b/Muốn dựng ảnh A’B’ của một vật sáng AB đặt trước thấu kính hội tụ (AB vuông góc với trục chính của thấu kính, A nằm trên trục chính), chỉ cần dựng ảnh B’ của B bằng cách vẽ đường tru[r]
Trang 1Bài 42, 43 : THẤU KÍNH HỘI TỤ ẢNH CỦA MỘT VẬT
TẠO BỞI THẤU KÍNH HỘI TỤ
Thấu kính làm bằng vật liệu trong suốt (thủy tinh hay nhựa) được giới hạn bởi hai
mặt cầu (một trong hai có thể là mặt phẳng)
I Thấu kính hội tụ
- Thấu kính hội tụ có phần rìa mỏng hơn phần giữa
- Một chùm tia tới song song với trục chính của
thấu kính hội tụ cho chùm tia ló hội tụ tại tiêu điểm
của thấu kính
- Quang tâm O của thấu kính là một điểm mà mọi
tia sáng tới điểm đó đều truyền thẳng
- Trục chính Δ của thấu kính là đường thẳng đi qua
quang tâm của thấu kính và vuông góc với mặt của
thấu kính
- Mỗi thấu kính có hai tiêu điểm F và F’ nằm về hai
phía của thấu kính và cách đều quang tâm
- Tiêu cự là khoảng cách từ quang tâm đến mỗi tiêu
điểm OF = OF’ = f
* Đường truyền ba tia sáng đặc biệt qua thấu kính hội tụ:
- Tia tới đến quang tâm thì tia ló tiếp tục
truyền thẳng theo phương của tia tới
- Tia tới song song với trục chính thì tia
ló qua tiêu điểm F’
- Tia tới qua tiêu điểm F thì tia ló song
song với trục chính
II Ảnh của một vật tạo bởi thấu kính hội tụ
1/Đặc điểm ảnh của một vật tạo bởi TKHT
- Vật đặt ngoài khoảng tiêu cự cho ảnh thật, ngược chiều với vật
- Vật đặt trong khoảng tiêu cự cho ảnh ảo, lớn hơn vật và cùng chiều với vật
- Khi vật đặt rất xa thấu kính thì ảnh thật có vị trí cách thấu kính một khoảng bằng
tiêu cự
2/ Cách dựng ảnh:
a/ Muốn dựng ảnh S’ của một điểm sáng S đặt trước thấu kính hội tụ và ngoài
trục chính ta chỉ cần vẽ đường truyền của hai trong ba tia sáng đặc biệt
F, F’: là tiêu điểm
O :là quang tâm
∆: là trục chính
S
S’
I I
S
R
S
R
I
Kí hiệu TKHT
Trang 2b/Muốn dựng ảnh A’B’ của một vật sáng AB đặt trước thấu kính hội tụ (AB
vuông góc với trục chính của thấu kính, A nằm trên trục chính), chỉ cần dựng ảnh B’ của B bằng cách vẽ đường truyền của hai tia sáng đặc biệt, sau đó từ B’ hạ
vuông góc xuống trục chính ta có ảnh A’ của A
Vật đặt ngoài khoảng tiêu cự Vật đặt trong khoảng tiêu cự
BỞI THẤU KÍNH PHÂN KÌ
I Thấu kính phân kì
- Thấu kính phân kì có phần rìa dày hơn phần giữa
- Một chùm tia tới song song với trục chính của
thấu kính phân kì cho chùm tia ló phân kì
* Đường truyền các tia sáng đặc biệt qua thấu kính phân kì:
- Tia tới đến quang tâm thì tia ló tiếp tục
truyền thẳng theo phương của tia tới
- Tia tới song song với trục chính thì tia
ló kéo dài qua tiêu điểm F
II Ảnh của một vật tạo bởi thấu kính phân kì
- Vật sáng đặt ở mọi vị trí trước thấu kính phân kì luôn cho ảnh ảo, cùng chiều, nhỏ hơn vật và luôn nằm trong khoảng tiêu cự
- Vật đặt rất xa thấu kính cho ảnh ảo có vị trí cách thấu kính một khoảng bằng tiêu cự Cách dựng ảnh: tương tự như thấu kính hội tụ
Kí hiệu TKPK
I
S
B
B’
∆
I
B’
B
A
R
S
R
B’
B
I
R
Trang 3HỌC SINH GHI BÀI VÀ VẼ HÌNH VÀO VỞ BÀI HỌC
Học sinh làm các bài tập trong sách bài tập vào vở bài tập :
- Bài 40-41.1 , 40-41.2 , 40-41.3 , 40-41.4 , 40-41.12 , 40-41.13 trang 82,83,85
- Bải 42-43.1 , 42-43.2, 42-43.3, 42-43.4, 42-43.5 trang 87,88
- Bải 44-45.1 , 44-45.2, 44-45.3, 44-45.4, 44-45.5 trang 91,92