Giá trị tố cáo sâu sắc của tác phẩm Tuyên ngôn độc lập: Thể hiện qua việc tác giả đã bác bỏ hàng loạt luận điệu xảo trá của thực dân Pháp:.. • Pháp kể công “khai hoá”: Bác dẫn chứng việc[r]
Trang 1TRƯỜNG ĐH SƯ PHẠM
HỒ CHÍ MINH
ĐỀ THI THỬ THPTQG NĂM 2019 CHUẨN CẤU TRÚC CỦA BỘ GIÁO DỤC – ĐỀ 30
Môn thi: NGỮ VĂN
Thời gian làm bài: 120 phút, không kể thời gian phát đề
Họ, tên thí sinh:
Số báo danh:
I ĐỌC - HIỂU (3,0 điểm)
Đọc văn bản sau và thực hiện các yêu cầu:
Điều tốt đẹp luôn mang yếu tố tích cực nên dễ dàng được khen ngợi và chào đón Nhưng thực tế có như thế? Dễ nhận thấy nhất là tốt đẹp thì dễ bị ganh tị, một học sinh giỏi mà còn ngoan, hiền thì dễ trở thành đối tượng bị ghen ghét, một cô gái đẹp mà thành công bao giờ cũng bị nghi ngờ về thực lực, một doanh nhân giàu có thường hứng chịu soi mói về quá trình làm giàu Một nghệ sĩ thông tin đi làm từ thiện ngay lập tức
có bình luận rằng đó là chiêu PR, một bức ảnh ngôi nhà có kiến trúc đẹp được khoe lên mạng tức thì nhận
“gạch đá” chê bai, thậm chí việc thả động vật về rừng cũng bị cợt nhả một cách thiếu ý thức
Đáng buồn là hiện tượng ghen ăn tức ở (được dân mạng xã hội gọi là “gato”) trong giới trẻ hiện nay không còn là điều đáng xấu hổ nữa Mạng xã hội cho phép giới trẻ “ném đá” công khai mọi điều họ thấy không vừa ý, trong đó có cả những hành vi tốt đẹp Suy diễn tiêu cực đối với điều tốt đẹp đã trở thành một phần định kiến trong ứng xử xã hội Có gì đó mâu thuẫn ở đây khi xã hội hiện ngày càng có khuynh hướng
đề cao hình thức bên ngoài lại ghét cái đẹp và đạp đổ cái tốt Chúng ta từng nói nhiều về cách giáo dục lạc hậu, về nhận thức yếu kém đã dẫn đến những hành vi tiêu cực của giới trẻ, nhưng phải chăng chúng ta thiếu quan điểm xác định đâu là điều tốt đẹp, đâu là điều xấu xa nên dễ bị lệch lạc từ suy nghĩ đến hành động? Nếu điều tốt đẹp bị đánh lận con đen và điều xấu xa được bao phủ bằng địa vị, quyền lực, tiền bạc, danh vọng thì khó khuyến khích ai đó làm điều tích cực Các hành vi xã hội có thể phản ánh tư duy não trạng của
xã hội đó, khi các giá trị bị trao đổi và được thừa nhận như một điều bình thường thì sẽ rất khó khăn để đặt lại các giá trị đúng với vị trí của nó
(Hoài nghi điều tốt đẹp, dẫn theo tuoitre.vn, ngày 14.5.2017)
Câu 1: Xác định hai thao tác lập luận được sử dụng trong văn bản trên.
Câu 2: Theo văn bản, nguyên nhân nào đã dẫn đến việc điều tốt đẹp không được “khen ngợi và chào
đón”?
Câu 3: Nêu nội dung của văn bản.
Câu 4: Anh (chị) có đồng tình với nhận định “chúng ta thiếu quan điểm xác định đâu là điều tốt đẹp,
đâu là điều xấu xa nên dễ bị lệch lạc từ suy nghĩ đến hành động” hay không? Vì sao?
II LÀM VĂN (7,0 điểm)
Câu 1 (2,0 điểm):
Từ văn bản trên, hãy viết đoạn văn khoảng 200 từ nêu ý kiến của anh (chị) về những việc cần làm để khắc phục hiện tượng giới trẻ “ném đá” công khai mọi điều họ thấy không vừa ý, trong đó có cả những hành
vi tốt đẹp
Câu 2 (5,0 điểm):
Trang 2Phân tích giá trị tố cáo sâu sắc của tác phẩm Tuyên ngôn độc lập (Hồ Chí Minh) Từ đó so sánh với đoạn
trích sau để thấy nét độc đáo của mỗi tác giả trong việc thể hiện tội ác của quân xâm lược:
“Nhân họ Hồ chính sự phiền hà,
Để trong nước lòng dân oán hận
Quân cuồng Minh thừa cơ gây hoạ, Bọn gian tà bán nước câu vinh
Nướng dân đen trên ngọn lửa hung tàn, Vùi con đỏ xuống dưới hầm tại vạ
Dối trời lừa dân đi muôn ngàn kế, Gây bệnh kết oán trái hai mươi năm
Bại nhân nghĩa nát cả đất trời, Nặng thuế khoá sạch không đâm núi
Người bị ép xuống biển dòng lưng mò ngọc, ngán thay cá mập thuồng luồng
Kẻ bị đem vào núi đãi cát tìm vàng, khốn nỗi rừng sâu, nước độc
Vét sản vật, bắt chim trả, chốn chốn lưới chăng, Nhiễu nhân dân, bẫy hươu đen, nơi nơi cạm đặt
Tàn hại cả giống côn trùng cây cỏ, Nheo nhóc thay kẻ goá bụa khốn cùng
Thằng há miệng, đứa nhe răng, máu mỡ bấy no nê chưa chán;
Nay xây nhà, mai đắp đất, chân tay nào phục dịch cho vừa
Nặng nề những núi phu phen, Tan tác cả nghề canh cửi
Độc ác thay, trúc Nam Sơn không ghi hết tội,
Dơ bẩn thay, nước Đông Hải không rửa sạch mùi
Lẽ nào trời đất dung tha,
Ai bảo thân nhân chịu được?”
(Bình Ngô đại cáo, Nguyễn Trãi)
HẾT
-HƯỚNG DẪN GIẢI CHI TIẾT
I ĐỌC-HIỂU (3,0 điểm)
Câu 1: (0,5 điểm)
Hai thao tác lập luận được sử dụng trong văn bản: Bình luận, chứng minh
Câu 2: (0,5 điểm)
Nguyên nhân dẫn đến việc điều tốt đẹp không được “khen ngợi và chào đón” là do sự ganh tị, ghen ghét,
nghi ngờ và thói quen suy diễn tiêu cực của dư luận xã hội
Câu 3: (1,0 điểm)
Trang 3Nội dung của văn bản:
• Qua việc thuật lại một số sự việc cụ thể, tác giả đã nêu quan điểm về cách đánh giá sự tốt đẹp hiện nay: sự tốt đẹp chẳng những không được chào đón, khen ngợi mà còn bị ghen ghét, phán xét tiêu cực
• Từ đó, tác giả thể hiện thái độ băn khoăn, lo ngại về cách đánh giá điều tốt đẹp, sự xấu xa còn nhiều thiên lệch của toàn xã hội
Câu 4: (1,0 điểm)
Ý kiến trên hoàn toàn đúng đắn, vì những nguyên nhân sau:
• Không phân biệt được điều tốt đẹp sẽ không khuyến khích bản thân tìm đến những hành động tích cực
• Thói quen soi mói mọi thứ sẽ làm bản thân trì trệ vì không thể học hỏi, trau dồi
• Không có quan niệm rõ ràng về cái tốt, cái xấu sẽ không thể xác định được mục tiêu tốt đẹp để phát triển bản thân
II LÀM VĂN (7,0 điểm):
Câu 1: (2,0 điểm)
Có thể nêu một số nội dung sau:
• Mỗi cá nhân cần chấm dứt thói ganh tị, ghen ghét trước người tốt, việc tốt, cần phải thấy xấu hổ vì bản thân chưa thực hiện được những điều ấy
• Giới trẻ cần tiếp nhận thông tin, nhất là thông tin trên mạng xã hội có chọn lọc, có suy nghĩ chứ không phải với tâm lí hiếu kì, soi mói hoặc phản biện tiêu cực
• Gia đình và nhà trường cần định hướng lại quan điểm về việc đánh giá cái tốt, cái xấu cho giới trẻ, giúp họ hiểu đâu là chuẩn mực giá trị và đâu là thiên kiến
(Lưu ý: Học sinh viết thành đoạn văn)
Câu 2: (5,0 điểm)
Phân tích giá trị tố cáo sâu sắc của tác phẩm Tuyên ngôn độc lập Từ đó so sánh với đoạn trích trong Bình Ngô đại cáo để thấy nét độc đáo của mỗi tác giả trong việc thể hiện tội ác của quân xâm lược
a Vài nét về tác giả, tác phẩm
Hồ Chí Minh (1890 – 1969) sáng tác đa dạng nhiều thể loại và ở mỗi thể loại Người đều tạo được phong cách riêng sinh động, hấp dẫn Với cứ liệu chân thực, chính xác, tình cảm sâu sắc, giàu chất trí tuệ, Người đã viết nên những bài viết chính luận đặc sắc, giá trị Ra đời vào một thời điểm quan trọng đầy ý nghĩa với đất nước, tác phẩm không chỉ là một văn kiện lịch sử trọng đại mà còn là một áng văn chính luận mẫu mực
b Giá trị tố cáo sâu sắc của tác phẩm Tuyên ngôn độc lập: Thể hiện qua việc tác giả đã bác bỏ hàng loạt
luận điệu xảo trá của thực dân Pháp:
• Pháp kể công “khai hoá”: Bác dẫn chứng việc chúng bóc lột tả về kinh tế, đàn áp dã man về chính trị: lập
ra nhà tù nhiều hơn trường học, thi hành chính sách ngu dân, dùng rượu và thuốc phiện làm suy nhược nòi giống của một dân tộc, Và hành động độc ác nhất của chúng chính là gây ra nạn đói giết chết hơn hai triệu đồng bào ta từ Bắc Kì đến Quảng Trị
• Pháp kể công “bảo hộ”: Bác chỉ ra khi “phát xít Nhật đến xâm lăng Đông Dương để mở thêm căn cứ đánh
Đồng minh, thì bọn thực dân Pháp quỳ gối đầu hàng, mở cửa nước ta rước Nhật” và “trong 5 năm, chúng
đã bán nước ta hai lần cho Nhật”
• Pháp cho rằng Đông Dương vẫn là thuộc địa của chúng: Bác chỉ ra: “Sự thật là từ mùa thu năm 1940,
nước ta đã thành thuộc địa của Nhật, chứ không phải thuộc địa của Pháp nữa”, “Khi Nhật hàng đồng minh,
Trang 4thì nhân dân ta đã nổi dậy giành chính quyền, lập nên nước Việt Nam Dân chủ Cộng hoà”, “Sự thật là dân
ta đã lấy lại nước Việt Nam từ tay Nhật, chứ không phải là từ tay Pháp”
c Đánh giá
• Bác đã nêu hàng loạt những tội ác của chủ nghĩa thực dân trên nhiều mặt, tố cáo một cách toàn diện, sắc sảo, thể hiện nhiệt tình yêu nước sâu sắc
• Đây cũng chính là phần cơ sở thực tế của bản tuyên ngôn, góp phần củng cố lập luận tuyên bố nền độc lập cho nước nhà
d Liên hệ so sánh
* Giống:
• Với những dẫn chứng cụ thể, các tác giả đã tái hiện khá đầy đủ tội ác của quân xâm lược
• Những tội ác này cũng là cơ sở cho việc khẳng định chân lí, lẽ phải của cuộc kháng chiến chống quân xâm lược: giải phóng nhân dân khỏi ách thống trị bạo tàn
• Tội ác này đã được khắc họa rõ nét bằng phương pháp liệt kê, với những hình ảnh sinh động ấn tượng, giọng văn biến hóa linh hoạt, thể hiện rõ lòng căm thù sặc sâu sắc và tình yêu thương da diết, cháy bỏng đối với nhân dân
* Khác:
TUYÊN NGÔN ĐỘC LẬP
• Bác đã nêu hàng loạt những tội ác của chủ nghĩa thực dân trên các mặt: chính trị, kinh tế, văn hóa, giáo dục
và ngoại giao Bản tuyên ngôn cũng vạch rõ những âm mưu thâm độc, những chính sách tàn bạo, những thủ đoạn không thể dung thứ của thực dân Pháp trong hơn 80 năm đô hộ đất nước ta
• Đoạn văn gây xúc động hàng triệu con tim, khơi dậy lòng phẫn nộ của hàng triệu người Dù rất ngắn gọn nhưng giá trị nổi bật của đoạn văn là ở những lí lẽ xác đáng, các bằng chứng xác thực không thể chối cãi, và đặc biệt là đoạn văn được diễn đạt bằng một ngôn ngữ sắc sảo, gợi cảm, hùng hồn
BÌNH NGÔ ĐẠI CÁO
• Nguyễn Trãi đã tố cáo tội ác quân xâm lược thể hiện qua luận điệu bịp bợm, chủ trương cai trị thâm độc với hành động diệt chủng, hủy hoại môi trường sống với chính sách bóc lột vơ vét nặng nề
• Tác giả đã đứng trên lập trường nhân bản, hơn nữa đứng về quyền sống của người dân vô tội để tố cáo, lên
án giặc Minh Có thể nói đoạn trích đã chứa đựng những yếu tố của một bản tuyên ngôn về nhân quyền
• Với các thủ pháp nghệ thuật so sánh, tương phản, liệt kê, có sự kết hợp hài hòa yếu tố chính luận và yếu tố văn chương, đoạn trích đã góp phần làm rõ thêm giá trị của áng thiên cổ hùng văn