- Mặt khác, sản phẩm du lịch là sự kết hợp của sản phẩm vật chất, sản phẩm tinh thần và dịch vụ, tính vô hình của sản phẩm du lịch làm cho giá trị sử dụng của nó mang tính trừu tượng, c[r]
Trang 1ĐỀ CƯƠNG BÀI GIẢNG CHƯƠNG II: CÁC LOẠI HÌNH VÀ SẢN PHẨM DU LỊCH
BÀI 5: SẢN PHẨM DU LỊCH
I Khái niệm
Có rất nhiều khái niệm liên quan đến sản phẩm du lịch
- “ Sản phẩm du lịch là một tổng thể phức tạp bao gồm nhiều thành phần không đồng nhất cấu tạo thành, đó là tài nguyên tự nhiên, tài nguyên nhân văn, cơ sở vật chất kỹ thuật, cơ sở hạ tầng dịch vụ du lịch và đội ngũ cán bộ nhân viên du lịch”
- Theo tiến sĩ sử học ủy, viên đoàn chủ tịch hội người Việt Nam tại Pháp Thu Trang Công Thị Nghĩ: “Sản phẩm du lịch là một loại sản phẩm tiêu dùng đáp ứng cho nhu cầu của du khách, nó bao gồm di chuyển, ăn ở và giải trí”
- Theo các nhà du lịch Trung Quốc thì sản phẩm du lịch bao gồm 2 mặt chính:
+ Xuất phát từ đích tới du lịch, sản phẩm du lịch chỉ toàn bộ dịch vụ của nhà kinh doanh du lịch dựa vào vật thu hút
và khởi sự du lịch, cung cấp cho du khách để thỏa mãn nhu cầu hoạt động du lịch
+ Xuất phát từ góc độ người du lịch là chỉ quá trình du lịch một lần do du khách bỏ thời gian, chi phí và sức lực nhất định để đổi được
- Từ các định nghĩa trên có thể đưa ra một định nghĩa bao quát và ngắn gọn hơn : “ Sản phẩm du lịch là sự kết hợp hàng hóa
và dịch vụ trên cơ sở khai thác hợp lý tài nguyên du lịch nhằm đáp ứng mọi nhu cầu cho du khách trong hoạt động du lịch”
Sản phẩm du lịch = tài nguyên du lịch + hàng hóa và dịch vụ du lịch
II Cơ cấu của sản phẩm du lịch
1 Những thành phần tạo lực hút
- Bao gồm các điểm du lịch, các tuyến du lịch để thỏa mãn cho nhu cầu tham quan, thưởng ngoạn của du khách, đó là những cảnh quan thiên nhiên đẹp nổi tiếng, các kỳ quan, các di sản văn hóa thế giới, các di tích lịch sử mang đậm nét đặc sắc văn hóa của các quốc gia, các vùng
2 Cơ sở du lịch
Trang 2- Bao gồm cơ sở mạng lưới lưu trú như khách sạn, làng du lịch để phục vụ cho nhu cầu lưu trú của du khách, cửa hàng phục
vụ ăn uống, cơ sở kỹ thuật phục vụ cho vui chơi giải trí của du khách, hệ thống các phương tiện vận chuyển nhằm phục vụ cho việc đi lại của du khách
3 Dịch vụ du lịch
- Bộ phận này được xem là hạt nhân của sản phẩm du lịch, việc thực hiện nhu cầu chi tiêu du lịch của du khách không tách rời các loại dịch vụ mà nhà kinh doanh du lịch cung cấp
- Dịch vụ du lịch là một qui trình hoàn chỉnh, là sự liên kết hợp lý các dịch vụ đơn lẻ tạo nên, do vậy phải tạo ra sự phối hợp hài hòa, đồng bộ trong toàn bộ chỉnh thể để tạo ra sự đánh giá tốt của du khách về sản phẩm du lịch hoàn chỉnh
III Giá trị và giá trị sử dụng của sản phẩm du lịch
- Sản phẩm du lịch được xem là một loại hàng hóa đặc biệt, nó có thuộc tính chung của hàng hóa thể hiện trên hai mặt là giá trị và giá trị sử dụng
1 Giá trị sử dụng của sản phẩm du lịch
- Giá trị sử dụng của sản phẩm du lịch là ở chỗ nó có thể thỏa mãn nhu cầu có tính tổng hợp của du khách trong quá trình du lịch, vừa bao gồm nhu cầu sinh lý cơ bản ( ăn, ở, đi lại ) vừa bao gồm nhu cầu tinh thần (tham quan, du ngoạn, làm phong phú kiến thức, tăng cường giao lưu Vì vậy giá trị sử dụng của sản phẩm du lịch có tính đa năng
- Mặt khác, sản phẩm du lịch là sự kết hợp của sản phẩm vật chất, sản phẩm tinh thần và dịch vụ, tính vô hình của sản phẩm
du lịch làm cho giá trị sử dụng của nó mang tính trừu tượng, chỉ có thể thông qua việc tiêu thụ của du khách mới có thể đánh giá đo lường được giá trị sử dụng đích thực của sản phẩm du lịch
2 Giá trị của sản phẩm du lịch
- Giá trị của sản phẩm du lịch có thể chia ra ba nội dung là giá trị sản phẩm vật chất, giá trị dịch vụ du lịch và giá trị đối tượng thu hút du lịch
- Giá trị sản phẩm vật chất có thể dùng thời gian lao động tất yếu của xã hội để đo lường
- Giá trị dịch vụ du lịch quyết định bởi trình độ thiết bị, đầu tư lượng lao động , thái độ phục vụ, phương thức dịch vụ và năng suất hiệu quả dịch vụ Tuy nhiên, tố chất văn hóa, khả năng chuyên môn, trình độ đạo đức nghề nghiệp của nhân viên làm nghề du lịch có sự chênh lệch lớn nên khó xác định lượng giá trị dịch vụ du lịch
- Đối tượng thu hút du lịch có nhiều chủng loại là nội dung quan trọng tạo nên giá trị của sản phẩm du lịch
IV Mô hình sản phẩm du lịch
Trang 31 Mô hình 4S
SEA: biển
SUN: mặt trời, tắm nắng
SHOP: cửa hàng lưu niệm, mua sắm
SEX (or SAND): hấp dẫn, khiêu gợi giới tính ( bãi cát tắm nắng)
a Sea
- Biển là yếu tố quan trọng có sức hấp dẫn đối với du khách, thỏa mãn nhu cầu tắm biển, tắm nắng của du khách, đặc biệt là vào mùa hè
- Việt Nam là nước có tiềm năng rất lớn về du lịch biển, với chiều dài bãi biển là 3260 km, có 125 bãi biển có thể quy hoạch xây dựng cho du lịch biển, trong đó có 16 bãi tắm đẹp nổi tiếng có thể kể đến như Trà Cổ, Bãi Cháy (Quảng Ninh), Đồ Sơn (Hải Phòng), Sầm Sơn (Thanh Hóa), Cửa Lò (Nghệ An), Non Nước (Đà Nẵng)
- Ngoài ra, trên vùng biển Việt Nam còn có khoảng 4000 hòn đảo lớn nhỏ với cảnh quan hấp dẫn là những lợi thế thuận lợi của nước ta đối với việc phát triển du lịch biển
b Sun
- Đối với du khách, đặc biệt là các du khách đến từ các nước ôn đới và hàn đới thì mặt trời là yếu tố đặc biệt quan trọng để
du khách có thể tắm biển và tắm nắng
- Việt Nam thuộc vùng nhiệt đới có khí hậu nhiệt đới ẩm gió mùa với nền nhiệt độ cao, nhiệt độ trung bình trong năm từ 22 – 27o C, nhiệt xạ trung bình năm đạt 100 Kcal/cm2 Với điều kiện khí hậu ôn hòa, mặt trời chiếu sáng quanh năm tạo nên một lực hấp dẫn mạnh mẽ đối với du khách, đặc biệt là khách quốc tế từ châu Âu, châu Mỹ
c Shop
- Mua sắm là một nhu cầu rất quan trọng đối với du khách Du khách đi du lịch hầu hết muốn được thỏa mãn nhu cầu hiểu biết về các phong tục tập quán, lối sống của cư dân địa phương, những nét văn hóa, sinh hoạt đặc thù Và sau khi ra về họ muốn lưu giữ những hiểu biết, kinh nghiệm đó qua các sản phẩm lưu niệm; vừa là quà cho người thân, vừa là dấu ấn lưu lại của chuyến đi Do đó, cửa hàng bán hàng lưu niệm và sự mua sắm giữ một vai trò quan trọng trong việc thu hút khách du lịch
- Việt Nam có nhiều làng nghề truyền thống với các sản phẩm thủ công mỹ nghệ đặc sắc, gây ấn tượng mạnh đối với du khách như sơn mài, điêu khắc, gỗ
Trang 4d Sex (Sand)
- Yếu tố Sex trong du lịch có nghĩa là sự hấp dẫn, tính khiêu gợi và để thỏa mãn nhu cầu sinh lý Hiện nay trên thế giới, trong hoạt động du lịch của một số quốc gia đã xuất hiện Sex tour, đặc biệt là ở Thái Lan, Hà Lan Tuy nhiên, quan điểm của các nhà lãnh đạo của tổ chức du lịch thế giới và các quốc gia đều không đồng tình và không ủng hộ hoạt động tình dục,
đã và đang áp dụng nhiều biện pháp để giảm dần và đi đến xóa bỏ hoạt động tình dục
- Với nghĩa là Sand (bãi cát) thì lại có nhiều tác động tích cực đến hoạt động du lịch, những bãi cát mịn màng tạo điều kiện cho quy hoạch các bãi biển để phục vụ cho du khách Ở Việt Nam có rất nhiều bãi cát đẹp, chất lượng tốt, là điều kiện thuận lợi để phát triển du lịch
2 Mô hình 3H
Thành phần của mô hình 3H bao gồm:
Heritage: di sản
Hospitality: lòng hiếu khách, khách sạn nhà hàng
Honesty: lương thiện, uy tín trong kinh doanh
a Heritage: di sản văn hóa, di sản truyền thống dân tộc
- Di sản văn hóa, di tích lịch sử, kiến trúc, mỹ thuật, nghệ thuật là những yếu tố đặc sắc, quan trọng của tài nguyên nhân văn của thế giới và mỗi quốc gia, nó tạo ra một lực hấp dẫn rất lớn đối với du khách quốc tế và nội địa
- Việt Nam đã có một hệ thống các di sản thế giới, các công trình kiến trúc nghệ thuật đặc sắc là tài nguyên vô cùng quý giá để phát triển du lịch
b Hospitality: lòng hiếu khách, khách sạn nhà hàng
- Lòng hiếu khách, những dịch vụ trong khách sạn nhà hàng là những yếu tố rất quan trọng để cấu thành sản phẩm du lịch
- Lòng hiếu khách thể hiện qua sự giao tiếp giữa du khách với cán bộ, nhân viên du lịch, giữa du khách với cư dân địa phương sẽ làm tăng thêm sự hài lòng và góp phần nâng cao chất lượng sản phẩm du lịch
c Honesty: lương thiện, uy tín trong kinh doanh
- Tính lương thiện là một yếu tố quan trọng trong kinh doanh Kinh doanh phải lấy chữ tín làm đầu, phải tạo được sự tin cậy vững chắc của du khách vào chất lượng của sản phẩm du lịch và sẵn sàng bỏ tiền ra mua sản phẩm du lịch mà họ tin tưởng
3 Mô hình 6S
Trang 5Sanitaire: vệ sinh
Santé: sức khỏe
Sécurité: An ninh trật tự xã hội
Serenité: thanh thản
Service: dịch vụ, phong cách phục vụ
Satisfaction: sự thỏa mãn, hài lòng
a Vệ sinh
- Vệ sinh là một tiêu chuẩn cực kì quan trọng trong chất lượng của sản phẩm du lịch, bao gồm vệ sinh thực phẩm, vệ sinh ngủ nghỉ, môi trường và vệ sinh tại các điểm tham quan
b Sức khỏe
- Du khách đi du lịch với mục đích phục hồi sức khỏe sau thời gian lao động căng thẳng và mệt nhọc
- Có nhiều loại hình du lịch góp phần hồi phục và làm tăng sức khỏe cho du khách như du lịch thể thao, chữa bệnh, nghỉ dưỡng, massage
c An ninh trật tự xã hội
- Chế độ an ninh trật tự là một trong những yếu tố quan trọng đảm bảo cho du lịch phát triển, chế độ chính trị và an ninh ổn định đảm bảo sự an toàn tính mạng, tinh thần, của cải vật chất cho du khách
d Sự thanh thản
- Nhu cầu chính của du khách khi đi du lịch đó là hưởng thụ, đi tìm sự thư giãn, thanh thản cho tinh thần Sự phát triển mạnh
mẽ của công nghiệp, các vấn đề của sự phát triển đô thị hóa làm cho con người căng thẳng và mệt mỏi Chính vì thế, con người ngày càng có xu hướng tìm về với thiên nhiên để thư giãn, nghỉ ngơi
e Dịch vụ, phong cách phục vụ
- Sản phẩm du lịch đại đa số là những dịch vụ như khách sạn, nhà hàng, xuất nhập cảnh, vận chuyển Chính vì vậy mà trình
độ chuyên môn nghiệp vụ và phong cách phục vụ của cán bộ nhân viên du lịch phải giỏi, tốt, mới đáp ứng ở mức độ cao cho nhu cầu của du khách
f Sự thỏa mãn
Trang 6- Mục đích chính của chuyến du lịch là để thỏa mãn nhu cầu nghỉ ngơi, giải trí của con người Do vậy, sự thỏa mãn phụ thuộc mức độ lớn nhất vào chất lượng, giá của các dịch vụ, phong cách phục vụ của những người làm trong ngành du lịch
V Đặc tính của sản phẩm du lịch
1 Tính tổng hợp
- Hoạt động du lịch là một hoạt động có tính chất tổng hợp, bao gồm nhiều măt như kinh tế, chính trị, xã hội Nhu cầu của
du khách cũng hết sức đa dạng và phong phú, từ những nhu cầu vật chất cơ bản cho đến nhu cầu cuộc sống tinh thần ở mức cao hơn Do đó, tính tổng hợp của sản phẩm du lịch thể hiện ở sự kết hợp các loại hình dịch vụ của các công ty cung ứng
du lịch nhằm thỏa mãn nhu cầu vật chất và tinh thần của du khách Mặt khác, tính tổng hơp của sản phẩm du lịch còn thể hiện ở việc sản xuất liên quan tới rất nhiều ngành nghề và bộ phận
- Do tính tổng hợp của sản phẩm du lịch mà các quốc gia, các vùng phải chú ý tới vấn đề quy hoạch du lịch một cách toàn diện
2 Tính không thể dự trữ
- Là một sản phẩm dịch vụ, sản phẩm du lịch có tính chất không thể dự trữ như các sản phẩm vật chất thông thường, hay nói cách khác là không thể tồn kho Khi du khách mua sản phẩm du lịch thì cơ sở kinh doanh du lịch trao cho du khách quyền
sử dụng liên quan đến thời gian quy định, nếu sản phẩm du lịch chưa thể bán ra kịp thời thì không thể thực hiện giá trị của
nó, gây ra thiệt hại rất lớn Do đó, trong quá trình sản xuất và thực hiện giá trị của sản phẩm du lịch, cần phải dựa vào nhu cầu thực tế của khách hàng làm cơ sở để đảm bảo cho hiệu quả và chất lượng của sản phẩm du lịch
3 Tính không thể chuyển dịch
- Việc tiêu dùng sản phẩm du lịch xảy ra song song cùng một thời gian và không gian sản xuất ra nó, vì vậy du khách chỉ có thể tiêu thụ tại nơi sản xuất ra sản phẩm du lịch chứ không thể dịch chuyển nó sang một địa điểm khác như các sản phẩm vật chất thông thường
- Trong quá trình sử dụng sản phẩm du lịch, du khách chỉ có quyền sử dụng tạm thời sản phẩm du lịch trong thời gian và địa điểm nhất định chứ không có quyền sở hữu sản phẩm du lịch đó
- Do đặc tính không thể chuyển dịch của sản phẩm du lịch, việc lưu thông của sản phẩm du lịch chỉ có thể biểu hiện qua thông tin về sản phẩm, từ đó dẫn tới sự lưu động của du khách, hiệu suất và tốc độ thông tin về sản phẩm sẽ ảnh hưởng trực tiếp tới lượng cầu du lịch
4 Tính dễ dao động
Trang 7- Quá trình sản xuất và thực hiện giá trị của sản phẩm du lịch chịu sự tác động của nhiều nhân tố, trong đó dù chỉ thiếu một điều kiện cũng sẽ ảnh hưởng tới toàn bộ quá trình trao đổi sản phẩm và việc thực hiện giá trị sản phẩm du lịch
- Con người luôn có nhu cầu khám phá, tìm hiểu nên không thể trung thành với một sản phẩm du lịch nhất định Việc tiêu dùng sản phẩm du lịch luôn thay đổi phụ thuộc vào trào lưu tiêu thụ du lịch và mốt du lịch
- Do đặc tính dễ dao động nên các nhà quản lý du lịch phải biết nắm bắt các xu hướng và trào lưu du lịch mới của xã hội để làm căn cứ xây dựng các chiến lược kinh doanh, phát triển các sản phẩm du lịch độc đáo, có chất lượng tốt
5 Tính thời vụ
- Việc tiêu dùng sản phẩm du lịch có tính thời vụ Nguyên nhân là do lượng cung sản phẩm du lịch khá ổn trong một thời gian nhất định , trong khi nhu cầu thường xuyên thay đổi, gây khó khăn lớn trong việc sản xuất và tiêu thụ sản phẩm du lịch
Câu hỏi ôn tập
1 Sản phẩm du lịch là gì? Anh chị hãy đánh giá về sản phẩm du lịch của Việt Nam hiện nay?
2 Có mấy loại sản phẩm du lịch? Hãy phân tích điểm giống và khác nhau giữa các mô hình sản phẩm du lịch
3 Hãy nêu và phân tích các đặc tính của sản phẩm du lịch?