- Nhieät ñoä moâi tröôøng aûnh höôûng tôùi hình thaùi, hoaït ñoäng sinh lyù cuûa sinh vaät.. - Hình thaønh nhoùm sinh vaät bieán nhieät vaø sinh vaät haèng nhieät.[r]
Trang 1CHƯƠNG I: SINH VẬT VÀ MÔI TRƯỜNG
Bài 41: MÔI TRƯỜNG VÀ CÁC NHÂN TỐ SINH THÁI
1. Mơi TRƯỜNG SỐNG CỦA SINH VẬT:
- Môi trường sống là nơi sinh sống của sinh vật, bao gồm tất cả những gì bao quanh có tác động trực tiếp hoặc gián tiếp lên sự sống, phát triển sinh sản của sinh vật.
- Các loại môi trường:
+ Môi trường nước + Môi trường trên mặt đất, không khí + Môi trường trong đất
+ Môi trường sinh vật
2.CÁC NHÂN TỐ SINH THÁI CỦA MƠI TRƯỜNG
- Nhân tố vô sinh:
+ Khí hậu gồm: nhiệt độ, ánh sáng, gió…
+ Nước: nước ngọt, mặn, lợ…
+ Địa hình, thổ nhưỡng, độ cao, loại đất …
- Nhân tố hữu sinh:
+ Nhân tố sinh vật: các vi sinh vật, nấm, thực vật, động vật.
+ Nhân tố con người
- Tác động tích cực: cải tạo, nuôi dưỡng, lai ghép…
- Tác động tiêu cực: săn bắn, đốt phá…
3 GIỚI HẠN SINH THÁI
Giới hạn sinh thái là giới hạn chịu đựng của cơ thể sinh vật đối với 1 nhân tố sinh thái nhất định.
++ Qua bài học học sinh phải tự trả lời được các câu hỏi sau:
¶- Môi trường là gì?
¶- Phân biệt nhân tố sinh thái?
¶- Thế nào là giới hạn sinh thái? Cho ví dụ
Bài 42: ẢNH HƯỞNG CỦA ÁNH SÁNG LÊN ĐỜI SỐNG SINH VẬT
1 Ả NH HƯỞNG CỦA ÁNH SÁNG LÊN ĐỜI SỐNG THỰC VẬT
Ánh sáng ảnh hưởng tới hoạt động sinh lí của thực vật như quang hợp, hô hấp và hút nước của cây.
- Nhóm cây ưa sáng: gồm những cây sống nơi quang đãng.
- Nhóm cây ưa bóng: gồm những cây sống nơi ánh sáng yếu, dưới tán cây khác.
2 Ả NH HƯỞNG CỦA ÁNH SÁNG LÊN ĐỜI SỐNG CỦA ĐỘNG VẬT
Trang 2- Ánh sáng ảnh hưởng tới các hoạt động của động vật: Nhận biết, định hươ1ng, di chuyển trong không gian, sinh trưởng, sinh sản…
- Nhóm động vật ưa sáng: gồm những động vật hoạt động ban ngày.
- Nhóm động vật ưa tối: gồm những động vật hoạt động vào ban đêm, sống trong hang, hốc đất…
++ Học sinh trả lời những câu hỏi sau:
¶- Nêu sự khác nhau giữa thực vật ưa bóng và thực vật ưa sáng?
¶- Sắp xếp các cây sau vào nhóm thực vật ưa bóng và thực vật ưa sáng cho phù hợp: Cây bàng, cây ổi, cây ngải cứu, cây thài lài, phong lan, hoa sữa, dấp cá, ổi, táo…
Bài 43 : ẢNH HƯỞNG CỦA NHIỆT ĐỘ VÀ ĐỘ ẨM LÊN ĐỜI SỐNG SINH VẬT
1 Aûnh hưởng của nhiệt độ lên đời sống sinh vật
- Nhiệt độ môi trường ảnh hưởng tới hình thái, hoạt động sinh lý của sinh vật.
- Hình thành nhóm sinh vật biến nhiệt và sinh vật hằng nhiệt.
2 ẢNH HƯỞNG CỦA ĐỘ ẨM LÊN ĐỜI SỐNG SINH VẬT
- Sinh vật thích nghi với môi trường sống có độ ẩm khác nhau.
- Hình thành các nhóm sinh vật
+ Thực vật:
- Nhóm ưa ẩm;
- Nhóm chịu hạn.
+ Động vật:
- Nhóm ưa ẩm.
- Nhóm ưa khô.
+++Học sinh trả lời được những câu hỏi sau:
¶- Nhiệt độ và độ ẩm ảnh hưởng lên đời sống của sinh vật như thế nào? Cho ví dụ minh họa?
¶- Tập tính của động vật và thực vật phụ thuộc vào nhân tố sinh thái nào?
Bài 44: ẢNH HƯỞNG LẪN NHAU GIỮA CÁC SINH VẬT
1 Q UAN HỆ CÙNG LOÀI
- Các sinh vật cùng loài sống gần nhau, liên hệ với nhau, hình thành nên nhóm cá thể.
- Trong nhóm có những mối quan hệ:
+ Hỗ trợ: sinh vật được bảo vệ tốt hơn, kiếm được nhiều thức ăn.
+ Cạnh tranh: ngăn ngừa gia tăng số lượng cá thể và sự cạn kiệt nguồn thức ăn.
2 QUAN HỆ KHÁC LOÀI :
Trang 3- Hỗ trợ:
+ Cộng sinh: hợp tác đơi bên cùng cĩ lợi
+ Hội sinh: Hai lồi hợp tác, một bên cĩ lợi, bên kia khơng cĩ lợi cũng khơng cĩ hại
- Đối địch:
+ Cạnh tranh: Hai lồi tranh giành, kiềm hãm sự phát triển lẫn nhau
+ Sinh vật ăn sinh vật: Lồi này ăn thịt lồi kia ĐV ăn ĐV, ĐV ăn TV
+ Ký sinh, bán ký sinh: Sống trên cơ thể khác, bám vào vật chủ để hút chất dinh dưỡng
+++ Học sinh tự trả lời các câu hỏi sau:
¶- Các sinh vật cùng loài hỗ trợ hoặc cạnh tranh lẫn nhau trong những điều kiện nào?
¶- Quan hệ giữa các cá thể trong hiện tượng tự tỉa ở thực vật là mối quan hệ gì? Trong điều kiện nào hiện tượng tự tỉa diễn ra mạnh mẽ
¶- Hãy tìm thêm các ví dụ minh họa quan hệ hỗ trợ và đối địch của các sinh vật khác loài?