Câu 1: Khi giao tiếp, cần nói đúng vào đề tài giao tiếp, tránh nói lạc đề là nội dung của phương châm hội thoại nào?. Câu 2: Nhận định nào không phải là nguyên nhân của các trường
Trang 1ĐỀ KIỂM TRA GIỮA HỌC KÌ I NĂM HỌC 2020 – 2021
MÔN NGỮ VĂN - LỚP 9
Thời gian làm bài: 120 phút (không kể thời gian giao đề)
PHẦN I: TIẾNG VIỆT (2,0 điểm)
Hãy viết chữ cái đứng trước đáp án trả lời đúng nhất trong mỗi câu sau đây vào bài làm
Câu 1: Khi giao tiếp, cần nói đúng vào đề tài giao tiếp, tránh nói lạc đề là nội dung của phương
châm hội thoại nào?
A Phương châm quan hệ B Phương châm về lượng
C Phương châm lịch sự D Phương châm cách thức
Câu 2: Nhận định nào không phải là nguyên nhân của các trường hợp không tuân thủ các phương
châm hội thoại?
A Người nói vô ý, vụng về, thiếu văn hóa giao tiếp
B Người nói ưu tiên cho một phương châm hội thoại hoặc một yêu cầu khác quan trọng hơn
C Người nói muốn gây một sự chú ý để người nghe hiểu câu nói theo một hàm ý nào đó
D Người nói nắm được các đặc điểm của tình huống giao tiếp
Câu 3: Trong tiếng Việt chúng ta dùng từ mượn của ngôn ngữ nào là nhiều nhất?
A Tiếng Anh B Tiếng Pháp C Tiếng Hán D Tiếng Nga
Câu 4: Trường hợp nào sau đây có chứa lời dẫn gián tiếp?
A.Thì ra, ngày thường ở một mình, nàng hay đùa con, trỏ bóng mình mà bảo là cha Đản
B Các quân lính đều nói: “Xin vâng lệnh, không dám hai lòng!”
C Đến đâu Người cũng học hỏi, tìm hiểu văn hóa, nghệ thuật đến một mức khá uyên thâm
D Từ khi mới nhen nhúm sự sống trên trái đất, đã phải trải qua 380 triệu năm con bướm mới
bay được, rồi 180 triệu năm nữa bông hồng mới nở, chỉ để làm đẹp mà thôi
Câu 5: Chọn từ ngữ nào thích hợp để điền vào chỗ trống?
Nói dịu nhẹ như khen, nhưng thật ra là mỉa mai, chê trách là……
A Nói móc B Nói hớt C Nói mát D Nói leo
Câu 6: Từ xuân trong câu nào sau đây mang nghĩa gốc?
A Ngày xuân em hãy còn dài
Xót tình máu mủ thay lời nước non
B Mùa xuân là tết trồng cây…
C Xuân xanh xấp xỉ tới tuần cập kê
D Trước lầu Ngưng Bích khóa xuân
Vẻ non xa tấm trăng gần ở chung
Câu 7: Từ in đậm trong trường hợp nào sau đây được coi là thuật ngữ?
A Ẩn dụ là gọi tên sự vật, hiện tượng này bằng tên sự vật, hiện tượng khác có nét tương đồng
với nó
B Đó là một chương trình biểu diễn hỗn hợp nhiều tiết mục
C Anh ấy chính là điểm tựa vững chắc của gia đình
D Nước là chất lỏng không màu, không mùi, có trong sông, hồ, biển…
Câu 8: Câu văn sau đây sử dụng phép tu từ gì?
“Nguy cơ ghê gớm đó đang đè nặng lên chúng ta như thanh gươm Đa-mô-clét…” (Mác-két)
A Ẩn dụ B So sánh C Nhân hóa D Nói quá
Trang 2PHẦN II: ĐỌC HIỂU VĂN BẢN (3,0 điểm)
Đọc bài thơ sau và thực hiện các yêu cầu từ câu 1 đến câu 4:
Về thôi, các anh!
Trạm 67 ơi!
Đâu rồi mỗi bình minh chim hót?
Giờ chỉ còn nước mắt Chảy thành dòng lũ tuôn
"Rào Trăng" ơi! tiếng than đến xé lòng
Đâu rồi anh Man, anh Vui, anh Hải, anh Hùng?
Đâu anh Thắng, anh Dương, anh Bình, anh Dũng?
Giữa thời bình quê hương đã lặng im tiếng súng
Lẽ nào các anh lại âm thầm ngã xuống hôm nay?
Anh Quốc, anh Anh, anh Công rồi Trung nữa có hay
Đã đến giờ điểm quân sao không về đây cùng đồng đội?
Chàng phóng viên trẻ, em ơi!
Quê hương đang chìm trong bão giông lụt lội Sao không dậy đưa tin?
Tiếng kêu xé lòng sao các anh vẫn lặng im?
Cả mười ba trái tim Mới đây thôi còn đập Giờ đã bị vùi lấp Giữa núi rừng hoang vu Về thôi, các anh ơi! cả Tổ quốc đang chờ!
(Lê Huyền- Giáo viên trường Tiểu học Ngọc Khê 1 - Ngọc Lặc, Thanh Hóa)
Câu 1: (0,5 điểm) Bài thơ trên được viết theo thể thơ gì?
Câu 2: (0,75 điểm) Em hãy chỉ ra các câu hỏi tu từ và các câu cảm thán được sử dụng trong bài
thơ trên?
Câu 3: (0,75 điểm) Các câu thơ: “Cả mười ba trái tim/ Mới đây thôi còn đập/ Giờ đã bị vùi lấp/
Giữa núi rừng hoang vu” đã gợi trong em những tình cảm, cảm xúc gì trước sự hy sinh cao đẹp của các cán bộ, chiến sĩ khi làm nhiệm vụ cứu hộ ở Rào Trăng 3 vừa qua?
Câu 4: (1,0 điểm) Theo em, tuổi trẻ hôm nay cần có những việc làm thiết thực gì để xứng đáng
với sự hy sinh quên mình trong lũ xiết của các anh?
PHẦN III: TẬP LÀM VĂN (5,0 điểm)
Câu 1: (1,5 điểm) Dựng một đoạn văn (từ 6 đến 8 dòng tờ giấy thi) trình bày cảm nhận của em
về hai câu thơ sau đây:
Vân Tiên tả đột hữu xông, Khác nào Triệu Tử phá vòng Đương Dang
(Trích “Lục Vân Tiên cứu Kiều Nguyệt Nga”- Nguyễn Đình Chiểu)
Câu 2: (3,5 điểm)
Em hãy thuyết minh về một loài cây (hoặc loài hoa) mà em yêu thích nhất
-HẾT -
Trang 3HƯỚNG DẪN CHẤM KIỂM TRA GIỮA HỌC KÌ I NĂM HỌC 2020 – 2021
MÔN: NGỮ VĂN 9
PHẦN I: TIẾNG VIỆT (2,0 điểm)
- Mỗi câu chọn 1 đáp án đúng cho 0,25 điểm
- Chọn từ 2 đáp án trở lên trong 1 câu không cho điểm
PHẦN II: ĐỌC HIỂU (3,0 điểm)
Câu 1: (0,5 điểm) Bài
thơ trên được viết theo thể
thơ gì?
- Thể thơ: tự do
0,5đ
Câu 2: (0,5 điểm) Em hãy
chỉ ra các câu hỏi tu từ và
các câu cảm thán được sử
dụng trong bài thơ trên?
- Các câu hỏi tu từ:
Đâu rồi mỗi bình minh chim hót?
Đâu rồi anh Man, anh Vui, anh Hải, anh Hùng?
Đâu anh Thắng, anh Dương, anh Bình, anh Dũng?
Lẽ nào các anh lại âm thầm ngã xuống hôm nay?
Đã đến giờ điểm quân sao không về đây cùng đồng đội?
Sao không dậy đưa tin?
Tiếng kêu xé lòng sao các anh vẫn lặng im?
- Các câu cảm thán:
Trạm 67 ơi!
"Rào Trăng" ơi! tiếng than đến xé lòng
Chàng phóng viên trẻ, em ơi!
Về thôi, các anh ơi! cả Tổ quốc đang chờ!
0,5đ
0,25đ
Câu 3: (0,75điểm) Các câu
thơ: “Cả mười ba trái tim/
Mới đây thôi còn đập/ Giờ
đã bị vùi lấp/ Giữa núi rừng
hoang vu” đã gợi trong em
những tình cảm, cảm xúc gì
trước sự hy sinh cao đẹp
của các cán bộ, chiến sĩ khi
làm nhiệm vụ cứu hộ ở Rào
Trăng 3 vừa qua?
- Các câu thơ đã khơi gợi trong em những tình cảm, cảm xúc:
+ Xót xa đau đớn, thương cảm
+ Ngưỡng mộ, tôn trọng
+ Ca ngợi, tôn vinh
• Lưu ý:
- Học sinh có thể diễn đạt linh hoạt, không rập khuôn theo ngôn ngữ của đáp án
0,75đ
Trang 4
Câu 4: (1,0 điểm) Theo em,
tuổi trẻ hôm nay cần có
những việc làm thiết thực gì
để xứng đáng với sự hy sinh
quên mình trong lũ xiết của
các anh?
- Tuổi trẻ cần có những việc làm thiết thực như sau:
+ Sống có ước mơ, mục đích, lý tưởng…
+ Biết yêu thương giúp đỡ những người xung quanh
+ Tích cực làm những việc thiện nguyện để phát huy truyền thống nhân ái tốt đẹp của dân tộc (ủng
hộ đồng bào miền Trung bị lũ lụt; ủng hộ quỹ vì người nghèo…)
+ Noi gương các anh chiến sĩ sẵn sàng cống hiến
hy sinh vì Tổ quốc, vì dân tộc…
+ Tích cực học tập và rèn luyện, trau dồi đạo đức
và tri thức…
• Lưu ý:
- Học sinh có thể diễn đạt linh hoạt
- Trình bày được ba ý đúng trở lên thì cho điểm tối đa
1,0đ
Câu 2: TẬP LÀM VĂN (5,0 điểm)
Câu 1: (1,5 điểm) Dựng
một đoạn văn (từ 6 đến 8
dòng tờ giấy thi) trình bày
cảm nhận của em về hai câu
thơ sau đây: Vân Tiên tả đột
hữu xông/Khác nào Triệu
Tử phá vòng Đương
Dang.(Trích “Lục Vân Tiên
cứu Kiều Nguyệt Nga”-
Nguyễn Đình Chiểu)
* Yêu cầu về hình thức (0,5 điểm) Đảm bảo đúng hình thức của một đoạn văn và độ dài của đoạn (Từ 6 đến 8 dòng tờ giấy thi)
* Yêu cầu về nội dung: (1,0 điểm)
- Giới thiệu xuất xứ hai câu thơ…
- Chỉ ra và phân tích được nét đặc sắc về mặt nghệ thuật của hai câu thơ:
+ Cụm từ tả đột hữu xông: đánh vào bên trái, xông
thẳng vào bên phải, gợi tư thế chủ động tung hoành rất đẹp mắt khi lâm trận của Lục Vân Tiên…
+ Nghệ thuật so sánh:
- So sánh Vân Tiên với Triệu Tử Long- một danh tướng thời Tam Quốc (Triệu Tử Long một mình phá vòng vây của Tào Tháo cứu con trai của Lưu Bị )
- Triệu Tử Long chiến đấu để thể hiện sự trung thành của bề tôi đối với chủ; Vân Tiên chiến đấu để bảo
vệ người dân lành lương thiện Vì thế mục đích chiến đấu của Vân Tiên vô tư và hào hiệp hơn
- Tóm lại cách sử dụng từ ngữ cùng với hình ảnh
so sánh đẹp đã làm bật lên phẩm chất dũng cảm và tấm lòng nghĩa hiệp cao cả của Vân Tiên- người anh hùng lý tưởng trong tác phẩm của Nguyễn Đình Chiểu
* Lưu ý: Học sinh có thể diễn đạt linh hoạt, sáng tạo, phân tích xen kẽ nghệ thuật, nội dung,có những lời bình tinh tế…
0,5đ
1,0đ
Trang 5Câu 2: (3,5 điểm)
Em hãy thuyết minh về
một loài cây (hoặc loài hoa)
mà em yêu thích nhất
- Diễn đạt trong sáng, không mắc các lỗi chính tả, dùng
từ, đặt câu
- Sử dụng một số biện pháp nghệ thuật và yếu tố miêu
tả khi thuyết minh
* Yêu cầu về kiến thức: (3,0 điểm)
1 Mở bài: (0,25 điểm)
- Giới thiệu được một loài cây (hoặc loài hoa) mà em yêu thích nhất (Ví dụ: cây tre, cây chuối, cây lúa, cây hoa đào, hoa mai, hoa sen, hoa phượng v v )
2 Thân bài: (2,5 điểm)
- Giới thiệu về nguồn gốc xuất xứ…
- Phân loại (nếu có)
- Giới thiệu về đặc điểm của loài cây (loài hoa)…
- Giới thiệu về giá trị vật chất, tinh thần của loài cây (loài hoa) đó đối với đời sống xã hội…
- Giới thiệu về cách trồng, chăm sóc loài cây (loài hoa)…
3 Kết bài: (0,25 điểm)
- Bày tỏ thái độ, tình cảm với đối tượng thuyết minh
* Cách cho điểm:
+ 3,0- 3,5 điểm: Trình bày mạch lạc, rõ ràng, sử dụng nhuần nhuyễn các phương pháp thuyết minh Biết vận dụng một số biện pháp nghệ thuật (tự thuật, kể chuyện,
ẩn dụ, nhân hóa, dẫn thơ ca…) và yếu tố miêu tả một cách hiệu quả
+ 2,0- 2,75 điểm: Trình bày mạch lạc rõ ràng, sử dụng tốt các phương pháp thuyết minh Bước đầu biết vận dụng một số biện pháp nghệ thuật (tự thuật, kể chuyện,
ẩn dụ, nhân hóa, dẫn thơ ca…) và yếu tố miêu tả khi thuyết minh
+ 1,0- 1,75 điểm: Đảm bảo được một số tri thức thuyết minh nhưng chưa biết vận dụng biện pháp nghệ thuật và yếu tố miêu tả
+ 0,25-0,75điểm:Trình bày rất hời hợt, sơ sài
+ 0 điểm: Thiếu hoặc sai hoàn toàn
0,25đ 2,5đ
0,25đ
*Lưu ý chung :
- Trên đây là những định hướng chấm Đề nghị giáo viên linh hoạt vận dụng biểu điểm để đánh giá chính xác kết quả bài làm của học sinh
- Sau khi chấm điểm từng câu, giám khảo cân nhắc để cho điểm toàn bài một cách hợp lí, đảm bảo đánh giá đúng trình độ thí sinh, khuyến khích những bài làm sáng tạo
- Điểm toàn bài lẻ đến 0.25 điểm, không làm tròn
-HẾT-