Đoàn thuyền đánh cá

Đoàn thuyền trở về trong khung cảnh một ngày mới bắt đầu, con người chạy đua với thời gian, tranh thủ thời gian để lao động và đã thu được thành quả to lớn... Đọc và tìm hiểu chung II[r]

KIỂM TRA BÀI CŨ

- Đọc hai khổ thơ đầu của bài thơ: “ Bài thơ về tiểu đội xe không kính”

- Em hãy cho biết ai là tác giả của bài thơ? Quê hương của ông?

- Nội dung chính của hai khổ thơ em vừa đọc?

Đoàn thuyền đánh cá

- Huy Cận – tên khai sinh đầy đủ là Cù Huy Cận

- Sinh ngày: 03/05/1919 mất năm 2005

- Quê ở làng Ân Phú, huyện Vụ Quang, tỉnh Hà Tĩnh

- Ông là nhà thơ tiêu biểu của Việt Nam ở thế kỉ XX Thơ ông thường có sự

kết hợp tự nhiên, hài hòa giữa thiên nhiên vũ trụ với tình yêu quê hương,

yêu cuộc sống.

- Sự nghiệp sáng tác của ông được chia làm 2 giai đoạn:

+ Trước CM tháng 8 là nhà thơ tiêu biểu của phong trào Thơ mới với tác

phẩm nổi tiếng “Lửa thiêng”, “Vũ trụ ca”…

+ Sau CM tháng 8 là một trong những nhà thơ tiêu biểu của nền thơ ca hiện đại và từng giữ nhiều trọng trách trong lĩnh vực văn hóa- xã hội ( thứ

trưởng Bộ văn hóa, chủ tịch hội văn học Việt Nam, là đại biểu quốc hội khóa

I, II và VII) Tác phẩm nổi tiếng là: “ Trời mỗi ngày lại sáng”(1958)

-Phong cách thơ: Bút pháp hiện thực đậm chất lãng mạn.Cảm hứng chính hướng

về thiên nhiên, vũ trụ.



Sống ở gần bờ, thân dày và dài, có nhiều vạch dọc thân hoặc các chấm màu đen và hồng

Bài thơ được sáng tác vào ngày 1958, trong chuyến đi thực tế của tác giả tại

vùng biển Hòn Gai – tỉnh Quảng Ninh và được in trong tập thơ: “ Trời mỗi ngày lại sáng”

Bài thơ được viết theo

- Phương thức biểu đạt: Biểu cảm + miêu tả

- Cảm hứng bao trùm: Cả bài thơ là sự kết hợp hai nguồn cảm hứng của tác giả đó là:

+ Cảm hứng về thiên nhiên, vũ trụ

+ Cảm hứng về cuộc sống lao động và con người trong lao động sản xuất

Theo em cảm hứng bao trùm toàn bộ bài thơ là gì?

Bài thơ được triển khai theo

trình tự nào ?

Bài thơ được bố cục theo hành trình một chuyến ra khơi của đoàn thuyền đánh cá.

Không gian nghệ thuật được tác giả xây dựng ứng với hoạt động nào của đoàn thuyền đánh cá?

Theo em, bài thơ được chia làm mấy phần? Nhan đề của từng phần?

Bố cục: 3 phần

- Hai khổ thơ đầu: Cảnh đoàn thuyền ra khơi đánh cá

- Bốn khổ thơ tiếp: Cảnh đánh cá trên biển

- Khổ thơ cuối: Cảnh đoàn thuyền đánh cá trở về

So sánh, nhân hoá,

ẩn dụ, liên tưởng

- Hoàng hôn trên biển đẹp rực rỡ.

- Vũ trụ như một ngôi nhà lớn và khổng lồ mà màn đêm là cánh cửa và những con sóng là then cài

Mặt trời xuống biển như hòn lửa.

Sóng đã cài then, đêm sập cửa.

1 Cảnh đoàn thuyền đánh cá ra khơi.

Đoàn thuyền ra khơi vào thời điểm nào?

Tác giả đã sử dụng biện

pháp nghệ thuật gì?

Hãy hình dung và tả lại khung cảnh thiên nhiên trên biển qua lời thơ của Huy Cận?

Đoàn thuyền ra khơi trong thời điểm biển về đêm Cảnh biển vừa đẹp, vừa

rộng lại vừa gần gũi, ấm áp với con người.

a Cảnh biển về đêm.

Bài 11– Tiết 51: Đoàn thuyền đánh cá

( Huy Cận)

II Tìm hiểu văn bản:

Đoàn thuyền đánh cá lại ra khơi

Câu hát căng buồm cùng gió khơi

- Cách dùng chính xác -> Khẳng định nhịp điệu lao động của dân chài đã ổn định, đi vào nề nếp trong hòa bình

- ẩn dụ, liên tưởng độc đáo

Con người ra khơi đánh cá trong tâm trạng náo nức với khí thế lạc quan phấn khởi điều đó trở thành sức mạnh cùng gió biển làm căng cánh buồm đẩy con

thuyền phăng phăng rẽ sóng.

1 Cảnh đoàn thuyền đánh cá ra khơi.

b Tâm trạng người đi biển.

Em có thể thay thế từ

“ Đoàn thuyền’’ bằng

“con thuyền” hay

“chiếc thuyền” được không? Vì sao?

Theo em, từ “ lại”

trong câu thơ có ý

nghĩa gì ?

Em hiểu gì về ý thơ “ Câu hát căng buồm cùng

gió khơi” ?

Hát rằng: cá bạc biển Đông lặng,

Cá thu biển Đông như đoàn thoi

Đêm ngày dệt biển muôn luồng sáng

Đến dệt lưới ta, đoàn cá ơi!

1 Cảnh đoàn thuyền đánh cá ra khơi.

b Khí thế người đi biển.

Em hãy đọc 4 câu thơ tiếp theo và cho biết hình thức nghệ thuât các câu thơ có gì đặc biệt?

Nội dung câu hát gửi gắm ước mơ gì của người

Miêu tả cảnh lao động kéo lưới trên biển.

4

Miêu tả cảnh hoàng hôn trên biển và tâm trạng náo nức của con

người Lao dộng2

Miêu tả cảnh hoàng hôn trên biển.

CỦNG CỐ

Bài 1- Đánh dấu  vào ô trống có nội dung phù hợp :

A Biểu hiện sức sống căng tràn của thiên nhiên.

B Thể hiện sức mạnh vô địch của người lao động

D Thể hiện sự bao la, hùng vĩ của biển cả

Nội dung các câu hát trong bài thơ có ý nghĩa như thế nào?

2, Cảnh đoàn thuyền đánh cá trên biển.

* Hình ảnh đoàn thuyền

Thuyền ta lái gió với buồm trăng

Lướt giữa mây cao với biển bằng

Ra đậu dặm xa dò bụng biển

2, Cảnh đoàn thuyền đánh cá trên biển.

Hình ảnh con thuyền đặt trong

mối quan hệ với: gió, buồm

trăng, mây cao, biển bằng

- Sử dụng thủ pháp phóng đại và những liên tưởng độc đáo

=> Không gian mênh mông

nhưng con thuyền cũng lớn lao,

kì vĩ.

=> Cuộc đánh cá như một trận chiến, trận chiến trên mặt trận lao động nhằm chinh phục biển khơi.

Hình ảnh đoàn thuyền tung hoành giữa biển trời mênh

mông và làm chủ cả biển khơi.

2, Cảnh đoàn thuyền đánh cá trên biển.

* Hình ảnh người dân chài với công việc đánh cá trên

biển

Ta hát bài ca gọi cá vào

Gõ thuyền đã có nhịp trăng cao

- Bút pháp lãng mạn cùng những liên tưởng độc đáo

=> Biến công việc nặng nề thành niềm vui, lòng yêu đời chan chứa.

Sao mờ kéo lưới kịp trời sáng

Ta kéo xoăn tay chùm cá

nặng

- Tả thực “ kéo xoăn tay”: kéo lưới bằng tất cả sức lực

Những người dân chài làm việc với niềm hăng hái say sưa của

những người dân làm chủ đất nước, họ lao động với tất cả sức

lực trí tuệ, tình yêu biển, yêu nghề.

2, Cảnh đoàn thuyền đánh cá trên biển.

* Hình ảnh biển cả

- Cá nhụ, cá chim cùng cá đé,

Cá song lấp lánh đuốc đen hồng,

- Cái đuôi em vẫy trăng vàng choé.

- Vẩy bạc đuôi vàng loé rạng đông,

Cá đẹp rực

rỡ, lộng lẫy, huyền

ảo, bầy cá như những nàng tiên trong vũ hội.

Ca ngợi biển cả thanh bình, giàu có => biển là một kho hải sản

phong phú.

3 Cảnh đoàn thuyền trở về

Câu hát căng buồm cùng gió khơi Đoàn thuyền chạy đua cùng mặt trời Mặt trời đội biển nhô màu mới

Mắt cá huy hoàng muôn dặm phơi.

3 Cảnh đoàn thuyền trở về

Câu hát căng buồm với gió khơi Đoàn thuyền chạy đua cùng mặt trời Mặt trời đội biển nhô màu mới

Mắt cá huy hoàng muôn dặm phơi.

Khổ thơ cuối hô ứng

với khổ thơ đầu tạo

hai cảnh đối xứng.

Dòng thơ đầu được lặp lại với dòng thơ ở khổ đầu.

- Sử dụng nhân hoá, hoán

dụ và cách nói khoa trương.

=>Cảnh tượng thiên nhiên

kỳ vĩ, con người chạy đua cùng thời gian.

Đoàn thuyền trở về trong khung cảnh một ngày mới bắt đầu,

con người chạy đua với thời gian, tranh thủ thời gian để lao

động và đã thu được thành quả to lớn.

I Đọc và tìm hiểu chung

II Tìm hiểu chi tiết

1, Cảnh đoàn thuyền ra khơi và tâm trạng của người đi biển.

2, Cảnh đoàn thuyền đánh cá trên biển.

3, Cảnh đoàn thuyền đánh cá trở về

III Tổng kết, ghi nhớ

Bài thơ “ Đoàn thuyền đánh cá”

- Xây dựng hình ảnh lãng mạn bằng trí tưởng tượng phong phú

- Âm hưởng khoẻ khoắn, hào hùng, bay bổng

- Gieo vần linh hoạt, vần trắc đan xen vần bằng

Cảnh lao động của đoàn

thuyền trên biển

-Đoàn thuyền tung hoành làm chủ biển khơi.

- Người dân chài làm việc hăng hái, khoẻ khoắn, say sưa.

- Biển là một kho hải sản phong phú, đa dạng.

Cảnh đoàn thuyền trở về

- Khung cảnh thiên nhiên kỳ vĩ.

- Con người chạy đua với thời gian.

-Thành quả của lao động, niềm vui của con người.

-Nhiều hình ảnh tráng lệ, thể hiện sự hài hoà giữa thiên nhiên và người lao động.

- Bộc lộ niềm vui, niềm tự hào của tác giả trước đất nước và cuộc sống.

GHI NHỚ

III.Luyện tậpa

1, Câu thơ “ Dàn đan thế trận lưới vây giăng” có ý nghiã gì?

A- Cuộc đánh cá là một cuộc du thuyền B- Cuộc đánh cá bắt đầu diễn ra sôi nổi hào hứng

C- Cuộc đánh cá diễn ra như một trận đánh, lao động thực sự là chiến đấu.

D- Được đánh cá ngoài biển khơi là một thú vui

2, Nhà thơ dùng biện pháp tu từ gì để ca ngợi biển trong hai câu thơ sau?

“ Biển cho ta cá như lòng mẹ

Nuôi lớn đời ta từ thuở nào”

A- Nhân hoá và ẩn dụ C- Hoán dụ và so