ôn tập tiếng việt 8

1/ Lý thuyết a/ Cấp độ khái quát của nghĩa từ ngữ * Từ ngữ nghĩa rộng Thế nào là từ ngữ có nghĩa rộng, từ ngữ nghĩa hẹp?. Một từ ngữ được coi là có nghĩa rộng khi phạm vi nghĩa của n

Tiết 61

1/ Lý thuyết a/ Cấp độ khái quát của nghĩa từ ngữ

* Từ ngữ nghĩa rộng

Thế nào là từ ngữ có nghĩa rộng, từ

ngữ nghĩa hẹp ?

Một từ ngữ được coi là có nghĩa rộng khi phạm vi nghĩa của nó bao hàm phạm vi nghĩa của một số từ ngữ khác

* Từ ngữ nghĩa hẹp

Một từ ngữ được coi là có nghĩa hẹp khi phạm

vi nghĩa của nó được bao hàm trong phạm vi nghĩa của một từ ngữ khác

Cho sơ đồ dưới đây, xác định từ ngữ

nghĩa rộng, từ ngữ nghĩa hẹp ?

Thú

Hươu Voi Hổ Báo

VD: Thú là từ có nghĩa rộng hơn : hươu, voi,

hổ, báo

b/ Trường từ vựng

Thế nào là trường từ vựng, cho

VD ? Là tập hợp tất cả các từ có ít nhất một nét

chung về nghĩa

VD: Trường từ vựng về phương tiện giao thông:

VD: Hươu, voi, hổ, báo là từ có nghĩa hẹp hơn thú

Máy bay,xe máy ,thuyền,…

Từ tượng thanh là gì ? Cho

VD ? Từ tượng thanh là từ mô phỏng âm thanh của tự nhiên và của con người.

VD: leng keng, ào ào, hu hu …

* Từ tượng thanh

Thế nào là từ tượng hình ?

Cho VD minh hoạ ?

c/ Từ tượng hình - Từ tượng thanh

Từ tượng hình là từ gợi tả dáng vẻ, hình ảnh, trạng thái của sự vật

VD: lắc lư, lảo đảo, lưa thưa …

I/ TỪ VỰNG 1/ Lý thuyết a/ Cấp độ khái quát của nghĩa từ ngữ b/ Trường từ vựng

* Từ tượng hình

* Nói quá

Thế nào là biện pháp tu từ nói

quá? Lấy ví du ̣? Là biện pháp tu từ phóng đại, mức độ, quy mô,

tính chất của vật, hiện tượng được miêu tả để nhấn mạnh, gây ấn tượng, tăng sức biểu cảm

1/ Lý thuyết a/ Cấp độ khái quát của nghĩa từ ngữ b/ Trường từ vựng

c/ Từ tượng hình - từ tượng thanh d/ Nói quá – nói giảm nói tránh

* Nói giảm nói tránh

Là biện pháp tu từ dùng cách diễn đạt tế nhị, uyển chuyển, tránh gây cảm giác đau buồn, ghê sợ, nặng

nề, tránh thô tục, thiếu lịch sự

Thế nào là biện pháp tu từ nói

giảm nói tránh? Lấy ví du ̣?

a/ Dựa vào kiến thức về văn học dân

gian và về cấp độ khái quát của nghĩa

từ ngữ, hãy điền từ ngữ thích hợp vào

những ô trống theo sơ đồ sau

Truyền thuyết

T cười

Truyện dân gian

? Giải thích những từ ngữ có nghĩa hẹp

trong sơ đồ trên và cho biết trong những

câu giải thích ấy có từ ngữ nào chung

=> Truyền thuyết là truyện dân gian

kể về các nhân vật và sự vật có nhiều yếu tố thần kì

=> Cổ tích là truyện dân gian kể về cuộc đời ,số phận của một số nhân vâ ̣t quen thuộc……

=>Truyện cười là truyện dân gian dùng hình thức gây cười để mua vui hoặc phê phán

=> Từ ngữ chung là truyện dân gian

=>Truyện ngụ ngôn là truyện dân gian mượn truyện về con vật đồ vật,hoặc về con người để nói bóng gió

về con người

2/ Thực hành

a Sơ đồ

Nói quá

Thò tay anh ngắt cọng ngò Thương em đứt ruột giả đò ngó lơ

Tiếng đồn cha mẹ anh hiền Cắn cơm không vỡ cắn tiền vỡ đôi

Tìm trong ca dao Việt Nam 2

VD về biện pháp tu từ nói quá

hoặc nói giảm nói tránh ?

Nói giảm nói tránh

- Bạn học không được chăm chỉ lắm

- Cụ Bơ Men đã qua đời vì bệnh sưng phổi

b Tìm ví du ̣

Viết hai câu, trong đó mô ̣t

câu có dùng từ tượng hình,

mô ̣t câu có dùng từ tượng

thanh?

-Lom khom dưới núi tiều vài chú ( Bà huyê ̣n Thanh Quan)

- Ngoài trời, mưa rơi lô ̣p bô ̣p Từ tượng thanh

Từ tượng hình

c Đă ̣t câu

II/ NGỮ PHÁP 1/ Lý thuyết a/ Trợ từ, thán từ

* Trơ ̣ từ

Là những từ dùng để nhấn mạnh hoặc biểu thị thái

độ đánh giá sự vật sự việc được nói đến ở từ ngữ đó

Trợ từ là gì ? Cho VD ?

* Thán từ

Là những từ dùng để bộc lộ tình cảm cảm xúc của người nói hoặc dùng để gọi đáp

VD : Vâng, con đã làm chuyện đó

Thế nào là thán từ ? Cho VD ?

Vâng

VD : Nhà nó có những hai cây đàn piano

II/ NGỮ PHÁP 1/ Lý thuyết b/ Tình thán từ

Là những từ được thêm vào câu để cấu tạo câu nghi vấn, câu cầu khiến, câu cảm thán và dùng để biểu thị sắc thái tình cảm của người nói

Thế nào là tình thán từ ? Cho

VD ?

VD : Bạn giúp tớ một tay nhé !

Sử dụng tình thán từ : phải phù hợp với hoàn cảnh giao tiếp ( tình cảm, quan hệ tuổi tác…)

Khi sử dụng tình thán từ cần

lưu ý điều gì ? Cho VD ?

VD : Bạn giúp tôi một tay nào ! Bác giúp cháu một tay ạ !

1/ Lý thuyết c/ Câu ghép

Là những câu do hai hoặc nhiều cụm C-V không bao chứa nhau tạo thành Mỗi cụm C-V làm thành một vế câu.

VD : Dòng sông xanh và ngọn núi hùng vĩ

qht

Thế nào là câu ghép ? Cho VD

?

II/ NGỮ PHÁP 1/ Lý thuyết c/ Câu ghép

=> Dùng dấu câu để nối các vế : dấu phẩy, dấu chấm phẩy, dấu hai chấm

=> Dùng những từ có tác dụng nối : quan hệ từ, phó từ, đại từ, chỉ từ …

Kể tên các cách nối các vế câu

ghép ?

Cho biết các quan hệ ý nghĩa

giữa các vế trong câu ghép ?

Ng nhân Kết quả

VD : Vì trời mưa nên đường trơn

* Quan hệ ý nghĩa

Quan hệ nguyên nhân, điều kiện, tăng tiến, tương phản, lựa chọn bổ sung, đồng thời, giải thích

II/ NGỮ PHÁP 1/ Lý thuyết c/ Câu ghép

* Cách nối câu ghép

a + Trời ơi nó ngồi cả buổi chiều mà chỉ làm được

mỗi một bài tập

Thán từ

Trợ từ

+ Anh ấy chính là người tốt đấy ạ!

Viết 2 câu : 1 câu dùng trợ từ

và thán từ; 1 câu có dùng trợ từ

và tình thán từ ?

1/ Lý thuyết : 2/ Thực hành

II/ NGỮ PHÁP : 1/ Lý thuyết : 2/ Thực hành :

b/=>Pháp chạy, Nhật hàng, vua Bảo Đại thoái vị.

Hãy chỉ ra câu ghép trong

đoạn trích “ Tuyên ngôn độc

lập” của Hồ Chí Minh ? Nếu

tách các vế ra thành câu đơn

được không ? Có làm thay đổi

ý cần diễn đạt không ?

C V

Vế 1

C V

Vế 2

Vế 3

Về mặt ngữ pháp có thể tách thành câu đơn, nhưng ý nghĩa cần diễn đạt sẽ thay đổi,các sự kiện rời rạc

II/ NGỮ PHÁP 1)Lý thuyết:

2/ Thực hành :

Xác định câu ghép trong đoạn

trích “ Giữ gìn sự trong sáng của

Tiếng Việt” và cách nối các vế

câu?

c =>Chúng ta không thể nói tiếng ta đẹp như thế nào

Vế 1

cũng như ta không thể nào phân tích cái đẹp của ánh sáng, của thiên nhiên.

II/ NGỮ PHÁP 1)Lý thuyết:

2/ Thực hành :

⇒Có lẽ tiếng Việt của chúng ta đẹp bởi vì tâm hồn của người Việt Nam ta rất đẹp, bởi

vì đời sống, cuộc đấu tranh của nhân dân ta từ trước tới nay là cao quý, là vĩ đại, nghĩa

là rất đẹp

Vế 3

=> Nối bằng quan hệ từ : Có lẽ….bởi vì

về nhà

bài tập để chuẩn bị thi học kì I

- Xem lại lí thuyết kiểu bài văn thuyết minh để chuẩn bị trả bài viết bài tập làm văn số 3.