Trả Lời: Dòng điện có mang năng lượng vì dòng điện chạy qua các dụng cụ điện có khả năng thực hiện công hoặc làm biến đổi nhiệt năng của các vật.. Năng lượng của dòng điện được gọi là đ[r]
Trang 1ĐỀ CƯƠNG ƠN TẬP VẬT LÍ 9 KHỐI 9:
Câu I (1 điểm): Kiến thức về mạch điện mắc song song (mức độ nhận biết)
Câu II (2điểm):Kiến thức liên quan đến điện trở dây dẫn – Định luật Ơm (mức độ nhận biết)
Câu III (1 điểm): Kiến thức liên quan đến An tồn và tiết kiệm điện năng (mức độ nhận biết)
Câu IV (1,5 điểm):Kiến thức liên quan đến Cơng suất điện (mức độ thơng hiểu )
Câu V (1,5 điểm): Kiến thức liên quan đến Điện năng cơng của dịng điện (mức độ thơng hiểu) Câu VI (3điểm):Kiến thức liên quan đến Bài tập về đoạn mạch cĩ hai điện trở (mức độ vận dụng)
ĐỀ CƯƠNG ƠN TẬP VẬT LÍ 9
1 SỰ PHỤ THUỘC CỦA CƯỜNG ĐỘ DỊNG ĐIỆN VÀO HIỆU ĐIỆN THẾ GIỮA HAI ĐẦU DÂY DẪN ĐIỆN TRỞ CỦA DÂY DẪN - ĐỊNH LUẬT ƠM
Câu 1: Phát biểu định luât Ôm Viết công thức biểu diễn định luật
Hướng dẫn
“Cường độ dòng điện qua dây dẫn tỷ lệ thuận với hiệu điện thế đặt vào hai đầu dây và tỷ lệ nghịch với điện trở của dây”
Công thức: I= U
R Với:
Câu 2: Điện trở của dây dẫn là gì? Nêu ý nghĩa của điện trở.
Hướng dẫn
Trị số R= U
I không đổi với một dây dẫn được gọi là điện trở của dây dẫn đó
* Ý nghĩa của điện trở:
Điện trở của một dây dẫn là đại lượng đặc trưng cho tính cản trở dòng điện của dây dẫn đó
Câu 3 : Điện trở của dây dẫn phụ thuộc như thế nào vào những yếu tố của dây dẫn? Viết biểu thức biểu diễn
sự phụ thuộc ấy Nêu ý nghĩa của điện trở suất.
Hướng dẫn
“Điện trở dây dẫn tỷ lệ thuận với chiều dài của dây, tỉ lệ nghịch với tiết diện của dây và phụ thuộc vào vật liệu làm dây dẫn”
Công thức: R= ρ l
S với:
* Ýnghĩa của điện trở suất
- Điện trở suất của một vật liệu (hay một chất liệu) có trị số bằng điện trở của một đoạn dây dẫn hình trụ được làm bằng vật liệu đó có chiều dài là 1m và tiết diện là 1m2
- Điện trở suất của vật liệu càng nhỏ thì vật liệu đó dẫn điện càng tốt
4 ĐOẠN MẠCH SONG SONG
- ĐỊNH LUẬT ÔM CHO ĐOẠN MẠCH CÓ CÁC ĐIỆN TRỞ MẮC SONG SONG
a) Cường độ dòng điện và hiệu điện thế trong đoạn mạch mắc song song
Cường độ dòng điện trong mạch chính bằng tổng cường độ dòng điện trong các mạch rẽ
I=I1+I2+I3
Hiệu điện thế hai đầu đoạn mạch song song bằng hiệu điện thế hai đầu mỗi đoạn mạch rẽ
U=U1=U2=U3
I: Cường độ dòng điện (A) U: Hiệu điện thế (V) R: Điện trở ()
l: chiều dài dây dẫn (m) S: tiết diện của dây (m2) : điện trở suất (.m) R: điện trở dây dẫn ()
Trang 2b) Điện trở tương đương của đoạn mạch song song
Nghịch đảo điện trở tương đương của đoạn mạch song song bằng tổng các nghịch đảo điện trở các đoạn mạch rẽ
1
Rtđ=
1
R1+
1
R2+
1
R3
c) Hệ quả
Mạch điện gồm hai điện trở mắc song thì: Rtđ= R1 R2
R1+R2
Cường độ dòng điện chạy qua mỗi điện trở tỷ lệ nghịch với điện trở đó: I1
I2=
R2
R1
d) Hai đèn xe ơtơ được mắc nối tiếp hay mắc song song? Vì sao?
Giải thích: mắc song song, vì nếu một bĩng cháy hỏng thì bĩng kia vẫn sáng được
11 CƠNG SUẤT ĐIỆN
Nêu được ý nghĩa của số vơn, số ốt ghi trên dụng cụ điện.
- Số vơn ghi trên các dụng cụ đĩ là hiệu điện thế định mức đặt vào dụng cụ này, nếu vượt quá hiệu điện thế này thì dụng cụ đĩ sẽ bị hỏng
- Số ốt trên mỗi dụng cụ điện cho biết cơng suất định mức của dụng cụ đĩ, nghĩa là khi hiệu điện thế đặt vào dụng cụ đĩ đúng bằng hiệu điện thế định mức thì cơng suất tiêu thụ của nĩ bằng cơng suất định mức
Câu 1: Định nghĩa công suất điện Viết công thức tính công suất điện.
Số oát ghi trên dụng cụ điện cho biết gì? Một bàn là điện có ghi 220V – 700W, hãy cho biết ý nghĩa của số ghi đó.
Hướng dẫn
Công suất điện trong một đọan mạch bằng tích hiệu điện thế giữa hai đầu đoạn mạch với cường độ dòng điện qua nó
Công thức: P = U.I với:
Ngồi ra ta cịn cĩ Cơng thức tính cơng suất điện : P = U.I = I2.R = U
2
R ( W) 1W = 1V.A.
P = A t (với A là cơng của dịng điện, t là thời gian dịng điện chạy qua)
1KW(kilơốt) = 1000W ; 1MW(Mêgaốt) = 1000KW = 1000000W
Số oát ghi trên mỗi dụng cụ điện cho biết công suất định mức của dụng cụ đó, nghĩa là công suất điện của dụng cụ khi nó hoạt động bình thường
Trên một bàn là có ghi 220V – 75W nghĩa là: bàn là hoạt động bình thường khi đựơc sử dụng với nguồn điện có hiệu điện thế 220V thì công suất điện qua bàn là là 75W
12 ĐIỆN NĂNG - CƠNG CỦA DỊNG ĐIỆN
a) Nêu được các ví dụ trong thực tế để chứng tỏ dịng điện cĩ mang năng lượng.
- Bĩng đèn sáng, bàn là, bếp điện nĩng lên, động cơ điện cĩ thể thực hiện cơng hoặc truyền nhiệt khi dịng điện chạy qua; chứng tỏ dịng điện cĩ năng lượng
- Dịng điện cĩ mang năng lượng vì nĩ cĩ khả năng thực hiện cơng và cung cấp nhiệt lượng Năng lượng của
dịng điện gọi là điện năng
Câu 1 Vì sao nĩi dịng điện cĩ mang năng lượng ? Nêu các dạng năng lượng được chuyển hĩa từ điện năng ?
P: công suất điện (W) U: hiệu điện thế (V) I: cường độ dòng điện (A)
Trang 3Trả Lời: Dịng điện cĩ mang năng lượng vì dịng điện chạy qua các dụng cụ điện cĩ khả năng thực hiện cơng
hoặc làm biến đổi nhiệt năng của các vật Năng lượng của dịng điện được gọi là điện năng
Dịng điện chạy qua các dụng cụ điện cĩ thể biến đổi điện năng thành các dạng năng lượng khác như :
Điện năng thành quang năng : Bĩng đèn ống huỳnh quang, Led,…
Điện năng thành nhiệt năng : Nồi cơm điện, bếp điện, bàn là,…
Điện năng thành cơ năng : Quạt điện, máy bơm nước,…
* Điện năng cĩ thể chuyển hĩa thành các dạng năng lượng khác, trong đĩ cĩ phần năng lượng cĩ ích và phần năng lượng vơ ích
Tỷ số giữa phần năng lượng cĩ ích được chuyển hĩa từ điện năng và tồn bộ điện năng tiêu thụ gọi là hiệu suất
sử dụng điện năng : H% = A i
Atp .100
Câu 2 Cơng của dịng điện là gì ? Viết cơng thức tính cơng của dịng điện và đơn vị của nĩ ?
Trả Lời: Cơng của dịng điện sản ra trong một đoạn mạch là số đo lượng điện năng mà đoạn mạch đĩ đã tiêu
thụ để chuyển hĩa thành các dạng năng lượng khác
Cơng thức : A = P t
Trong đĩ : A là cơng của dịng điện(Điện năng tiêu thụ)( J)
P là cơng suất tiêu thụ (W)
t là thời gian (s)
A = P t = U.I.t = I2.R.t
Câu 3 Hãy nêu ý nghĩa số đếm trên công tơ điện
Số đếm trên công tơ điện cho biết lượng điện năng đã sử dụng Mỗi số đếm trên công tơ điện cho biết lượng điện năng sử dụng là 1 kilôoat giờ (kW.h)
1 kW.h = 3 600 000J = 3 600kJ
16 SỬ DỤNG AN TỒN VÀ TIẾT KIỆM ĐIỆN
1 Giải thích và thực hiện được các biện pháp sử dụng an tồn điện.
- Chỉ làm thí nghiệm với U < 40 V, vì hiệu điện thế này tạo ra dịng điện cĩ cường độ nhỏ, nếu chạy qua cơ thể người thì cũng khơng gây nguy hiểm
- Phải sử dụng dây dẫn cĩ vỏ bọc cách điện đúng theo tiêu chuẩn quy định, nghĩa là các vỏ bọc này phải chịu được dịng điện định mức cho mỗi dụng cụ điện
- Cần mắc cầu chì cĩ cường độ định mức phù hợp với dụng cụ hay thiết bị điện để đảm bảo tự động ngắt mạch khi cĩ sự cố xảy ra Chẳng hạn khi bị đoản mạch thì cầu chì sẽ kịp nĩng chảy và tự động ngắt mạch trước khi dụng cụ điện bị hư hỏng
- Thận trọng khi tiếp xúc với mạng điện gia đình, vì nĩ cĩ hiệu điện thế 220V nên cĩ thể gây nguy hiểm đến tính mạng con người Khi sử dụng, cần kiểm tra xem các bộ phận tiếp xúc với tay và cơ thể đã đảm bảo cách điện đúng tiêu chuẩn quy định hay chưa
2 Giải thích và thực hiện được việc sử dụng tiết kiệm điện năng.
Nêu được lợi ích của việc sử dụng tiết kiệm điện năng :
+ Giảm chi tiêu cho gia đình
+ Các dụng cụ được sử dụng lâu bền hơn
+ Giảm bớt các sự cố gây tổn hại chung do hệ thống cung cấp điện bị quá tải
+ Dành phần điện năng tiết kiệm cho sản xuất
Các biện pháp sử dụng tiết kiệm điện năng
+ Lựa chọn các dụng cụ hay thiết bị điện cĩ cơng suất phù hợp
+ Sử dụng điện trong thời gian cần thiết (tắt các thiết bị khi đã sử dụng xong hoặc cĩ bộ phận hẹn giờ)
Trang 4C- BÀI TẬP
I- HỆ THỐNG CÔNG THỨC
1- Định luật Ôm: I= U
R
⇒ U=I R và R= U
I
2- Điện trở dây dẫn: R= ρ l
S
⇒ l= R S
ρ ; S= ρ l
R ; ρ= R S
l
* Hệ thức so sánh điện trở của hai dây dẫn: R1
R2=
ρ1
ρ2.
l1
l2.
S2
S1
* Lưu ý đơn vị: 1 mm2=1 10−6 m2
3- Định luật Ôm cho đoạn mạch có các điện trở mắc nối tiếp
a Cường độ dòng điện: I=I1=I2=I3
b Hiệu điện thế: U=U1+U2+U3
c Điện trở tương đương: Rtđ=R1+R2+R3
* Hệ thức: U1
U2=
R1
R2
4- Định luật Ôm cho đoạn mạch có các điện trở mắc song song
a Cường độ dòng điện: I=I1+I2+I3
b Hiệu điện thế: U=U1=U2=U3
c Điện trở tương đương: R1
tđ
= 1
R1+
1
R2+
1
R3
* Nếu hai điện trở mắc song song thì:
Rtđ= R1 R2
R1+R2
* Hệ thức: I1
I2=
R2
R1
5- Công suất điện
P = U.I và P = I2.R ; P = U2
R
6- Công dòng điện (điện năng tiêu thụ)
A = P.t hay A = U.I.t
7- Định luật Jun-Lenxơ
Q = I2.R.t
* nếu Q tính bằng đơn vị calo (cal) thì:
Q = 0,24.I2.R.t
* Công thức tình nhiệt lượng vật thu vào khi nóng lên: Q = m.c (t2 – t1)
(t1: nhiệt độ ban đầu ; t2: nhiệt độ sau)
8- Những hệ quả:
+ Mạch điện gồm hai điện trở mắc nối tiếp:
A1
A2=
P1
P2=
Q1
Q2=
U1
U2=
R1
R2
+ Mạch điện gồm hai điện trở mắc song song:
Trang 5A2=
P1
P2=
Q1
Q2=
I1
I2=
R2
R1
+ Hiệu suất:
H= Aci
Atp 100 %=
Pci
Ptp 100 %=
Qci
Qtp.100 %
+ Mạch điện gồm các điện trở mắc nối tiếp hay song song:
P = P1 + P2 + + Pn