Câu 2* Hoạt động chính trị xã hội: là những hoạt động có nội dung liên quan đến việc xây dựng và bảo vệ Nhà nước, bảo vệ chế độ chính trị, trật tự an ninh xã hội; là những hoạt động tr[r]
Trang 1ĐỀ THI HỌC SINH GIỎI MÔN THI: GIÁO DỤC CÔNG DÂN 8
Thời gian làm bài:120 phút
ĐỀ 01:
Câu 1 :(4.0 điểm)
a Nhà nước ta từ khi ra đời đến nay đã ban hành mấy bản Hiến pháp? Đó là những bản Hiến pháp nào?
b Căn cứ vào đâu để khẳng định: Hiến pháp là đạo luật cơ bản của nhà nước và
có hiệu lực pháp lý cao nhất?
Câu 2 :(2.0 điểm)
Tệ nạn xã hội là gì? Tại sao nói: " Tệ nạn xã hội là con đường ngắn nhất dẫn đến tội ác", học sinh cần làm gì để phòng chống tệ nạn xã hội?
Câu 3: (4.0 điểm)
Shakespeare đã nói:“ yêu mọi người, tin vài người, đừng xúc phạm đến ai“
Câu nói trên thể hiện cho một phẩm chất đạo đức tiêu biểu của con người Bằng kiến thức đã học ở lớp 8, em hãy làm nổi bật phẩm chất đó
Câu 4: (4.0 điểm)
Cho tình huống sau:
Hòa là một cô bé 14 tuổi, làm thuê cho một cửa hàng cơm gần nhà Bích Chứng kiến cảnh Hòa bị chủ hàng cơm bắt làm những công việc nặng nhọc, lại thường xuyên chửi mắng, đánh đập, Bích rất thương Hòa nên có ý định tố cáo hành động đó với cơ
quan công an Nhưng Hồng can ngăn và nói: ‘‘Chúng mình còn nhỏ làm gì có quyền được tố cáo người khác, với lại chuyện này là bình thường mà’’.
Câu hỏi:
a) Em có đồng ý với ý kiến của bạn Hồng không? Vì sao?
b) Nhận xét về hành vi của chủ hàng cơm ?
c) Nếu được chứng kiến cảnh của Hòa, em sẽ làm gì?
Câu 5: (6.0 điểm)
Hiện nay, trên các phương tiện thông tin đại chúng có đăng tải một số hình ảnh, bài viết về tình trạng bạo lực học đường Đây là hiện tượng tiêu cực của xã hội đang được mọi người quan tâm
Em hãy viết một bài văn ngắn nêu suy nghĩ và trình bày phương hướng hành động để góp phần giảm thiểu hiện tượng tiêu cực trên ?
Trang 2
HƯỚNG DẪN CHẤM
Câu
1
(4 đ)
- Khái niệm Hiến pháp: Hiến pháp là đạo luật cơ bản của Nhà nước,
có hiệu lực pháp lý cao nhất trong hệ thống pháp luật Việt Nam Mọi
văn bản pháp luật khác đều được xây dựng, ban hành trên cơ sở các
quy định của Hiến pháp, không được trái với Hiến pháp
a Nhà nước ta từ khi ra đời đến nay ban hành 5 bản Hiến pháp
+ Hiến pháp 1946:
+ Hiến pháp 1959:
+ Hiến pháp 1980
+ Hiến pháp 1992
+ Hiến pháp 2013
b Có 2 căn cứ để khẳng định: Hiến pháp là đạo luật cơ bản của Nhà
nước, có hiệu lực pháp lý cao nhất
- Căn cứ thứ nhất:
+ Hiến pháp là cơ sở nền tảng của hệ thống pháp luật Các quy định
của Hiến pháp là nguồn, là căn cứ pháp lý cho tất cả các ngành luật
+ Luật và các văn bản dưới luật phải phù hợp với tinh thần và nội dung
Hiến pháp Các văn bản pháp luật trái với Hiến pháp đều bị bãi bỏ
- Căn cứ thứ hai:
+ Việc soạn thảo, ban hành hay sửa đổi, bổ sung Hiến pháp phải tuân
theo thủ tục đặc biệt, được quy định trong điều 120 của Hiến pháp
+ Điều 120 HP năm 2013: Chỉ Quốc hội mới có quyền sửa đổi Hiến
pháp Việc sửa đổi Hiến pháp phải được ít nhất là hai phần ba tổng số
đại biểu Quốc hội biểu quyết tán thành
1 ®
1 ®
2 ®
Câu2
(2đ)
Tệ nạn xã hội là hiện tượng xã hội bao gồm những hành vi sai lệch
chuẩn mực xã hội, vi phạm đạo đức và pháp luật, gây hậu quả xấu về
mọi mặt đối với đời sống xã hội
- Sở dĩ nói: Tệ nạn xã hội là con đường ngắn nhất dẫn đến tội ác" bởi
vì chính tệ nạn xã hội hủy hoại sức khỏe tinh thần và đạo đức của con
người Làm tiêu tán của cải vật chất và tan vỡ hạnh phúc gia đình,
những hậu quả này khiến con người rơi vào tuyệt vọng, không làm chủ
được chính mình và dễ dáng sa vào con đường tội ác HS lấy ví dụ để
chứng minh như: Tệ nạn ma túy thì dẫn đến hạu quả gì… và không ít
những tội ác đã làm đau lòng mọi người chỉ vì nghiện ma túy như giết
người, cướp của…
- Là học sinh cần phải:
+ Sống lành mạnh giản dị, có giới hạn, giúp nhau không sa vào tệ nạn
xã hội
+ Nghiêm chỉnh chấp hành những quy định của pháp luật
+ Tích cực tham gia các hoạt động phòng chống tệ nạn trong nhà
trường và ở địa phương
1 ® 0,5 ®
0,5đ
Trang 33
(4 đ)
- Khẳng định trên thể hiện đức tính tôn trọng người khác Đó là phẩm
chất đạo đức cần thiết ở trong mọi thời đại
- Tôn trọng người khác là sự đánh giá đúng mức, coi trọng danh dự
phẩm giá và lợi ích của người khác
- Người biết tôn trọng người khác sẽ được người khác tôn trọng lại
Mọi người biết tôn trọng lẫn nhau sẽ góp phần làm cho quan hệ xã hội
trong sáng, lành mạnh và tốt đẹp
- Nêu được những hành vi thiếu tôn trọng người khác trong cuộc sống
hàng ngày cần phê phán
- Tầm quan trọng của tôn trọng người khác ở mọi lúc, mọi nơi
- Liên hệ trách nhiệm của học sinh
1 ®
0,5 ® 0,5 ®
1 ® 0,5 ® 0,5 ®
Câu
4
(4 đ)
1.Tình huống:
a) - Không đồng ý
-Vì : Mọi công dân đều có quyền tố cáo những việc làm trái pháp
luật
b) Nhận xét: Việc làm của chủ hàng cơm là vi phạm pháp luật
+ Vi phạm quyền được pháp luật bảo hộ về tính mạng, thân
thể,sức khỏe,danh dự và nhân phẩm
+ Vi phạm quyền được bảo vệ,chăm sóc, và giáo dục của trẻ
em
c Em sẽ:
- Góp ý cho chủ hàng cơm để họ đối xử tử tế hơn đối với Hòa
- Giải thích để chủ hàng cơm hiểu việc làm của họ là vi phạm pháp
luật
- Tố cáo việc làm sai trái của chủ hàng cơm ( trực tiếp hoặc gián tiếp
)
1 ®
1 ®
2 ®
Câu
5
(6 đ)
- Hiểu biết của mình về vấn đề bạo lực học đường
- Thực trạng bạo lực học đường trong giai đoạn hiện nay
- Hậu quả
- Nguyên nhân
- Đề xuất hướng khắc phục
- Khẳng định ngăn chặn nạn bạo lực học đường là nhiệm vụ cấp bách,
là trách nhiệm chung của toàn xã hội
- Liên hệ bản thân có những đóng góp thông qua một số việc làm cụ
thể
0,5 ®
1 ®
1 ®
1 ®
1 ®
1 ® 0,5®
- Hết
Trang 4-ĐỀ THI HỌC SINH GIỎI MÔN THI: GIÁO DỤC CÔNG DÂN 8
Thời gian làm bài:120 phút
ĐỀ 02:
Câu 1( 3.0 đ): Trách nhiệm của nhà nước và công dân khi thực hiện quyền khiếu
nại, tố cáo? Theo qui định của pháp luật ai có quyền khiếu nại?
Câu 2( 3.0 đ): Hoạt động chính trị, xã hội là gì? Việc tích cực tham gia các hoạt
động chính trị, xã hội có ý nghĩa như thế nào? Kể một số hoạt động chính trị mà em đã tham gia?
Câu 3( 4.0đ): Tài sản nhà nước, lợi ích công cộng là gì? Nghĩa vụ của công dân và
trách nhiệm của nhà nước đối với tài sản nhà nước và lợi ích công cộng?
Câu 4( 2.0 đ): Phân biệt giữa tín ngưỡng, tôn giáo với mê tín dị đoan? Pháp luật
có qui định như thế nào về quyền tự do tín ngưỡng tôn giáo?
Câu 5 (3.0 đ): Có ý kiến cho rằng: Chỉ có con nhà nghèo mới cần tính tự lập?
a Em có đồng tình với ý kiến đó không? Vì sao?
b Tính tự lập có ý nghĩa như thế nào trong cuộc sống?
Câu 6( 4 đ): Trong giờ học môn giáo dục công dân cô giáo đã cho học sinh thảo
luận bài 19 “Quyền tự do ngôn luận” Trong quá trình thảo luận, Tuấn có ý kiến: Hành vi gửi đơn ra tòa án đòi quyền thừa kế là không thể hiện quyền tự do ngôn luận
An cho rằng: Hành vi đó thể hiện quyền tự do ngôn luận vì người gửi đơn có quyền bày tỏ quan điểm, ý kiến của mình để bảo vệ quyền lợi
Cả hai bạn ai cũng muốn khẳng định ý kiến của mình là đúng nhưng không ai giải thích được vì sao
a Em hãy giúp hai bạn giải quyết vấn đề trên
b Tại sao khi sử dụng quyền tự do ngôn luận phải tuân theo qui định của pháp luật?
Trang 5HƯỚNG DẪN VÀ BIỂU ĐIỂM CHẤM
Câu 1* Trách nhiệm của nhà nước:
+ Kiểm tra cán bộ, công chức nhà nước có thẩm quyền xem xát khiếu nại, tố cáo trong
thời hạn pháp luật quy định.(0.5 đ)
+ Xử lí nghiêm minh các hành vi xâm hại lợi ích của nhà nước, quyền và lợi ích hợp
pháp của tập thể và công dân (0.5 đ)
+ Nghiêm cấm việc trả thù người khiếu nại , tố cáo hoặc lợi dụng quyền khiếu nại, tố
cáo để vu khống, vu cáo làm hại người khác.(0.5 đ)
* Trách nhiệm của công dân: khi thực hiện quyền khiếu nại, tố cáo cần trung thực,
khách quan, thận trọng và đúng quy định.(0.5 đ)
* Người có quyền khiếu nại là :
-Người có năng lực hành vi đầy đủ ( từ 18 tuổi trở lên không bị mất năng lực hành vi) Người chưa có năng lực hành vi đầy đủ có thể thực hiện quyền khiếu nại thông qua
người đại diện.(0.75 đ)
- Người có quyền , lợi ích hợp pháp liên quan trực tiếp đến quyết định, hành vi mình khiếu nại.Chỉ khiếu nại các quyết định hành chính, hành vi hành chính liên quan trực
tiếp đến quyền và lợi ích hợp pháp của bản thân.(0.75 đ)
Câu 2* Hoạt động chính trị xã hội: là những hoạt động có nội dung liên quan đến
việc xây dựng và bảo vệ Nhà nước, bảo vệ chế độ chính trị, trật tự an ninh xã hội; là những hoạt động trong các tổ chức chính trị, đoàn thể quần chúng và hoạt động nhân
đạo, bảo vệ môi trường sống của con người.(1.0 đ)
VD: Hoạt động tuyên truyền vận động bầu cử Quốc hội, HĐND các cấp; Hoạt động đèn ơn đáp nghĩa; hoạt động quyên góp ủng hộ đồng bào bị thiên tai, các nạn nhân chất độc da cam
* Ý nghĩa:
- Hoạt động chính trị- xã hội là điều kiện để mỗi cá nhân được đóng góp vào sự phát
triển của xã hội, được bộc lộ, tự khẳng định, phát triển nhân cách.(1.0 đ)
* HS kể các hoạt động mà mình tham gia…(HS kể được từ 3 hoạt động trở lên cho
điểm tối đa) (1.0 đ)
Câu3* Tài sản Nhà nước: là tài sản thuộc sở hữu của toàn dân, do Nhà nước chịu trách
nhiệm quản lí
Bao gồm: đất đai, sông hồ, nguồn nước, tài nguyên trong lòng đất, nguồn lợi ở vùng biển, thềm lục địa, vùng trời, phần vốn và tài sản do Nhà nước đầu tư vào các xí nghiệp, công trình thuộc các ngành kinh tế, văn hóa xã hội,… cùng các tài sản mà pháp
luật quy định là của Nhà nước.( 1.0 đ)
* Lợi ích công cộng: là những lợi ích chung dành cho mọi người và xã hội như là: lợi
ích do các công trình công cộng (công viên, vườn hoa, cầu, đường, sân vận động, cung
văn hóa,…) mang lại.(0.5 đ)
* Công dân có nghĩa vụ tôn trọng, bảo vệ tài sản Nhà nước và lợi ích công cộng.
- Không được lấn chiếm, phá hoại, sử dụng vào mục đích cá nhân tài sản Nhà nước và lợi ích công cộng.(0.5 đ)
- Phải bảo quản, giữ gìn, sử dụng tiết kiệm, không tham ô, lãng phí khi được giao quản
lý Nhà nước.(0.5 đ)
* Trách nhiệm của nhà nước:
- Nhà nước ban hành và tổ chức thực hiện các quy định pháp luật về quản lý và sử
dụng tài sản thuộc sở hữu toàn dân (0.5 đ)
- Tuyên truyền, giáo dục mọi công dân thực hiện nghĩa vụ tôn trọng, bảo vệ tài sản
Nhà nước và lợi ích công cộng.(0.5 đ)
Câu 4* Phân biệt giữa tín ngưỡng, tôn giáo với mê tín dị đoan.
Trang 6- Tín ngưỡng: Là niềm tin của con người vào một cái gì đó thần bí, hư ảo, vô hình Ví
dụ: Thần linh, thượng đế Chúa trời… (0.5 đ)
- Tôn giáo: Là một hình thức tín ngưỡng có hệ thống tổ chức, có giáo lí và những hình
thức lễ nghi.Tôn giáo còn gọi là đạo Ví dụ đạo Phật, đạo Thiên Chúa…(0.5 đ)
- Mê tín dị đoan: Là tin một cách mù quáng dẫn đến mất lí trí, hành động trái lẽ
thường, gây hậu quả xấu Ví dụ: Bói toán, lên đồng, chữa bệnh bằng phù phép… (0.5 đ)
* Một số qui định của pháp luật về quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo
+ Mọi người cần phải tôn trọng quyền tự do tín ngưỡng của người khác như : tôn trọng nơi thờ tự của các tôn giáo Không được bài xích gây mất đoàn kết, chia rẽ giữa các
tôn giáo và giữa người không có tôn giáo với người có tôn giáo.(1.0 đ)
+ Nghiêm cấm việc lợi dụng tín ngưỡng, tôn giáo, lợi dụng quyền tự do tín ngưỡng,
tôn giáo để làm trái pháp luật và chính sách của nhà nước.(1.0 đ)
Câu 5* Không đồng ý với ý kiến chỉ có con nhà nghèo mới cần tự lập (0.5 đ)
Vì tính tự lập cần cho tất cả mọi người chứ không riêng gì đối với con nhà nghèo Nếu như con nhà giàu có khá giả lúc nào cũng quen được bố mẹ lo cho thì sẽ chỉ biết sống ỷ lại vào bố mẹ, không tự giác trong công việc và như vậy sẽ không thể thành
công được.Sự thành công phải từ sự nỗ lực phấn đấu của bản thân mới được bền vững.
(1.5đ) (HS có thể diễn đạt khác nhưng nếu vẫn đảm bảo nội dung tùy bài
làm GV cho điểm)
* Ý nghĩa: Tự lập có ý nghĩa quan trọng đối với sự phát triển cá nhân giúp con người
thành công trong cuộc sống và được mọi người kính trọng (1.0 đ)
Câu 6a Khẳng định ý kiến của Tuấn là đúng (0.5 đ)
Vì quyền tự do ngôn luận có 2 đặc điểm:
+ Bàn bạc thảo luận, bày tỏ ý kiến( mang tính dân chủ công khai)
(0.5 đ)
+ Về những vấn đề chung của đất nước, xã hội (0.5 đ)
Hành vi đòi quyền thừa kế có bày tỏ quan điểm, ý kiến của mình nhưng không phải vì
vấn đề chung nên không thể hiện quyền tự do ngôn luận.(0.5 đ)
(HS có thể diễn đạt khác nhưng nếu vẫn đảm bảo nội dung tùy bài làm GV cho điểm)
b Khi sử dụng quyền tự do ngôn luận phải tuân theo qui định của pháp luật vì:
- Để phát huy tính tích cực và quyền làm chủ của công dân.Góp phần xây dựng nhà
nước, quản lí xã hội (0.75 đ)
- Tránh lợi dụng quyền tự do ngôn luận để vu khống vu cáo làm hại người khác hoặc
xuyên tạc sự thật, phá hoại chống lại lợi ích Nhà nước, của nhân dân (0.75 đ)