DE THI CUOI NAM NGU VAN 9

HS có thể diễn đạt theo nhiều cách khác nhau nhưng trình bày được 2 ý cơ bản sau bằng 2 câu văn: + Ước nguyện chân thành, giản dị, cao đẹp, tha thiết: làm một con chim hót để mang đến ni

Trang 1

PHÒNG GD&ĐT PHÚ XUYÊN ĐỀ KIỂM TRA CHẤT LƯỢNG

1 Hãy chép lại theo trí nhớ chính xác những câu thơ còn lại để hoàn chỉnh khổ thơ

2 Khổ thơ em vừa chép nằm trong bài thơ nào? Tác giả bài thơ là ai?

3 Theo em, cái “giật mình” của nhà thơ ở trong khổ thơ đã nói lên điều gì?

4 Hãy viết một đoạn văn có độ dài không quá một trang giấy thi, phân tích

ý nghĩa của hình ảnh vầng trăng trong bài thơ nói trên Đoạn văn có câu chứa

thành phần tình thái (gạch chân thành phần tình thái)

Phần II (4.0 điểm)

Trong văn bản Bàn về đọc sách, Chu Quang Tiềm có viết:

Chiếm lĩnh học vấn giống như đánh trận, cần phải đánh vào thành trì kiên cố, đánh bại quân địch tinh nhuệ, chiếm cứ mặt trận xung yếu Mục tiêu quá nhiều, che lấp mất vị trí kiên cố, chỉ đá bên đông, đấm bên tây, hóa ra thành lối đánh “tự tiêu hao lực lượng”

1 Nêu những hiểu biết của em về tác giả Chu Quang Tiềm

2 Chỉ ra biện pháp tu từ được sử dụng trong đoạn văn trên Nêu hiệu quả của biện pháp tu từ đó

Trang 2

3 Viết một đoạn văn theo cách lập luận tổng - phân - hợp từ 8 đến 10 câu,

trình bày suy nghĩ của em về cách đọc sách Trong đoạn văn có sử dụng một câu

ghép chỉ nguyên nhân - kết quả (gạch chân câu ghép đó)

-HẾT -

SBD:………… Họ và tên:………

Trang 3

HƯỚNG DẪN CHẤM BÀI NĂM HỌC: 2017 - 2018 MÔN: NGỮ VĂN 9

Cái “giật mình” của nhà thơ là cảm giác chợt nhận ra sự vô tình, bạc

bẽo, sự nông nổi trong cách sống của mình Nhà thơ “giật mình” vì ăn

năn, tự vấn lương tâm; “giật mình” vì lãng quên năm tháng xưa, bạn

bè gian khổ, đói nghèo mà ân tình, ân nghĩa Cái “giật mình” được diễn

tả trong khổ thơ thể hiện sự bừng tỉnh đáng quý, cần có để làm người

Giờ đây, con người đã tìm được con đường trở về với chính mình

trước đây, đã tìm lại được những tháng ngày tình nghĩa đã vô tình

quên lãng

1.0

Trang 4

* Hình thức:

- Đoạn văn có độ dài không quá một trang giấy thi

- Đoạn văn có câu chứa thành phần tình thái (gạch chân thành phần

tình thái)

* Nội dung:

Hình ảnh vầng trăng trong bài thơ mang nhiều ý nghĩa tượng trưng:

- Là hình ảnh của thiên nhiên tươi mát, là người bạn của con người

trong những năm tháng tuổi thơ và cả thời chiến tranh ở rừng

- Là biểu tượng của quá khứ nghĩa tình, là biểu tượng vẻ đẹp vĩnh

hằng của cuộc sống

- Là tượng trưng cho quá khứ vẹn nguyên không thể phai mờ, là bạn

và cũng là nhân chứng đầy nghĩa tình đang nghiêm khắc nhắc nhở

con người về đạo lí sống: con người có thể vô tình, có thể lãng quên

nhưng thiên nhiên, nghĩa tình quá khứ thì luôn tròn đầy, bất diệt; hãy

sống đúng đắn, biết ơn và thủy chung với quá khứ dân tộc

Lưu ý:

- Học sinh trình bày và lập luận tốt, diễn đạt tốt các yêu cầu trên cho điểm

tối đa

- Học sinh trình bày các nội dung còn thiếu và diễn đạt chưa tốt, còn sai lỗi

chính tả thì giám khảo tùy mức độ trừ điểm cho phù hợp

Chu Quang Tiềm (1897 - 1986) là nhà mĩ học và lí luận văn học nổi

tiếng của Trung Quốc

Trang 5

- Hiệu quả của biện pháp tu từ so sánh trong đoạn văn: So sánh việc

chiếm lĩnh học vấn giống như việc đánh trận, tác giả đã nêu bật được

tầm quan trọng của cách thức tiếp thu học vấn, khiến cho lời văn giàu

hình ảnh, dễ tiếp nhận và thú vị hơn

0.5

3

* Hình thức

- Học sinh viết đúng đoạn văn theo cách lập luận tổng - phân - hợp từ

8 đến 10 câu, trình bày suy nghĩ về cách đọc sách Chữ đầu tiên viết

lùi đầu dòng, các câu đánh số theo thứ tự

- Đoạn văn có sử dụng một câu ghép chỉ nguyên nhân - kết quả (gạch

chân câu ghép đó)

* Nội dung

Học sinh có thể trình bày các ý sau:

- Việc đọc sách có ý nghĩa vô cùng quan trọng với con người vì sách

mang đến cho con người những nguồn tri thức phong phú về mọi mặt

của đời sống

- Song, khi đọc sách không nên chạy theo số lượng mà cần phải biết

chọn lọc những cuốn sách thật sự cần thiết và có ích để đọc

- Khi đọc sách, cần phải có những định hướng và kế hoạch cụ thể

- Đọc sách, cần phải biết suy ngẫm, biết vận dụng những điều tiếp thu

được từ sách vào cuộc sống và công việc

-

- Chỉ có đọc sách đúng cách mới giúp cho con người có thể tiếp thu

được kiến thức một cách thuận lợi và hào hứng, từ đó con người có

thể trở nên hoàn thiện hơn cả về tri thức và nhân cách của mình

Trang 6

- Giám khảo cần căn cứ vào bài làm của học sinh để chấm điểm cho phù hợp

PHÒNG GD&ĐT BÁT XÁT

ĐỀ CHẴN

ĐỀ KIỂM TRA HỌC KỲ II Năm học: 2017 - 2018

Môn: Ngữ văn 9

Thời gian làm bài: 90 phút

(Không kể thời gian giao đề)

Phần I Đọc, hiểu văn bản (3,0 điểm)

Câu 1: (1,0 điểm) Đọc đoạn thơ sau và khoanh tròn vào câu trả lời đúng

(từ câu 1.1 đến câu 1.4)

“Ta làm con chim hót

Ta làm một cành hoa

Ta nhập vào hoà ca Một nốt trầm xao xuyến

Một mùa xuân nho nhỏ Lặng lẽ dâng cho đời

Dù là tuổi hai mươi

Dù là khi tóc bạc.”

(Mùa xuân nho nhỏ – Thanh Hải)

1.1 Phương thức biểu đạt chính của đoạn thơ trên là gì?

A Miêu tả B Biểu cảm C Nghị luận D Tự sự

1.2 Biện pháp nghệ thuật đặc sắc trong đoạn thơ trên là gì?

A So sánh và nhân hóa B Ẩn dụ và hoán dụ

Trang 7

C Điệp ngữ và ẩn dụ D Điệp ngữ và hoán dụ

1.3 Những hình ảnh nào đã thể hiện ước nguyện của nhà thơ ?

A Cành hoa, con chim hót

B Cành hoa, con chim hót, dòng sông xanh

C Cành hoa, con chim hót, nốt trầm xao xuyến

D Cành hoa, con chim hót, giọt sương mai

1.4 Cụm từ “tuổi hai mươi” chỉ điều gì?

2.1 Nội dung chính của khổ thơ trên là gì?

A Thể hiện niềm vui của tác giả khi mùa xuân đến

B Mùa xuân đến với xứ Huế

C Mùa xuân đã đến mọi miền của đất nước

D Bộc lộ ước nguyện của tác giả

2.2 Những hình ảnh thể hiện ước nguyện của nhà thơ có ý nghĩa gì?

A Khẳng định khát vọng được hoà nhập, được cống hiến phần tốt đẹp, dù nhỏ bé của mình cho cuộc đời chung, cho đất nước

B Khẳng định khát vọng muốn làm một con chim để bay trên bầu trời tự

do

C Khẳng định khát vọng làm một bông hoa tím trên dòng sông xanh

D Khẳng định khát vọng được làm một nốt nhạc trầm

Câu 3 (1,0 điểm): Từ đoạn thơ trong mục I, bằng hai câu em hãy nhận xét

về ước nguyện của nhà thơ Thanh Hải ?

Phần II Tập làm văn (7,0 điểm)

Trang 8

Câu 4 (2,0 điểm): Từ đoạn thơ trong mục I, em hãy viết một đoạn văn ngắn

(Khoảng 10 dòng) nêu suy nghĩ của em về trách nhiệm của thế hệ trẻ hiện nay đối

với quê hương, đất nước ?

Câu 5 (5,0 điểm): Phân tích vẻ đẹp của ba cô nữ thanh niên xung phong

trong đoạn trích “Những ngôi sao xa xôi” của Lê Minh Khuê ?

……… Hết………

Người ra đề Tổ chuyên môn duyệt đề BGH duyệt đề

Trang 10

HS có thể diễn đạt theo nhiều cách khác nhau nhưng trình bày được

2 ý cơ bản sau bằng 2 câu văn:

+ Ước nguyện chân thành, giản dị, cao đẹp, tha thiết: làm một con

chim hót để mang đến niềm vui cho cuộc đời, làm một cành hoa để tô

điểm cho cuộc sống, làm một nốt nhạc nhạc trầm trong bản hoà ca

+ Ước nguyện bình dị, khiêm nhường, đáng quý: cống hiến một cách

âm thầm, bền bỉ, không khoa trương, cống hiến không mệt mỏi từ lúc

còn trẻ đến lúc đã già

0,5

0,5

4

* Yêu cầu về ND: đoạn văn phải nêu được:

- Tích cực học tập trau dồi tri thức

- Rèn luyện đạo đức, lối sống đẹp, có nhân cách, kĩ năng sống chuẩn

5 * Yêu cầu vÒ nội dung:

- Mở bài: Giới thiệu tác giả, tác phẩm, nét khái quát về ba cô nữ thanh

niên xung phong

- Thân bài: Hoàn cảnh cuộc chiến đấu đầy gian khổ, ác liệt, họ vẫn

vươn lên và toả sáng những phẩm chất cao đẹp:

+ Trẻ trung, trong sáng, hồn nhiên (dẫn chứng, phân tích)

0,5

Trang 11

+ Có lý tưởng sống cao đẹp (dẫn chứng, phân tích)

+ Dũng cảm, không sợ hi sinh (dẫn chứng, phân tích)

+ Tình đồng đội gắn bó (dẫn chứng, phân tích)

- Kết bài: Khẳng định vẻ đẹp của ba cô nữ thanh niên xung phong

trong đoạn trích và thế hệ trẻ Việt Nam nói chung trong thời kì kháng chiến chống Mĩ

* Yêu cầu về hình thức:

- Biết cách làm bài nghị luận về một tác phẩm truyện (đoạn trích)

- Bài văn có bố cục mạch lạc, rõ ràng, lập luận chặt chẽ, lô gic, không

mắc lỗi dùng từ, đặt câu

Lưu ý: Trên đây chỉ là những định hướng cơ bản, GV cần vận dụng

linh hoạt khi chấm bài để cho điểm cho phù hợp

1,0 1,0 1,0 1,0

0,5

Trang 13

ĐỀ LẺ

(từ câu 1.1 đến câu 1.4)

“Con ở miền Nam ra thăm lăng Bác

Đã thấy trong sương hàng tre bát ngát Ôi! Hàng tre xanh xanh Việt Nam Bão táp mưa sa, đứng thẳng hàng

Ngày ngày mặt trời đi qua trên lăng Thấy một mặt trời trong lăng rất đỏ Ngày ngày dòng người đi trong thương nhớ Kết tràng hoa dâng bảy mươi chín mùa xuân”

(Viếng lăng Bác – Viễn Phương)

1.1 Phương thức biểu đạt chính của đoạn thơ trên là gì?

A Miêu tả B Biểu cảm C Nghị luận D Tự sự

Trang 14

1.2 Biện pháp nghệ thuật nào được sử dụng trong câu thơ “Thấy một mặt trời trong lăng rất đỏ” ?

1.4 Cụm từ “bảy mươi chín mùa xuân” chỉ điều gì?

A Bác Hồ qua đời lúc bảy mươi chín tuổi

B Đất nước độc lập được bảy mươi chín năm

C Tràng hoa có bảy mươi chín loại hoa

D Đất nước được thống nhất bảy mươi chín năm

Câu 2 (1,0 điểm):

2.1 Nội dung chính của đoạn thơ trên là gì?

A Thể hiện niềm vui của tác giả khi đến lăng Bác

B Thể hiện ước nguyện của tác giả

C Thể hiện cảm xúc của tác giả khi vào trong lăng viếng Bác

D Thể hiện cảm xúc của tác giả trước cảnh bên ngoài lăng vào buổi sáng sớm và trước cảnh dòng người vào lăng viếng Bác

2.2 Ý nghĩa của biện pháp nghệ thuật được sử dụng trong câu thơ “Thấy một mặt trời trong lăng rất đỏ” là gì?

A Thể hiện lòng tôn kính, biết ơn đối với Bác và nói lên công lao vĩ đại, lớn lao của Bác

B Thể hiện tinh thần bất khuất, chí khí anh hùng của dân tộc ta

Trang 15

C Khẳng định Bác còn sống mãi với đất nước

D Thể hiện sự gần gũi, thân mật của Bác với nhân dân

Câu 3 (1,0 điểm): Từ đoạn thơ trong mục I, bằng hai câu em hãy nhận xét

về tình cảm của nhà thơ Viễn Phương đới với Bác ?

Câu 4 (2,0 điểm): Từ đoạn thơ trong mục I, em hãy viết một đoạn văn ngắn

(Khoảng 10 dòng) nêu suy nghĩ của em về những việc làm của thiếu nhi Việt Nam hiện nay để xứng đáng là cháu ngoan Bác Hồ ?

Vắt nửa mình sang thu."

(Sang thu - Hữu Thỉnh)

……… Hết………

Trang 16

1

Phần I Đọc, hiểu văn bản (Mỗi ý đúng được 0,25 điểm)

3,0

Trang 17

HS có thể diễn đạt theo nhiều cách khác nhau nhưng trình bày được

2 ý cơ bản sau bằng 2 câu văn:

+ Tình cảm gần gũi, thân thiết, ấm áp, chân thành

+ Tấm lòng tôn kính, biết ơn, tự hào

0,5

0,5

4

Phần II Tập làm văn

* Yêu cầu về ND: đoạn văn phải nêu được:

- Tích cực học tập trau dồi tri thức…

- Rèn luyện đạo đức, lối sống đẹp, có nhân cách, kĩ năng sống chuẩn mực…

5 * Yêu cầu về nội dung

HS có thể phân tích theo nhiều cách khác nhau song cần làm rõ những nội dung cơ bản sau:

a Mở bài: Giới thiệu tác giả, tác phẩm, đoạn thơ

b Thân bài: Phân tích chi tiết

0,5

Trang 18

Khổ 1: Những cảm nhận ban đầu của nhà thơ về cảnh sang thu của

đất trời:

- Thiên nhiên được cảm nhận từ những gì vô hình:

+ Hương ổi phả trong gió se: Từ “phả”: động từ có nghĩa là toả vào,

trộn lẫn gợi mùi hương ổi ở độ đậm nhất, thơm nồng quyến rũ, hoà

vào trong gió heo may của mùa thu, lan toả khắp không gian tạo ra

một mùi thơm ngọt mát - hương thơm nồng nàn hấp dẫn của những

vườn cây xum xuê trái ngọt ở nông thôn Việt Nam

+Sương chùng chình: những hạt sương nhỏ li ti giăng mắc như một

làm sương mỏng nhẹ nhàng trôi, đang “cố ý” chậm lại thong thả, nhẹ

nhàng, chuyển động chầm chậm sang thu Hạt sương sớm mai cũng

như có tâm hồn

- Cảm xúc của nhà thơ:

+Bức tranh thu được cảm nhận bằng nhiều giác quan, từ "bỗng", "hình

như": tâm trạng ngỡ ngàng, cảm xúc bâng khuâng Nhà thơ giật mình,

hơi bối rối, hình như còn có chút gì chưa thật rõ ràng trong cảm nhận

Từng cảnh sang thu thấp thoáng hồn người: chùng chình, bịn rịn, lưu

luyến

Khổ 2: Hình ảnh thiên nhiên sang thu được nhà thơ phát hiện bằng

những hình ảnh quen thuộc làm nên một bức tranh mùa thu đẹp đẽ và

trong sáng:

+ Dòng sông quê hương: gợi lên vẻ đẹp êm dịu của bức tranh thiên

thiên mùa thu

+ Đối lập với hình ảnh trên là những cánh chim chiều bắt đầu vội vã

bay về phương nam tránh rét trong buổi hoàng hôn

+ Mây được miêu tả qua sự liên tưởng độc đáo bằng tâm hồn tinh tế,

nhạy cảm, yêu thiên nhiên tha thiết

+ Dòng sông, cánh chim, đám mây đều được nhân hóa khiến cho bức

tranh thu trở nên hữu tình, chứa chan thi vị Kết hợp sử dụng từ láy,

2,0

Trang 19

đối lập, liên tưởng độc đáo, thú vị gợi lên cảnh mùa thu yên bình,

êm ả, mang đậm sắc của vùng đồng bằng Bắc Bộ

c Kết bài:

- Đánh giá khái quát về đoạn thơ

- Nhận xét về tâm hồn nhạy cảm, tình yêu thiên nhiên của nhà thơ

* Yêu cầu về hình thức

- Biết cách làm bài nghị luận về một đoạn thơ

- Bài văn có bố cục mạch lạc, rõ ràng, lập luận chặt chẽ, logic, không mắc lỗi dùng từ, đặt câu

linh hoạt khi chấm bài để cho điểm cho phù hợp

0,5

Trang 20

ĐỀ DỰ PHÒNG

(từ câu 1.1 đến câu 1.4)

“(1) Vắng lặng đến phát sợ (2) Cây còn lại xơ xác (3) Đất nóng (4) Khói

đen vật vờ thành từng cụm trong không trung, che đi những gì từ xa (5) Các anh

cao xạ có nhìn thấy chúng tôi không? (6) Chắc có, các anh ấy có những cái ống

nhòm có thể thu cả trái đất vào tầm mắt (7) Tôi đến gần quả bom (8) Cảm thấy

có ánh mắt các chiến sĩ dõi theo mình, tôi không sợ nữa (9) Tôi sẽ không đi

khom (10) Các anh ấy không thích cái kiểu đi khom khi có thể cứ đàng hoàng

mà bước tới (11) Quen rồi (12) Một ngày chúng tôi phá bom đến năm lần (13)

Ngày nào ít: ba lần (14) Tôi có nghĩ tới cái chết (15) Nhưng một cái chết mờ

nhạt, không cụ thể ”

(Những ngôi sao xa xôi – Lê Minh Khuê)

1.1 Phương thức biểu đạt chính của đoạn văn trên là gì?

Trang 21

A Tự sự B Miêu tả C Nghị luận D Biểu cảm

1.2 Câu văn “Chắc có, các anh ấy có những cái ống nhòm có thể thu cả trái đất vào tầm mắt” có sử dụng thành phần biệt lập nào?

A Thành phần cảm thán B Thành phần tình thái

C Thành phần phụ chú D Thành phần gọi - đáp

1.3 Đoạn văn trên có sử dụng mấy câu rút gọn?

2.1 Nội dung chính của đoạn trích trên là gì?

A Thể hiện tâm trạng lo sợ của Phương Định khi phá bom

B Thể hiện niềm vui của Phương Định khi phá bom

C Thể hiện tâm trạng lo lắng của chị Thao cho đồng đội khi làm nhiệm vụ phá bom

D Thể hiện diễn biến tâm trạng của Phương Định trong một lần phá bom

2.2 Việc sử dụng câu rút gọn trong đoạn trích trên có tác dụng gì?

A Để liên kết các câu trong đoạn văn

B Làm cho đoạn văn trở nên hấp dẫn

C Làm câu ngắn gọn, thông tin nhanh, tránh lặp từ

Trang 22

D Ngụ ý hành động nói đến trong câu là của chung nhiều người

Câu 3 (1,0 điểm): Từ nội dung đoạn trích trên, bằng hai câu em hãy nêu cảm

nhận của mình về nhân vật Phương Định?

Câu 4 (2,0 điểm): Hãy viết một đoạn văn nghị luận ngắn (Khoảng 10 -15

dòng) nêu suy nghĩ của em về ý nghĩa của lòng dũng cảm trong cuộc sống

Câu 5: (5,0 điểm)

Phân tích đoạn thơ sau:

Mọc giữa dòng sông xanh

Một bông hoa tím biếc

Ơi con chim chiền chiện

Hót chi mà vang trời

Từng giọt long lanh rơi

Tôi đưa tay tôi hứng

Mùa xuân người cầm súng

Lộc giắt đầy trên lưng

Mùa xuân người ra đồng

Lộc trải dài nương mạ

Tất cả như hối hả

Tất cả như xôn xao

(Trích Mùa xuân nho nhỏ - Thanh Hải, Ngữ văn 9, tập II)

……… Hết………

Trang 23

Trang 24

HS nêu cảm nhận của mình về nhân vật Phương Định:

+ Là cô gái dũng cảm, kiên cường

+ Khi đối mặt với khó khăn: có hồi hộp, lo lắng nhưng vẫn bình tĩnh,

tự tin hoàn thành nhiệm vụ

0,5

0,5

4

1 Yêu cầu về kĩ năng:

- Viết được đoạn văn nghị luận theo yêu cầu Kết cấu chặt chẽ, diễn đạt lưu loát; không mắc lỗi chính tả, dùng từ, ngữ pháp

2 Yêu cầu về kiến thức:

- Học sinh đảm bảo được các nội dung cơ bản sau:

- Giới thiệu được vấn đề nghị luận

- Giải thích thế nào là lòng dũng cảm

- Ý nghĩa của lòng dũng cảm đối với mỗi con người trong cuộc sống:

+ Lòng dũng cảm giúp ta có ý chí, nghị lực đương đầu với khó khăn, thử thách, dám đứng lên sau mỗi lần vấp ngã để đạt được thành công

7,0

0,25 0,5

0,25

Trang 25

+ Lòng dũng cảm là động lực để con người vươn lên, chiến thắng

chính mình và tự hoàn thiện bản thân…

- Mở rộng vấn đề: dũng cảm không có nghĩa là liều lĩnh, mù quáng

khăng khăng làm theo ý mình mà không suy xét,

- Bài học nhận thức: mỗi người cần rèn luyện tinh thần dũng cảm từ

việc làm nhỏ nhất để đạt được thành công và làm cho cuộc sống ngày

Học sinh biết cách làm bài nghị luận về một đoạn thơ Văn viết trôi chảy,

cảm xúc, thể hiện được tư chất văn chương Không mắc lỗi diễn đạt,

dùng từ, chính tả

Về kiến thức:

Học sinh có thể có cách trình bày khác nhau, nhưng về cơ bản phải

đảm bảo các nội dung sau:

1 Mở bài:

- Giới thiệu khái quát về tác giả, tác phẩm

- Giới thiệu vị trí, nội dung đoạn trích

2.Thân bài

* Cảm xúc về mùa xuân của thiên nhiên, đất trời:

- Bức tranh mùa xuân xứ Huế :

+ Chỉ bằng vài nét chấm phá: Bông hoa tím biếc, dòng sông xanh, âm

thanh của tiếng chim chiền chiện đã hiện lên bức tranh mùa xuân tươi

đẹp, trong sáng, tràn đầy sức sống

+ Nghệ thuật đảo trật tự cú pháp (từ mọc được đảo lên trước: Mọc

giữa dòng sông xanh…) để nhấn mạnh sự xuất hiện đột ngột, bất ngờ

0,5

Trang 26

của bông hoa, một tín hiệu của mùa xuân Qua đó cũng thể hiện sức

sống, sức trỗi dậy của bông hoa giữa bốn bề sông nước

+ Màu xanh của dòng sông hoà cùng màu tím biếc của bông hoa - một

màu tím giản dị, thuỷ chung, mộng mơ và quyến rũ Đó là màu sắc

đặc trưng của xứ Huế

- Tâm trạng của tác giả:

+ NT chuyển đổi cảm giác: Từng giọt long lanh…

Tiếng chim chiền chiện được cảm nhận bằng thính giác (nghe), rồi lại

có thể cảm nhận bằng thị giác (nhìn thấy thành từng giọt), cảm nhận

bằng xúc giác (đưa tay hứng)

+ Khổ thơ thể hiện tâm trạng say sưa, ngây ngất, xốn xang, rạo rực của

nhà thơ trước vẻ đẹp của thiên nhiên, đất trời lúc vào xuân Chắc hẳn

trong lòng thi sĩ đang dạt dào tình yêu quê hương, đất nước, tình yêu

cuộc đời

*Cảm xúc về mùa xuân đất nước:

- Mùa xuân của đất nước hiện lên với hình ảnh của người cầm súng

và người ra đồng:

+ Hình ảnh “người cầm súng, người ra đồng” biểu trưng cho hai

nhiệm vụ bảo vệ và dựng xây đất nước

+ Hình ảnh ẩn dụ: lộc non tượng trưng cho sức sống của mùa xuân,

sức sống của mỗi con người, họ mang mùa xuân đến mọi miền đất

Trang 27

- Nhận xét về tâm hồn nhạy cảm, tình yêu quê hương đất nước của nhà thơ

linh hoạt khi chấm bài để cho điểm cho phù hợp

0,5

I ĐỌC - HIỂU (3,0 điểm)

Đọc đoạn trích sau và trả lời các câu hỏi từ câu 1 đến câu 4:

Âm nhạc là một trong những món quà kì diệu khiến đời sống tinh thần của con người

thêm phong phú Chắc hẳn không ít lần bạn say sưa, đắm mình trong một giai điệu nào đó -

một bản nhạc êm dịu, sâu lắng hoặc náo nức, vui tươi Chúng khiến tâm trí bạn trở nên thư

thái, đưa lại cho bạn cảm giác bình yên sau những giờ làm việc mệt mỏi

Nhưng bạn có biết rằng, ngoài những thanh âm vang vọng từ thế giới bên ngoài kia

còn có một thứ âm thanh khác kì diệu hơn cất lên từ chính tâm hồn bạn Mỗi người trong

chúng ta đều ẩn chứa một khúc nhạc huyền bí Khúc nhạc ấy được tạo nên bởi một chuỗi

suy nghĩ nối tiếp nhau Nó được kết tinh từ những kí ức đã qua Khi bạn mãi ám ảnh về

một điều gì, điều đó sẽ được lưu lại trong khúc nhạc tâm hồn và trở đi, trở lại trong tâm

Trang 28

NXB Tổng hợp TP.HCM, 2016, tr.88)

Câu 1 (0,5 điểm) Xác định phương thức biểu đạt chính của đoạn trích trên

Câu 2 (0,5 điểm) “Một thứ âm thanh khác kì diệu” mà tác giả nhắc đến trong đoạn trích

là gì?

Câu 3 (1,0 điểm) Chỉ ra thành phần phụ chú, thành phần tình thái trong câu văn:

Chắc hẳn không ít lần bạn say sưa, đắm mình trong một giai điệu nào đó - một bản nhạc êm dịu, sâu lắng hoặc náo nức, vui tươi

Câu 4 (1,0 điểm) Điều kì diệu mà âm nhạc mang đến cho em là gì? (viết 3 đến 5 dòng)

II LÀM VĂN (7,0 điểm)

Câu 1 (3,0 điểm) Viết một bài văn nghị luận (khoảng 300 chữ) với chủ đề: Hãy

sống chan hòa với mọi người

Câu 2 (4,0 điểm) Cảm nhận của em về đoạn thơ sau:

Ngày ngày mặt trời đi qua trên lăng Thấy một mặt trời trong lăng rất đỏ

Ngày ngày dòng người đi trong thương nhớ Kết tràng hoa dâng bảy mươi chín mùa xuân…

Bác nằm trong giấc ngủ bình yên Giữa một vầng trăng sáng dịu hiền Vẫn biết trời xanh là mãi mãi

Mà sao nghe nhói ở trong tim!

(Trích Viếng lăng Bác - Viễn Phương Ngữ văn 9 - Tập hai, NXB Giáo dục Việt Nam, 2016, tr 58)

MÔN NGỮ VĂN 9

Trang 29

Phần Câu Nội dung Điểm

1 Phương thức biểu đạt chính của đoạn trích: Nghị luận 0,5

2 “Một thứ âm thanh khác kì diệu” mà tác giả nhắc đến trong đoạn trích

là: âm thanh cất lên từ chính tâm hồn con người

0,5

3 - Thành phần phụ chú: một bản nhạc êm dịu, sâu lắng hoặc náo nức, vui tươi

- Thành phần tình thái: chắc hẳn

0,5 0,5

4 Đây là câu hỏi mở, học sinh có thể tự do bày tỏ suy nghĩ nhưng cần

diễn đạt rõ ràng, phù hợp với chuẩn mực đạo đức

Ví dụ: âm nhạc giúp giải tỏa những áp lực trong cuộc sống, mang lại niềm vui, xoa dịu nỗi buồn

1,0

1 Viết bài văn nghị luận (khoảng 300 chữ) với chủ đề: Hãy sống chan

hòa với mọi người

3,0

* Yêu cầu chung: Thí sinh biết kết hợp kiến thức và kĩ năng về dạng

bài nghị luận xã hội để tạo lập văn bản Bài viết phải có bố cục đầy

đủ, rõ ràng; văn viết có cảm xúc; diễn đạt trôi chảy, bảo đảm tính liên kết; không mắc lỗi chính tả, từ ngữ, ngữ pháp

* Yêu cầu cụ thể:

- Xác định đúng vấn đề cần nghị luận: hãy sống chan hòa với mọi người

0,5

- Giải thích: sống chan hòa là sống vui vẻ, hòa hợp với mọi người và sẵn sàng tham gia vào các hoạt động chung có ích

0,25

- Bày tỏ suy nghĩ về vấn đề cần nghị luận, kết hợp lí lẽ và dẫn chứng

+ Biểu hiện của lối sống chan hòa: cởi mở, gần gũi mọi người; quan tâm, yêu thương, chia sẻ, giúp đỡ những người xung quanh, tích cực tham gia các hoạt động tập thể

+ Ý nghĩa của lối sống chan hòa: Giúp ta có được nhiều niềm vui trong cuộc sống; góp phần xây dựng một tập thể đoàn kết; giúp ta được

1,25 (Gồm 02 trang)

Trang 30

mọi người yêu quý và sẽ nhận được sự giúp đỡ từ mọi người khi ta gặp khó khăn

+ Tuy nhiên sống chan hòa không có nghĩa là a dua đua đòi theo đám đông, khiến ta đánh mất bản thân

+ Phê phán lối sống ích kỉ, khép kín, không hòa nhã với mọi người

2 Cảm nhận của em về đoạn thơ sau:

“Ngày ngày mặt trời đi qua trên lăng

…

Mà sao nghe nhói ở trong tim!”

(Viếng lăng Bác – Viễn Phương)

4,0

* Yêu cầu chung: Thí sinh biết kết hợp kiến thức và kĩ năng về dạng

bài nghị luận văn học để tạo lập văn bản Bài viết phải có bố cục đầy

đủ, rõ ràng; văn viết có cảm xúc; thể hiện khả năng cảm thụ văn học tốt; diễn đạt trôi chảy, bảo đảm tính liên kết; không mắc lỗi chính tả,

từ ngữ, ngữ pháp

* Yêu cầu cụ thể:

- Giới thiệu về tác giả, tác phẩm, đoạn trích và vấn đề cần nghị luận 0,5

Trang 31

+ Đoạn thơ đã thể hiện tấm lòng thành kính, biết ơn và niềm xúc động sâu sắc của nhà thơ cũng như của mọi người khi vào lăng viếng Bác

0,25

+ Nghệ thuật: giọng điệu vừa trang nghiêm, sâu lắng, vừa thiết tha

tự hào; nhiều hình ảnh thơ đẹp, sáng tạo, giàu liên tưởng và mang tính biểu tượng; ngôn ngữ bình dị, hàm súc mà âm vang

- Thể hiện được quan điểm và thái độ riêng, sâu sắc nhưng không

trái với chuẩn mực đạo đức và pháp luật

- Có nhiều cách diễn đạt độc đáo và sáng tạo (viết câu, sử dụng từ

Trang 32

HAI ANH EM

Có hai anh em nhà nọ cùng làm việc trên một nông trại của gia đình Người anh đã lập gia đình, còn người em vẫn còn độc thân Mỗi khi kết thúc một ngày làm việc mệt nhọc, hai anh em lại chia đều những gì mình đã làm được trong ngày, cả phần lúa gạo cũng như lợi nhuận

Một ngày nọ, người em bỗng nghĩ thầm trong bụng: “Thật không công bằng khi chia đôi mọi thứ với anh Mình chỉ có một thân một mình, có cần gì nhiều đâu cơ chứ!” Nghĩ thế, nên từ đó trở đi, cứ mỗi tối, anh lại lấy bớt phần thóc của mình, băng qua cánh đồng nhỏ giữa hai nhà và đổ vào kho thóc của người anh

Trong khi ấy, người anh cũng thầm nghĩ trong lòng: “Thật không công bằng khi mình chia đều mọi thứ với em Mình đã có vợ, có con, không còn phải lo lắng điều gì nữa, còn em mình chỉ có một mình, đâu có ai để lo cho tương lai” Và thế là người anh, vào mỗi tối, cũng lấy bớt phần thóc của mình và đổ vào kho của người em

Cả hai anh em đều rất ngạc nhiên khi lượng thóc của mình vẫn không vơi đi chút nào so với trước đó Rồi một tối nọ, cả hai anh em va phải nhau trong lúc thực hiện kế hoạch của mình Và họ đã hiểu ra mọi chuyện Bỏ rơi bao thóc trên tay, hai anh em xúc động ôm chầm lấy nhau…

(Chicken Soup for the Soul, NXB tổng hợp TP.Hồ Chí Minh,2007)

Câu 1 Phương thức biểu đạt chính của văn bản?

Câu 2 Xác định ngôi kể

Câu 3.Hãy cho biết mỗi từ in đậm trong các câu sau thể hiện phép liên kết nào?

Rồi một tối nọ, cả hai anh em va phải nhau trong lúc thực hiện kế hoạch của mình

Và họ đã hiểu ra mọi chuyện Bỏ rơi bao thóc trên tay, hai anh em xúc động ôm chầm lấy

nhau

Câu 4 Bài học cuộc sống được gợi ra từ câu chuyện trên?

PHẦN II LÀM VĂN (7,0 điểm)

Cảm nhận vẻ đẹp của những câu thơ:

Trang 33

(Trích Sang thu, Hữu Thỉnh, SGK Ngữ văn 9, tập 2, NXB Việt Nam, 2015)

- Tổng điểm toàn bài là 10,0 điểm, chiết đến 0,5 Hướng dẫn chấm chỉ đưa ra một

số mức điểm, trên cơ sở đó giám khảo có thể thống nhất định ra các thang điểm

Trang 34

4 HS có thể rút ra những bài học khác nhau miễn là hợp lí

Gợi ý : + Anh em thương yêu, đùm bọc lẫn nhau Hoặc : +Tình yêu thương đem đến hạnh phúc cho mỗi người +…

- Sử dụng nhiều biện pháp tu từ nhân hóa, ẩn dụ…

- Chọn khoảnh khắc đầy ấn tượng của mùa thu

* Vẻ đẹp nội dung:

5,0

Trang 35

- Nhà thơ đã vẽ ra một bức tranh giao mùa thật mộc mạc, giản

dị nhưng độc đáo , quyến rũ

- Bộc lộ tâm hồn nhạy cảm, tinh tế; tình yêu thiên nhiên, quê hương, đất nước

* Đánh giá:- Vai trò của đoạn thơ

- Tài năng của tác giả

- Liên hệ Đảm bảo chuẩn chính tả, ngữ pháp, ngữ nghĩa tiếng Việt 0.5 Sáng tạo: có cách diễn đạt mới mẻ, thể hiện sâu sắc vấn đề cần

Phần I: Tiếng Việt(2,0 điểm)

Hãy viết chữ cái đứng trước phương án đúng vào bài làm

Câu 1: Câu văn:“Ngẫm ra thì tôi chỉ nói lấy sướng miệng tôi.” (Tô Hoài) có chứa

Trang 36

Câu 3: Hai câu văn: “Họa sĩ nào cũng đến Sa Pa! Ở đấy tha hồ vẽ.”(Nguyễn Thành

Long) được liên kết với nhau bằng

A phép đồng nghĩa, trái nghĩa C phép thế

Câu 4: Trong các câu thơ:“Sấm cũng bớt bất ngờ

Trên hàng cây đứng tuổi.” (Hữu Thỉnh)

có sử dụng những biện pháp tu từ

A so sánh và nhân hóa C ẩn dụ và so sánh

B hoán dụ và ẩn dụ D nhân hóa và ẩn dụ

Câu 5: Câu văn:“ Thì má cứ kêu đi.” (Nguyễn Quang Sáng) là

B câu trần thuật D câu cảm thán

Câu 6: Xét về cấu tạo ngữ pháp, câu:“Sau một hồi trống thúc vang dội cả lòng tôi,

mấy người học trò cũ đến sắp hàng dưới hiên rồi đi vào lớp.” (Thanh Tịnh) thuộc kiểu

câu

Câu 7: Từ ngữ được điền vào chỗ dấu ba chấm của câu “… là phần thông báo tuy

không được diễn đạt trực tiếp bằng từ ngữ trong câu nhưng có thể suy ra từ những từ ngữ ấy.” là

A nghĩa tường minh C thuật ngữ

B hàm ý D trường từ vựng

Câu 8: Điểm giống nhau giữa khởi ngữ và trạng ngữ

A đều là thành phần chính của câu C đều là thành phần biệt lập

B đều là thành phần phụ của câu D không phải là thành phần câu

Phần II: Đọc - hiểu văn bản (2.0 điểm)

Em hãy đọc đoạn văn bản sau và thực hiện các yêu cầu ở bên dưới:

Trong một “thế giới mạng”, ở đó hàng triệu người trong phạm vi toàn cầu gắn kết với nhau trong một mạng In-tơ-net thì tính cộng đồng là một đòi hỏi không thể thiếu được Nhân dân ta có truyền thống lâu đời đùm bọc, đoàn kết với nhau theo phương châm “nhiễu điều phủ lấy giá gương” Bản sắc này thể hiện mạnh

mẽ nhất trong cảnh đất nước lâm nguy, ngoại bang đe dọa Nhưng tiếc rằng phẩm

Trang 37

chất cao quý ấy thường lại không đậm nét trong việc làm ăn, có thể do ảnh hưởng của phương thức sản xuất nhỏ, tính đố kị vốn có của lối sống theo thứ bậc không phải theo năng lực và lối nghĩ “trâu buộc ghét trâu ăn” đối với người hơn mình ở làng quê thời phong kiến Ta có thể quan sát thấy điều đó ngay trong cả những việc nhỏ nhặt: Ví dụ vào thăm bảo tàng thì người Nhật túm tụm vào với nhau chăm chú nghe thuyết minh, còn người Việt Nam ta lại lập tức tản ra xem những thứ mình thích; người Hoa ở nước ngoài thường cưu mang nhau song người Việt lại thường đố kị nhau…

(Vũ Khoan, Chuẩn bị hành trang vào thế kỷ mới,

SGK Ngữ văn 9 - Tập 2, NXB Giáo dục, 2008tr.28)

1 Nêu phương thức biểu đạt chủ yếu của đoạn văn bản (0,5 điểm)

2 Tác giả đã chỉ ra điểm mạnh, điểm yếu nào của người Việt Nam? Nguyên nhân

điểm yếu ấy là gì? (1,0 điểm)

3 Để khắc phục điểm yếu mà tác giả đã nêu ra, chúng ta cần phải làm gì? (0,5

điểm)

Phần III: Làm văn (6,0 điểm)

Câu 1: Viết một đoạn văn chia sẻ suy nghĩ của em về mặt tích cực và ảnh hưởng

tiêu cực của In- tơ-net hiện nay (1,5điểm)

Câu 2: Cảm nhận của em về đoạn thơ sau: (4,5điểm)

“Bác nằm trong giấc ngủ bình yên

Giữa một vầng trăng sáng dịu hiền Vẫn biết trời xanh là mãi mãi

Mà sao nghe nhói ở trong tim!

Mai về miền Nam thương trào nước mắt Muốn làm con chim hót quanh lăng Bác Muốn làm đóa hoa tỏa hương đâu đây Muốn làm cây tre trung hiếu chốn này.”

(Viễn Phương, Viếng lăng Bác, Ngữ văn 9, Tập 2, NXB Giáo dục, 2008, tr58-59)

-Hết -

Họ và tên học sinh:……….Số báo danh:………

Họ, tên, chữ kí của giám thị:………

Trang 38

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO ĐÁP ÁN VÀ HƯỚNG DẪN CHẤM NAM ĐỊNH KHẢO SÁT CHẤT LƯỢNG HỌC KÌ II NĂM HỌC: 2017 – 2018

MÔN: NGỮ VĂN 9

(Đáp án và hướng dẫn chấm gồm 3

trang) Toàn bài 10,0 điểm phân chia cụ thể như sau:

Phần I: Tiếng Việt (2,0 điểm) Mỗi câu trả lời đúng được 0.25 điểm

Đáp

án

Phần II: Đọc hiểu văn bản (2,0 điểm)

Câu 1: Phương thức biểu đạt chủ yếu: Nghị luận (0,5 điểm)

Câu 2:

*Tác giả đã chỉ ra điểm mạnh, điểm yếu của người Việt Nam

- Điểm mạnh: Truyền thống lâu đời đùm bọc, đoàn kết, yêu thương nhau trong đấu tranh chống ngoại xâm (0,25 điểm)

- Điểm yếu: Tính đố kị, ghen ghét trong làm ăn kinh doanh, trong cuộc sống (0,25 điểm)

*Nguyên nhân của điểm yếu ấy là do: (0,5 điểm)

- Ảnh hưởng của phương thức sản xuất nhỏ

- Tính đố kị vốn có của lối sống theo thứ bậc không phải theo năng lực

- Lối nghĩ “trâu buộc ghét trâu ăn” đối với người hơn mình ở làng quê thời phong kiến

Nếu học sinh trả lời được 1 ý cho 0,25 điểm, trả lời được 2 trong 3 ý cho tối đa 0,5 điểm

- Đẩy mạnh việc làm ăn, sản xuất theo quy mô lớn

- Mỗi người cần một phát huy hết năng lực của bản thân để cống hiến thật nhiều cho đất nước…

…

Trang 39

Học sinh trả lời được 1 ý cho 0,25 điểm, trả lời được 2 trong 3 ý cho tối đa 0,5 điểm

Phần III: Làm văn

Câu 1: (1,5 điểm)

*Yêu cầu về kỹ năng: Viết đoạn văn nghị luận, cách lập luận chặt chẽ để làm sáng

tỏ vấn đề

Học sinh viết đúng mô hình đoạn văn 0,25 điểm

*Yêu cầu về kiến thức:

Học sinh có thể có những suy nghĩ khác nhau song phải hiểu được vấn đề nghị luận Sau đây là một số ý mang tính định hướng:

- Giải thích: In-tơ-net là một mạng lưới thông tin toàn cầu được kết nối bằng

các thiết bị khoa học công nghệ cao như điện thoại di động, máy vi tính…

(0,25 điểm)

- Mặt tích cực của In-tơ-net:(0,5 điểm)

+ Mang lại rất nhiều tiện ích cho người sử dụng như gửi thư điện tử, trò chuyện trực tuyến, truy tìm dữ liệu, các dịch vụ thương mại, kinh doanh, các dịch vụ

y tế, giáo dục, học tập, nghiên cứu…

+ Đưa con người tiếp cận với vốn tri thức rộng lớn ở tất cả các lĩnh vực đời sống một cách nhanh nhất

+ Giúp con người giao lưu, kết bạn, chia sẻ tình cảm, trao đổi, thảo luận…với bạn bè toàn thế giới

+ Với hàng loạt các ứng dụng như facebook, Zalo, Game online mọi người tìm đến In-tơ-net để nghe nhạc, xem phim…thư giãn, giải trí

- Ảnh hưởng tiêu cực của In-tơ-net (0,25 điểm)

+ Có nhiều thông tin, nội dung xấu gây hại cho con người

+ Một số người lợi dụng In-tơ-net để trục lợi đánh cắp bí mật quốc gia, tài khoản ngân hàng, gửi các vi- rut độc hại, truyền đi những thông tin xấu… + Người dùng In-tơ-net quá nhiều sẽ lãng phí thời gian, gây hại cho sức khỏe, mắc bệnh nghiện In-tơ-net, sống trong thế giới ảo, vô cảm, ỷ lại, dựa dẫm… + Văn hóa đọc bị lấn át

- Để In-tơ-net phát huy tác dụng tốt nhất người dùng In-tơ-net cần: (0,25 điểm)

+ Cần lựa chọn những thông tin trên In-tơ-net một cách thông minh, có ý thức trách nhiệm với những thông tin mình đưa lên

+ Dành thời gian sử dụng hợp lí, dùng có mục đích, có kế hoạch…,

Trang 40

+ Các cơ quan quản lý cần kiểm soát chặt chẽ thông tin đưa lên mạng, quản lý

cơ sở kinh doanh dịch vụ In-tơ-net công cộng, giáo dục mọi người kiến thức tin học cần thiết, văn hóa sử dụng In-tơ-net

+ Liên hệ với bản thân

*Yêu cầu chung :

- Về kiến thức: Học sinh cần có năng lực cảm thụ văn chương, cảm nhận được giá trị nội dung và giá trị nghệ thuật của đoạn thơ, đặt trong mạch cảm xúc của toàn bài

- Về kỹ năng: Học sinh biết vận dụng kết hợp các thao tác lập luận và kỹ năng làm bài nghị luận văn học Học sinh biết cảm nhận, phân tích được một đoạn thơ trữ tình, đảm bảo hình thức của kiểu bài nghị luận văn học, bố cục đầy đủ

ba phần

*Yêu cầu cụ thể: Học sinh có thể làm theo nhiều cách khác Dưới đây là một số

gợi ý, định hướng như sau:

- Giới thiệu tác giả Viễn Phương, bài thơ Viếng lăng Bác và đoạn thơ (0,5 điểm)

+Tác giả: Viễn Phương

+Tác phẩm Bài thơ Viếng lăng Bác được sáng tác vào năm 1976 khi miền Nam được giải phóng, đất nước thống nhất, lăng Bác được khánh thành Nhà thơ từ miền Nam ra thăm miền Bắc vào lăng viếng Bác Bài thơ là tiếng lòng của người miền Nam đối với Bác

+ Đoạn thơ là 2 khổ thơ cuối trong Bài thơ Viếng lăng Bác (khổ 3 và khổ 4) diễn

tả niềm xúc động của nhà thơ khi vào lăng viếng Bác và mong ước thiết tha được ở mãi bên Bác

- Cảm nhận hai khổ thơ:

+ Khổ 3: Cảm xúc của nhà thơ khi vào lăng viếng Bác (1,75 điểm)

Hai câu thơ đầu: Bên trong lăng, nơi Bác yên nghỉ là một thế giới huyền diệu, trong sáng và yên tĩnh Bác đã đi xa nhưng trong cảm nhận của nhà thơ Bác đang trong giấc ngủ bình yên, nghỉ ngơi sau cả cuộc đời cống hiến hy sinh, giấc

Định dạng
Số trang	373
Dung lượng	3,76 MB