Thuật Ngữ lớp 9

- Thạch nhũ là sản phẩm hình thành trong các hang động do sự nhỏ giọt của dung dịch đá vôi hoà tan trong nước có chứa a-xít các-bô-níc. - Ba-dơ là hợp chất mà phân tử gồm có một nguyê[r]

PHÒNG GD & ĐT GIA BÌNH

TRƯỜNG THCS VẠN NINH

Môn Ngữ văn 9

Giáo viên: Nguyễn Thị Tuyên

KIỂM TRA BÀI CŨ:

? Nªu c¸c c¸ch ph¸t triÓn tõ vùng? Cho vÝ dô?

Ph¸t triÓn vÒ nghÜa

Phư ¬ng thøc ho¸n dô Phương thøc Èn dô T¹o tõ ng÷ míi Mượn tiếng nước ngoµi

Ph¸t triÓn vÒ sè lượng Ph¸t triÓn tõ vùng

I - THUẬT NGỮ LÀ GÌ?

1 Ví dụ:

• Ví dụ 1:

- Cách 1:

+ Nước là chất lỏng không màu, không mùi có trong sông,

hồ, biển…

+ Muối là tinh thể trắng, vị mặn, thường tách ra từ nước biển,

dùng để ăn.

- Cách 2:

+ Nước là hợp chất của các nguyên tố Hi-đrô và ôxi, có công

thức H2O

+Muối là hợp chất mà phân tử gồm có một hay nhiều nguyên

tử kim loại liên kết với một hay nhiều gốc a-xít.

THUẬT NGỮ

So sánh 2 cách giải thích dưới đây về nghĩa của

từ nước và từ

muối ?

Tiết 28:

THUẬT NGỮ

I - THUẬT NGỮ LÀ GÌ?

1.Ví dụ:

• Ví dụ 1:

- Cách 1: Là cách giải thích dựa vào những đặc tính bên ngoài của

sự vật được hình thành trên cơ sở những kinh nghiệm, có tính chất cảm tính.(thông thường)

- Cách 2: Dựa vào đặc tính bên trong của sự vật, qua sự nghiên cứu khoa học mới biết được

Hãy cho biết cách giải thích nào không thể hiểu được nếu thiếu kiến thức

về Hóa học?

Tiết 28:

THUẬT NGỮ

I - THUẬT NGỮ LÀ GÌ?

1 Ví dụ:

• Ví dụ 2: Đọc những định nghĩa sau:

- Thạch nhũ là sản phẩm hình thành trong các hang động do sự nhỏ

giọt của dung dịch đá vôi hoà tan trong nước có chứa a-xít các-bô-níc

ĐỊA LÍ

- Ba-dơ là hợp chất mà phân tử gồm có một nguyên tử kim loại liên kết

với một hay nhiều nhóm hi-đrô-xít

HÓA HỌC

-Ẩn dụ là gọi tên sự vật, hiện tượng này bằng tên sự vật, hiện tượng

khác có nét tương đồng với nó

NGỮ VĂN

-Phân số thập phân là phân số mà mẫu là luỹ thừa của 10.

TOÁN HỌC

các định nghĩa này ở những bộ môn nào?

THUẬT NGỮ

I - THUẬT NGỮ LÀ GÌ?

1 Ví dụ:

•Ví dụ 2:

- Những từ ngữ được định nghĩa chủ yếu dùng trong các văn bản khoa học, công nghệ.

Những từ ngữ được định nghĩa ở

ví dụ 2 chủ yếu dùng trong những loại văn bản nào?

Tiết 28:

THUẬT NGỮ

I - THUẬT NGỮ LÀ GÌ?

Tiết 28:

Thuật ngữ là những từ ngữ biểu thị khái niệm khoa học, công nghệ, thường được

Thuật ngữ là những từ ngữ biểu thị khái niệm khoa học, công nghệ, thường được

THUẬT NGỮ

I - THUẬT NGỮ LÀ GÌ?

II - ĐẶC ĐIỂM CỦA THUẬT NGỮ:

1 Ví dụ:

• Ví dụ 1:

Đọc những định nghĩa sau và trả lời câu hỏi:

- Thạch nhũ là sản phẩm hình thành trong các hang động do sự nhỏ giọt của dung dịch đá vôi hoà tan trong nước có chứa a-xít các-bô-níc

- Ba-dơ là hợp chất mà phân tử gồm có một nguyên tử kim loại liên

kết với một hay nhiều nhóm hi-đrô-xít

- Ẩn dụ là gọi tên sự vật, hiện tượng này bằng tên sự vật, hiện tượng khác có nét tương đồng với nó

- Phân số thập phân là phân số mà mẫu là luỹ thừa của 10

Các thuật ngữ trên không có nghĩa nào khác, chúng

chỉ biểu thị một khái niệm.

Những thuật ngữ này còn có nghĩa nào khác

không?

Tiết 28:

THUẬT NGỮ

I - THUẬT NGỮ LÀ GÌ?

II - ĐẶC ĐIỂM CỦA THUẬT NGỮ:

1 Ví dụ:

• Ví dụ 2:

a Muối là một hợp chất có thể hoà tan trong nước

Không có tính biểu cảm

b Tay nâng chén muối đĩa gừng,

Gừng cay muối mặn xin đừng quên nhau

(Ca dao)

Có tính biểu cảm

Tiết 28:

Trong hai ví dụ dưới đây, từ

muối nào có sắc

thái biểu cảm?

THUẬT NGỮ

I - THUẬT NGỮ LÀ GÌ?

II - ĐẶC ĐIỂM CỦA THUẬT NGỮ:

Ghi nhớ :

•Về nguyên tắc, trong một lĩnh vực khoa học, công

nghệ nhất định, mỗi thuật ngữ chỉ biểu thị một khái niệm và ngược lại, mỗi khái niệm chỉ được biểu thị bằng một thuật ngữ.

•Thuật ngữ không có tính biểu cảm.

Ghi nhớ :

•Về nguyên tắc, trong một lĩnh vực khoa học, công

nghệ nhất định, mỗi thuật ngữ chỉ biểu thị một khái niệm và ngược lại, mỗi khái niệm chỉ được biểu thị bằng một thuật ngữ.

•Thuật ngữ không có tính biểu cảm.

Tiết 28:

THUẬT NGỮ

III - LUYỆN TẬP:

Bài 1:

Vận dụng các kiến thức đã học ở các môn Ngữ văn, Lịch sử, Địa lí, Toán học, Vật lí, Hoá học, Sinh học để tìm thuật ngữ thích hợp điền vào chổ trống Và cho biết thuật ngữ đó thuộc lĩnh vực khoa học nào?

Thảo luận nhóm

Tiết 28:

Lực

a) ……… là tác dụng đẩy,kéo của vật này lên vật khác

Xâm thực

b)……… là làm huỷ hoại dần dần lớp đất đá phủ trên bề mặt đất

do các tác nhân gió, băng hà

Hiện tượng hoá học

c)………… là hiện tượng trong đó có sinh ra chất mới

e)………… là hiện tượng hạt phấn tiếp xúc với đầu nhụy

Di chỉ

d)………… là nơi có dấu vết cư trú và sinh sống của người xưa

Bài 1:

III- LUYỆN TẬP

Thụ phấn

III - LUYỆN TẬP:

Bài 2:

Đọc đoạn trích sau đây:

“Nếu được làm hạt giống để mùa sau

Nếu lịch sử chọn ta làm điểm tựa

Vui gì hơn làm người lính đi đầu Trong đêm tối tim ta là ngọn lửa! ”

(Tố Hữu, Chào xuân 67) )

Trong đoạn trích này, điểm tựa có được dùng như một thuật ngữ

vật lí hay không? Ở đây nó có ý nghĩa gì?

-> Điểm tựa ở trong khổ thơ này là chỗ dựa chính, là niềm tin

THUẬT NGỮ

III - LUYỆN TẬP:

Bài 3:

Trong hoá học, thuật ngữ hỗn hợp được định nghĩa là “nhiều

chất trộn lẫn vào nhau mà không hoá hợp thành chất khác”, còn từ hỗn

hợp được hiểu theo nghĩa thông thường là “gồm có nhiều thành phần

trong đó mỗi thành phần vẫn không mang tính chất riêng của mình”

Cho biết trong hai câu sau đây, trường hợp nào hỗn hợp được

dùng như một thuật ngữ, trường hợp nào hỗn hợp được dùng như một

từ thông thường

a) Nước tự nhiên ở ao,hồ,sông ,biển….là một hỗn hợp.

b) Đó là một chương trình biểu diễn hỗn hợp nhiều tiết mục.

Thuật ngữ

Theo nghĩa thông thường

Hãy đặt câu với từ hỗn hợp dùng theo nghĩa thông thường.

Tiết 28:

THUẬT NGỮ

III - LUYỆN TẬP:

Bài 4:

Trong sinh học, cá voi, cá heo được xếp vào lớp thú, vì tuy những động vật này có xương sống, ở dưới nước, bơi bằng vây nhưng không thở bằng mang mà thở bằng phổi

Căn cứ vào cách xác định của sinh học, hãy định nghĩa thuật

ngữ cá Có gì khác nhau giữa nghĩa của thuật ngữ này với nghĩa của từ

cá theo cách hiểu thông thường của người Việt (thể hiện qua cách gọi

cá voi, cá heo)?

Tiết 28:

• Cá : Động vật có xương sống,

ở dưới nước, thở bằng mang, bơi bằng vây.

• Theo cách gọi thông

thường của người Việt, cá không nhất thiết phải có mang VD: cá voi, cá heo

• Sự khác nhau giữa nghĩa

của thuật ngữ cá với nghĩa của từ cá theo cách hiểu

thông thường của người Việt

02/01/21 18

Mỗi thuật ngữ chỉ biểu thị 1 khái niệm

Cả A và B đều đúng Thuật ngữ không có tính biểu cảm

Nhận định nào nói đúng đặc điểm thuật ngữ ?

A

B

C

v¨n

8

- Đặt câu có thuật ngữ

- Làm bài tập SGK.

Hướng dẫn về nhà

20