MỘT SỐ ĐỀ NGHỊ LUẬN VỀ 1 SỰ VIỆC, HIỆN TƯỢNG ĐỜI SỐNG Đề 1: Môi trường học đường là nơi cần không gian sạch đẹp để học sinh có điều kiện học tập tốt.. Thế nhưng một bộ phận học sinh đã k[r]
Trang 1Bài học trực tuyến ngày 7/4/2020 (lớp 9/1,9/2)
NGHỊ LUẬN XÃ HỘI LỚP 9 NGHỊ LUẬN VỀ 1 SỰ VIỆC, HIỆN TƯỢNG ĐỜI SỐNG
I.KHÁI NIỆM: sgk trang 21
- Nghị luận về một sự việc, hiện tượng trong đời sống xã hội là bàn về một sự việc, hiện tượng có ý nghĩa đối với xã hội, đáng khen, đáng chê hay có vấn đề đáng suy nghĩ
Ví dụ: Những tấm gương học sinh nghèo hiếu học; Lối học tủ học vẹt,
Văn bản “BỆNH LỀ MỀ” sgk trang 20
-Bài văn bàn về 1 hiện tượng trong đời sống: không tuân thủ đúng giờ giấc
BỆNH LỀ MỀ
-Biểu hiện qua: không đến đúng giờ (đến muộn), để người khác phải đợi.
-Nguyên nhân của hiện tượng? Do 1 số người thiếu tự trọng và chưa biết tôn trọng người khác, thiếu trách nhiệm đối với công việc chung của mọi người
-Hiện tượng trên có lợi hay hại?
Lợi: cho bản thân
Hại: cho tập thể đi họp muộn, nhiều vấn đề không được bàn bạc thấu đáo, thời gian kéo dài; người đến trước đợi người đến sau; tạo tập quán không tốt (muốn người dự đến đúng giờ thì giấy mời thường phải ghi sớm hơn 30 phút hay 1 giờ)
-Bài học rút ra ?
YÊU CẦU VỀ NỘI DUNG, HÌNH THỨC CỦA BÀI NGHỊ LUẬN
-Về Nội dung, phải nêu rõ được:
Tên sự việc, hiện tượng
Phân tích mặt đúng, sai, mặt lợi, mặt hại
Chỉ ra nguyên nhân dẫn đến hiện tượng đó
Bày tỏ thái độ, ý kiến của mình về sự việc, hiện tượng đó
- Về hình thức, phải có bố cục; có luận điểm, luận cứ, lập luận phù hợp; lời văn
chính xác
II.CÁC BƯỚC LÀM BÀI
1-Tìm hiểu đề, tìm ý: đọc kĩ đề bài, trả lời các câu hỏi liên quan đến đề
2-Lập dàn ý: sắp xếp các ý thành 1 dàn bài (mở bài, thân bài, kết bài)
3-Viết bài: diễn đạt các ý ở dàn bài thành từng đoạn văn
4-Đọc lại, sửa lỗi
DÀN BÀI CHUNG
1.Mở bài
-Giới thiệu sự việc, hiện tượng cần nghị luận
-Đánh giá khái quát về ý nghĩa của sự việc, hiện tượng đối với xã hội
2.Thân bài
- Giải thích sự việc hiện tượng
Trang 2-Trình bày thực trạng, biểu hiện của sự việc, hiện tượng.
-Phân tích rõ nguyên nhân, hậu quả của vấn đề
- Nêu mặt đúng sai, mặt đáng khen hay đáng chê của SVHT trong đời sống bằng những lí lẽ và dẫn chứng cụ thể
-Đề ra hướng khắc phục (nếu vấn đề tiêu cực) hoặc phát huy (nếu vấn đề tích cực)
3.Kết bài
-Khẳng định lại vấn đề đã bàn
-Rút ra bài học nhận thức và hành động cho bản thân
BÀI TẬP sgk trang 23
Đề bài:
Báo đưa tin: “Bạn Phạm Văn Nghĩa, học sinh lớp 7 trường Trung học cơ sở Bắc Sơn, quận Gò Vấp, nhà ở Hóc Môn Nghĩa thường ra đồng giúp mẹ trồng trọt
Một hôm, mẹ thấy Nghĩa cầm tờ giấy hứng cái gì, mẹ hỏi: “Con làm gì đấy?” Nghĩa trả lời: “Con thụ phấn cho bắp” Vụ ấy ruộng bắp nhà Nghĩa năng suất cao hơn mọi năm
Ở nhà Nghĩa còn nuôi gà, nuôi heo Em còn làm một cái tời để mẹ kéo nước cho đỡ mệt
Thành đoàn Thành phố Hồ Chí Minh đã phát động phong trào “Học tập Phạm Văn Nghĩa” Phong trào ấy được các bạn học sinh nhiệt liệt hưởng ứng”
Em hãy nêu suy nghĩ của mình về hiện tượng ấy
1.TÌM HIỂU ĐỀ
- Em biết gì về Phạm Văn Nghĩa?
- Những việc làm của Nghĩa ? Việc làm của Nghĩa có khó không?
- Vì sao Thành đoàn TPHCM phát động phong trào học tập bạn Nghĩa?
- Nếu mọi học sinh đều làm được như Nghĩa thì đời sống sẽ như thế nào?
2.LẬP DÀN BÀI
a Mở bài: - Giới thiệu hiện tượng Phạm Văn Nghĩa.
- Nêu sơ lược ý nghĩa của tấm gương Phạm Văn Nghĩa
b Thân bài:
- Phân tích và nêu ý nghĩa việc làm của Phạm Văn Nghĩa
- Đánh giá việc làm của Phạm Văn Nghĩa
- Đánh giá ý nghĩa phát động phong trào học tập Phạm Văn Nghĩa
c Kết bài:
- Khái quát ý nghĩa của tấm gương Phạm Văn Nghĩa
- Rút ra bài học cho bản thân
3.VIẾT BÀI
Phạm Văn Nghĩa, học sinh lớp bảy trường Trung học cơ sở Bắc Sơn, quận Gò Vấp, nhà ở Hóc Môn là một trong những tấm gương «Tuổi nhỏ làm việc nhỏ» nhưng mang lại ý nghĩa tốt đẹp đáng cho em học tập theo
Ngoài giờ học, Nghĩa thường ra đồng giúp mẹ trồng trọt, thụ phấn cho bắp, nuôi gà, nuôi heo, làm một cái tời để mẹ kéo nước cho đỡ mệt Việc làm của bạn Nghĩa cho thấy Nghĩa là một học sinh không chỉ biết học tốt lí thuyết mà còn biết áp
Trang 3dụng những điều đã học vào thực tế cuộc sống của gia đình, mang lại hiệu quả Ngoài ra, Nghĩa còn là một người con ngoan, hiếu thảo
Nghĩa là một tấm gương đáng học tập Vì vậy, Thành đoàn Thành phố Hồ Chí Minh phát động phong trào “học tập Phạm Văn Nghĩa” là đúng đắn, vì không phải học sinh nào cũng biết vừa học vừa hành như Nghĩa Phong trào “học tập Phạm Văn Nghĩa” được các bạn học sinh nhiệt liệt hưởng ứng
Tóm lại, việc làm của Phạm Văn Nghĩa thật đáng khen Chúng ta hãy học tập
và noi theo bạn Nghĩa bằng những việc làm cụ thể, thiết thực Chăm ngoan, cố gắng học tập, giúp đỡ ba mẹ việc nhà là những việc mà ai cũng làm được, phải không các bạn?
MỘT SỐ ĐỀ NGHỊ LUẬN VỀ 1 SỰ VIỆC, HIỆN TƯỢNG ĐỜI SỐNG
Đề 1: Môi trường học đường là nơi cần không gian sạch đẹp để học sinh có điều
kiện học tập tốt Thế nhưng một bộ phận học sinh đã không có ý thức để giữ gìn cho không gian ấy luôn sạch đẹp, cứ tiện tay vứt rác bừa bãi
Em nghĩ gì về hành vi ấy? Hãy viết một bài văn ngắn (khoảng 1 trang giấy thi) trình bày suy nghĩ của mình
Hướng dẫn
Vấn đề cần nghị luận:
Hiện tượng xả rác bừa bãi trong môi trường học đường
1.Mở bài:
- Giới thiệu vấn đề + nêu đánh giá về SVHT
2.Thân bài:
-Giải thích hành vi: rác là gì ?
-Thực trạng: hiện tượng xả rác bừa bãi thường diễn ra như thế nào?
-Nguyên nhân của hành vi xả rác
-Tác hại của việc xả rác
-Hướng khắc phục
-Mở rộng vấn đề
Khen ngợi những học sinh có ý thức tốt trong việc bảo vệ môi trường học đường
3.Kết bài: Khẳng định, kêu gọi, liên hệ bản thân
CÁCH VIẾT BÀI
Trường học là ngôi nhà thứ hai, là nơi học tập, vui chơi của học sinh Ngôi nhà ấy luôn được sạch đẹp là nhờ các cô phục vụ Tuy nhiên, có một bộ phận học sinh đã không có ý thức để giữ gìn cho ngôi nhà ấy luôn sạch đẹp, cứ tiện tay vứt rác bừa bãi Hành vi đó thật đáng buồn
Một mảnh giấy vụn, một vỏ ly nhựa, một vỏ chai nhựa, một vỏ hộp cơm, một bao ni lông, khi không dùng đến nữa được gọi là rác Ta có thể dễ dàng nhìn thấy
Trang 4rác dưới chân bàn ghế, trong lớp học, hành lang, bậu cửa sổ, sân trường Mặc dù đã được nghe nhà trường, thầy cô tuyên truyền, giáo dục ý nghĩa của môi trường sống, môi trường học đường nhưng một số học sinh không thực hiện theo, các bạn ấy
“quên” và vô tư xả rác Trong sân trường có đặt nhiều thùng rác; trên các dãy hành lang lớp học cũng có thùng rác, vậy mà các bạn ấy lười bỏ rác vào thùng, các bạn vứt bừa bãi, tiện đâu vứt đấy Hành vi ấy là thiếu ý thức, thiếu tôn trọng người khác
và thiếu tôn trọng bản thân
Việc vô tư xả rác của các bạn ấy góp phần cho vi khuẩn, ruồi, muỗi sinh sống, gây hại cho sức khỏe, làm cho trường lớp không sạch đẹp nữa Làm sao để các bạn không còn vứt rác bừa bãi nữa?
Thứ nhất, mỗi bạn cần tự giác tuân theo những quy định về giữ gìn vệ sinh trường lớp.Thứ hai, ai nhìn thấy người nào vứt rác thì nhắc nhở ngay và yêu cầu người đó nhặt lên bỏ vào thùng Nếu tái phạm sẽ dùng biện pháp mạnh hơn
Việc vứt rác ra sân trường, hành lang, lớp học của một số học sinh là hành vi không tốt Tuy nhiên không phải học sinh nào cũng có hành vi ấy, vẫn còn nhiều học sinh có ý thức tốt trong việc bảo vệ môi trường: thường xuyên quét lớp, quét hành lang sạch sẽ; mang rác bỏ vào thùng; thấy rác ở đâu, nhặt lên ở đó Những việc làm này tuy nhỏ nhưng ý nghĩa lớn đáng được tuyên dương
Tóm lại, để ngôi trường luôn là ngôi nhà thứ hai xanh, sạch, đẹp thì cần lắm
sự đồng lòng, chung tay giữ gìn vệ sinh của tất cả mọi người Mỗi học sinh cần nâng cao ý thức: không xả rác bừa bãi và hãy bỏ rác đúng nơi quy định Hãy hành động vì một ngôi trường không rác Nói KHÔNG với rác
Đề 2:
Giới trẻ ngày nay có thể ngồi nói không chán về những ca sĩ hay diễn viên nổi tiếng, có thể nắm bắt và sử dụng các thiết bị công nghệ một cách nhanh chóng và chuyên nghiệp nhưng lại thờ ơ và lúng túng khi nói về quá khứ và truyền thống dân tộc
Là một người trẻ, em có suy nghĩ gì về hiện tượng trên? Hãy viết một bài văn ngắn (khoảng 1 trang giấy thi) nêu lên suy nghĩ ấy
HƯỚNG DẪN LÀM BÀI
Vấn đề cần nghị luận:
Hiện tượng có thật ở một số bộ phận các bạn trẻ: thờ ơ với quá khứ, với lịch
sử, kém hiểu biết về chính đất nước quê hương mình
DÀN Ý
1.Mở bài:
- Giới thiệu hiện tượng cần bàn + nêu đánh giá khái quát về hiện tượng.
Cuộc sống ngày càng hiện đại, con người – đặc biệt là giới trẻ - được tiếp cận
và thỏa mãn những nhu cầu cần thiết như xem phim, nghe nhạc, có thể ngưỡng mộ
và làm quen với những người nổi tiếng; có thể ngồi nói không chán về những ca sĩ hay diễn viên nổi tiếng ; có thể nắm bắt và sử dụng các thiết bị công nghệ một cách
Trang 5nhanh chóng và chuyên nghiệp Tuy nhiên, khi được hỏi về lịch sử và truyền thống dân tộc thì họ lại lúng túng Điều này thật đáng buồn
2.Thân bài:
- Giải thích hiện tượng
- Nêu thực trạng
- Giải thích nguyên nhân của hiện tượng
- Tác hại
- Hướng khắc phục
- Mở rộng: khen ngợi những bạn trẻ gìn giữ truyền thống dân tộc
Với giới trẻ, đọc và học lịch sử thật “khó nhai, khó nuốt”, không có gì hấp dẫn Trong khi đó, môi trường sống có nhiều thay đổi: đời sống vật chất lên cao, sự tiếp xúc văn hóa nhiều làm nảy sinh những cám dỗ rất khó cưỡng lại – nhất là với tuổi trẻ vốn tò mò và ham thích cái mới; sự phân hóa giàu nghèo quá rõ rệt, đời sống vật chất dư thừa làm giảm dần nhu cầu hoàn thiện bản thân, tăng nhu cầu hưởng thụ
và mở đường cho một lối sống ích kỉ, sống hời hợt, tầm thường
Việc tuyên truyền giáo dục thanh niên hiện nay còn giáo điều và nặng tính hình thức, thiếu những tấm gương điển hình thực tế trong thế hệ thanh niên và trong
cả thế hệ đi trước Trong khi đó, Lịch sử lại luôn chứa đựng những vấn đề phức tạp, cần có cách nhận thức đúng đắn, phù hợp với từng thời đại
Không có quá khứ thì không có hiện tại Thế hệ trẻ cần phải nhận thấy rõ vai trò lớn lao của quá khứ và truyền thống dân tộc Đó là nền tảng, là bệ đỡ vững chắc đưa đất nước ta có được như ngày hôm nay
3.Kết bài:
Khẳng định lại vấn đề
Liên hệ bản thân
Tóm lại, giới trẻ cần gìn giữ quá khứ và truyền thống tốt đẹp của đất nước bằng việc học tập, rèn luyện hành vi, thái độ, tình cảm Em luôn tự hào về quá khứ
và truyền thống tốt đẹp của quê hương đất nước, không làm gì tổn hại đến truyền thống ấy
DẶN DÒ
1 Học thuộc dàn ý của bài nghị luận về 1 sự việc, hiện tượng đời sống
2 Chuẩn bị bài NGHỊ LUẬN VỀ MỘT VẤN ĐỀ TƯ TƯỞNG, ĐẠO LÍ