=> Nếu như tình cảm yêu thương, chăm sóc Bác dành cho các anh như tình cảm của một người cha đối với các con thì tình cảm thương yêu, lo lắng của anh đội viên dành cho [r]
Trang 1GIÁO VIÊN: LÊ THỊ THU HÀ
CHÀO MỪNG CÁC BẠN HỌC SINH LỚP 6A8
HỌC TRỰC TUYẾN MÔN NGỮ VĂN
Trang 2Đêm nay Bác không ngủ
_Minh Huệ_
Trang 3“ Đêm nay Bác không ngủ” là cơn chớp của một cao trào xúc động đầy thương yêu, kính trọng thiêng liêng đối với lãnh tụ vào một đêm mùa đông ven sông Lam.
TÂM SỰ CỦA MINH HUỆ
Nhà thơ tâm sự: “Đột nhiên những tiếng thơ, có vẻ tình cờ
đó dội lên rồi bám chặt vào hồn tôi như một mầm non nhú rễ trong đất Vui sướng, thích thú đến lịm người, tôi sống cái giờ phút hồi hộp của người con gái khi cảm thấy những dấu hiệu làm mẹ đã bắt đầu xuất hiện trong con người mình… Trên bàn, ngọn đèn dầu lạc vẫn đang đợi chủ Mà lạ quá, ngọn đèn sao lại bùng lên như một ngọn lửa: ngọn lửa Bác Hồ Quên thời gian và quên cả không gian nữa, tôi lấy sổ tay ghi lia lịa mải mê, ngòi bút lao đi trong một cảm giác thật bồi hồi và khoái trá… Chỉ biết không ghi thì sẽ mất đi với thời gian những hạt ngọc của sự sống vĩ đại mà mình vừa lượm được…”
Trang 4Đọc hiểu văn bản
II.
Trang 5- Từ láy =>Bác không
ngủ vì lo lắng hết lòng cho sức khỏe của chiến sĩ, vì cách mạng.
- “đinh ninh”
- “Bác ngủ
không an lòng”
- “Bác thương
đoàn dân công”
- “Chòm râu im
phăng phắc”
- mong trời sáng
mau mau
- “càng thương
càng nóng ruột”
- Cách nói tăng tiến
Bác trong lần thức giấc thứ 3
=>Tình yêu thương bao la
mà Bác dành cho chiến sĩ và đồng bào.
=>Sự lặng im, suy tư của Bác
=>Chia sẻ, thân tình, yêu thương.
Trang 6Cảm xúc, suy nghĩ lần thứ nhất
- Ngạc nhiên: trời khuya, Bác vẫn ngồi đó
- Xúc động: Bác đốt lửa, sưởi ấm, vén chăn
- Thổn thức: anh hỏi thầm Bác
- Lo lắng: sợ Bác ốm
Nghệ thuật so sánh Sự xúc động khi
nhận được sự chăm sóc và yêu thương
từ Bác
Tâm trạng và tình cảm
của anh đội viên
- Hốt hoảng: Lo lắng cho sức khỏe của Bác
- Vui sướng: Cảm nhận, thấm thía về tấm lòng mênh mông tình yêu thương của đối với dân tộc, đất nước
Nghệ thuật: Từ láy, cấu trúc đảo.
Anh cảm phục, hiểu được nỗi lòng của Bác
Tình cảm của anh cũng là tình cảm của nhân
dân đối với Bác.
- Khẩn thiết mời Bác ngủ: “Anh vội vàng nằng
nặc”, “Mời Bác ngủ Bác ơi! Bác ơi! Mời
Bác ngủ!”
- Đồng cảm thấu hiểu.
Trang 72 Suy ngẫm về Bác
Đêm nay Bác ngồi đó Đêm nay Bác không ngủ
Vì một lẽ thường tình Bác là Hồ Chí Minh
- Bác không ngủ:
+ “một lẽ thường tình”
+ “Bác là Hồ Chí Minh”
- Nghệ thuật: Điệp ngữ, giọng
thơ mạnh mẽ, khẳng định.
=> Khái quát nhiều đêm Người
không ngủ để lo việc nước việc
dân.
=> Vị lãnh tụ vĩ đại của dân
tộc Việt Nam.
Trang 8 Lo cho nước, thương chiến sĩ bộ đội, quý trọng nhân dân, đó là
một điều hết sức bình thường của đời Bác, một vị lãnh tụ nhưng rất
bình dị
Trang 9MỘT SỐ HÌNH ẢNH VỀ BÁC HỒ KÍNH YÊU
HỌC TẬP VÀ LÀM THEO TẤM GƯƠNG ĐẠO ĐỨC HỒ CHÍ MINH
Trang 102
3
4
5
Câu 1 Câu 2 Câu 3 : Tác giả bài thơ “ Đêm nay Bác không ngủ” là của ai ? : Từ láy nào miêu tả cách đi của Bác thể hiện sự chăm sóc ân cần cho các anh chiến : Bác Hồ hiện lên trong bài thơ qua cách cảm và miêu tả của nhân vật nào ?
sĩ ?
Câu 4 Câu 5 :Hình ảnh nào của Bác được nhà thơ so sánh “ Ấm hơn ngọn lửa hồng” ? : Trong đêm đó Bác “ngủ không an lòng” vì Bác thương cho ai?
Ô H
A B
C
B Á C H Ồ
Từ khóa
BÍ MẬT Ô CHỮ
M I N H H U Ệ
A N H Đ Ộ I V I Ê N
N H Ẹ N H À N G
B Ó N G
D Â N C Ô N G
Trang 11PHẦN II LUYỆN TẬP
Bài tập 1: Đọc đoạn thơ sau và trả lời câu hỏi:
“…Lần thứ ba thức dậy Anh hốt hoảng giật mình:
Bác vẫn ngồi đinh ninh Chòm râu im phăng phắc
Anh vội vàng nằng nặc:
- Mời Bác ngủ Bác ơi!
Trởi sắp sáng mất rồi Bác ơi! Mời Bác ngủ!”
(Minh Huệ - Đêm nay Bác không ngủ)
Trang 12a Em hãy nêu hoàn cảnh sáng tác của bài thơ có chứa đoạn thơ trên.
Năm 1950, trong chiến dịch Biên giới, Bác Hồ đã trực tiếp ra mặt trận chỉ huy cuộc chiến đấu Đầu năm 1951, Minh Huệ ở Nghệ An, gặp một người là bộ đội vừa từ Việt Bắc về Người bạn ấy kể cho nhà thơ một kỉ niệm được gặp Bác trong một đêm trên đường đi chiến dịch Biên giới Câu chuyện gây xúc động cho Minh Huệ và ông đã dựa vào đó để sáng tác bài thơ.
Trang 13b Có thể thấy các từ láy trong bài thơ có giá trị biểu đạt rất lớn Hãy liệt kê các từ láy có trong bài thơ và nêu tác dụng.
- Những từ láy có trong bài thơ: trầm ngâm, lâm thâm, xơ xác,
nhẹ nhàng, mơ màng, lồng lộng, thổn thức, thầm thì, ngủ ngon, bồn chồn, bề bộn, hốt hoảng, đinh ninh, phăng phắc, vội vàng, nằng nặc, lầm thâm, mênh mông, …
- Tác dụng:
+ Miêu tả không gian đêm khuya vắng lặng, lạnh lẽo…
+ Tâm trạng lo lắng cho sức khỏe của Bác… Từ láy làm tăng giá trị
biểu cảm: mơ màng, thổn thức, thầm thì, bồn chồn, hốt hoảng, nằng
nặc
+ Đặc biệt thấy được tâm trạng, nhân cách của Bác: Hình tượng Bác vĩ đại nhưng rất đỗi giản dị, gần gũi, thân thương Qua các từ láy
có tác dụng miêu tả tạo hình: trầm ngâm, xơ xác, đinh ninh, lồng
lộng
Trang 14c Thái độ, cảm xúc của nhân vật trữ tình trong đoạn thơ trên
là gì? Thái độ, cảm xúc ấy được thể hiện qua những chi tiết nào?
- Sự lo lắng trở thành sự hốt hoảng, giật mình.
- Nếu lần thứ nhất anh chi dám thì thầm hỏi nhỏ thì bây giờ “Anh vội
vàng nằng nặc” mời Bác đi ngủ “-Mời Bác ngủ Bác ơi!”
=> Nếu như tình cảm yêu thương, chăm sóc Bác dành cho các anh như tình cảm của một người cha đối với các con thì tình cảm thương yêu, lo lắng của anh đội viên dành cho vị lãnh tụ cũng như tình cảm của một người con dành cho người Cha của mình
- Khi nghe Bác tâm sự về những điều Người trăn trở, người chiến
sĩ trẻ hiểu ra tất cả => cảm thấy thật sự hạnh phúc, vui sướng
Trang 15d Vì sao bài thơ chỉ kể lại những lần tỉnh giấc thứ nhất và thứ
ba của anh đội viên mà không nhắc đến lần thứ hai?
- Vì nếu nói đủ các lần sẽ khiến bài thơ trở nên dài dòng, thiếu sự
cô đọng
- Mặc dù không đề cập đến lần thức giấc thứ hai nhưng người đọc cũng tự hiểu rằng cả đêm hôm đó, mỗi lần thức dậy anh đội viên đều thấy Bác không ngủ
- Từ lần thứ nhất đến lần thứ ba, khi được kể lại nối tiếp nhau mới
có thể tạo ra bước ngoặt thay đổi trong cả về nhận thức, tình cảm của anh đội viên một cách chân thật và tự nhiên
Trang 16Bài tập 2:
“Ôi lòng Bác vậy cứ thương ta Thương cuộc đời chung thương cỏ hoa Chỉ biết quên mình cho hết thảy
Như dòng sông chảy nặng phù sa.”
(Tố Hữu – Theo chân Bác)
Từ đoạn thơ trên và bài thơ “Đêm nay Bác không ngủ” vừa học, em hãy viết một đoạn văn từ 8 – 10 câu
nêu cảm nhận của em về tấm lòng yêu thương bao la của Bác.
Yêu cầu:
* Hình thức:
+ Đảm bảo hình thức một đoạn văn.
+ Dung lượng: khoảng 8 -10 câu.
Trang 18* Nội dung:
- Tư thế của Người: “lặng yên”, “trầm ngâm”, “Bác vẫn ngồi đinh
ninh – Chòm râu im phăng phắc”
=> Tư thế của một con người suốt đời lo cho dân cho nước
- Cử chỉ, hành động, lời nói của Người: giản dị, ấm áp.
+ Hành động: “đốt lửa”, “dém chăn”, “từng người từng người một”,
“nhón chân nhẹ nhàng”.
+ Lời nói: Lần đầu Bác chỉ nói vắn tắt đề người lính yên lòng “Chú
cứ việc ngủ ngon…” Lần thứ ba, Bác mới giải thích vì sao Bác
không ngủ Bác thương cho đồng bào chiến sĩ làm nhiệm vụ trong
cảnh mưa lạnh: “Càng thương càng nóng ruột…”.
- Nét cao đẹp nhất của Bác là tình thương: từ tình thương người
chiến sĩ đến tình thương dành cho đoàn dân công
Þ Đó là tình yêu lớn của một trái tim vĩ đại
“Bác ơi tim Bác mênh mông thế
Ôm cả non sông, mọi kiếp người”
(Tố Hữu)