conduongcoxua welcome to my blog

Năng lực tự học không phải chỉ được phát triển trong quá trinh học trên lớp mà G phải có nhưng biện để trang bị cho HS nhưng kỹ năng tự học ở nhà và ngoài xã hội như: kỹ nă[r]

Huongdanvn.com –Có hơn 1000 sáng kiến kinh nghiệm hay

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TỈNH ĐỒNG NAI

TRƯỜNG THPT CHUYÊN LƯƠNG THẾ VINH

Mã số……

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC TỰ HỌC CHO HỌC SINH THPT THÔNG QUA DẠY HỌC MÔN GDCD LỚP 12

(Qua khảo sát tại Trường THPT chuyên Lương Thế Vinh,

Tp Biên Hòa, Tỉnh Đồng Nai)

Người thực hiện: NGUYỄN THỊ BÍCH HỒNG

Lĩnh vực nghiên cứu: Phương pháp giảng dạy môn GDCD

Năm học: 2011- 2012

SƠ YẾU LY LLCH KHOA HỌC

I.THÔNG TIN CHUNG VÊ CÁ NHNN:

1 Họ và tên: Nguyễn Thi Bíh Hông

2 Sinh ngày 03 tháng 02 năm 1982

3 Nư

4 Long binh - Biên Hoà Đông Nai

5 Điện thoại: 01686079363

6 Chức vụ: Giáo viên

7 Đơn vị công tác: Trương THHPT chuyên Lương Thê inh

II TRÌNH ĐÔ ĐÀO TẠO :

- Trinh độ chuyên môn: Cử nhân

- Năm nhân bbng: 2005

- Chuyên nghành đào tạo: GDCD

III: KINH NGHIỆM KHOA HỌC :

- Sơ đô hoá kiên thức môn giáo dục công dân lớp 11

- ân dụng các tinh huống pháp luât thực tê vào giảng dạy môn GDCD lớp 12

M ỤC L ỤC

1 Lý do chọn đề tài……… Trang 3

2 Lịch sử nghiên cứu liên quan đến đề tài……… Trang 4

3 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu đề tài……… Trang 6

4 Phương pháp nghiên cứu ……… Trang 6

5 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu……… Trang 6

6 Y nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài ……… Trang 7

B NÔI DUNG……… Trang 7- 34

Chương 1 CƠ SỞ LY LUẬN VÀ THỰC TIỄN PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC

TỰ HỌC CHO HỌC SINH THPT THÔNG QUA DẠY HỌC MÔN GDCD LỚP 12………Trang 7- 20

2.1 Động cơ hóa hoạt động học tập của học sinh………… 21- 26

2.2 Tổ chức cho học sinh làm việc theo nhóm kết hợp với thảo luận lớp……… Trang 26- 28

2.3 Vận dụng các tình huống pháp luật thực tế ………… Trang 28-31

2.4 Hướng dẫn HS chọn lọc tư liệu, tình huống liên quan đến nội dung bài học qua các kênh thông tin đại chúng hoặc qua thực tế đời sống phù hợp với

bộ môn……… Trang 31- 33

C HIỆU QUẢ ĐẠT ĐƯỢC SAU KHI THỰC HIỆN CÁC GIẢI PHÁP NHẰM NNNG CAO NĂNG LỰC TỰ HỌC CHO HS THÔNG QUA DẠY HỌC MÔN GDCD LỚP 12……… Trang 35- 37

để mới có thể đáp ứng và hội nhâp với xu thê thơi đại - xu thê toàn cầu hóa i vây,yêu cầu mỗi cá nhân phải làm chủ tri thức, năng động, sáng tạo, cần khai thác chấtxám, phát huy ý thức tự học, tự hoàn thiện bản thân để vươn lên Đại hội Đại biểutoàn quốc lần thứ XI đã nêu rõ “Đổi mới căn bản và toàn diện giáo dục, đào tạo.Đổi mới chương trinh, nội dung, phương pháp dạy và học, phương pháp thi kiểmtra theo hướng hiện đại Nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện, đặc biệt coi trọnggiáo dục lý tưởng, giáo dục truyền thống, lịch sử cách mạng, đạo đức, lối sống,năng lực sáng tạo, kỹ năng thực hành, tác phong công nghiệp, ý thức trách nhiệm

xã hội” [13; 216]

Trong hệ thống giáo dục và đào tạo bâc THHPT, môn GDCD giư một vị trí, vai trò quantrọng trong việc trang bị các giá trị chuẩn mực đạo đức, bước đầu xây dựng nền tảng hệ thốngquy định pháp luât cơ bản Thông qua nội dung bài học trong chương trinh nhbm xây dựng lốisống, giáo dục nhân cách, rèn luyện kỹ năng sống cho học sinh Qua đó giúp các em xác địnhđược trách nhiệm của bản thân trong việc thực hiện các đương lối,chủ trương của Đảng, phápluât của nhà nước Mặt khác, mỗi học sinh biêt vân dụng các kiên thức đã học để đánh giá cácvấn đề xảy ra trong cuộc sống thực tiễn, lựa chọn hành vi ứng xử phù hợp với các hành vi xãhội Tuy nhiên, thực tê cho thấy, tại các trương THHPT nói chung và trương THHPT chuyên nóiriêng, môn GDCD chưa được quan tâm đúng mức, từ ngươi quản lý, giáo viên bộ môn, họcsinh đên phụ huynh chưa thấy được tầm quan trọng, vai trò và vị trí của môn GDCD thâm chí

cho rbng đây là môn học phụ, môn học bổ trợ hoặc đông nhất môn học này với môn chính trịhay thuần túy là dạy đạo đức, nhất là đối với học sinh trương chuyên, nơi đào tạo nguôn nhânlực chất lượng cao cho xã hội.

Môn GDCD bâc THHPT lượng kiên thức cần truyền tải cho HS rất nhiều, nội dungkiên thức tổng hợp mang tính khái quát và tính trừu tượng cao nhưng với lượng thơi gian 1tiêt /tuần nên việc giảng dạy chỉ mới đảm bảo truyền thụ cho học sinh nhưng kiên thức cơbản trong sách giáo khoa i vây, muốn phát huy được tính tích cực, chủ động của học sinhcần phải hinh thành và xây dựng thói quen tự học để tự lĩnh hội tri thức Trong thơi đại

“bùng nổ thông tin” với sự phát triển mạnh mẽ của cuộc cách mạng khoa học công nghệ,

sự tăng nhanh chóng và thương xuyên của khối lượng thông tin tri thức nên việc dạy họckhông còn giới hạn trong phạm vi truyền đạt kiên thức mà thông qua hoạt động dạy- họcnhbm tăng cương rèn luyện phương pháp, thái độ và nhân thức để tự định hướng, tự câpnhât làm giàu tri thức của minh đáp ứng yêu cầu của xã hội

Nói đên phương pháp học vấn đề cốt lõi là phương pháp tự học đây là cầu nốigiưa học tâp và nghiên cứu khoa học Để rèn luyện cho học sinh có được kỹ năng,phương pháp, thói quen tự học, biêt vân dụng các kiên thức đã học, biêt tự lực pháthiện và giải quyêt vấn đề trong cuộc sống thực tiễn Đặc biệt đối với học sinhtrương chuyên năng lực tư duy, óc suy diễn và sự tưởng tượng đánh giá rất cao Do

đó G phải có phương pháp dạy phù hợp để phát huy hêt năng lực tư duy của họcsinh, chú trọng gợi mở, hướng dẫn cho học sinh phương pháp tự học, đào sâu kiênthức

Xuất phát từ nhưng lý do trên, tôi chọn vấn đề “Phát triển năng lực tự học cho

học sinh THPT thông qua dạy học môn GDCD lớp 12” (qua khảo sát tại Trường PHPT chuyên Lương Thế Vinh, Tp Biên Hòa, Tỉnh Đồng Nai), làm

sáng kiên kinh nghiệm của minh

2 Lịch sử nghiên cứu liên quan đến đề tài

ấn đề phát triển năng lực tự học cho học sinh THHPT không phải là một vấn đềmới, mà từ trước đên nay có rất nhiều nhà khoa học, nhà quản lý, các chuyên gia vànhiều G đề câp ở nhưng góc độ khác nhau

Chủ tịch Hô Chí Minh ngay từ nhưng năm 1950 của thâp kỷ XX, khi nói vềcông tác huấn luyện và học tâp đã nhấn mạnh “HPhải nâng cao và hướng dẫn tựhọc” Ngươi khuyên “ Không phải có thầy thi học, không thầy thi đùa, phải biêt tựđộng học tâp”

Năm 1997 trong cuộc hội thảo về công tác huấn luyện mang tên “Nghiên cứuvà phát triển tự học, tự đào tạo” đã thu hút được được sự quan tâm của nhiều giáo

sư và nhưng nhà nghiên cứu đầu ngành Ngay sau đó tạp chí nghiên cứu giáo dục,

số 2-1998 ra riêng một số báo đặc biệt đăng tải một số bài tiêu biểu trong hội thảo Cũng trong năm 1998, Nhà xuất bản Giáo dục cho ra mắt cuốn “Tự học, tự đào tạo,

tư tưởng chiên lược của phát triển giáo dục iệt Nam”, của Trung tâm nghiên cứu vàphát triển tự học, GS Nguyễn Cảnh Toàn và GS Nguyễn Như Ý chịu trách nhiệm xuất

bản

Năm 1999 có cuốn sách “tự học là một nhu cầu của thơi đại” của Nguyễn HiênLê; “tôi tự học” của Nguyễn Duy Cần và Thu Giang; “Luân bàn về kinh nghiệm tựhọc” của GS Nguyễn Cảnh Toàn… Nhưng cuốn sách là tài liệu quý, đã đúc kêtnhiều kinh nghiệm quý báu trong quá trinh học hỏi vươn lên của các tác giả

Nguyễn Cảnh Toàn là một ngươi thầy vô cùng tâm đắc và luôn trăn trở với vấn

đề tự học đã cho ra đơi hai cuốn sách quý giá “Học và dạy cách học”, Nxb Giáodục và tuyển tâp tác phẩm “Tự giáo dục, tự học” tâp 1 và tâp 2, Trương Đại học Sưphạm Hà Nội I, do Trung tâm văn hóa ngôn ngư Đông Tây xuất bản năm 2001.Cuốn sách là nhưng lơi tâm sự, đúc kêt các phương pháp tự học có hiệu quả vànhưng thành công của Giáo sư về vấn đề tự học

Các tác giả Nguyễn Cảnh Toàn, Nguyễn Kỳ, ũ ăn Tảo, Bùi Tương trongcuốn sách “Quá trinh dạy- tự học” đã khẳng định năng lực tự học của HS dù cònđang phát triển vẫn là nội lực quyêt định của bản thân ngươi học Giáo viên là tácnhân hướng dẫn, tổ chức, chỉ đạo cho HS

“Tự học như thê nào?” của Rubakin với bản dịch của Nguyễn Đinh Côi, xuấtbản 1982, giúp chúng ta tự học tâp, nâng cao kiên thức tự học của minh Lê khánhBbng đã dịch từ nguyên văn tiêng Anh “HPhương pháp dạy học và dạy cách học ởđại học” được Trương Đại học Sư phạm Hà Nội lưu hành 2001

Hầu hêt các công trinh nghiên cứu đều khẳng định tự học có ý nghĩa và vai tròquan trọng đối với sự hinh thành và phát triển nhân cách của mỗi ngươi là nhân tốquan trọng để nâng cao chất lượng dạy và học, là yêu tố cơ bản để ngươi học lĩnhhội tri thức, kỹ năng và hinh thành thái độ Nhưng giáo trinh, tài liệu, công trinhnghiên cứu về lý luân tự học nói chung khá phong phú và đã định hướng mục tiêutầm quan trọng và nhưng kinh nghiệm về tự học Nhưng nhưng công trinh nghiêncứu về phát triển năng lực tự học của học THHPT nói chung và năng lực tự học mônGDCD của học sinh trương chuyên chưa nhiều Do vây, trong nội dung sáng kiênkinh nghiệm này một mặt tác giả kê thừa nhưng vấn đề lý luân về tự học nói chungcủa các tác giả mặt khác cố gắng phân tích, triển khai áp dụng vào một vấn đề mớihơn, có ý nghĩa thực tê hơn, liên quan trực tiêp đên chuyên môn và nghiệp vụ củaminh.

3 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu đề tài

3.1 Mục đích nghiên cứu

Làm rõ cơ sở lý luân và thực tiễn của việc phát triển năng lực tự học cho họcsinh THHPT thông qua dạy học môn GDCD lớp 12.Từ đó, đề ra một số giải phápnhbm phát triển năng lực tự học cho học sinh THHPT trong giai đoạn hiện nay

3.2 Nhiệm vụ nghiên cứu

- Xác định cơ sở lý luân và thực tiễn phát triển năng lực tự học cho học THHPT

thông qua dạy học môn GDCD lớp 12 nhbm góp phần nâng cao hiệu quả của quátrinh dạy học

- Đề xuất một số giải pháp nhbm phát triển năng lực tự học cho học sinh THHPTthông qua dạy học môn GDCD lớp 12

4 Phương pháp nghiên cứu

Trong quá trinh thực hiện đề tài, tôi vân dụng phương pháp luân của chủ nghĩaMác- Lênin cũng như các ngành khoa học xã hội, ngoài ra tôi đặc biệt sử dụng kêthợp một số phương pháp sau :

- HPhương pháp điều tra xã hội học;

- HPhương pháp phỏng vấn;

- HPhương pháp tổng hợp, phân tích và thống kê;

- HPhương pháp thực nghiệm sư phạm…

5 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

5.1 Đối tượng nghiên cứu

Do địa bàn Trương THHPT Chuyên Lương Thê inh rộng, nhiều lớp nên tôi lựachọn 4 lớp khối 12 để tiên hành điều tra, khảo sát, thực nghiệm và vân dụng các giảipháp

5.1 Phạm vi nghiên cứu.

Đề tài tâp trung nghiên cứu cơ sở lý luân của các giải pháp nhbm phát triểnnăng lực tự học và thực trạng tự học môn GDCD lớp 12 ở Trương THHPT ChuyênLương Thê inh, Tp Biên Hòa, Tỉnh Đông Nai Đề ra một số phương pháp nhbmphát triển năng lực tự học cho học sinh THHPT thông qua dạy một số bài cụ thể củamôn GDCD lớp 12

6 Y nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài:

Nêu xác định được năng lực tự học và nhưng biểu hiện của năng lực tự học mônGDCD lớp 12, đông thơi căn cứ vào mục tiêu của dạy học môn GDCD trong trươngTHHPT hiện nay thi đề tài có thể đề xuất được giải pháp có luân cứ khoa học đảm bảotính khả thi, có hiệu quả góp phần nâng cao năng lực tự học cho học sinh THHPT

Đề tài có thể xem như là một tư liệu tham khảo cho giáo viên trong việc đổi mớiphương pháp dạy học

B NÔI DUNG

Chương 1.

CƠ SỞ LY LUẬN VÀ THỰC TIỄN PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC TỰ HỌC CHO HỌC SINH THPT THÔNG QUA DẠY HỌC MÔN GDCD LỚP 12 1.1 Một số vấn đề chung về tự học

ngươi bbng ý chí và nghị lực và niềm say mê là cách tự học của Khổng Tử Ông đãchỉnh lý một số sách cổ kinh điển của nho gia như: Kinh thi, Kinh thư, kinh lễ…

Có được thành tựu này là do ông luôn có tinh thần tự học hỏi, tự bôi dưỡng và quantrọng hơn là ông biêt cách tự học

Bác Hô là tấm gương lớn của tự học, Ngươi đã đên với chủ nghĩa cộng sản bbngcon đương tự học và sự tự học của Ngươi gắn chặt với mục tiêu lý tưởng mà Ngươi

đã vạch ra Đặc biệt, Bác rất chú trọng sự thực hành trong tự học và luôn coi thưviện là trương học lớn của minh Ngươi dạy “học hỏi là một việc phải tiêp tục suốtđơi Suốt đơi phải gắn liền lý luân với công tác thực tiễn Không ai có thể tự chominh đã biêt đủ rôi, đã biêt hêt rôi Thê giới ngày càng đổi mới, nhân dân ta ngàycàng tiên bộ, cho nên chúng ta phải tiêp tục học và hành để tiên bộ kịp nhân

dân”(Bài nói ́huyện tại lớp nghiên ́ứu ́hinh tri khóa I, Trường Đại họ́ Nhân dân Việt Nam 21 7 1956) Ngươi cho rbng tự học chính là sự nổ lực của bản thân

ngươi học, sự làm việc của bản thân ngươi học một cách có kê hoạch trên tinh thần

tự động học tâp

Nguyễn Kỳ cho rbng “Tự học là tự đặt minh vào tinh huống học, vào vị trí củangươi tự nghiên cứu, xử lý các tinh huống, vào vị trí của ngươi tự nghiên cứu, xử

lý các tinh huống, giải quyêt các vấn đề đặt ra cho minh, nhân biêt vấn đề, thu thâpxử lý thông tin, tái hiện kiên thức cũ, xây dựng các giải pháp giải quyêt vấn đề, xử

lý tinh huống, thực nghiệm các giải pháp, kêt quả, kiên thức mới minh đã tự lựctim ra, tự học thuộc quá trinh cá nhân hóa việc học” [31; 15] Khi nghiên cứu cácbiện pháp tổ chức hoạt động tự học tác giả Nguyễn Thị Tính cho rbng: “Tự học làmột quá trinh, trong đó dưới vai trò chủ đạo của G , ngươi học tự minh chiêm lĩnhtri thức, kỹ năng, thông qua các hoạt động trí tuệ (quan sát, phân tích, tổng hợp, sosánh phán đoán …) và cả các hoạt động thực hành (khi phải sử dụng các thiêt bị đôdùng học tâp) Tự học gắn liền với động cơ, tinh cảm và ý chí… của ngươi học đểvượt qua chướng ngại vât hay vât cản trong học tâp nhbm tích lũy kiên thức chobản thân ngươi học từ kho tàng tri thức của nhân loại, biên nhưng kinh nghiệm nàythành kinh nghiệm và vốn sống của bản thân ngươi học” [37; 23]

HPhan Trọng Luân cho rbng “học là công việc của cá nhân Học là công việc củabản thân ngươi học” Ông cho rbng một trong các mục đích quan trọng của dạy học làdạy cách học [34; 8].

Trong cuốn sách “Tự học như thê nào”, Rubakin cho rbng tự học là một quátrinh so sánh đối chiêu và đáp, đó là sự so sánh giưa lý thuyêt và thực hành, giưasách vở và thực tê cuộc sống, từ đó rút ra cho minh một tri thức riêng đầy sángtạo.Trong quá trinh tự học con ngươi không hoàn toàn phụ thuộc vào cuộc sống màcần phải cải tạo cuộc sống sao cho ngày càng cao hơn

Nguyễn Cảnh Toàn, ngươi đã giành nhiều tâm huyêt vào vấn đề tự học, ông đãđưa ra một quan niệm về tự học có thể xem hoàn chỉnh “Tự học là tự minh dùngcác giác quan để thu thâp thông tin rôi tự minh động não, sử dụng các năng lực trítuệ (quan sát, so sánh, phân tích, tổng hợp) và có khi cả cơ bắp (khi phải sử dụngcông cụ) cùng các phẩm chất của minh, rôi cả động cơ, tinh cảm, cả nhân sinhquan, thê giới quan để chiêm lĩnh cho được một lĩnh vực hiểu biêt nào đó, một kỹnăng nào đó, một số phẩm chất nào đó của nhân loại hay cộng đông rôi biên chúngthành sở hưu của minh HPhát minh ra cái mới cũng có thể coi là hinh thức tự họccao cấp” [43; 407] Nhin chung, các tác giả đều quan niệm rbng, tự học là học với

sự độc lâp và tích cực, tự giác ở mức độ cao Tự học là quá trinh mà trong đó chủthể ngươi học tự biên đổi minh, tự biên đổi các giá trị của minh, tự làm phong phúgiá trị của minh bbng các thao tác tư duy và ý chí, nghị lực và sự say mê học tâpcủa cá nhân

Tổng hợp các quan điểm của các tác giả, chúng tôi cho rbng có thể phân biệt cáchinh thức tự học sau đây:

Thứ nhất, tự học của HS diễn ra dưới sự điều khiển trực tiêp của G với sự hỗtrợ của các phương tiện kỹ thuât ở trên lớp ới hinh thức này việc tự học của HSchịu sự định hướng và điều khiển của G nhbm đạt được mục tiêu của giơ dạy đãxác định từ trước Lúc này việc tự học của HS có đầy đủ các yêu tố: G , bạn,SGK, tài liệu… Trong môi trương lớp học truyền thống hiệu quả tự học lúc nàyphụ thuộc rất nhiều vào nghệ thuât điều khiển của G , tuy nhiên với từng HS vẫn

có các hoạt động riêng, sự sáng tạo riêng và do đó hiệu quả học tâp cũng rất khác

nhau Kêt quả của quá trinh tự học này là sự thống nhất biện chứng giưa sự hướngdẫn của G và sự tự giác học tâp của HS.

Thứ hai, tự học của HS diễn ra ngoài phạm vi lớp học nhbm đáp ứng yêu cầu củamôn học đã được học trong nhà trương ới hinh thức này, HS chỉ có tài liệu liênquan đên các môn học dưới sự hướng dẫn trước của G Tuy nhiên, HS phải tự tổchức việc học tâp của minh ở nhà nhbm ôn tâp, hệ thống hóa, làm các bài tâp, rènluyện các kỹ năng, kỹ xảo …theo yêu cầu của G , đáp ứng chính các yêu cầu của bảnthân ngươi học nhbm lĩnh hội tri thức các môn học

Thứ ba, tự học nhbm đáp ứng yêu cầu hiểu biêt riêng, bổ sung và mở rộng, nângcao các kiên thức trong chương trinh đào tạo ở nhà trương, thâm chí họ có thể timhiểu về nhưng tri thức không quy định nhbm mở mang hiểu biêt của minh ớihinh thức này ngươi học hoàn toàn chủ động lựa chọn kiên thức cần bổ sung, lựachọn tài liệu cần đọc, tự minh sắp xêp các tri thức học được vào hệ thống tri thứcmà minh đang có Đây là mức độ tự học rất cao vi HS tự minh tổ chức toàn bộ các

hoạt động của quá trinh tự nhân thức của minh Từ đó cho thấy năng lực tự học của

HS THHPT có nhưng đặc trưng sau:

- Ngươi học phải tự đề ra cho minh phương pháp học từ đầu cho đên kêt thúcquá trinh học và đóng vai trò mấu chốt bbng sự hứng thú, tham gia tích cực và cótrách nhiệm trong suốt quá trinh học Trong tự học tính độc lâp, chủ động càng cóvai trò quan trọng và được coi là công cụ đắc lực không có gi thay thê giúp cá nhântích lũy kinh nghiệm, tri thức khoa học, hoàn thiện nhân cách

- Tiêp theo học sinh luôn phải rèn luyện cho bản thân có ý thức tự giác tronghọc tâp và hứng thú đối với các kiên thức mà minh đang tiêp thu Điều này sẽ giúpngươi học tham gia tích cực và biêt tiêp tục quá trinh học bbng cách tạo ra một hinhthức phù hợp với tính cách của minh Như vây, khi thực sự trở thành chủ thể học cũng

có nghĩa là ngươi học đã tự giác xác định được động cơ, mục đích học tâp Ngươi họctiên hành việc học dựa trên trách nhiệm cá nhân và sự điều khiển của ý chí thi hoạtđộng học trở thành quá trinh tự học, tự giác chủ động, có phong cách và phương phápcá nhân

- Trong hoạt động tự học khả năng lựa chọn cao, rộng rãi về cả nội dung,phương pháp và hinh thức tổ chức học tâp Sự lựa chọn này luôn hướng đên sự phùhợp giưa ngươi học và điều kiện bên ngoài.

- Tự học mang tính cá nhân rất cao, tự học phải dựa trên chính tiềm năng củangươi học và dựa trên ý thức trách nhiệm của ngươi học Mỗi ngươi có mộtphương pháp học tâp khác nhau, cách tổ chức học tâp khác nhau và ý chí cá nhânkhác nhau nên hiệu quả tự học cũng khác nhau

Tóm lại, tự học là một quá trinh con ngươi vượt qua hoàn cảnh và vượt quachính minh, biêt tự vân dụng tất cả từ ý chí nghị lực, tư duy, nhân cách, tâm hôn,mục đích sống đên khát vọng của bản thân để vượt qua mọi khó khăn nhbm chiêmlĩnh tri thức của nhân loại Hoạt động tự học được diễn ra trong mọi thơi điểm từ tựhọc ở nhà, tự học ở trương và tự học cả bên ngoài xã hội Kêt quả của việc tự họcđược đánh giá bởi chính hiệu suất và hiệu quả công việc của từng ngươi, phụ thuộcvào khả năng tiêp thu, hoàn cảnh và thơi gian từng ngươi Nhin chung mọi ngươiđều nhbm mục đích biêt được càng nhiều kiên thức càng tốt để nâng minh lên đênmột trinh độ cao, phục vụ cho cuộc sống của minh tốt hơn

1.1.2 Năng lực tự học của học sinh THPT

Năng lực là một vấn đề khá trừu tượng, cho đên nay vẫn có nhiều cách tiêp cânvà diễn đạt khác nhau:

HPhạm Minh Hạc thi cho rbng “năng lực là một tổ hợp đặc điểm tâm lý của mộtngươi, tổ hợp này vân hành theo một mục đích nhất định tạo ra kêt quả của mộthoạt động nào đấy” [18; 145]

Theo Đặng Thành Hưng “năng lực được cấu thành từ các bộ phân như: tri thức

về hoạt động hay quan hệ đó; kỹ năng tiên hành hoạt động hay xúc tiên ứng xử vớiquan hệ đó; nhưng điều kiện tâm lý để tổ chức và thực hiện tri thức và kỹ năng nào

đó trong một cơ cấu thống nhất và theo một định hướng rõ ràng Tương ứng là badạng năng lực chuyên biệt: năng lực biêt, năng lực làm, năng lực biểu cảm” [19;25-27]

Xavier Roegiers cho rbng: Năng lực là sự tích hợp các kỹ năng tác động một cách tựnhiên lên các nội dung trong một loại tinh huống cho trước để giải quyêt nhưng vấn đề dotinh huống đặt ra.

Nhưng nhin chung các tác giả đều thống nhất: cấu trúc của năng lực là tổng hợpnhiều kỹ năng thực hiện nhưng hoạt động thành phần có liên hệ chặt chẽ với nhau; nănglực tôn tại và phát triển thông qua hoạt động; năng lực chỉ nảy sinh và quan sát đượctrong hoạt động giải quyêt nhưng yêu cầu mới mẻ và do đó nó gắn liền với tính sángtạo Năng lực của mỗi ngươi là có sự khác nhau về mức độ

Tự học trong nhà trương THHPT trên thực tê vẫn còn là một vấn đề chưa đượcthực hiện một cách thương xuyên và phổ biên, mặc dù giáo dục hiện đại đã được đềcâp đên từ lâu nay Không thể phủ nhân trong trương THHPT vẫn có nhưng học sinhsay mê học hỏi và luôn có ý thức tự học nhưng chưa nhiều Trong xu thê xã hộingày càng phát triển, vấn đề tự học trong nhà trương lại càng được quan tâm hơnbao giơ hêt Tự học cần phải trở thành một trong nhưng kỹ năng quan trọng số mộtcủa giáo dục, năng lực trong mỗi cá nhân HS Bản thân ngươi học cần phải làmquen với vấn đề tự học, hinh thành một năng lực tự học để sau này có điều kiện họctiêp nưa hay không vẫn có thể tự học hỏi để trau dôi tri thức và thích nghi với thơiđại Cho nên, vấn đề tự học của HS THHPT là một vấn đề cần thiêt mang tính chiênlược

Tự học của HS THHPT cũng như tự học của HS nói chung là tổng hợp của nhiềunăng lực Mục đích tự học của HS là hoàn thành tốt nhưng phần nào đó trongnhiệm vụ học tâp của minh mà không có thầy bên cạnh Như vây, tự học của HSTHHPT luôn gắn với năng lực chủ động, tích cực, HS phải tự nghiên cứu tài liệu, tựminh phát hiện kiên thức, tự minh nắm bắt một phần kiên thức HS phải thươngxuyên tự tim tòi nhưng tài liệu liên quan đên bài học để có sự so sánh, đối chiêu, tựbiêt vân dụng chuyển hóa kiên thức bài học dưới sự định hướng và dẫn dắt của

G

Năng lực tự học của HS THHPT mới chỉ dừng lại ở mức độ thấp, nhưng đây lại là

cơ sở vô cùng quan trọng cho việc hinh thành năng lực tự học, tự nghiên cứu ở

mức độ cao sau này Nhà trương sẽ là nơi tạo dựng một nền móng vưng chắc chokinh nghiệm tự học, tự nghiên cứu thuần thục của một nhà khoa học sau này

- G là ngươi hướng dẫn, tổ chức cho HS tự nghiên cứu tim ra kiên thức và tựthể hiện minh trong lớp học, G là một trọng tài cố vấn Kêt luân trong các cuộctranh luân đối thoại (HS HS G G ) để khẳng định kiên thức do HS tim ravà G là ngươi kiểm tra đánh giá kêt quả tự học của HS

- HS tự đánh giá, tự kiểm tra lại sản phẩm ban đầu sau khi đã trao đổi, hợp tácvới bạn bè và dựa vào kêt luân của G , tự sửa chưa, tự điều chỉnh, tự hoàn thiệnđông thơi tự rút kinh nghiệm về cách học, cách xử lý tinh huống, cách giải quyêtvấn đề của minh

Trong quá trinh tự học, HS luôn tự chủ, năng động và sáng tạo, biêt học hỏi vàđánh giá, biêt so sánh và đối chiêu, biêt kiểm nghiệm và xử lý tinh huống Quantrọng hơn là HS phải biêt tự tim cho minh một cách tự chiêm lĩnh tài liệu Songsong với việc phát huy tối đa nội lực của học sinh trong quá trinh tự học, vai tròcủa G vô cùng quan trọng Nêu như việc tự học ngoài xã hội, ngươi học có quyềnchọn kiên thức để tự học và tự học một cách tự do Thi tự học trong nhà trương cótính chất định hướng, G có trách nhiệm hướng dẫn các em từ cách tự minhnghiên cứu SGK đên việc điều chỉnh kiên thức mà các em thu nhân được để cóđược lượng kiên thức chính xác nhất Qua đó, G hinh thành và phát triển năng lực

tự học cho HS với nhưng cách suy nghĩ, tim tòi để có thể tự đặt vấn đề, tự giảiquyêt vấn đề và tự nghiên cứu Nhưng định hướng của G còn có tác dụng pháthuy tính năng động, tự giác và lòng say mê học hỏi trong quá trinh học tâp của HS Như vây, tự học của HS THHPT không đòi hỏi mức độ cao như tự học của cácnhà nghiên cứu, mà chủ yêu dựa vào bài học cụ thể trong SGK, nhưng tài liệu cóliên quan đên bài học để đối chiêu, so sánh, mở rộng làm cho quá trinh nhân thứccủa HS mang tính chủ động và có tính chất nghiên cứu Mục đích tự học của HSTHHPT giúp các em hiểu sâu sắc, trọn vẹn bài học bbng chính năng lực của minh vàbiêt vân dụng kiên thức thành kinh nghiệm của bản thân

1.2 Thực trạng của việc dạy học môn GDCD lớp 12 ở Trường THPT chuyên

Lương Thế Vinh, Biên Hòa, Đồng Nai

1.2.1 Những thuân lợi ́ủa việ́ phát triển năng lự́ tự họ́ ́ho họ́ sinh T HPT thông qua dạy họ́ môn GDCD lớp 12 ở Trường T HPT ́huyên Lương Thế Vinh, Biên Hòa, Đông Nai

Theo một khảo sát về khoảng cách IQ- EQ giành cho HS trương chuyên do iện nghiên cứu giáo dục Đại học sư phạm THP HCM thực hiện cho thấy: HS cáctrương chuyên có điểm mạnh về năng lực tư duy, trong đó óc suy diễn và sự tưởngtượng được đánh giá rất cao mà theo HS do thương vân dụng các năng lực nàytrong việc học Hơn nưa, HS trương chuyên có khả năng làm việc dưới áp lực rấtcao, có nhiều cảm thông với ngươi khác, có sự rõ ràng và quả quyêt trong việc làmcủa minh và có nhân thức cá nhân cao HS trương chuyên có khả năng nhân thứcđược bản thân, đây là một kỹ năng không dễ có đối với HS THHPT Đối với HSTrương THHPT chuyên Lương Thê inh, đa số các em ngoan, chăm chỉ và năng lựchọc tâp rất cao (75,78% HS đạt học lực khá giỏi (năm học 2010- 2011) Thi đuanhau học tâp là truyền thống của HS trương chuyên, phần lớn các em có tinh thần

tự giác học tâp, chịu khó vươn lên, có tinh thần ham học hỏi

Được học dưới mái trương có bề dày về thành tích, có nhiều HS vượt khó họcgiỏi, các em xác định được mục tiêu và phương pháp học tâp của minh Sự nỗ lực

cố gắng của các em vừa để khẳng định năng lực của bản thân vừa góp phần làmnâng cao thương hiệu của nhà trương Để xứng đáng với danh hiệu HS trươngchuyên của tỉnh Đông Nai- nơi đào tạo nguôn nhân lực chất lượng cao cho xã hội,ngoài giơ học trên lớp các em giành rất nhiều thơi gian cho tự học, tự nghiên cứu.Đây chính là nền tảng để G giảng dạy các bộ môn phát triển thêm năng tự họccho các em bbng nhiều phương pháp khác nhau Nhất là môn GDCD lớp 12, mônhọc gắn liền với đơi sống thực tê của các em, nên nhiều HS rất quan tâm nhưng dothơi gian học môn chuyên, hầu như các em không còn thơi gian để tim hiểu, đểnghiên cứu Nêu G có phương pháp phù hợp sẽ phát triển được năng lực tự họccủa HS ở môn học này

Cùng với sự lớn mạnh của nhà trương G Tổ GDCD- CN không ngừng nângcao trinh độ vươn lên tự khẳng định chất lượng, làm tốt công tác giảng dạy, rènluyện đạo đức, lối sống cho HS, góp phần đảm bảo chất lượng giáo dục toàn diện

của nhà trương ới sự cố gắng của bản thân cộng với sự quan tâm, động viên và

sự đầu tư của Tỉnh cũng như nhà trương, đội ngũ G bộ môn GDCD của TrươngTHHPT chuyên Lương Thê inh ổn định về số lượng, đảm bảo về chất lượng.Nhưng yêu tố này là điều kiện để chúng tôi nâng cao chất lượng giảng dạy, tích cựcđổi mới phương pháp giảng dạy, tạo điều kiện để chúng tôi chính hóa môn học phụ

ở trương chuyên Trương THHPT chuyên Lương Thê inh là nơi thương xuyên tổchức các cuộc hội thảo bàn về đổi mới và vân dụng các phương pháp dạy học, traođổi kinh nghiệm trong lĩnh vực phát hiện, bôi dưỡng HS giỏi Bên cạnh đó nhàtrương đã tiên hành tâp đợt cho HS nghiên cứu khoa học, có nhiều công trinh khoahọc được bảo vệ thành công tại hội đông khoa học nhà trương và của Bộ Giáo Dụcnhư: Công trinh nghiên cứu trong lĩnh vực bảo vệ môi trương của HS THHPT, dự thitại Singapore trương đã đạt giải nhi, hay công trinh nghiên cứu của HS lớp chuyênsinh về việc sử dụng nước mưa nhân tạo đã đạt giải nhất do Bộ GD- ĐT tổ chức …

Cơ sở vât chất vât chất của trương khá đầy đủ thuân tiện cho việc dạy - học theonhóm hoặc ứng dụng CNTT trong dạy học Như vây, có thể khẳng định TrươngTHHPT chuyên Lương Thê inh là một trong nhưng nơi có điều kiện tốt nhất để đổimới và vân dụng các phương pháp dạy học mới vào giảng dạy nhbm nâng cao chấtlượng dạy học hiện nay

1.2.2 Những khó khăn ́ủa việ́ phát triển năng lự́ tự họ́ ́ho họ́ sinh T HPT thông qua dạy họ́ môn GDCD lớp 12 ở Trường T HPT ́huyên Lương Thế Vinh, Biên Hòa, Đông Nai

Ở trương THHPT nói chung và trương chuyên nói riêng, tất cả các môn học, tất cảcác thầy cô giáo đều có nhiệm vụ giáo dục đạo đức và kỹ năng sống cho học sinhbên cạnh việc dạy học kiên thức của từng môn Môn GDCD với vị trí đặc thù củaminh là “giư vai trò chủ chốt trong việc giáo dục cho HS ý thức và hành vi củangươi công dân góp phần hinh thành và phát triển ở các em nhưng phẩm chất vànăng lực cần thiêt của ngươi công dân trong xã hội công bbng dân chủ, văn minh.Môn DGCD có vai trò quan trọng trong việc phát triển tâm lực và nội lực của sựphát triển nhân cách HS Do vây, môn GDCD góp phần quan trọng trong việc nângcao chất lượng nguôn nhân lực, đào tạo HS thành nhưng ngươi lao động mới đáp

ứng được yêu cầu đòi hỏi của quá trinh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước và

xu thê phát triển chung của thơi đại” [32; 18] ới vai trò và tầm quan trọng như vâynhưng hiện nay, môn GDCD chưa được phát huy hêt vai trò và vị trí của minh trong

trương THHPT và nhất là trương chuyên

HS chưa ý thức được vai trò của môn học, “xem nhẹ” môn GDCD biểu hiện rõ rệt.: Theo tim hiểu thi hầu như học sinh chưa bao giơ dành một qũy thơi gian trên 30 phút

để học môn GDCD và cũng ít có HS đọc SGK hoặc soạn bài trước ở nhà Trong giơhọc thât hiêm có HS giơ tay phát biểu ý kiên, G đưa ra câu hỏi và chỉ định thi HS mớimiễn cưỡng đứng lên trả lơi qua loa theo SGK Sự tim tòi, đọc thêm tài liệu liên quanđên bài học cũng chỉ có nhưng HS giỏi hoặc khi được giao cụ thể Các em cho biêtnhiều khi thấy một số vấn đề lý thú nhưng không biêt tim tài liệu nào? ở đâu? cách khaithác như thê nào? Lỗi này phải chăng do thiêu sót của đội ngũ G chúng ta Các emkhông biêt nên ghi nhưng gi trong chuỗi lơi giảng của G hoặc G đọc nhanh quá các

em không kịp chép Học theo cách này các em nắm được kiên thức trong SGK còn khó,thi làm sao mà các em còn hứng thú để tim tòi, học hỏi nghiên cứu sâu hơn bài học củaminh để mở rộng kiên thức, còn đâu cơ hội để đưa ra một phương pháp học, hinh thànhmột thói quen tự học, để tự đào tạo minh, tự phát triển Tôi thiêt nghĩ, nêu như HS họcmôn GDCD mà cũng giành thơi gian và tâm huyêt như các môn học chuyên thi hiệuquả tác động của môn GDCD đối với các em sẽ đạt hiệu quả cao hơn i HS của chúng

ta ngày nay rất thông minh và nhạy bén, có lẽ do chúng ta chưa gợi được hứng thú họctâp của các em, chưa tạo được tâm thê hứng khởi cho họ trong giơ học, chưa kích thích

sự tích cực, năng động trong tư duy của các em để phát huy hêt khả năng sáng tạo vàkinh nghiệm của minh trong tiêp nhân tri thức

Thực ra, không có sự phân biệt chính phụ đối với các môn học trong trương phổthông Tuy nhiên, do tâm lý học để thi nên thông thương các môn thi bao giơ cũngđược coi là môn chính Còn nhưng môn học không thi thi cho là môn học phụ, do đóviệc dạy và học khó có hứng thú và đạt hiệu quả thực tê mà chỉ là nghĩa vụ Hơnnưa, mục tiêu học tâp của học sinh THHPT hiện nay là vượt qua hai kỳ thi tốt nghiệpvà đại học mà môn GDCD lớp 12 không thi tốt nghiệp, nội dung lại không liên quanđên kỳ thi đại học nên HS ít đầu tư nghiên cứu nhất là HS trương chuyên Nội dung

chương trinh môn GDCD còn quá nặng về lý thuyêt, chưa thực sự đáp ứng được yêucầu của ngươi học Các phương tiện hỗ trợ dạy học GDCD ở trương chuyên hầu nhưkhông có, phần lớn do G phải sáng tạo.Tài liệu tham khảo cho HS và G giảngdạy còn hạn chê Hơn nưa đây là môn học có tính thơi sự cao nên việc câp nhât tàiliệu gặp nhiều khó khăn cho cả ngươi dạy lẫn ngươi học.

Thơi gian gần đây, quan điểm đổi mới phương pháp dạy học đã có tác động mạnh

mẽ đên các cấp học trong nhà trương, đặc biệt là cấp THHPT G bộ môn GDCDcũng có nhưng thay đổi đáng kể trong phương pháp giảng dạy nhưng chưa thươngxuyên và chưa có chuyển biên đáng kể G khi lên lớp thương có sự chuẩn bị thôngqua thiêt kê giáo án nhưng giáo án mới chỉ dừng lại là một đề cương nội dung bàihọc cần truyền đạt Dựa vào SGK và sách hướng dẫn, G làm công việc tóm tắtnhưng nội dung chính cần truyền đạt cho HS Nhưng hoạt động của HS qua từng nộidung bài học, từng chủ đề hinh như không có mặt trong giáo án ới thiêt kê giáo ánnhư vây, G là chủ thể hoạt động, HS là khách thể bị động, G thông qua khốilượng kiên thức đã chuẩn bị truyền thụ lại cho HS như một cuộc chạy đua với thơigian, kêt thúc giơ học là kêt thúc bài học Thiêt kê giáo án, kêt hợp với phương phápgiảng dạy ảnh hưởng rất lớn đên kêt quả học tâp của HS ới cách dạy truyền thụmột chiều làm cho HS không thể hứng thú và phát huy hêt năng lực, kinh nghiệmhiểu biêt sẵn có của minh cũng như lòng say mê học hỏi và thực tê sẽ diễn ra là tháiđộ không coi trọng giơ học, thái độ này không chỉ tôn tại ở HS mà còn có trong ýthức của một số G giảng dạy môn học này Chính điều này mà dẫn đên một thựctrạng là có nhưng HS học xong lớp 12 mà không nhớ nỗi khái niệm pháp luât là gi?Bản thân minh có nhưng quyền tự do cơ bản nào? Nói gi đên việc trách nhiệm củabản thân đối với Nhà nước với xã hội như nội dung bài đã học

Một lý do khác ảnh hưởng không nhỏ đên chất lượng học tâp nói chung và mônGDCD nói riêng là vấn đề học thêm của HS Chứng kiên việc học thêm của các em,chúng ta thấy có nhiều điều bất câp, trong có vấn đề “tự học” Trước đây, khi HShọc ở nhà nhiều hơn thi bây giơ ngược lại, thơi gian học ở trương, ở lớp nhiều hơn ởnhà Các em bân rộn với chuyện đi học thêm, thơi gian gần như lấp kín Chúng ta tựhỏi không biêt HS của chúng ta, học bài, ôn bài, làm bài tâp vào thơi gian nào? Hiện

nay trên thị trương có rất nhiều tài liệu tham khảo, nhiều kênh thông tin phong phú,phục vụ cho môn học nhưng vi thơi khóa biểu học thêm của các em kín hêt ngày làm

gi còn thơi gian để các em tự học, tự nghiên cứu

Theo xu thê chung của thơi đại hiện nay nên đa số các em chọn cho minh môn tựnhiên để học ra trương dễ kiêm việc làm và lương cao hơn khi chọn lĩnh vực xã hội

để học Đây cũng là thực trạng của xã hội iệt Nam hiện nay, khi mà lĩnh vực tựnhiên, Ngân hàng Tài chính, Kinh tê…mọi ngươi đổ xô vào học vào nghiên cứu thilĩnh vực xã hội lại trầm lắng làm ảnh hưởng đên sự phát triển cân bbng của xã hội.Thực tê, chỉ một số ít học sinh chuyên trở thành nhà Toán học, nhà ât lý hay nhà

ăn ….phần lớn sẽ trở thành ngươi lao động có trinh độ cao của đất nước Do vây,học chuyên không chỉ nhbm mục đích đi thi, làm nhà nghiên cứu … mà quan trọnglà để các em có năng lực giải quyêt nhưng vấn đề trong thực tiễn, vấn đề xã hội củamỗi cá nhân Cho nên để xứng đáng là học sinh trương chuyên các thầy cô giáo và

HS phải phấn đấu làm sao vừa “hông” lại vừa “chuyên” thi mới xứng đáng là nơicung cấp nguôn nhân lực chất lượng cao của xã hội hôm nay

Như vây, qua quá trinh khảo sát, phỏng vấn, điều tra việc dạy học theo hướngphát triển năng lực tự học cho HS Trương THHPT chuyên Lương Thê inh cho thấy:Nhin chung HS của trương chưa có nhân thức đầy đủ về vai trò, bản chất, ý nghĩacủa tự học, tự nghiên cứu đối với môn GDCD i thê, việc giành thơi gian và sửdụng các biện pháp tự học cho môn học này chưa được chú trọng, chủ yêu tâp trunghọc kỹ để chuẩn bị cho thi và kiểm tra Một trong nhưng khó khăn dẫn tới thực trạngtrên là do HS thiêu các kỹ năng tự học, chưa có cách học, chưa có đủ tài liệu và cácphương tiện hỗ trợ học tâp Đặc biệt, do G chưa thực sự quan tâm đên việc pháttriển năng lực tự học cho các em, chưa phát huy hêt vai trò tích cực, sáng tạo của HStrong quá trinh dạy học Chính vi vây, năng lực tự học môn GDCD lớp 12 của HSTrương THHPT chuyên Lương Thê inh còn hạn chê, dẫn đên kêt quả học tâp chưatương xứng với trinh độ và khả năng của các em Để nâng cao chất lượng giảng dạymôn học, G cần đánh thức tiềm năng của các em, tạo cho các em điều kiện để pháttriển, tạo cho HS niềm tin tự khẳng định minh trong học tâp cũng như trong cuộcsống Đây là trách nhiệm vô cùng nặng nề và lớn lao của ngươi G nói chung và

G giảng dạy môn GDCD nói riêng iệc phát triển năng lực tự học cho HS THHPTtrong giơ GDCD vẫn còn là một vấn đề khó khăn và dương như mới mẻ đối với cả

HS và G Thay đổi một quan miệm cũ đã trở thành một thói quen trong nêp nghĩquả là một công việc khó khăn nhưng nêu không thay đổi sẽ trở thành lạc hâu, bảothủ Quan niệm của mỗi G có đóng góp vô cùng quan trọng đối với việc xác địnhmục đích giảng dạy và phương pháp giảng dạy môn GDCD Đã đên lúc mỗi G môn GDCD đặt cho minh một câu hỏi dạy như thê nào? Thay thê câu hỏi dạy cái gi?Chuyển đổi từ việc cung cấp tri thức cho HS sang việc phát triển năng lực tự học cho

HS để tự đào tạo

Kết luận chương 1.

iệc làm rõ cơ sở lý luân và thực tiễn về tự học, các đặc trưng của hoạt động tựhọc, xác định được cấu trúc năng lực tự học của HS THHPT, làm rõ mối quan hệgiưa hoạt động dạy và vấn đề phát triển năng lực tự học là cơ sở quan trọng để đềxuất các giải pháp nhbm phát triển năng lực tự học nói chung và năng lực tự họcmôn GDCD nói riêng

Bản chất của tự học là quá trinh ngươi học cá nhân hóa việc học nhbm thỏamãn các nhu cầu tự học, tự nghiên cứu, tự giác tiên hành các hoạt động học tâp đểthực hiện có hiệu quả mục đích và nhiệm vụ học tâp

Tự học môn GDCD lớp 12 mang đặc thù của bộ môn lý luân chính trị, với nhưngkiên thức khó, trừu tượng và mang tính pháp lý rất cao Cho nên đòi hỏi ngươi học phải

không ngừng nâng cao ý thức tự học cả trên lớp và ở nhà để chiêm lĩnh được tri thức mộtcách sâu sắc hơn Trong quá trinh dạy học, phương pháp dạy học của G có ảnh hưởnglớn đên vấn đề phát triển năng lực tự học của HS, cụ thể ảnh hưởng đên các yêu tố như:động cơ, mục đích học tâp, hứng thú học tâp, tính tích cực nhân thức, phương pháp tựhọc, tính tự giác, tích cực trong học tâp của HS Nhưng trong quá trinh tim hiểu, điều trathực trạng dạy học môn GDCD lớp 12 ở Trương THHPT chuyên Lương Thê inh chúngtôi thấy rbng, HS của trương có năng lực tự học rất tốt nhưng các em hầu như chưa nhânthấy được hiệu quả của phương pháp tự học đối quá trinh học tâp môn học GDCD Đốivới G của trương cũng chưa thương xuyên áp dụng các biện pháp nhbm phát triển nănglực tự học cho HS mà vẫn sử dụng các phương pháp dạy học truyền thống, cho nên hiệuquả dạy học môn GDCD chưa cao Qua quá trinh dạy học môn GDCD ở ở TrươngTHHPT chuyên Lương Thê inh, chúng tôi đã áp dụng nhiều phương pháp khác nhau vàchúng tôi thấy được tính hiệu rất cao khi áp dụng các giải pháp nhbm phát triển năng lực

tự học cho HS THHPT trong giai đoạn hiện nay

Chương 2

MÔT SỐ GIẢI PHÁP NHẰM PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC TỰ HỌC CHO HỌC SINH THPT THÔNG QUA DẠY HỌC MÔN GDCD LỚP 12 Ở TRƯỜNG THPT CHUYÊN LƯƠNG THẾ VINH, BIÊN HÒA, ĐỒNG NAI 2.1 Động cơ hóa hoạt động học tập của học sinh

Thực ra nội dung chương trinh môn GDCD lớp 12 rất hay, rất cần thiêt với lứatuổi của HS nhưng do chúng ta chưa có một phương pháp để các em tiêp cân với

nội dung một cách thoải mái và hiệu quả nhất

Hiện nay một thách thức lớn nhất của tất cả các G bộ môn GDCD phải đốimặt là làm sao học sinh muốn học, theo Wilbert J Mckeachie cho rbng “một trongnhưng nhiệm vụ quan trọng nhất của dạy học là làm thê nào để hinh thành động cơhọc tâp bên trong để HS hứng thú học tâp… nhưng vấn đề đưa ra tuy mới mẻ

nhưng có thể giải quyêt được, đề ra các các tiêu chuẩn thực tê có thể đạtđược”[46;38].

Động cơ hóa hoạt động học tâp của HS có vai trò tích cực đối với hiệu quảhoạt động học tâp của HS, để thực hiện giải pháp này chúng ta có thể thực hiệncác biện pháp sau:

- Tăng ́ường hứng thú họ́ tập ́ủa HS

Nguyễn Ngọc Bảo cho rbng hứng thú như sự thúc đẩy bên trong làm giảm sựcăng thẳng mệt nhọc và dương như nó mở ra con đương dẫn đên sự hiểu biêt, làmcho việc nắm bắt tri thức thoải mái, dễ chụi và hiệu quả hơn trong quá trinh nhânthức Hứng thú và động cơ có mối quan hệ với nhau, động cơ tạo nên hứng thú,hứng thú là tiền đề của tự giác Hứng thú và tự giác là yêu tố tâm lý tạo nên tínhtích cực chủ động của HS [3;21]

Trong quá trinh dạy học ngươi G làm cho bộ não của HS luôn đặt trong tinhtrạng ham muốn hiểu biêt, làm cho HS thấy được lợi ích của môn GDCD trongđơi sống hàng ngày thi HS sẽ biểu lộ hứng thú khi học môn học này Để làmđược điều này G cần phải:

+ Làm cho HS ý thức được là họ cần phải học, thấy được rbng minh thực sựđang thiêu tri thức mới, cảm nhân được sự thiêu hụt sẽ là một yêu tố kích thích

HS tim kiêm một sự cân đối mới, thỏa mãn nhu cầu tri thức của minh

í dụ: khi dạy về vai trò của pháp luât đối với công dân, HS chỉ hiểu đượcrbng pháp luât là sự cấm đoán, là công cụ để Nhà nước cưỡng chê nhưng hành vi viphạm pháp luât của công dân G sẽ cho HS thấy HS đang bị thiêu hụt kiên thức cầnphải bổ sung Bởi vi pháp luât bên cạnh khẳng định các quyền, lợi ích và nghĩa vụ

cơ bản của công dân còn là phương tiện để công dân thực hiện và bảo vệ các quyền,lợi ích hợp pháp của minh trước sự xâm phạm từ phía cơ quan, công chức nhà nước.Bbng cách cho HS thấy được đối tượng học là một nội dung có giá trị, có lợi đối với

HS, nêu chiêm lĩnh được tri thức mới là cách hinh thành và phát triển hứng thú nhânthức ở HS