VẬT LÝ 10: Sóng cơ học

1. Sự truyền của một sóng hình sin.. Tìm hiểu về các đặc trưng của một Tìm hiểu về các đặc trưng của một. sóng hình sin[r]

Trang 2

 Em đã từng nghe nói về sóng, hãy kể

tên những loại sóng mà em biết ?

Hằng ngày, hiện tượng sóng xảy ra rất phổ biến xung quanh ta (sóng

nước, sóng âm, sóng siêu âm, sóng

vô tuyến, sóng điện từ,…)

 Như vậy sóng được hình thành như

thế nào và chúng có đặc điểm gì ?

Đặt vấn đề

Trang 3

Quan sát ảnh :

Cậu bé thắc mắc : Vì sao cánh bèo chỉ dập dình tại chỗ mà không dịch chuyển theo sóng ?

Khi quan sát ảnh trên, các em có nhận xét hay tự thắc mắc điều gì không ?

Trang 4

1 Thí nghiệm : H.7.1 SGK

Hoạt động 1 Tìm hiểu về sóng cơ

I SÓNG CƠ

Làm thế nào để tạo được sóng nước bằng dụng cụ

này ?

Bộ dụng cụ tạo sóng nước

Trang 5

Trong thí nghiệm trên, dao động của

mũi kim tại O đã gây ra hiệu ứng gì ?

1 Thí nghiệm : H.7.1 SGK

Sau một thời gian ngắn, mẩu nút chai

M dao động (dao động tại O đã

truyền qua nước đến M (trên mặt

nước có sóng, O là nguồn sóng )

Trang 6

Sóng cơ là dao động lan truyền trong một môi trường.

(sóng nước lan truyền trên mặt nước theo các phương khác nhau với cùng một tốc độ v)

Trong thí nghiệm H.7.1, vật nào dao động, vật nào là môi trường ?

Vật dao động : các phần tử nước

Môi trường truyền sóng : nước

2 Định nghĩa sóng cơ

Trang 7

Theo dõi đoạn phim sau :

Hãy so sánh phương dao động của những thanh nhựa và phương truyền sóng ?

Trang 8

Sóng trong trường hợp trên gọi là

sóng ngang, vậy sóng ngang là gì ?

môi trường dao động theo phương

vuông góc với phương truyền sóng.

nước, sóng ngang chỉ truyền được trong chất rắn.

3 Sóng ngang

Trang 9

Theo dõi đoạn mô phỏng sau:Hãy so sánh phương dao động của những phần tử lò xo và phương truyền sóng ?

Trang 10

Sóng trong trường hợp trên gọi là

 Chú ý : Sóng cơ không truyền được

trong chân không

Trang 11

1 Sự truyền của một sóng hình sin

Quan sát kĩ mô phỏng sau và trả lời c

ác câu hỏi :

(chú ý chuyển động của các chấm mà u)

Trang 12

 Nhận xét về sự chuyển động ( vị trí và

trạng thái) của các phần tử (các chấm màu) của sóng ?

Các chấm màu chỉ dao động lên

xuống quanh VTCB; trạng thái dao

động (pha) của các chấm màu truyền

đi theo phương truyền sóng

Hoạt động 2 Tìm hiểu về các đặc trưng của một

Trang 13

 Qua các nhận xét trên, em cho biết

nào ?

Khi sóng truyền đi, mỗi phần tử của

sóng dao động tại chỗ quanh vị trí

Trang 14

 Li độ của mỗi phần tử sóng thay đổi

như thế nào ?

Từ giá trị 0 (VTCB) đến giá trị cực đại ( biên độ A)

 Vậy biên độ A của sóng là gì ?

sóng hình sin

2 Các đặc trưng của một sóng hình sin

Trang 15

a) Biên độ sóng (A):

là biên độ dao động của 1 phần tử

của môi trường có sóng truyền qua

sóng hình sin

Trang 16

 Hãy so sánh các khoảng thời gian

thực hiện một dao động toàn phần

của các phần tử sóng ?

bằng nhau (chu kỳ T)

 Vậy chu kỳ T của sóng là gì ?

sóng hình sin

Trang 17

b) Chu kỳ, tần số sóng :

 Chu kỳ T của sóng là chu kỳ dao động

của 1 phần tử môi trường có sóng

Trang 18

 Sau một chu kì dao động T, sóng

(trạng thái của 1 phần tử) truyền đi

được những khoảng như thế nào ?

bằng nhau (cùng li độ) và dao động

về cùng một phía (dao động cùng

pha)

 Những khoảng cách bằng nhau này

gọi là bước sóng λ (lamđa) , vậy bước sóng là gì ?

sóng hình sin

Trang 19

c) Bước sóng (λ ): )

là quãng đường mà sóng truyền trong

1 chu kỳ

 Quan sát mô phỏng, cho biết khi nào

hai phần tử dao động cùng pha?

Hai phần tử cách nhau một số nguyên lần bước sóng thì dao động cùng pha

sóng hình sin

 Viết công thức liên hệ giữa bước

sóng, chu kỳ và tốc độ sóng ?

Ta có liên hệ : λ = vT = v /f (7.1) (v : tốc độ sóng , T : chu kỳ )

Trang 20

 Lưu ý :

khi nói tốc độ sóng là nói tốc độ truyền sóng hay nói chặt chẽ hơn

là tốc độ truyền pha dao động.

sóng hình sin

Trang 21

là năng lượng dao động của các phần tử môi trường khi có sóng truyền qua (năng lượng sóng)

sóng hình sin

Trong thí nghiệm hình 7.1 SGK, sóng lan truyền từ

O làm nút chai dao động,

năng lượng nào làm nút chai dao

động ?

Trang 22

d) Năng lượng sóng :

 Là năng lượng dao động của các phần

tử của môi trường có sóng truyền

Trang 23

Cậu bé thắc mắc : Vì sao cánh bèo chỉ dập dình tại chỗ mà không dịch chuyển theo sóng ?

Hoạt động 3 Củng cố, vận dụng

Sở dĩ cánh bèo chỉ dập dình tại chỗ là vì nó là một phần tử của môi trường,

trong quá trình truyền sóng, chỉ

có sự truyền pha của dao động

mà không có sự truyền vật chất.

Trang 24

Câu 1: Sóng ngang là sóng cơ học có đặc điểm:

A Phương truyền sóng là phương ngang

B Các phần tử của môi trường chỉ dao động theo

phương ngang

C Các phần tử của môi trường truyền sóng dao

động theo phương vuông góc với phương

truyền sóng

D Các phần tử của môi trường truyền sóng dao

động theo phương truyền sóng

Hoạt động 3 Củng cố, vận dụng

Trả lời các câu hỏi TNKQ sau :

Trang 25

Câu 2 : Trên phương truyền sóng, các

điểm dao động cùng pha với nhau cách nhau một khoảng

Định dạng
Số trang	25
Dung lượng	698,5 KB