Kế hoạch bài dạy bàn về đọc sách

Kĩ năng: Rèn luyện được kĩ năng: - Biết cách đọc – hiểu một văn bản dịch không sa đà vào phân tích ngôn từ - Nhận ra bố cục chặt chẽ, hệ thống luận điểm rõ ràng trong một văn bản nghị l

TIẾT 91-92

VĂN BẢN

BÀN VỀ ĐỌC SÁCH

( Chu Quang Tiềm )

I MỤC TIÊU.

1 Kiến thức, kĩ năng: Sau khi học xong bài này, HS:

a Kiến thức.

- Biết được: Ý nghĩa, tầm quan trọng của việc đọc sách và phương pháp đọc sách

- Hiểu được: Phương pháp đọc sách cho có hiệu quả

- Vận dụng được: Thao tác nghị luận vào việc học một văn bản nghị luận

b Kĩ năng: Rèn luyện được kĩ năng:

- Biết cách đọc – hiểu một văn bản dịch (không sa đà vào phân tích ngôn từ)

- Nhận ra bố cục chặt chẽ, hệ thống luận điểm rõ ràng trong một văn bản nghị luận

- Rèn luyện thêm cách viết một bài văn nghị luận

- Rèn cho HS kĩ năng tự học

2 Định hướng phát triển phẩm chất và năng lực học sinh.

a Các phẩm chất.

- Giáo dục cho học sinh lòng biết ơn, trân trọng yêu quý đối với những giá trị tri thức của nhân loại và khơi dậy sự ham hiểu biết

- Chăm chỉ, có trách nhiệm trong học tập

b Các năng lực chung.

- Năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo: đọc hiểu một văn bản nghị luận.

- Tự chủ và tự học.

- Giao tiếp và hợp tác.

c Các năng lực chuyên biệt.

- Năng lực ngôn ngữ: giao tiếp tiếng Việt, sử dụng ngôn ngữ: trình bày một vấn đề trước

tập thể, nâng cao khả năng giao tiếp…

- Năng lực thẩm mĩ: thưởng thức, cảm thụ văn học

II CHUẨN BỊ.

1 Giáo viên

- Bài giảng điện tử

2 Học sinh.

- Vở soạn Ngữ văn

- Trả lời các câu hỏi trong bài

III TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC.

A HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG.

- Thời gian: 2 phút

- Phương pháp và kỹ thuật áp dụng: Nêu vấn đề.

- Năng lực cần phát triển: Tự chủ và tự học

ĐẠT

* Chuyển giao nhiệm vụ

học tập.

- Chiếu một số hình ảnh về

ngày hội đọc sách

- Dẫn vào bài học

Đọc sách vốn là một

việc làm hữu ích nhất là đối

với các bạn học sinh Song

đọc sách như thế nào cho có

hiệu quả? Để giúp các em

hiểu hơn về vấn đề này,

chúng ta sẽ tìm hiểu văn bản

Bàn về đọc sách của học giả

Chu Quang Tiềm -

* Thực hiện nhiệm vụ học tập

- Trình bày hiểu biết về hình ảnh

- Lắng nghe

B HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC.

- Thời gian: 70 phút

- Phương pháp và kỹ thuật áp dụng: Thuyết trình, đọc diễn cảm, thảo luận

- Năng lực cần phát triển: Tự chủ và tự học, giao tiếp và hợp tác, ngôn ngữ,

thẩm mĩ.

ĐẠT Hoạt động 1: Đọc, chú thích.

* Chuyển giao nhiệm vụ

học tập.

- Yêu cầu HS đọc và giới

thiệu về tác giả

* Thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS đọc (2-3 em )

- HS giới thiệu trước lớp

- HS cả lớp nghe và nhận xét

- HS cả lớp nghe và tự ghi

I Đọc – chú thích.

1.Đọc

2.Chú thích

* Tác giả:

- Chu Quang Tiềm (1897 –

1986 )

- Nhà Mĩ học và lí luận Văn học nổi tiếng người

* Đỏnh giỏ kết quả thực

hiện nhiệm vụ

nhớ

* Đỏnh giỏ kết quả thực hiện nhiệm vụ

Trung Quốc

* Văn bản:

- Trớch trong Danh nhõn

Trung Quốc bàn về niềm vui, nỗi buồn của việc đọc sỏch Do dịch giả Trần

Đỡnh Sử dịch

Hoạt động 2: Tỡm hiểu văn bản.

* Chuyển giao nhiệm vụ

học tập bằng hệ thống cõu

hỏi/ yờu cầu thảo luận

nhúm.

H Văn bản được trỡnh bày

theo phương thức biểu đạt

chớnh nào?

* Lệnh: Xỏc định những

vấn đề sau:

+ Nội dung cơ bản được bàn

bạc trong bài viết

+ Bố cục của văn bản gồm

mấy phần?

+ Những luận điểm cơ bản

được trỡnh bày trong bài viết?

Cõu văn nờu luận điểm?

- GV thống nhất ý kiến

* Lưu ý: Đõy là văn bản

dịch, phần I nờu vấn đề,

phần II, III giải quyết vấn đề,

khụng cú phần kết thỳc vấn

đề.

THẢO LUẬN NHểM.

- GV phát phiếu HT cho

HS (phụ lục).

- Yêu cầu HS trao đổi

trong nhóm trong 5 -7

phút

* Thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS lần lợt trình bày các ý kiến

- HS khác nhận xét,

bổ sung ý kiến

* Bỏo cỏo kết quả và thảo luận

- Nhúm trưởng chỉ đạo cỏc thành viờn nờu ý kiến, thư

kớ nhúm ghi chộp vào PHT

- Cỏc nhúm trỡnh bày, nhận xột và bổ sung kết quả cho

II Tìm hiểu văn bản.

1 Tầm quan trọng

- GV chốt kết quả

chuẩn

* Dựa trên kết quả

chuẩn, GV hớng dẫn HS

phân tích kĩ vấn đề

nghị luận, phơng

pháp lập luận của tác

giả và rút ra những

bài học liên hệ với bản

thân

H Ở phần I tỏc giả trỡnh bày

luận điểm theo cỏch nào?

H: Ban đầu tỏc giả nhận định

như thế nào về việc đọc

sỏch? Em hiểu gỡ về nhận

định đú?

=> Đọc sỏch là con đường

quan trọng của học vấn

H: Nhận xột của em về hệ

thống luận cứ và cỏch lập

luận của tỏc giả?

H: Tại sao ụng núi rằng “

Đọc sỏch là muốn trả mún

nợ đối với thành quả nhõn

loại trong quỏ khứ thế giới

mới”?

H Tỏc dụng của việc đọc

sỏch?

=> Đọc sỏch là tiếp thu tinh

hoa nhõn loại, làm như thế

ccú nghĩa là ta đó khụng phụ

cụng bao thế hệ đi trước.

Đọc sỏch là để chuẩn bị tri

thức, đi phỏt hiện thế giới

mới, đi tiếp con đường mà

nhau

- HS lựa chọn và lý giải sự lựa chọn của mỡnh

- HS nêu ý kiến

- Nhận xét, bổ sung

và thống nhất ý kiến

- HS suy nghĩ, trả lời

- HS nêu suy nghĩ của cá nhân

và ý nghĩa của việc

đọc sách

- Đọc sách là một con

đờng quan trọng của học vấn

=> Luận cứ phong phú, rõ ràng, lập luận chặt chẽ, thuyết phục Cách viết dễ hiểu, lôi cuốn

nhõn loại đang đi chớnh là

cỏch những con người được

hưởng thụ di sản của nhõn

loại, của dõn tộc, đền đỏp ơn

nghĩa người đi trước.

Một vấn đề vốn trừu tượng

dưới ngũi bỳt của tỏc giả trở

nờn dễ hiểu, hấp dẫn và lụi

cuốn biết bao!

CHUYỂN TIẾT 92

H: Trong phần II, Chu Quang

Tiềm đó chỉ ra việc đọc sỏch

là rất khú Tại sao việc đọc

sỏch lại rất khú?

H Phương phỏp lập luận của

tỏc giả ở phần II cú gỡ khỏc

so với phần I?

H: Em hiểu thế nào về hai

thiờn hướng sai lạc thường

gặp mà Chu Quang Tiềm xỏc

định?

+ sỏch nhiều khiến người ta

khụng chuyờn sõu

+ sỏch nhiều khiến người ta

khú lựa chọn

H: Nhà văn đó cảnh bỏo

chỳng ta điều gỡ? Em cú

nhận thức như thế nào qua

việc tỡm hiểu văn bản ở phần

đầu?

H: Từ luận điểm trờn, tỏc giả

đó nờu ý kiến của mỡnh như

thế nào về việc đọc sỏch và

chọn sỏch?

- HS căn cứ vào kết quả thảo luận để phát biểu ý kiến

- HS suy nghĩ, trả lời

=> Nghệ thuật lập luận phản biện, lối viết so sánh ví von, giàu hình ảnh nhng rất thuyết phục

- HS trình bày suy nghĩ của mình

- HS suy nghĩ, trình bày theo ý hiểu

2 Thực trạng của việc đọc sách

- Sách nhiều, đọc sách không dễ

=> Nhận thức rõ ràng về việc đọc sách

=> Nghệ thuật lập luận phản biện, lối viết so sánh ví von, giàu hình ảnh nhng rất thuyết phục

H: Với cỏc em, loại sỏch nào

là chuyờn sõu, loại sỏch nào

là thường thức?

H: Tại sao cần đọc kĩ loại

chuyờn sõu, khụng nờn coi

nhẹ sỏch thường thức?

H: Em hiểu thế nào về ý kiến

“ Đọc ớt mà đọc kĩ thấp

kộm”, đọc nhiều khụng thể

coi là xấu hổ”?

H: Từ những ý kiến trờn cho

em hiểu gỡ về tỏc giả?

=> Cú kinh nghiệm, từng trải

và cú trỏch nhiệm với đời,

H: Tại sao lại phải chia sỏch

để đọc?

H: Em cú nhận xột như thế

nào về cỏch lập luận của tỏc

giả ở phần này?

=> Lớ lẽ chặt chẽ, dẫn chứng

cụ thể, phõn tớch hợp lớ

H: Từ đú, em nhận thấy bản

thõn đó thực sự cú phương

phỏp đọc sỏch hiệu quả

chưa?

H: Em hóy chỉ ra mối quan

hệ giữa cỏc luận điểm trong

bài?

* Đỏnh giỏ kết quả thực

hiện nhiệm vụ tỡm hiểu và

trỡnh bày của HS.

* Đỏnh giỏ kết quả thực hiện nhiệm vụ tỡm hiểu và trỡnh bày của cỏc bạn.

3 Bàn về ph ơng pháp đọc sách

- Lựa chọn sỏch để đọc

- Đọc sỏch phải suy ngẫm

- Đọc sỏch cú hệ thống, cú

kế hoạch

- Đọc sỏch là chuyện học làm Ngưũi

=> Đưa ra những lời khuyờn hợp lớ, đỳng đắn cho mọi người

Hoạt động 3: Tổng kết.

* Chuyển giao nhiệm vụ

học tập.

H: Văn bản hấp dẫn người

đọc vỡ những lớ do gỡ?

* Thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS khỏi quỏt cỏc giỏ trị nghệ thuật và nội dung của

III Tổng kết.

1 Nghệ thuật

2 Nội dung

=> Nội dung của lời bàn và

cách trình bày thấu lí, đạt

tình, ý kiến nhận xét đưa ra

xác đáng có lí lẽ

- Cách phân tích cụ thể, bằng

giọng chuyện trò, tâm tình

thân ái để chia sẻ kinh

nghiệm

- Cách viết ví von so sánh

giàu hình ảnh

- Bố cục chặt chẽ, hợp lí, các

ý kiến có dẫn dắt tự nhiên

* Liên hệ phân môn TLV

H: Em hãy khái quát lại nội

dung và nghệ thuật của văn

bản?

* Đánh giá kết quả thực

hiện nhiệm vụ.

văn bản

* Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ

C HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP.

- Thời gian: 6 phút

- Phương pháp và kỹ thuật áp dụng: Thuyết trình

- Năng lực cần phát triển: Tự chủ và tự học, giao tiếp và hợp tác, ngôn ngữ,

thẩm mĩ.

ĐẠT

* Chuyển giao nhiệm vụ

học tập.

- GV cho học sinh chuẩn bị

cá nhân trong 2’ và trình bày

- GV chấm điểm cho HS

H Đọc sách ngữ văn, em

thấy có ích lợi gì?

* Liên hệ phân môn TLV:

em học tập được gì trong

* Thực hiện nhiệm vụ học tập

* Báo cáo kết quả và thảo luận

- HS trình bày miệng

- Nhận xét, chữa bài

- Nêu ý kiến cá nhân

* Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ

III Luyện tập.

* Điều em cảm thấy thấm thía nhất sau khi tìm hiểu văn bản?

cách viết văn nghị luận từ tác

giả?

* Đánh giá kết quả thực

hiện nhiệm vụ

D HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG.

- Thời gian: 10 phút

- Phương pháp và kỹ thuật áp dụng: Viết sáng tạo

- Năng lực cần phát triển: Giao tiếp và hợp tác, ngôn ngữ, thẩm mĩ.

ĐẠT

* Chuyển giao nhiệm vụ

học tập.

H Viết đoạn văn suy nghĩ về

tác dụng của việc đọc sách

đối với bản thân

* Đánh giá kết quả thực

hiện nhiệm vụ chung.

Chấm điểm cho HS.

* Thực hiện nhiệm vụ học tập

- Nêu suy nghĩ thông qua việc viết đoạn văn ngắn

- Nhận xét, chữa bài cho bạn

* Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ viết doạn về:

+ Hình thức đoạn văn + Nội dung

+ Khả năng diễn đạt, dùng từ

+ Chữ viết

E HOẠT ĐỘNG TÌM TÒI VÀ MỞ RỘNG.

- Thời gian: 2 phút

- Phương pháp và kỹ thuật áp dụng: Động não, sưu tầm

- Năng lực cần phát triển: Tự chủ và tự học.

ĐẠT

* Chuyển giao nhiệm vụ

học tập: Tìm thêm những bài

viết về nghĩa của việc đọc

sách và phương pháp đọc

sách hiệu quả

* Thực hiện nhiệm vụ học

tập

- Tham khảo ý kiến bạn bè, thầy cô

- Tìm kiếm thông tin mạng In-ter-net

* Hướng dẫn về nhà: TIẾNG NÓI CỦA VĂN NGHỆ

+ Đọc văn bản.

+ Tìm hiểu về nhà văn Nguyễn Đình Thi

+ Trả lời các câu hỏi Đọc – hiểu văn bản

+ Chú trọng xác định hệ thống Luận điểm, luận cứ và phương pháp lập luận trong bài viết