc sĩ nổi tiếng: Nghe, xem video, thử nghiệm với tiết tấu, hát, vận động theo nhạc, sử dụng nhạc cụ…
- Tổ chức hoạt động ÂN không nhất thiết phải lựa chọn 01 nội dung chính và 02
nội dung kết hợp => tùy vào mục tiêu của hoạt động và độ khó dễ của tác phẩm và
nhu cầu, khả năng của trẻ GV quyết định nội dung và thời lượng tổ chức cho 01
hoạt động.
GỢI Ý ĐỔI MỚI TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG ÂM NHẠC
Trang 18CHƯƠNG TRÌNH: BỒI DƯỠNG CÔNG CHỨC, VIÊN CHỨC QUẢN LÍ, GIÁO VIÊN MẦM NON NGÀNH GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO HÀ NỘI NĂM 2019
* Ví dụ: Tổ chức hoạt động “Làm quen nhạc cụ trống ” Với 01 nội dung giáo viên có thể tổ chức trên 03 hoạt động:
1 Nhận biết, khám phá về Trống: Nguồn gốc, đặc điểm, tính chất, chất liệu (HĐ học)
2 Tìm hiểu ý nghĩa, cách sử dụng trống trong âm nhạc:âm thanh, tiết tấu (HĐ học)
3 Tạo ra nhạc cụ Trống, thử nghiệm với sản phẩm tạo ra.
Cách sử dụng trống
Trang 19- Tùy vào nội dung bài hát, tác phẩm ÂN, giáo viên cân nhắc có cần giảng giải nội dung hoặc ý nghĩa giáo dục đối với trẻ Không áp đặt suy
nghĩ, cảm xúc của người lớn với trẻ.
- Tùy vào khả năng cảm thụ âm nhạc của từng độ tuổi, giáo viên cần tổ chức những hoạt động âm nhạc khác nhau phù hợp đối tượng trẻ.
VD: Đối với trẻ MG Lớn khả năng cảm thụ ÂN tốt nhất trong độ tuổi mầm non, trẻ có khả năng phân biệt và so sánh những dấu hiệu âm nhạc như: Cao độ, trường độ, cường độ…, phân biệt được âm thanh cao thấp, nhịp độ nhanh hay chậm, tính chất của bài hát vui tươi, sôi nổi hay êm ái, dịu dàng.
- Để tăng thêm hiệu quả, nâng cao chất lượng dạy âm nhạc cho trẻ mẫu giáo, giáo viên cần bổ sung, trau dồi một số kĩ năng cần thiết trong dạy âm nhạc như: kĩ năng biểu diễn, kĩ năng sử dụng các phương tiện dạy học, kĩ năng tổ chức trò chơi tích hợp nhiều môn học khác nhau như: Âm nhạc- toán học, Âm nhạc- Yoga, Âm nhạc- chơi tập thể, hoạt động nhóm…
- Phân lịch hoạt động khoa học, hợp lý, tận dụng tối đa phòng Âm nhạc tại các nhà trường để tổ chức hiệu quả các hoạt động giáo dục âm nhạc cho trẻ
Trang 20CHƯƠNG TRÌNH: BỒI DƯỠNG CÔNG CHỨC, VIÊN CHỨC QUẢN LÍ, GIÁO VIÊN MẦM NON NGÀNH GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO HÀ NỘI NĂM 2019
- Giáo viên cần đổi mới, đa dạng hóa hình thức tổ chức các hoạt
động âm nhạc, lựa chọn các thể loại, tác phẩm hay, tác phẩm mới phù hợp để dạy hát, nghe hát, vận động:
* Nguyên tắc lựa chọn các bài ngoài chương trình:
- Nội dung và thể loại phù hợp với lứa tuổi: vui tươi trong sáng, giản
dị, dễ hiểu, dễ nhớ, dễ thuộc
- Lời ca gần gũi, dễ hiểu, dễ nhớ
- Loại nhịp và nhịp độ của bài mang tính vui hoạt, sôi nổi có nhịp độ vừa, nhanh hoặc hơi nhanh, viết chủ yếu ở nhịp 2/4, 3/4, 3/8 và 4/4
- Âm vực phù hợp với từng độ tuổi, thường dao động từ quãng 2 đến quãng 5
- Lựa chọn giai điệu - tiết tấu: thường sử dụng nốt trắng, nốt đen, móc đơn, dấu lặng đen, lặng đơn, đôi khi có móc kép để tạo không khí nhanh vui hay sự dí dỏm ngộ nghĩnh của bài hát
Trang 21- Muốn giờ học đạt kết quả cao nhất là giờ học của trẻ nhỏ thì trước hết giờ học đó phải tạo được hứng thú cho trẻ, khiến trẻ thấy vui và thích khám phá.
- Để thành công, người giáo viên phải thực hiện một nguyên tắc là tạo không khí tích cực trong giờ học, kết hợp linh hoạt các phương pháp trong quá trình dạy trẻ hoạt động âm nhạc
- Trước khi dạy trẻ hát, giáo viên nên sưu tầm các bài hát mới, nghiên cứu, tìm hiểu về giai điệu, nhịp điệu, sắc thái tình cảm, nội dung lời ca, hình tượng âm nhạc; chuẩn bị các động tác minh hoạ phù hợp; phong cách thể hiện bài hát; chuẩn bị hệ thống câu hỏi hợp lý để đàm thoại với trẻ về bài hát
- Mỗi bài hát, giáo viên chuẩn bị một hình thức giới thiệu hoặc một hình thức học mới mang tính sáng tạo phù hợp với yêu cầu của giờ học
mà vẫn không lặp lại
Trang 22- Chọn tiết tấu trên đàn Organ, Piano xác định giọng phù hợp với
giọng của trẻ; cách đánh nhịp; dự kiến những chỗ khó trong bài để
chuẩn bị phương án sửa sai (nếu có)
- Chuẩn bị phương pháp và nghệ thuật lên lớp cho tốt; chuẩn bị giáo án
và các phương tiện đồ dùng dạy học như nhạc cụ, máy tính, máy nghe nhạc, nhạc cụ vỗ đệm để trẻ vừa hát vừa gõ đệm theo nhịp điệu bài hát
Hệ thống câu hỏi đàm thoại củng cố ghi nhớ tác phẩm phải hợp lý và
dễ hiểu để trẻ trả lời được thì trẻ mới thích thú và say mê khám phá những điều mới lạ
Trang 23* Gợi ý đổi mới cách dạy hát, nghe nhạc, nghe hát, dạy vận động
1 Dạy hát:
* Hình thức: Để đa dạng các cách hát khác nhau, trẻ còn được tiếp cận,
thực hành các cách hát khác như: hát đệm, hát bè, lĩnh xướng, đọc rap,
hợp xướng Có thể nói và hát với giọng cao/thấp, to/nhỏ, nhanh/chậm
hoặc Hát một bài hát và đề nghị trẻ đi nhón chân khi thì thầm hát…
- Hình thức dạy hát từ đơn giản đến phức tạp: Cho trẻ nghe, đọc lời ca, hát theo cô Trẻ trình bày theo tổ, nhóm
- Nâng cao: Hát nối tiếp, hát đối đáp, hát rook, hát rap, kết hợp dộng tác phù hợp nội dung lời ca.
+ Dạy trẻ một số bài hát chung cho toàn trường để trẻ hát cùng nhau trong những buổi sinh hoạt tập thể của khối/trường.
+ GV có thể lựa chọn các bài hát, bản nhạc mới phù hợp với độ tuổi để dạy trẻ: Làm quen nốt Đô (Mi, Sol, La), học hát hợp xướng, làn điệu dân ca…
Trang 24* Cách tiến hành: Trước khi dạy hát GV cho trẻ làm quen với
bài hát ở mọi lúc mọi nơi để:
- Biết được mức độ bài hát dễ hay khó.
- Xem trẻ biết bài hát hay chưa nhằm xác định mức độ cảm nhận
Trang 25- Khi sửa sai, cần sửa trọn vẹn câu hát, không nhắc lại lỗi sai.
- Dạy trẻ thể hiện sắc thái tình cảm bài hát
- Dạy trẻ hát nâng cao, hát nối tiếp, hát đối, hát nhanh, hát chậm…Hát theo tiết tấu, theo sắc thái, hát kết hợp vận động theo ý thích của trẻ
- Sử dụng hệ thống câu hỏi để khơi gợi cảm xúc của trẻ: Cần rõ ràng, cụ thể, không mang tính trừu tượng:
+ Cháu cảm thấy bài hát vui hay buồn nhanh hay chậm có sôi động hay thiết tha tình cảm?
+ Bài hát này nói về ai, cái gì…?
+ Cháu có cảm nhận (cảm xúc) gì về bài hát (giai điệu)? Vì sao cháu lại có cảm nhận như vậy?
+ Cháu nghĩ là tác giả muốn nói gì qua bài hát (tác phẩm âm nhạc) này?
Trang 26- Sử dụng hình ảnh từ các video clip để việc truyền tải thêm sinh động.
- Lồng ghép âm nhạc trong các vở kịch dành cho thiếu nhi
- Trong hội hoạ âm nhạc giúp phác hoạ rõ nét hơn về sự vật sự việc cụ thể qua bức tranh vẽ như thời gian, không gian
- Để tiếp cận tốt nhất ở những bài học đầu tiên hãy cho trẻ nghe ca khúc 3-5 lần để trẻ nhận biết được nhịp độ của ca khúc (tempo)
- Tiếp theo là đặt ra một số câu hỏi liên quan đến nội dung của toàn bài hát (nội dung nói về cái gì? Con vật gì hay ai? ở đâu?)
- Đi sâu vào nội dung từng câu hát và hỏi lại trẻ trong bài hát có những gì
và nó ra sao để trẻ nhớ được giai điệu và rõ nét về sự vật sự việc được nêu ra trong từng câu hát
- Có thể hướng dẫn trẻ vẽ nên hình ảnh mình cảm nhạc được từ bài hát được nghe và lựa chọn màu sắc phù hợp
Trang 27động nhiều hơn từ các động tác vũ đạo đơn giản như nhún theo nhịp và chọn những ca khúc có phần Rap phù hợp (đa phần các ca khúc có màu sắc Hiphop đều kèm phần Rap)
* Với những giáo viên có khả năng sử dụng đàn: Trước khi dạy hát GV
sử dụng đàn cho trẻ khởi động giọng bằng hình thức đọc tên nốt nhạc theo gam Đô trưởng (đồ, rê, mi, fa, sol, la, si, đố) GV hướng dẫn trẻ một
số kỹ năng cơ bản như: Tư thế hát, cách lấy hơi, khẩu hình, phát âm đúng, tự nhiên
* Với những giáo viên giọng hát không tốt (hát sai nhạc) có thể linh
hoạt tăng cường sử dụng các phương tiện có chất lượng cho trẻ nghe, nhìn tiếp xúc với tác phẩm âm nhạc một cách tốt nhất, hiệu quả nhất,
không bắt buộc giáo viên đó phải hát mẫu cho trẻ nghe.