- Bài giảng Tuần 22

 Cần phải phát huy điểm mạnh của con người Việt Nam, đó là sự thông minh và nhạy bén với cái mới, luôn luôn phải có ý thức được tầm quan trọng của những điều đó trong cuộc sống của mình[r]

Tuần 22:

Tiết 102:Văn bản:

CHUẨN BỊ HÀNH TRANG VÀO THẾ KỈ MỚI

(Vũ Khoan)

I Tìm hiểu chung

1 Tác giả: Vũ Khoan

 Tên khai sinh là Vũ Khoan

 Quê quán: ở huyện Chợ Mới, tỉnh An Giang

 Cuộc đời:

Là nhà hoạt động chính trị, nhiều năm là thứ trưởng Bộ Ngoại giao

Là thứ trưởng Bộ Thương mại, Phó Thủ tướng chính phủ

2 Tác phẩm

 Xuất xứ: Bài viết đăng trên tạp chí Tia sáng năm 2001, in trong tập Một góc nhìn của trí thức

 Bố cục: 3 phần

+ Sự chuẩn bị của bản thân con người

+ Bối cảnh thế giới hiện nay và mục tiêu, nhiệm vụ của đất nước ta

+ Những điểm mạnh, điểm yếu của con người Việt Nam

II Đọc - hiểu văn bản

1 Sự chuẩn bị bản thân con người để bước vào thế kỉ mới

 Con người là động lực phát triển của lịch sử

 Trong thời kì nền kinh tế tri thức phát triển → con người giữ vai trò quan trọng

2 Bối cảnh thế giới hiện nay và những mục tiêu nhiệm vụ của đất nước

 Bối cảnh thế giới:

 Khoa học công nghệ phát triển như huyền thoại, sự giao thoa, hội nhập giữa các nền kinh tế ngày càng sâu rộng

 Nhiệm vụ của nước ta:

 Thoát khỏi nghèo nàn, lạc hậu.

 Đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa

 Tiếp cận nền kinh tế tri thức

3 Những điểm mạnh, điểm yếu của con người Việt Nam

 Thông minh, nhạy bén với cái mới nhưng thiếu kiến thức cơ bản, kém khả năng thực hành

 Cần cù, sáng tạo nhưng thiếu tính tỉ mỉ, không coi trọng nghiêm ngặt quy trình công nghệ, chưa quen với cường độ lao động khẩn trương

 Có tinh thần đoàn kết, đùm bọc nhau trong kháng chiến chống ngoại xâm, nhưng thường đố kị trong làm ăn

 Thích ứng nhanh nhưng lại nhiều hạn chế trong thói quen và nếp nghĩ, kì thị trong kinh doanh, quen thói bao cấp, thói sùng ngoại, bài ngoại hoặc thói khôn vặt, ít giữ chữ tín

=> Lập luận đối chiếu, sử dụng thành ngữ, tục ngữ ý vị, sâu sắc, sinh động, lập luận thuyết phục vì cách nói thông thường, giản dị, trực tiếp, để hiểu, nêu dẫn chứng tiêu biểu, chính xác.

⇒ Cách nêu điểm mạnh, điểm yếu của con người Việt Nam rất cụ thể, chính xác và sâu sắc Điểm mạnh, điểm yếu luôn được đối chiếu với yêu cầu xây dựng và phát triển đất nước hiện nay Nêu điểm mạnh, điểm yếu của con người Việt Nam, tác giả đã tôn trọng sự thực, nhìn nhận vấn đề một cách khách quan, toàn diện, không thiên lệch một phía Khẳng định và trân trọng những phẩm chất tốt đẹp, đồng thời cũng thẳng thắn chỉ ra những mặt yếu kém, không sa vào sự đề cao quá mức hay tự tị, miệt thị dân tộc.

III Tổng kết

Nội dung

 Điểm mạnh, điểm yếu của người Việt Nam

 Để đưa đất nước đi lên, người Việt Nam đặc biệt là thế hệ trẻ cần nhìn rõ điểm mạnh, điểm yếu của mình và rèn luyện cho mình những thói quen tốt

 Nghệ thuật

 Lập luận chặt chẽ, ngôn ngữ giản dị đầy thuyết phục

 Cách nói giản dị, trực tiếp, dễ hiểu

IV Luyện Tập

Câu 1 Trình bày phép phân tích và tổng hợp được sử dụng trong văn bản Chuẩn bị hành trang vào thế kỉ mới?

Câu 2 '' Hành trang'' nghĩa là đồ dùng mang theo và các thứ trang bị khi đi xa, vâỵ

từ '' hành trang '' được Vũ Khoan dùng trong ''Chuẩn bị hành trang vào thế kỉ mới ''

có nghĩa như vậy không? Vì sao?

Câu 3 Trong văn bản Chuẩn bị hành trang vào thế kỉ mới, tác giả có nêu những hạn chế của người viết: ''Đấy là những lỗ hổng về kiến thức cơ bản do thiên hướng chạy theo những môn học ''thời thượng'', nhất là khả năng thực hành và sáng tạo bị hạn chế do lối học chay, học vẹt nặng nề ''

a Trong câu văn trên tác giả đã nêu lên những hạn chế gì của người Việt? Những hạn chế ấy có ảnh hưởng gì đến sự phát triển của đất nước?

b Em hiểu thế nào là ''học chay, học vẹt'' Viết bài văn ngắn trình bày suy nghĩ của

em về vấn đề này

Tiết 103:

LUYỆN TẬP

Đề bài :

Qua văn bản Chuẩn bị hành trang vào thế kỉ mới của Vũ Khoan, em có suy nghĩ gì về tầm quan trọng của việc chuẩn bị hành trang cho thế kỉ mới Trình bày suy nghĩ của bản thân thành một bài văn.

Gợi ý làm bài

1 Mở bài

 Nêu tầm quan trọng của việc chuẩn bị hành trang cho thế kỉ mới?

 Chuẩn bị hành trang để bước vào thế kỉ mới giúp cho con người vững tin để đối đầu với bao gian nan và nguy hiểm đang rình rập mỗi ngày

2 Thân bài

 Chuẩn bị hành trang vào thế kỉ mới là gì?

+ Hành trang bao gồm: Kiến thức, kinh nghiệm sống, kĩ năng và toàn bộ các bước đệm để con người nâng cao được trình độ cũng như đủ kĩ năng để bước vào cuộc sống của xã hội hiện đại

 Trong xã hội hiện đại, ngoài yêu cầu đòi hỏi về kiến thức trong sách vở, con người cần phải cố gắng thực hành và học hỏi các kiến thức thực tế

 Những tồn đọng trong xã hội Việt Nam, học kiến thức trong sách vở quá nhiều, học các môn học với lượng kiến thức rất lớn, học sinh không được thực hành nhiều, kiến thức thực hành thiếu, thay vào đó lý thuyết suông thì lại trang bị cho học sinh mỗi ngày

 Những cách để nâng cao được kĩ năng, kinh nghiệm và một hành trang đầy đủ nhất:

 Cần phải ra sức học tập, rèn luyện, học đi đôi với hành, ra sức làm mới lên các hoạt động, dám nghĩ, dám làm, nâng cao được trình độ dân trí và học thức của con người

 Con người cần phải không ngừng nâng cao học thức, trình độ và cần phải rèn luyện kĩ năng cho bản thân để bước vào thế kỉ mới, tích cực học hỏi để hạn chế

đi những nhược điểm trên, như tình trạng kiến thức lý thuyết nhiều mà quên đi thực hành, làm những điều đó con người sẽ đủ và sánh bước cùng các cường quốc năm châu

 Cần phải phát huy điểm mạnh của con người Việt Nam, đó là sự thông minh và nhạy bén với cái mới, luôn luôn phải có ý thức được tầm quan trọng của những điều đó trong cuộc sống của mình, bên cạnh đó con người cần phải nâng cao được trình độ học thức cũng như nâng cao trình độ hiểu biết trên tầm quốc tế

 Cần phải tích cực chủ động, sáng tạo, cần phải học đi đôi với hành

 Tầm quan trọng của việc chuẩn bị hành trang vào thế kỉ mới? Nó góp phần giúp con người đủ năng lực, kĩ năng để đối đầu với bao gian nan và thử thách mà cuộc sống đem lại cho mỗi con người

3 Kết bài

 Khẳng định câu nói trên là đúng, chúng ta cần phải tích cực chủ động học tập và trang bị cho mình đầy đủ kiến thức, kĩ năng để hành trang vào thế kỉ mới

Tiết 104- 105:

ĐỀ BÀI KIỂM TRA THAM KHẢO

Câu 1: (3.0 điểm) Đọc bà ca dao sau và trả lời câu hỏi :

Cày đồng đang buổi ban trưa,

Mồ hôi thánh thót như mưa ruộng cày.

Ai ơi, bưng bát cơm đầy Dẻo thơm một hạt đắng cay muôn phần!

(Ca dao)

a Nêu nội dung của bài ca dao? (1,0 điểm)

b Trong bài ca dao, hãy tìm thành phần gọi đáp và cho biết lời gọi đáp đó hướng đến ai? (0,5 điểm)

c Tìm và phân tích tác dụng của một biện pháp tu từ trong bài ca dao (0,5 điểm)

d Em ấn tượng câu ca dao nào nhất? Vì sao? ( Viết từ 3-4 câu văn) (1.0 điểm)

Câu 2: (3.0 điểm)

Nhiều ông bố bà mẹ than thở khi chứng kiến ngày càng nhiều hình ảnh đáng buồn của chính con em quanh mình.

Đó là một cô bé được tiếng là ngoan ngoãn Ngày hai buổi đến trường chiều về nhà lại xoay quanh việc học và những trò chơi giải trí của mình Việc nhà được mẹ “bao” hết và cô bé vô tư lớn lên trong sự bao bọc của bố mẹ Rồi một hôm mẹ ốm Trong cơn sốt, người mẹ vẫn phải loay hoay nấu mâm cơm chiều, pha sẵn ly nước cam đặt vào tủ lạnh Vậy mà cô bé ấy vẫn vùng vằng khi mẹ quên không chuẩn bị nước tắm cho mình Chẳng hề quan tâm mẹ ốm, mẹ mệt như thế nào…

(Theo Thùy Mai)

Hãy viết một đoạn văn ngắn (khoảng 12 – 15 dòng) trình bày suy nghĩ của em về vấn đề được gợi ra từ đoạn trích trên.

Câu 3: (4.0 điểm)

Trong văn bản “Chuẩn bị hành trang vào thế kỉ mới”, Vũ Khoan có chỉ ra một trong những điểm mạnh của con người Việt Nam là thông minh nhạy bén với cái mới Nhưng bên cạnh đó còn tồn điểm yếu đó là khả năng thực hành và sáng tạo bị hạn chế do lối học chay, học vẹt nặng nề.

Theo em cần phải khắc phục lối học chay, học vẹt như thế nào để chúng ta có thể tăng khả năng thực hành và sáng tạo của con người Việt Nam

- HẾT –