CHƯƠNG III Phân số Bài 45

Cách làm này được gọi là quy đồng mẫu hai phân số.[r]

BÀI 4: RÚT GỌN PHÂN SỐ

1 Cách rút gọn phân số:

Quy tắc: Muốn rút gọn một phân số, ta chia cả tử và mẫu của phân số cho một ước chung ( khác 1 và -1) của chúng

Ví dụ: Rút gọn các phân số sau:

a) 18

24



Hướng dẫn: Ta cần tìm được ƯC của 18 và 24 ( ước của 18 cũng là ước của -18)

ƯC ( 18,24)={ 1; -1; 2; -2; 3; -3; 6; -6}

HS có thể làm nhiều cách , chỉ cần rút gọn đúng:

18 18 : 2 9 9 : 3 3

24 24 : 2 12 12 : 3 4

18 18 : 3 6 6 : 2 3

24 24 : 3 8 8 : 2 4

18 18 : 6 3

24 24 : 6 4

Nhận xét: ƯCLN(18,24) = 6

b) 105

60



HS có thể rút gọn 2 lần như sau:

60 60 : 5 12 12 : 3 4

Hoặc rút gọn 1 lần:

105 105 : 15 7

60 60 : 15 4

Nhận xét: ƯCLN(105 , 60) = 15

2 Thế nào là phân số tối giản:

Định nghĩa: Phân số tối giản ( hay phân số không rút gọn được nữa) là phân số

mà tử và mẫu có ước chung là 1 và -1

Ví dụ: 1 9; ; 7

4 16 8



 là các phân số tối giản

Bài tập: HS làm các bài tập: 15, 17, 18,19, 20, 21, 22 trang 15 SGK

Hướng dẫn:

Bài 17:

HS trung bình, yếu: tính tử, mẫu, sau đó rút gọn

HS khá giỏi: a,b, c : a) rút gọn theo cặp ( 3 và 24) ( 3: 3=1; 24:3= 8)

3.5 1.5 5

8.248.864

d,e) HS sử dụng tính chất phân phối của phép nhân đối với phép cộng ( trừ)

Bài 18: Muốn đổi phút sang giờ, ta chia cho 60

Ví dụ: a) 20 phút= 20 1

60 3giờ ( chia tử và mẫu cho 20)

Bài 19: Muốn đổi dm2 ra m2, ta chia cho 100

Muốn đổi cm2 ra m2, ta chia cho 10000

Bài 20, 21: Đầu tiên ta rút gọn tất cả các phân số ( nếu được), sau đó trả lời câu hỏi Bài 22:

Cách 1: HS có thể dùng tính chất cơ bản của phân số: Mẫu nhân bao nhiêu, tử phải

nhân bấy nhiêu:

2

360



( 2 2.20

3 3.20 60



; vậy   40)

Cách 2: HS có thể áp dụng quy tắc: nhân chéo, chia ngang: 2

3 60

 ( 2.60 40 3

BÀI 5:QUY ĐỒNG MẨU NHIỀU PHÂN SỐ

1 Quy đồng mẫu nhiều phân số:

Ví dụ: 4 4.2 8

  ; 5 5.3 15

66.3 18

Ta đã biến đổi hai phân số 4 5;

9 6

 thành hai phân số tương ứng bằng chúng, nhưng cùng có mẫu chung; 18 là mẫu chung của hai phân số đó Cách làm này được gọi là quy đồng mẫu hai phân số

Lưu ý: Ta có thể chọn mẫu chung khác là bội chung của 9 và 6 như 36, 54, 72…

2 Quy đồng mẫu nhiều phân số:

Quy tắc: Học SGK/ 18

Ví dụ: Quy đồng mẫu các phân số sau: 5 7; ; 11

12 30 15





Hướng dẫn:

Trước tiên ta biến đổi: 11 11

15 15







Ta tìm MC ( là một BC hay BCNN của 12, 30, 15)

Cách 1: Làm như cách tìm BCNN ở HKI, ta được MC = 60

Cách 2: Nhẩm ( ta tìm bội của mẫu lớn nhất là 30, bội nào chia hết cho hai mẫu còn lại thì chính là mẫu chung)

Giải:

12 12.5 60

3030.260; 11 11.4 44

Bài tập: HS làm các bài tập: 28,29,30,31 trang 19 SGK