Ngữ văn 8 - Tiết 29,30 bài Chiếc lá cuối cùng

- Xiu rất yêu thương Giôn-xi thể hiện qua thái độ săn sóc người bệnh và nỗi sợ hãi khi nhìn những chiếc lá thường xuân rụng dần. - Lo sợ khi thấy bệnh tình của Giôn xi mỗi lúc một tr[r]

Trang 3

Nơi ở O Hen - ri

Trang 4

Nơi làm việc của

O Hen - ri

Trang 6

- CHIẾC LÁ CUỐI CÙNG

- Truyện của ông thường nhẹ

nhàng và tràn đầy tinh thần nhân

đạo cao cả.

Trang 7

- Truyện của ông thường nhẹ nhàng

và tràn đầy tinh thần nhân đạo cao cả.

Trang 8

- Hướng dẫn đọc: Phân biệt lời kể, tả của tác giả với

những câu, đoạn đặt trong dấu ngoặc kép, chú ý đoạn cuối khi Xiu kể về cái chết

cụ Bơ-men, giọng cảm động ngẹn ngào.

- Truyện của ông thường nhẹ nhàng

và tràn đầy tinh thần nhân đạo cao cả.

Trang 9

b/ Bố cục:

Gồm 3 phần

thăm Giôn-xi

rụng và Giôn-xi đã qua cơn nguy hiểm

- Phần 3: Còn lại : Xiu kể cho Giôn-xi đang bình phục về cái chết bất ngờ của cụ Bơ-men

Em có nhận xét gì về bố cục văn bản ? ( chú ý trình

tự các sự việc )

Bố cục chặt chẽ, trình tự câu chuyện liền mạch và sự việc tiếp nối theo

dòng thời gian

c/ Tóm tắt văn bản

Hãy nêu các sự việc chính của văn bản ?

BÀI 8:

(Trích) ( O Hen-ri )

Văn bản

Trang 10

CÁC SỰ VIỆC CHÍNH:

1-Giôn -xi là một hoạ sĩ trẻ ,bệnh tật tuyệt vọng ,cô gắn

sự sống của mình vào chiếc lá cuối cùng.

2-Xiu tâm sự với cụ Bơ-men về điều này, hai người rất

lo lắng.

3-Sau một đêm mưa gió và cả ngày hơm sau, điều bất ngờ là chiếc lá không rụng.

4-Giôn-xi đã sống cịn cụ Bơ-men chết vì bệnh sưng phổi.

Từ các sự việc đó, hãy tóm tắt văn bản?

BÀI 8:

(Trích) ( O Hen-ri )

Văn bản

Trang 11

Tóm tắt

Cụ Bơ-men, Xiu và Giôn-xi là những họa sĩ nghèo sống ở trong một khu phố tồi tàn phía Tây Oa -sinh - tơn Mùa đông lạnh giá Giôn- xi mắc bệnh viêm phổi,

cô tin chắc rằng khi chiếc lá thường xuân cuối cùng rụng xuống thì cô sẽ lìa đời Xiu nói điều này với cụ Bơ-men

và hai người rất lo lắng Mặc cho Xiu hết lòng chăm sóc, Giôn-xi vẫn bướng bỉnh giữ ý nghĩ kì quặc ấy

Nhưng lạ thay, sau một đêm mưa gió dữ dội, ngày sau nữa chiếc lá vẫn còn đó Điều này khiến Giôn- xi thoát khỏi

ý nghĩ về cái chết Xiu cho Giôn- xi biết chiếc lá cuối cùng đó là bức tranh do cụ Bơ- men đã bí mật vẽ trong một đêm mưa gió để cứu Giôn- xi, trong khi đó chính cụ

chết vì bị bệnh viêm phổi.

Trang 12

II Tìm hiểu chi tiết: ? Qua văn bản đã đọc và tóm

tắt, em biết gì về hoàn cảnh sống của Giôn- xi ?

( Gợi ý: Cô làm nghề gì ? Cuộc sống như thế nào ? )

1- Nhân vật Giôn-xi:

a/ Hoàn cảnh sống:

- Là một nữ hoạ sĩ trẻ, nghèo.

Qua những thông tin trên, em có nhận xét gì về hoàn cảnh sống của Giôn-xi lúc bấy giờ ?

Trang 13

II Nội dung văn bản:

đã nảy sinh ý nghĩ

gì ?

Khi nào chiếc cuối cùng trên cây thường xuân rụng thì cô cũng buông xuôi, lìa đời

Đó là một ý nghĩ như thế

Trang 14

Giôn-xi nói: “Đó là chiếc lá cuối cùng, em cứ tưởng

là nhất định trong đêm qua nó đã rụng Em nghe thấy gió thổi Hôm nay nó sẽ rụng thôi và cùng lúc

đó thì em sẽ chết”.

Hãy cho biết lúc này, Giôn-xi đang ở trong trạng

thái tâm lí như thế nào ?

 Tâm trạng: chán nản, tuyệt vọng, buông xuôi, thờ ơ với sự sống của chính bản thân mình.

BÀI 8:

(Trích) ( O Hen-ri )

Văn bản

Trang 15

hành động gì ?

* Sau đó:

- Ngạc nhiên nằm nhìn chiếc lá hồi lâu

- Tự thấy mình là một con bé hư, muốn chết là một tội

- Đòi ăn uống, soi gương, muốn vẽ vịnh Na-plơ

BÀI 8:

(Trích) ( O Hen-ri )

Văn bản

Trang 16

Những suy nghĩ và hành động trên đã cho thấy sự thay đổi gì

muốn chết của cô

Trang 17

Nhu cầu sống đã trở lại, yêu bạn, yêu nghề, vượt qua được cái chết

Nghị lực và tình yêu cuộc sống sẽ giúp con người chiến thắng được bệnh tật, khó khăn.

Tại sao khi nghe Xiu kể về cái chết của cụ Bơ-men, tác giả không để cho Giôn-xi có

thái độ gì ?

Đó là dụng ý của tác giả Cũng có thể có nhiều cách

để kết thúc câu chuyện như: để cho Giôn-xi khóc,

hoặc Giôn-xi cùng Xiu đi thăm mộ cụ men nhưng cao tay hơn cả là cứ để Giôn-xi im lặng, cho sự cảm động thật sâu xa, thấm thía, thấm vào

Bơ-tâm hồn cô và cả Bơ-tâm hồn người đọc

BÀI 8:

(Trích) ( O Hen-ri )

Văn bản

Trang 20

2 Hình tượng người nghệ sĩ giàu tình yêu thương:

* Xiu với Giôn xi :

Xiu được giới thiệu như thế nào ?

BÀI 8:

(Trích) ( O Hen-ri )

Văn bản

Trang 21

2 Hình tượng người nghệ sĩ giàu tình yêu thương :

* Xiu với Giôn-xi :

Khi Giôn xi tuyệt vọng Xiu đã làm gì để giúp cho Giôn-xi?

- Lo lắng, chăm sóc cho Giôn-xi

Quấy cháo, pha sữa.

Trang 22

2 Hình tượng người nghệ sĩ giàu tình yêu thương:

Tìm bằng chứng để khẳng định Xiu không hề được cụ Bơ men cho biết ý định vẽ một chiếc lá thay cho chiếc lá cuối cùng rụng xuống ?

- Khi Giôn xi bảo kéo mành lên“cô làm theo một cách chán nản” ,“cúi khuôn mặt hốc hác ” xuống người bệnh và nói lời não nuột

- Có thể nói chính Xiu cũng ngạc nhiên không ngờ chiếc lá cuối cùng còn dai dẳng bám

trên cành sau một đêm mưa gió phũ phàng, không biết đấy chỉ là chiếc lá vẽ và tâm trạng nặng nề đeo đẳng cho đến khi cô biết sự thật

BÀI 8:

(Trích) ( O Hen-ri )

Văn bản

Trang 23

Theo em Xiu được biết sự thật vào lúc nào?

Khi chưa biết được ý định của cụ Bơ-men Xiu vô cùng sợ hãi và làm theo lời Giôn-Xi một cách chán nản Đối với Xiu tâm trạng căng thẳng chỉ diễn ra ở lần kéo mành đầu tiên Trải qua một ngày một đêm chắc cô đã biết đó là lá vẽ (mưa, tuyết, gió vẫn dai dẵng) Có điều chưa chắc chắn tác giả là cụ Bơ-Men

BÀI 8:

(Trích) ( O Hen-ri )

Văn bản

Trang 24

2 Hình tượng người nghệ sĩ giàu tình yêu

Trang 25

Nếu biết trước ý định của cụ Men, tác phẩm sẽ kém hay ở chỗ nào?

Bơ-Xiu sẽ không bị bất ngờ, người đọc không được thưởng thức một đoạn văn thể hiện tâm trạng lo lắng đượm tình người của Xiu

BÀI 8:

(Trích) ( O Hen-ri )

Văn bản

Trang 26

Qua đó, em có nhận xét gì về tình cảm của Xiu dành cho

Giôn-xi ?

Qua thái độ, lời nói, việc làm của Xiu đối với bạn, em cảm nhận Xiu là một cô gái như thế nào ?

- Xiu rất yêu thương Giôn-xi thể hiện qua thái

độ săn sóc người bệnh và nỗi sợ hãi khi nhìn

những chiếc lá thường xuân rụng dần.

- Lo sợ khi thấy bệnh tình của Giôn xi mỗi lúc

Trang 27

* Xiu với Giôn xi:

một trầm trọng

- Động viên, chăm sóc bạn tận tình

Đọc thầm đoạn văn cuối (trang 89) Em thấy lời kể ở đoạn này có gì khác so với phần trước của truyện?

Lời kể là lời của Xiusử dụng ngôi kể thứ nhất, còn phần trước là lời kể của tác giả (ngôi thứ 3).

Tại sao lúc này tác giả không

kể nữa mà lại để cho nhân vật của mình kể (Xiu), điều

Trang 28

* Xiu với Giôn xi:

Trang 29

CHIẾC LÁ CUỐI CÙNG

BÀI 8:

(Trích) ( O Hen-ri )

Văn bản

Trang 30

một trầm trọng

- Động viên, chăm sóc bạn tận tình

* Cụ Bơ men :

Cụ đã suy nghĩ và hành động như thế nào ?

BÀI 8:

(Trích) ( O Hen-ri )

Văn bản

Trang 31

- Đêm tối

- Mưa tuyết vùi dập, đập mạnh vào cửa sổ.

- Gió phũ phàng ào ào.

- Giày, quần ướt sũng lạnh

buốt.

- Một đêm khủng khiếp.

=> Hoàn cảnh vô cùng khắc nghiệt

=> Để cứu Giôn-xi, cụ men đã hi sinh cả thân mình

Trang 32

Tại sao nhà văn bỏ qua không

kể sự việc cụ Bơ men đã vẽ chiếc lá trên tường trong đêm mưa tuyết?

Thảo luận nhóm : 3 phút

Tại sao nhà văn bỏ qua không

kể sự việc cụ Bơ men đã vẽ chiếc lá trên tường trong đêm mưa tuyết?

Thảo luận nhóm : 3 phút

Em có suy nghĩ gì về hành động của cụ Bơ men ? Từ đó

em cảm nhận đuợc đức tính cao đẹp nào của cụ ?

Em có suy nghĩ gì về hành động của cụ Bơ men ? Từ đó

em cảm nhận đuợc đức tính cao đẹp nào của cụ ?

- Giàu cá tính, mơ ước vẽ một kiệt tác, dù không nói

ra lời nhưng tình yêu thương cụ dành cho Giôn xi

thật cảm động Trong đêm mưa tuyết cụ đã vẽ chiếc

lá thường xuân lên tường nhen lên niềm tin, niềm hi

vọng và nghị lực sống cho Giôn xi.

- Nhân hậu, nhạy cảm, sẵn sàng hi sinh vì người

khác

 Tình yêu con người là phẩm chất cao đẹp của

người nghệ sĩ.

- Xiu rất yêu thương Giôn-xi thể hiện qua thái độ

săn sóc người bệnh và nỗi sợ hãi khi nhìn những

chiếc lá thường xuân rụng dần.

- Lo sợ khi thấy bệnh tình của Giôn xi mỗi lúc một

Trang 33

3 Kiệt tác chiếc lá cuối cùng:

Trang 34

- Đem lại sự sống và niềm tin cho Giôn - xi

- Vẽ bằng chất liệu đặc biệt: Tỡnh yêu thương

+ Vẽ trong "trận mưa vùi dập và

những cơn gió phũ phàng kéo dài suốt

cả một đêm, tưởng chừng như không bao giờ dứt "

- Chiếc lá giống như thật: " ở gần cuống lá còn giữ màu xanh sẫm, nhưng với rìa lá hình răng cưa đã nhuốm màu vàng úa"

đến mức các họa sĩ cũng không phát hiện ra là chiếc lá vẽ

quên mình của người họa sĩ

- Cứu sống một con người: nhờ chiếc lá,

Giôn-xi lấy lại được nghị lực, tình yêu với cuộc sống, từ đó cô chiến thắng cái chết

=> Bức họa vẽ trên tường: chiếc lá thường xuân cuối cùng là một kiệt tác

- Giống đến nỗi khiến Giôn xi và Xiu tưởng là

lá thật

- Vẽ trong điều kiện rất khắc nghiệt đêm tối,

giá lạnh.

BÀI 8:

(Trích) ( O Hen-ri )

Văn bản

Trang 35

Tại sao khi nghe Xiu kể chuyện về cái chết của cụ Bơ-Men, tác giả không để cho Giôn-Xi nói gì?

 để truyện có dư âm, người đọc nhiều suy nghĩ dự đoán (cùng bâng khuâng tiếc nhớ cảm phục một lão nghệ sĩ chân chính) để

sự cảm động thật sâu xa thấm thía, thấm vào tâm hồn Giôn-Xi

và người đọc

BÀI 8:

(Trích) ( O Hen-ri )

Văn bản

- Vẽ bằng chất liệu đặc biệt: Tỡnh yêu thương

Trang 36

Hãy chỉ ra biện pháp nghệ thuật được sử dụng trong tác phẩm? Tác dụng của biện pháp nghệ thuật đó ?

- Vẽ bằng chất liệu đặc biệt: Tình yêu thương

BÀI 8:

(Trích) ( O Hen-ri )

Văn bản

Trang 38

Nhận xét về cách kể chuyện, cách sắp xếp các tình tiết của tác giả?

- Kết cấu chặt chẽ, nghệ thuật đảo ngược tình huống, tạo kết thúc bất ngờ, miêu tả tâm lí tinh tế, hình ảnh có tính biểu tượng.Kể xen tả và biểu cảm.

(Trích) ( O Hen-ri )

BÀI 8: Văn bản

Trang 39

Văn bản “ Chiếc lá cuối cùng” thể hiện ý nghĩa gì ?

*Ý nghĩa văn bản: Chiếc lá cuối cùng là câu

Chuyện cảm động về tình yêu thương giữa

những người nghệ sĩ nghèo Qua đó, tác giả

thể hiện quan niệm của mình về mục đích của

sáng tạo nghệ thuật.

Truyện ngợi ca điều gì ? Em có suy nghĩ gì về sức mạnh của nghệ thuật và giây phút sáng tạo nên kiệt tác ?

Truyện ngợi ca những tấm lòng nhân ái, gợi suy ngẫm về sức mạnh của nghệ thuật chân chính, sự ấp ủ cả đời và khoảng khắc bất ngờ sáng tạo nên kiệt tác.

III Tổng kết:

Ghi nhớ : Sgk/90

(Trích) ( O Hen-ri )

BÀI 8: Văn bản

Trang 41

Củng cố :

1 Đối với Giôn-xi, chiếc lá cuối cùng rụng hay không rụng có ý nghĩa như thế nào (khi cô bị bệnh) ? Trả lời bằng cách đánh dấu đúng, sai vào sau các đáp án.

A Nếu chiếc lá ấy rụng thì cô sẽ rất đau khổ

B Nếu chiếc lá ấy rụng thì cô sẽ không tiếp tục vẽ nữa.

C Chiếc lá ấy rụng hay không rụng sẽ quyết định số phận của cô.

D Cô không còn quan tâm đến chiếc lá cuối cùng nữa.

2 Vì sao khi nhìn thấy chiếc lá cuối cùng không rụng Giôn-xi thay đổi tâm trạng?

* Vì cô nghĩ rằng chiếc lá mỏng manh lại chống chọi được với

thiên nhiên, còn cô thì sao không thể chống chọi được căn bệnh của mình.

S

Đ

S

Trang 42

4 Hướng dẫn học sinh chuẩn bị tiết học tiếp theo:

a/-Đọc lại văn bản, kể tóm tắt văn bản

- Nắm được những nét chính về tác giả, tác phẩm.

- Học và nắm được hoàn cảnh sống và diễn biến tâm trạng của Giôn-xi.

- Tình cảm của Xiu đối với Giôn-xi.

- Nhân vật Bơ-men và kiệt tác chiếc lá cuối cùng

- Nghệ thuật đảo ngược tình huống hai lần.

b/Chuẩn bị tiết sau:

Chương trình địa phương (phần tiếng Việt)

Định dạng
Số trang	44
Dung lượng	3,57 MB