Mẫu văn có khởi động 6 7 8 9

33 phút HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG - Mục tiêu: tạo hứng thú, tâm thế cho học sinh; tạo tình huống/vấn đề học tập nhằm huy động kiến thức, kinh nghiệm hiện có của học sinh và nhu cầu tìm hiểu ki

Trang 1

Ngày soạn: /2/2020 Tiết: 97

- Nắm được những đặc sắc nghệ thuật trong bài thơ: các chi tiết miêu tả và tácdụng của các chi tiết miêu tả đó trong bài thơ; nét đặc sắc trong nghệ thuật tả nhânvật kết hợp với tự sự và bộc lộ cảm xúc

2 Kĩ năng:

- Rèn kỹ năng đọc diến cảm bài thơ (bài thơ tự sự được viết theo thể thơ bốn chữ

có sự kết hợp giữa các yếu tố miêu tả, tự sự, biểu cảm và xen lời đối thoại)

- Kỹ năng đọc hiểu bài thơ có sự kết hợp giữa các yếu tố miêu tả, tự sự, biểucảm

- Phát hiện và phân tích ý nghĩa của các từ láy, hình ảnh so sánh và những lờiđối thoại trong bài thơ

3 Định hướng phát triển năng lực

- Năng lực giải quyết vấn đề, sáng tạo, hợp tác, tự quản bản thân

- Năng lực giao tiếp, thưởng thức văn học

4 Thái độ:

- Cảm phục trước sự hi sinh anh dũng của Lượm

- Biết ơn những người anh hùng đã hi sinh vì độc lập tự do của Tổ quốc

* Nội dung tích hợp giáo dục đạo đức: giá trị sống YÊU THƯƠNG, TÔN

B CHUẨN BỊ CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH

- Giáo viên: nghiên cứu kĩ sách giáo khoa, sách bài tập, sách giáo viên, hướngdẫn chuẩn kiến thức kĩ năng, tư liệu tham khảo; chuẩn bị kế hoạch dạy học, thiết bị,phương tiện dạy học,

- Học sinh: đọc kĩ sách giáo khoa, sách bài tập, những tài liệu liên quan; soạnbài; và chuẩn bị đầy đủ theo hướng dẫn về nhà của giáo viên

C PHƯƠNG PHÁP

- Phương pháp thuyết trình, đàm thoại, luyện tập, dạy học nhóm, giải quyết vấn

đề, dạy học theo tình huống, dạy học định hướng hành động,

- Kĩ thuật giao nhiệm vụ, hỏi và trả lời, động não, “trình bày một phút”, tóm tắt

Trang 2

tài liệu,

D TIẾN TRÌNH DẠY HỌC VÀ GIÁO DỤC

1 Ổn định tổ chức

- Kiểm tra sĩ số học sinh:

- Kiểm tra vệ sinh, nề nếp:

6A16A2

2 Kiểm tra bài cũ: (4 phút)

? Đọc thuộc lòng và diễn

cảm ba khổ thơ đầu bài “

Đêm nay Bác không

ngủ”-của nhà thơ Minh Huệ

? Nêu cảm nhận của em về

tình thương yêu của Bác

đối với nhân dân trong bài

thơ ấy?

* Yêu cầu:

Tình thương bao la rộng lớn: thương bộ đội, thương dân công mà không hề nghĩ đến bản thân(trong đêm giócắt da cắt thịt, tuổi đã cao) Đó là tình thương của ngườicha già dành cho người con: ân cần, chu đáo -> Bác thật đáng kính trọng!

3 Bài mới ( 33 phút)

HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG

- Mục tiêu: tạo hứng thú, tâm thế cho học sinh; tạo tình huống/vấn đề học tập nhằm huy động kiến thức, kinh nghiệm hiện có của học sinh và nhu cầu tìm hiểu kiến thức mới liên quan đến tình huống/vấn đề học tập

- Phương pháp: Diễn giảng, thảo luận nhóm, trò chơi

- Kĩ thuật: Động não, làm việc nhóm, khăn trải bàn, trình bày 1 phút

- Thời gian: ( )

Cách 1: Gv trình chiếu hình ảnh và hỏi học sinh Đây là ai? Điểm chung của những

người này?( Lê Văn Tám- Trần Quốc Toản- Võ Thị Sáu-Kim Đồng- họ đều là những thiếu niên nhưng anh dũng, kiên cường, có lòng căm thù giặc )

Thiếu niên VN trong cuộc kháng chiến chống ngoại xâm, tiếp

bước cha anh, người nhỏ,

chí lớn, trung dũng, kiên cường mà vẫn luôn hồn nhiên, vui tươi.

Lượm là một trong những đồng chí nhỏ như thế

HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC

- Mục tiêu: Trang bị cho học sinh những kiến thức mới liên quan đến tình huống/ vấn

Trang 3

đề nêu ra ở hoạt động khởi động

- Phương pháp: Diễn giảng, thảo luận nhóm, trò chơi, tình huống có vấn đề

Hoạt động 1: Giới thiệu chung văn bản ( Hoạt

động hình thành kiến thức)

- Phương pháp: vấn đáp

- Kĩ thuật : hỏi và trả lời

- Năng lực: giao tiếp, sử dụng ngôn ngữ

TL: Tên khai sinh là Nguyễn Kim Thành(1920

- 2002), quê ở tỉnh Thừa thiên Huế, là nhà cách

mạng, nhà thơ lớn của thơ ca hiện đại Việt

Nam

Giáo viên khái quát lại và minh họa thêm

Ông sinh ra trong một gia đình nhà nho nghèo,

sớm giác ngộ cách mạng Ông được xem như

là lá cờ đầu của nền thơ ca cách mạng Việt

Nam Sự nghiệp sáng tác của ông tương đối

phong phú với nhiều thể loại như thơ, tiểu

luận, hồi kí, Song nổi bật nhất là thơ, với các

tập thơ lớn như: Từ ấy, Việt bắc, Gió lộng, Ra

trận, Máu và hoa,

I Giới thiệu chung:

1 Tác giả:

- Tố Hữu(1920- 2002) Quê: Thừa Thiên Huế

- Ông là nhà cách mạng, nhà thơ lớncủa thơ ca hiện đại VN

? Bài thơ sáng tác năm?

TL: Bài thơ “Lượm” được ông sáng tác năm

1949 trong thời kì kháng chiến chống thực dân

- Năng lực: giao tiếp, sử dụng ngôn ngữ, sáng

tạo, giải quyết vấn đề, hợp tác

Giáo viên hướng dẫn đọc: đoạn đầu lướt

nhanh, vui Đoạn Lượm hi sinh đọc lắng

xuống, ngừng giữa các dòng thơ, trang

nghiêm, cảm động

Lưu ý: Cũng là đoạn thơ miêu tả Lượm

+ Đoạn đầu đọc nhanh-> phấn khởi

+ Đạn sau đọc trầm- chùng giọng-> xót thương

II Đọc- hiểu văn bản:

1 Đọc, chú thích.

Trang 4

? Nhận xét thể thơ? Phương thức biểu đạt

của bài thơ?

- Thể thơ 4 chữ kết hợp miêu tả + kể chuyện +

biểu cảm

(Thể thơ 4 chữ: xuất hiện từ xa xưa, được sử

dụng nhiều trong tục ngữ, ca dao và đặc biệt

là vè, thích hợp với lối kể chuyện , thường có

vần lưng và vần chân xen kẽ, gieo liền hoặc

gieo cách, nhịp phổ biến là 2/2: Vd SGK/77)

Máy chiểu

Chú bé/ loắt choắt

Cái xắc/ xinh xinh

Cái chân / thoăn thoắt

Cái đầu / nghênh nghênh.

2 Kết cấu- bố cục

* Thể thơ, phương thức biểu đạt:

- Thể thơ 4 chữ kết hợp miêu tả + kểchuyện + biểu cảm

? Bài thơ vừa kể vừa tả về Lượm bằng lời

của ai? Kể qua những sự việc chính nào?

- Kể bằng lời của người chú qua sự việc: 2 chú

cháu gặp nhau tình cờ, biết Lượm đi làm cách

mạng-> người chú nghe tin Lượm hi sinh-> tái

hiện lại hình ảnh Lượm

? Dựa vào các sự việc được kể hãy tìm bố cục

a Hình ảnh Lượm trong cuộc gặp gỡ

? Trong cuộc gặp gỡ ấy Lượm hiện lên qua

những chi tiết nào về hình dáng, trang phục,

- Cái xắc xinh xinh, ca lô đội lệch

- Trang phục đặc biệt, tiêu biểu ( giống trang

phục của các chiến sĩ vệ quốc thời kháng chiến

chống TDP: cái xắc+ca lô ( chú thích SGK/75)

? Em có nhận xét gì về cách sử dụng từ ngữ

miêu tả của tác giả: loắt choắt, xinh xinh,

thoăn thoắt, nghênh nghênh ?

- Sử dụng nhiều từ láy có giá trị gợi hình và

- Sử dụng nhiều từ láy có giá trị gợihình và giàu âm điệu

- Hình dáng: nhỏ nhắn

- Trang phục: đặc biệt, tiêu biểu

Trang 5

giàu âm điệu.

? Chi tiết ca lô đội lệch, huýt sáo vang cho ta

biết gì về tính tình chú bé

- Nghịch ngợm yêu đời

? Cử chỉ của chú được miêu tả?

- Huýt sáo vang- như chim chích đường vàng

- Cử chỉ: nhanh nhẹn, tinh nghịch

? Tại sao tác giả lại ví chú bé Lượm như con

chim chích mà không ví với loài chim khác?

Dụng ý của tác gỉa khi ví như thế?

Loài chim nhỏ, nhanh nhẹn->

?Ví Lượm như con chim chích, chú chim ấy

nhảy trên đường vàng vậy con đường vàng ở

đây là con đường nào?

- Có thể là con đường trải lá vàng, cát vàng,

con đường CM, con đường đưa dân tộc đến

bến bờ hạnh phúc-> có lẽ là thế nên Lượm say

mê, yêu thích hoạt động CM vì điều ấy

? Còn lời nói? Lời nói của chú bé Lượm bộc

lộ tình cảm gì với công việc, với con đường

?Trong các chi tiết miêu tả Lượm, em thích

nhất chi tiết nào? Tại sao?

Để miêu tả Lượm, tác giả đã dùng những

kĩ năng quan sát, hồi tưởng, so sánh, dùng từ

ngữ gợi tả, từ láy, chọn lọc các hình ảnh tiêu

biểu.

?Những nét NT đặc sắc ấy dùng để miêu tả

Lượm nhằm làm nổi bật đặc điểm đáng yêu

nào của chú bé Lượm?

Quan sát tranh- bình

H/S đọc Đ2-> Đoạn thơ tái hiện lại hình ảnh

nào?

?Lượm đưa thư trong hoàn cảnh?(cấp bách,

* Quan sát, hồi tưởng, tưởng tượng,

so sánh, từ ngữ gợi tả, từ láy, nhịp thơnhanh

=> Lượm hồn nhiên, vui tươi, say

Trang 6

nguy hiểm hay bình yên?)

Gv nói về công việc đưa thư ngày đó: đưa thư

trực tiếp tới cấp trên

mê tham gia kháng chiến, đáng yêu!

* Lượm đi làm liên lạc và hi sinh

- Hoàn cảnh đưa thư: nguy hiểm, cấpbách

? Những lời thơ nào miêu tả hình ảnh Lượm

đưa thư trong hoàn cảnh ấy?

Vụt qua mặt trận, đạn bay vèo vèo, sợ chi hiểm

- Âm thanh đạn nhiều, bay gần sát -> Miêu tả

sự nguy hiểm, ác liệt của mặt trận

? Vậy mà chú bé khẳng định ?

“ sợ chi hiểm nghèo”

Qua hành động và câu nói ấy cho biết Lượm

là chú bé như thế nào?

- Dũng cảm, gan dạ, không sợ hi sinh nguy

hiểm

Lượm hăng hái tham gia cách mạng nhưng kẻ

thù đã không cho em thực hiện lí tưởng của

mình

Dũng cảm, gan dạ, hăng hái,không sợ

hi sinh nguy hiểm, quyết hoàn thànhnhiệm vụ

HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG

- Mục tiêu: Sử dụng kiến thức, kĩ năng đã học để giải quyết vấn đề, nhiệm vụ trong thực tế

- Phương pháp: Vấn đáp, thảo luận nhóm

- Kĩ thuật: Trả lời nhanh, KT khăn trải bàn

- Học thuộc 5 khổ thơ đầu của bài thơ

- Nêu cảm nhận của em về hình ảnh chú bé Lượm trong cuộc gặp gỡ tình cờgiữa hai chú cháu

- Tìm hiểu thêm về tác giả và hoàn cảnh ra đời của bài thơ

* Chuẩn bị bài mới.

Soạn tiếp văn bản Lượm ( theo hệ thống đọc hiểu và những câu hỏi trong bài

tập Ngữ văn 6 tập 2)

Phiếu học tập 1: Viết vào Phiếu học tập những nội dung:

Hình ảnh nhân vật Lượm ( khổ 2,3,4,5) Các chi tiết miêu tả Vẻ đẹp đáng mến đáng yêu Các biện pháp nghệ thuật

Trang 7

- Nắm được những đặc sắc nghệ thuật trong bài thơ: các chi tiết miêu tả và tácdụng của các chi tiết miêu tả đó trong bài thơ; nét đặc sắc trong nghệ thuật tả nhânvật kết hợp với tự sự và bộc lộ cảm xúc.

2 Kĩ năng:

- Rèn kỹ năng đọc diến cảm bài thơ (bài thơ tự sự được viết theo thể thơ bốn chữ

có sự kết hợp giữa các yếu tố miêu tả, tự sự, biểu cảm và xen lời đối thoại)

- Kỹ năng đọc hiểu bài thơ có sự kết hợp giữa các yếu tố miêu tả, tự sự, biểucảm

- Phát hiện và phân tích ý nghĩa của các từ láy, hình ảnh so sánh và những lờiđối thoại trong bài thơ

4 Thái độ:

- Cảm phục trước sự hi sinh anh dũng của Lượm

- Biết ơn những người anh hùng đã hi sinh vì độc lập tự do của Tổ quốc

* Nội dung tích hợp giáo dục đạo đức: giá trị sống YÊU THƯƠNG, TÔN

TRỌNG, TRÁCH NHIỆM, TRUNG THỰC

Tích hợp kĩ năng sống

- Tự nhận thức giá trị của tình yêu quê hương đất nước, của lòng dũng cảm; Ý

Trang 8

nghĩa thiêng liêng của sự hi sinh vì nhân dân vì Tổ quốc.

- Giao tiếp; phản hồi, lắng nghe tích cực; trình bày suy nghĩ ý tưởng, cảm nhậncủa bản thân về những giá trị nội dung và nghệ thuật của bài thơ

- Học sinh: đọc kĩ sách giáo khoa, sách bài tập, những tài liệu liên quan; soạnbài; và chuẩn bị đầy đủ theo hướng dẫn về nhà của giáo viên

- Kĩ thuật giao nhiệm vụ, hỏi và trả lời, động não, “trình bày một phút”, tóm tắttài liệu,

D Tiến trình bài dạy:

1 Ổn định lớp (1 phút).

6A16A2

2 Kiểm tra bài cũ: (4 phút)

? Đọc thuộc 5 khổ thơ đầu

* Quan sát, hồi tưởng, tưởng tượng, so sánh,

từ ngữ gợi tả, từ láy, nhịp thơ nhanh

=> Lượm hồn nhiên, vui tươi, say mê tham gia kháng chiến, đáng yêu!

3 Bài mới ( 33 phút)

Trang 9

Giáo viên tổ chức cuộc thi Đây là ai?

1 Ai lấy thân mình lấp lỗ châu mai?(Phan Đình Giót)

2 Ai trước khi bị giặc bắn chết đã lừa chúng phải khiêng anh đi suốt ngày trong rừng dụ rằng để chỉ nơi cơ quan kháng chiến.( Vừ A Dính)

3 Ai được mệnh danh là“Em bé đuốc sống”(Lê Văn Tám)

4 Ai trước khi hi sinh vẫn hô vang: "Nhằm thẳng quân thù, bắn!".(Nguyễn Viết Xuân)

5 Ai trước lúc lên máy chém còn hát vang bài Quốc tế ca (Lý Tự Trọng)

6 Ai đã hi sinh oanh liệt hy sinh với hình ảnh “Lấy thân mình làm giá súng”.(Bế Văn Đàn)

7 Ai đã lấy thân mình để chèn pháo và hi sinh một cách anh dũng? (Tô Vĩnh Diện )

Để có được độc lập- tự do cho dân tộc, không chỉ các bậc cha anh mà ngay cả thế hệ thiếu niên nhi đồng đã đấu tranh anh dũng, quả cảm không chịu khuất phục trước kẻ thù, ngay cả khi họ phải đối mặt với cái chết Nếu ngoài đời thực là sự hi sinh của Phan Đình Giót, Bế Văn Đàn thì trong thơ

ca, ta không thể nào không nhắc đến Lượm- một cậu bé liên lạc bất khuất Tiết 2 của bài sẽ tô đậm nội dung này

Giáo viên đọc: Bỗng loè còn không

I Giới thiệu chung:

II Đọc-hiểu văn bản:

?Vậy theo chúng ta, Lượm đã hi sinh trong hoàn cảnh nào? ở đâu? Hãy đánh giá sự

hi sinh đó ( học sinh thảo luận nhóm bàn- 2p )

- Lượm đang đưa thư qua cánh đồng lúa Chú bé đã hi sinh vẻ vang, oanh liệt

? Hình ảnh Cháu nằm hồn bay gợi cho

em những suy nghĩ và tình cảm gì trước sự

hi sinh của Lượm?

- Sự hi sinh thanh thản, cao đẹp, Lượm như

còn đâu đây, tâm hồn chú quyện vào hương

lúa, gió đồng, Lượm hoá thân vào thiên nhiên

đất nước, Lượm hi sinh cho sự sống bất diệt

của quê hương.Sự ra đi của Lượm làm tác giả

bàng hoàng thốt lên Lượm ơi còn không? Câu

thơ duy nhất trong khổ thơ vừa là câu hỏi

ngỡ ngàng,đau xót Tác giả như không muốn

tin vào sự hi sự hi sinh của Lượm

- Cao đẹp, thanh thản, hoá thân vàothiên nhiên đất nước

Hs đọc 2 khổ thơ cuối

Hình ảnh nào được nhắc lại ở khổ thơ cuối?

Tác giả có dụng ý gì khi nhắc lại hình ảnh chú bé liên lạc hồn nhiên vui tươi?

Trang 10

*( Lựơm đã hi sinh nhưng hình ảnh Lượm có còn đọng lại trong tâm trí mọi người?)

- Hai khổ thơ cuối tái hiện hình ảnh Lượm nhanh nhẹn vui tươi hồn nhiên yêu đời, là

sự khẳng định: Lượm vẫn sống mãi trong lòng Tổ quốc, quê hương, đất nước và conngười Việt Nam

-> Lượm trở thành bức tượng đài người chiến sĩ nhỏ của non sông gấm vóc, bức tượngđài ấy sẽ sống mãi trong lòng nhân dân VN

( Liên hệ: Lượm đã tiếp bước cha anh: Lê Văn Tám, Võ Thị Sáu, Kim Đồng- những

anh hùng nhỏ tuổi, đã dám hi sinh thân mình để góp phần giành độc lập dân tộc: Lê văn Tám đã tẩm xăng vào mình lao vào kho xăng của địch,anh Kim Đồng hi sinh tính mạng của mình, đánh lạc hướng địch để bảo vệ cuộc họp của Việt Minh an toàn)

Em nào có thể đọc thuộc lòng một vài khổ thơ?

? Tình cảm của em đối với nhân vật Lượm?

Lượm không còn nữa nhưng hình bóng em sẽ

sống mãi với quê hương đất nước-> Chúng ta

sẽ lưu giữ hình ảnh Lượm và noi gương Lượm:

học tập, tu dưỡng để làm rạng danh non sông

gấm vóc, viết tiếp trang sử vàng mà các anh

- Tình cảm thân thiết, ruột thịt

?Trong toàn bài Lượm được gọi bằng những từ ngữ xưng hô nào?

Thôi rồi, Lượm ơi !

Lượm ơi, còn không?

? Nhận xét về cách cấu tạo các dòng thơ

trên?Tác dụng?

- Ra thế

Lượm ơi! -> một câu được ngắt thành hai

dòng  tạo ra sự đột ngột và một khoảng lặng

giữa dũng thơ, thể hiện sự xúc động đến nghẹn

ngào, sững sờ trước tin hi sinh đột ngột của

Lượm.

- Thôi rồi, Lượm ơi! -> Ngắt thành 2 vế

- Lượm ơi, còn không? -> Câu thơ được tách ra

thành một khổ thơ riêng  nhấn mạnh và

hướng người đọc về sự còn hay mất của

Lượm.

b Tình cảm nhà thơ với Lượm:

- Xưng hô, gọi:

Tình cảm thân thiết, ruột thịt.`

Trang 11

? Cách cấu tạo những dòng thơ đặc biệt ấy

nhằm diễn tả tâm trạng của tác giả ra sao?

-> Tâm trạng nghẹn ngào đau xót, thảng thốt

khi nghe tin Lượm hi sinh

- Nhịp thơ cùng các dấu chấm than đã góp

phần diễn tả tâm trạng đó Đó không chỉ là tâm

trạng của tác giả mà còn là tâm trạng của tất cả

chúng ta, của nhân dân đất nước này dành cho

Lượm

Thân tình, trân trọng, cảm phục, coiLượm như một người bạn chiến đấu,hình ảnh Lượm như đẹp hơn, lớn lên

? Bài thơ đã khép lại, em hiểu gì về chú bé

Lượm ? Tình cảm của tác giả đối với Lượm?

- Hình tượng của bé Lượm trong kỉ niệm của

tác giả : Hồn nhiên, vô tư, vui tươi, yêu đời,

say mê với công việc kháng chiến

- Câu chuyện cảm động về sự hi sinh anh dũng

của Lượm

- Tâm trạng xúc động, nỗi đau xót, ghẹn ngào

của tg khi tin Lượm hi sinh

4 Tổng kết

a Nội dung và ý nghĩa văn bản:

* Nội dung:

? Nêu ý nghĩa của bài thơ?

Bài thơ khắc họa hình ảnh một chú bé hồn

nhiên, dũng cảm hi sinh vì nhiệm vụ kháng

chiến Đó là một hình tượng cao đẹp trong thơ

Tố Hữu Đồng thời bài thơ đã thể hiện chân

thực tình cảm mến thương và cảm phục của tác

giả dành cho chú bé Lượm nói riêng và những

em bé yêu nước nói chung

* Ý nghĩa:

Bài thơ khắc họa hình ảnh một chú béhồn nhiên, dũng cảm hi sinh vì nhiệm

vụ kháng chiến Đó là một hình tượngcao đẹp trong thơ Tố Hữu Đồng thờibài thơ đã thể hiện chân thực tình cảmmến thương và cảm phục của tác giảdành cho chú bé Lượm nói riêng vànhững em bé yêu nước nói chung

? Trình bày những đặc sắc về nghệ thuật của

bài thơ?

NT : Sử dụng thể thơ 4 chữ đậm chất dân gian,

phù hợp với lối kể chuyện

- Sử dụng nhiều từ láy có giá trị gợi hình và

giàu âm điệu

- Cách ngắt các dòng thơ đặc biệt

- Kết cấu đầu cuối tương ứng

c Nghệ thuật:

- Sử dụng thể thơ 4 chữ đậm chất dângian, phù hợp với lối kể chuyện

- Sử dụng nhiều từ láy có giá trị gợihình và giàu âm điệu

- Cách ngắt các dòng thơ đặc biệt

- Kết cấu đầu cuối tương ứng

Yêu cầu hs đọc ghi nhớ SGK c Ghi nhớ: (SKG)

- Kĩ thuật: động não, trình bày,

Năng lực: Giao tiếp, sử dụng ngôn ngữ, tự

III Luyện tập

Trang 12

?Yêu cầu về nhà : Viết đoạn văn khoảng 10

dòng miêu tả chuyến đi liên lạc cuối cùng và

sự hi sinh cao đẹp của Lượm:

HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG

- Mục tiêu: Sử dụng kiến thức, kĩ năng đã học để giải quyết vấn đề, nhiệm vụ trong thực tế

- Phương pháp: Vấn đáp, thảo luận nhóm

- Kĩ thuật: Trả lời nhanh, KT khăn trải bàn

? Hãy tưởng tượng và viết một đoạn văn miêu tả về chuyến đi liên lạc cuối cùng của Lượm

Gv củng cố kiến thức bằng bản đồ tư duy

HOẠT ĐỘNG MỞ RỘNG, TÌM TÒI, SÁNG TẠO

- Mục tiêu: tìm tòi, mở rộng thêm những gì đã được học, dần hình thành nhu cầu học tập suốt đời.

- Phương pháp: thảo luận nhóm

- Kĩ thuật: hỏi và trả lời, trình bày một phút, chia nhóm, giao nhiệm vụ

- Thời gian: ( )

? Tưởng tượng và vẽ lại hình ảnh Lượm

? Sưu tầm và kể lại cho các bạn cung nghe một câu chuyện/ tấm gương về người anh hùng thiếu niên trong thời kì kháng chiến hoặc trong thời nay

4 Hướng dẫn học sinh ở nhà (5 phút)

* Học bài

- Học thuộc lòng đoạn thơ

- Hiểu ý nghĩa của kết cấu đầu cuối tương ứng thể hiện trong bài thơ

- Sưu tầm một số bài thơ nói về tâm gương nhỏ tuổi mà hi sinh anh dũng

Trang 13

Ngày soạn: / 3/ 2020 Tiết 103

- Đọc diễn cảm văn bản: giọng đọc vui tươi, hồ hởi

- Đọc - hiểu bản kí có yếu tố miêu tả

- Trình bày suy nghĩ cảm nhận của bản thân về vùng đảo Cô Tô khi học xong văn bản

4 Thái độ:

- Yêu mến thiên nhiên và con người trên đất nước

* Nội dung tích hợp giáo dục đạo đức: các giá trị YÊU THƯƠNG, TÔN

- Tự nhận thức giá trị của vẻ đẹp quê hương đất nước

- Giao tiếp; phản hồi, lắng nghe tích cực; trình bày suy nghĩ ý tưởng, cảm nhậncủa bản thân về những giá trị nội dung và nghệ thuật của truyện

Tích hợp môi trường: liên hệ môi trường biển đảo.

Tích hợp giáo dục đạo đức

- Giáo dục phẩm chất yêu thiên nhiên, yêu quê hương, đất nước

- Tự lập, tự tin, tự chủ, có tinh thần vượt khó, có trách nhiệm với bản thân

- Học sinh: đọc kĩ sách giáo khoa, sách bài tập, những tài liệu liên quan; soạn bài;

và chuẩn bị đầy đủ theo hướng dẫn về nhà của giáo viên

- Kĩ thuật giao nhiệm vụ, hỏi và trả lời, động não, “trình bày một phút”, tóm tắt tàiliệu

D TIẾN TRÌNH DẠY HỌC VÀ GIÁO DỤC

1 Ổn định tổ chức

- Kiểm tra vệ sinh, nề nếp:

6A 2

6A 1

2 Kiểm tra:

Trang 14

? Đọc thuộc lòng bài thơ "Mưa" ? Trình bày cảm nhận về nội dung, nghệ thuậtcủa bài thơ

* Yêu cầu

- Nội dung cảnh vật thiên nhiên trong và trước cơn mưa hiện lên sinh động

- Nghệ thuật: nhân hoá, thể thơ tự do, nhịp thơ ngắn, nhanh

3 Bài mới:

lệ, ông là người suốt đời đi tìm kiếm cái đẹp, vậy hôm nay Thầy và các em sẽ tìm hiểu cái đẹp mà nhà văn Nguyễn Tuân đã tìm thấy ở vùng biển đảo Cô Tô qua bài học ngày hôm nay: ‘‘ Cô Tô’’

Cách 2: Tổ chức cuộc thi: " Biển đảo quê em"

Kể tên các đảo hoặc quần đảo ở nước ta mà em biết

- Cô Tô- Quảng Ninh

Trang 15

- Phú Quốc

Việt Nam có rất nhiều đảo và quần đảo Mỗi hòn đảo có vẻ đẹp riêng Đối với Nguyễn Tuân- một nhà văn suốt đời đi tìm cái đẹp đã bị cuốn hút bởi vẻ đẹp rất riêng của đảo Cô Tô Và ông đã viết bài kí về Cô Tô, cũng là nội dung bài học của chúng ta hôm nay

Hoạt động 2: GV hướng dẫn hs tìm hiểu tác giả, tác

phẩm

- GV chiếu chân dung nhà văn

? Trình bày những hiểu biết của em về tác giả

Nguyễn Tuân?

- Nhiều HS phát biểu ( GV cho điểm)

+ Nguyễn Tuân còn có nhiều bút danh khác :

Ngột Lôi Quật, Thanh Hà, Nhất Lang, Ngoài sở

trường chính là tùy bút và kí, ông còn viết nhiều

tiểu luận phê bình văn học, dịch giả Ông từng là

hội viên sáng lập hội nhà văn Việt Nam, Tổng thư

kí, ủy viên Ban chấp hành hội nhà văn Việt Nam.

+ Ông đã để lại cho đời nhiều tác phẩm lớn như:

“ Vang bóng một thời”; “ Người lái đò sông Đà”;

“Chữ người tử tù”; hay “ Hà Nội ta đánh Mĩ giỏi”;

…

- GV bổ sung:

… NT là một nghệ sĩ rất mực tài hoa Ông am hiểu

nhiều ngành NT khác như: hội họa, điêu khắc, điện

ảnh, âm nhạc, sân khấu… Ông vận dụng con mắt

của nhiều ngành NT khác nhau để tăng cường quan

sát và miêu tả…

=> Với những đóng góp của mình, năm 1996,

ông được Nhà nước trao tặng giải thưởng Hồ Chí

- HS trả lời theo cảm nhận của mình (Kí là ghi chép

những sự việc có thật, những điều xảy ra mà tác giả

được trực tiếp chứng kiến, quan sát)

- GV bổ sung:

+ Kí là thể quen thuộc trong kí sự Kí là ghi chép,

tái hiện các hình ảnh, sự việc của đời sống, thiên

nhiên và con người theo sự cảm nhận và đánh giá

của tác giả

+ Sau văn bản “ Cô Tô”, chúng ta sẽ được tìm hiểu

2 Tác phẩm

- Thể loại: kí

Trang 16

tiếp các văn: Lao xao; Cây tre Việt Nam; Lòng yêu

nước cũng thuộc thể kí.

+ Kí khác với truyện như thế nào ? chúng ta tự tìm

hiểu từ bây giờ để đến bài Ôn tập truyện và kí trong

những tiết học tới, chúng ta sẽ đánh giá lại sự hiểu

biết của mình…

? Hãy nêu hoàn cảnh ra đời và xuất xứ của VB

Cô Tô?

- HS trả lời:

- GV: Cô Tô là một bài kí dài gần 6000 chữ, viết

năm 1972, sau được in trong tập Kí Nguyễn Tuân

1976 Là tác phẩm ghi lại những ấn tượng về thiên

nhiên và con người lao động ở vùng đảo Cô Tô với

tất cả niềm tin, yêu thích, tự hào và cảm phục

* GV chiếu bản đồ địa lí tỉnh Quảng Ninh

? Xác định vị trí đảo Cô Tô và giới thiệu đôi nét về

hòn đảo? ( HS khá giỏi – HS lên bảng)

( là một quần đảo gồm nhiều đảo nhỏ trong vịnh

Bái Tử Long thuộc địa phận tỉnh Quảng Ninh…)

GV chuyển ý:… Thông qua tài năng của ông,

người đọc như đang trực tiếp chứng kiến vẻ đẹp của

TN và CS nơi đây Để cảm nhận rõ hơn điều này,

chúng ta chuyển sang phần tiếp theo…

- Văn bản là phần cuối của bài kí

Cô Tô được viết trong một lầnnhà văn đi thực tế ở đảo Cô Tô

Hoạt động 3: GV hướng dẫn hs đọc- hiểu văn bản

? Theo em, văn bản này nên đọc với một giọng đọc ntn?

+ Trong VB này, NT hay sử dụng câu dài , có nhiều mệnh đề

bổ sung, nên khi đọc cần chú ý ngừng nghỉ đúng chỗ và đảm

bảo sự liên mạch của từng câu, từng đoạn.

+ Chú ý các tính từ, động từ miêu tả, các so sánh ẩn dụ, hoán

dụ mới lạ đặc sắc

+ Đọc với giọng vui tươi, hồ hởi.

- (HSY) đọc đoạn văn: Ngày thứ năm-> mùa sóng ở đây

- HS, GV nhận xét.

* GV chuyển ý: Để hiểu được VB một cách trọn vẹn, một

trong những yếu tố là phải hiểu đc nghĩa của từ Trong sgk

chú thích 13 từ khó, các em hãy tự đọc thầm để nắm đc

nghĩa của các từ này

* GV: Ngoài từ khó trong sgk, chúng ta tìm hiểu thêm nghĩa

của một số từ ngữ khác Đó là các từ: xanh mượt, lam biếc,

vàng giòn Nhiệm vụ của các em là nối cho chính xác từ với

Trang 17

+ Lam biếc: Màu xanh đậm đặc, có ánh sáng chiếu rọi vào.

( Bài văn có 3 phần, mỗi phần tập trung vào một

cảnh thiên nhiên hoặc con người trên vùng đảo Cô

Tô)

- Phần 1: Từ đầu -> mùa sóng ở đây( Cảnh Cô Tô

sau cơn bão)

- Phần 2: tiếp-> là là mặt cánh( Cảnh mặt trời mọc

trên biển Cô Tô)

- Phần 3: còn lại ( Cảnh sinh hoạt của con người

trên đảo)

2 Kết cấu- Bố cục:

- PTBĐ: tự sự kết hợp miêu tả,biểu cảm

- Bố cục: 3 phần

* HS theo dõi phần 1

? Bức tranh thiên nhiên Cô Tô được ghi lại vào thời

điểm nào?

GV: + Ghi cụ thể thời gian là đặc điểm của thể kí

+ TG đã ở trên đảo Cô Tô nhiều ngày Đến

ngày thứ 5, sau khi cơn bão đi qua, tác giả đã đi

thăm những chú bộ đội đóng quân ở đây

? Tại sao tác giả lại chọn thời điểm sau cơn bão để

tả cảnh Cô Tô? ( TL nhóm bàn)

GV: Đây là khoảnh khắc bình yên và cũng là

quan niệm nghệ thuật của tác giả.Ông không

chọn thời điểm trước hay trong cơn bão mà ở đây

là sau khi cơn bão đi qua bởi ông luôn thích sự

độc đáo, khác người.

? Để miêu tả cảnh Cô Tô tác giả đã chọn vị trí quan

sát nào? ( nóc đồn Cô Tô)

- GV giải thích đồn - đồn biên phòng: là nơi đóng

quân của các chú bộ đội, thường được xây dựng ở

vị trí cao, dễ quan sát để thuận lợi cho nhiệm vụ bảo

vệ TQ

? Vị trí này có gì thuận lợi?

GV: Điểm nhìn cao vời vợi, không gian bao la,

giúp tác giả có cái nhìn bao quát toàn cảnh Cô

Tô.

( Tích hợp TLV: Khi miêu tả thì điểm nhìn, điểm

quan sát rất quan trọng )

? Vẻ đẹp Cô Tô được khái quát qua câu văn nào?

- GV: Đây là câu văn thể hiện sự cảm nhận đầu

tiên, bao quát của tác giả về không gian Cô Tô

3 Phân tích 3.1 Cảnh thiên nhiên Cô Tô sau trận bão:

Thời gian: ngày thứ 5 trên đảo

-một ngày sau cơn bão

- Vị trí quan sát: nóc đồn biên

phòng

- Không gian: trong trẻo, sángsủa

Trang 18

? Để miêu tả cảnh sắc 1 vùng biển đảo tác giả đã

lựa chọn những hình ảnh nào?

HS trả lời: Tác giả chọn các hình ảnh bầu trời,

nước biển, cây trên núi đảo, bãi cát ( GV kết hợp

máy chiếu)

* TL nhóm: 3 phút

? Tìm hiểu về TN Cô Tô sau cơn bão có ý kiến

cho rằng: tác giả đã vẽ ra trước mắt người đọc

một bức tranh bằng những ngôn từ hết sức điệu

luyện Em có đồng ý với ý kiến đó ko

? Làm sáng tỏ ý kiến của em qua việc phân tích? –

HS làm ra phiếu học tập

+ ? Tìm những từ ngữ miêu tả những hình ảnh

của TN

- bầu trời: trong sáng

- cây: thêm xanh mượt

- nước biển: lam biếc đặm đà hơn

HS: nước biển có mầu xanh đậm đặc, phản chiếu ánh sáng

trông rất đẹp, cát thì rất vàng , cây thì xanh tươi mượt mà,

đầy sức sống

* Các nhóm lần lượt trả lời

* GV nhận xét, đánh giá

? Qua những hình ảnh ( từ ngữ) nào gây cho em ấn

tương sâu sắc nhất? Vì sao?

- HS tự bộc lộ - GV khen ngợi, cho điểm

( )

GV chốt: Để miêu tả cảnh đảo, tác giả thể hiện cái

tài hoa trong vs lựa chọn từ ngữ miêu tả Cây thì

xanh mượt Từ xanh mượt ấy gợi cho ta hình ảnh

sau cơn mưa cây cối như được gột rửa, như trút bỏ

đi cái lớp áo bụi bặm của những ngày nắng giáo và

bây giờ, bão qua đi, mưa qua đi, chúng như được

khoác trên mình một chiếc áo mới sạch sẽ tinh

tươm Tác giả miêu tả những hình ảnh trên không

chỉ bằng thị giác mà còn bằng cảm nhận của riêng

bản thân mình Miêu tả nước biển, ngoài quan sát

bằng thị giác, thấy màu nước biển lam biếc – một

màu xanh làm say lòng người , tác giả còn miêu tả

bằng vị giác, như nếm nước biển ” đặm đà” Với cát

cũng vậy, cát vàng là quan sát bằng thị giác, còn cát

vàng giòn, thì không nhừng ” nhìn thấy” mà còn

như ăn được Bởi vì ăn thì mới cảm nhận đc giòn

- Nghệ thuật:

+ Dùng 1 loạt các tính từ, từ láygợi tả màu sắc và ánh sáng

+ Khắc họa hình ảnh tinh tế,chính xác, độc đáo + Phép sosánh, ẩn dụ

Trang 19

hay không Nước lam biếc đặm đà, cát vàng giòn.

Cái đặm đà của nước biển, cái giòn của cát thì phải

là người rất tinh tế và nhạy cảm mới cảm nhận

được

GV: bên cạnh tác giả còn sử dụng các từ

ngữ chỉ mức độ ngày càng tăng, từ chỉ sự tiếp diễn

tương tự đó là những từ nào? ( HS gạch chân các từ:

thêm, hơn, càng, lại)

? Qua những từ đó, em hình dung như thế nào về

cảnh trước cơn bão và sau cơn bão?

HS: Cảnh trước cơn bão đã đẹp nhưng sau cơn bão,

cảnh càng đẹp hơn

GV: đó chính là sự hồi sinh của sự sống trước sự

hủy diệt của thiên nhiên Thông thường khi một cơn

bão đi qua, thiên nhiên như bắt đầu một sự sống

mới cơn bão đi qua chỉ để lại một vài dấu tích

không đáng kể như thể không phải do may mắn mà

là do sức sống dẻo dai của cây trái và con người xứ

này trụ vững được Tất cả dường như xôn xao, sống

dậy sau trận bão Cô Tô không chỉ đẹp mà còn rất

giàu tiềm năng kinh tế

? Qua lời văn miêu tả của Nguyễn Tuân, em hình

dung ntn về bức tranh phong cảnh của Cô Tô sau

trận bão?

- Biển đảo Cô Tô tươi sáng, khoáng đạt, lộng lẫy,

giàu tiềm năng

- Bức tranh thiên nhiên trên đảo Cô Tô sau trận bão

hiện lên tươi sáng, phong phú, độc đáo

? Đứng trước một vùng biển đảo tươi đẹp như

vậy, cảm xúc của tác giả đối với Cô Tô như thế

nào?

- Cảm thấy yêu mến hòn đảo như bất cứ người chài

nào được đẻ ra và lớn lên theo mùa sóng ở đây

? Em hiểu gì về tác giả qua cảm nghĩ này của

ông?

- Yêu mến và gần gũi như Cô Tô là quê hương

mình

Hãy chia sẻ suy nghĩ, cảm xúc của em khi thưởng thức

bức tranh ngôn từ của nhà văn Nguyễn Tuân qua phần văn

bản thứ nhất?

? Qua đoạn văn vừa tìm hiểu, em học tập được

điều gì từ nhà văn NT trong cách miêu tả TN?

HS: + Biết chọn vị trí quan sát ( điểm nhìn)

+ Chọn lọc từ ngữ đặc sắc, gợi hình

+ Vốn sống, vốn từ ngữ phong phú

+ Lời văn giàu cảm xúc…

-> Biển đảo Cô Tô tươi sáng,khoáng đạt, lộng lẫy, giàu tiềmnăng

-> Bức tranh thiên nhiên trên đảo

Cô Tô sau trận bão hiện lên tươisáng, phong phú, độc đáo

=> Tác giả yêu mến, gần gũi vàcoi Cô Tô như quê hương củamình

Trang 20

- Đọc - nắm nội dung phần đã phân tích.

- Tìm hiểu tiếp phần còn lại theo câu hỏi Sgk

+ ? (Câu hỏi 3 – SGK) Cảnh mặt trời mọc là một bức tranh đẹp Em hãy tìmnhững từ ngữ chỉ hình dáng, màu sắc, những hình ảnh mà tác giả đã dùng để vẽ lêncảnh đẹp ấy

+ ? Hãy chỉ ra nét đặc sắc nhất trong nghệ thuật miêu tả cảnh mặt trời mọc của tácgiả

+ ? Tìm và phân tích chi tiết miêu tả cảnh sinh hoạt ở vùng đảo Cô Tô

+ ? Ngoài Cô Tô em còn biết những địa danh nào có cảnh sắc đẹp như Cô Tô ?

Là một người dân Quảng Ninh, em thấy cần phải làm gì để giữ mãi vẻ đẹp của CôTô?

+? Viết một đoạn văn tả cảnh mặt trời mọc trên biển.

+? Xem bản đồ nước ta và trao đổi với người thân về chủ quyền biển đảo của

nước ta? Biển và đảo có vai trò gì về kinh tế, giao thông biển và an ninh quốc phòng?

+?Em hãy lê kế hoạch cho chuyến đi du lịch biển hè 2016.

Soạn: /2/ 2020 Tiết 104 Đọc hiểu:

- Đọc diễn cảm văn bản: giọng đọc vui tươi, hồ hởi

- Đọc - hiểu bản kí có yếu tố miêu tả

- Trình bày suy nghĩ cảm nhận của bản thân về vùng đảo Cô Tô khi học xong văn bản

Trang 21

- Năng lực giải quyết vấn đề, sáng tạo, hợp tác, tự quản bản thân.

4 Thái độ:

- Yêu mến thiên nhiên và con người trên đất nước

* Nội dung tích hợp giáo dục đạo đức: các giá trị YÊU THƯƠNG, TÔN

- Tự nhận thức giá trị của vẻ đẹp quê hương đất nước

- Giao tiếp; phản hồi, lắng nghe tích cực; trình bày suy nghĩ ý tưởng, cảm nhậncủa bản thân về những giá trị nội dung và nghệ thuật của truyện

Tích hợp môi trường: liên hệ môi trường biển đảo.

Tích hợp giáo dục đạo đức

- Giáo dục phẩm chất yêu thiên nhiên, yêu quê hương, đất nước

- Tự lập, tự tin, tự chủ, có tinh thần vượt khó, có trách nhiệm với bản thân

- Học sinh: đọc kĩ sách giáo khoa, sách bài tập, những tài liệu liên quan; soạn bài;

và chuẩn bị đầy đủ theo hướng dẫn về nhà của giáo viên

- Kĩ thuật giao nhiệm vụ, hỏi và trả lời, động não, “trình bày một phút”, tóm tắt tàiliệu

D TIẾN TRÌNH GIẢNG DẠY VÀ GIÁO DỤC

- GV Mời các em quan sát và các hình ảnh về cảnh mặt trời mọc trên biển đảo

Cô Tô ở các điểm nhìn và thời điểm khác nhau

? Em hình dung ntn về cảnh bình minh trên biển đảo Cô Tô?

H - đẹp, trong sáng, rực rỡ

G Vào bài:

Trang 22

Thiên nhiên Cô Tô vốn rất đẹp nhưng không phải ai cũng có thể dễ dàng cảm nhận được vẻ đẹp ấy một cách tinh tế và trọn vẹn Thiên nhiên Cô Tô không chỉ đẹp ở thời điểm sau trận bão mà còn đẹp một cách rực rỡ, huy hoàng ở cảnh mặt trời mọc trên biển đảo Cô

Tô Bằng tấm lòng, tình yêu, niềm tự hào về đất nước con người Việt Nam, những trang viết của Nguyễn Tuân thực sự là những trang hoa, tờ hoa lấp lánh vẻ đẹp của cuôc sống Chúng

ta cùng tìm hiểu tiếp tiết 2 của văn bản Cô Tô

Cách 2: Cho học sinh nghe bài hát Tượng đài Bác Hồ trên đảo Cô Tô

- Phương tiện: máy chiếu, phiếu học tập, tư liệu

- Kĩ thuật: động não, chia nhóm, giao nhiệm vụ, hoàn tất một nhiệm vụ, trìnhbày một phút,

HOẠT ĐỘNG CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC

G - Chiếu ba bức ảnh minh họa về ba cảnh

trong văn bản(Chiếu S5)

(?) Cách đón nhận mặt trời mọc của tác giả

diễn ra như thế nào? Có gì độc đáo trong

cách đón nhận ấy?

(?) Cảnh mặt trời mọc được tác giả quan

sát và miêu tả theo trình tự nào?

* Tổ chức hoạt động nhóm: Cặp đôi (thực

hiện theo dãy bàn) GV phát phiếu học tập

ngẫu nhiên cho các cặp

3.2 Cảnh mặt trời mọc trên biển

Cô Tô

-Trên những hòn đá đầu sư, bên

bờ biển, sát mép nước -> Phù hợp cho việc quan sát cảnh mặt trời lên

* Cách đón mặt trời - Dậy từ

canh tư, ra tận đầu mũi đảo ngồirình mặt trời lên

-> Cách đón nhận công phu và trang trọng

* Cảnh mặt trời mọc

- Trình tự thời gian:

+ Trước khi mặt trời mọc+ Trong lúc mặt trời mọc+ Sau khi mặt trời mọc

- Trước khi mặt trời mọc:

Trang 23

Thời gian thảo luận theo cặp đôi: 3phút.

(?) Hãy tìm các chi tiết miêu tả trong từng

thời điểm? Xác định nghệ thuật và nhận xét

về cảnh ở từng thời điểm đó?

(1) - Trước khi mặt trời mọc.

(2) - Trong khi mặt trời mọc.

(3)- Sau khi mặt trời mọc.

(?) Gọi trả lời theo tinh thần xung phong

GV chốt kiến thức- khen ngợi các cặp đôi

trả lời tốt

- Thu phiếu HT

(?) Em có nhận xét gì về cách miêu tả của

tác giả ? ( NT)

? Cảnh mặt trời mọc trên biển được đặt

trong khung cảnh thiên nhiên ntn ?

(?) Em cảm nhận được gì về cảnh mặt trời

mọc trên biển ?

(?) Đoạn văn thể hiện tài năng gì của Ng

Tuân ?

(?) Theo em, vì sao nhà văn lại có cách đón

nhận mặt trời mọc công phu và trân trọng

+ Quả trứng hồng hào thămthẳm

 K/cảnh rộng lớn, bao la, trong trẻo, tinh khôi

 Bức tranh đẹp rực rỡ, tráng lệ -Tài quan sát tinh tế, mtả chínhxác, sử dụng ngôn ngữ điêuluyện, độc đáo, mới lạ

-Yêu mến th/nhiên, gắn bó với cảnh đẹp của th/nh đất nước

3.3 Cảnh sinh hoạt và lao động trên đảo Cô Tô

G * HS đọc đoạn 3

- Để miêu tả cảnh sinh hoạt trên đảo Cô

Tô, nhà văn đã chọn điểm không gian nào?

- Cái giếng nước ngọt giữa đảo

H - Tại sao tác giả lại chọn duy nhất cái giếng

nước ngọt để tả cảnh sinh hoạt trên đảo Cô

Tô?

- Sự sống sau một ngày LĐ ở đảoquần tụ quanh giếng nước; là nơi

sự sống diễn ra mang tính chất đảo: đông vui, tấp nập, bình dị

G - Cảnh SH trên đảo diễn ra trên cái giếng

nước ngọt được mtả ntn ?

- Cái giếng rất đông người: tắm,múc, gánh nước, bao nhiêu làthùng gỗ cong, ang, gốm

- Các thuyền mở nắp sạp chờ đổ nước ngọt để chuẩn bị ra khơi đánh cá

Trang 24

H - Hình ảnh anh hùng Châu Hoà Mãn gánh

nước ngọt ra thuyền, chị Châu Hoà Mãn

địu con bên cái giếng nước ngọt trên đảo

gợi cho em cảm nghĩ gì về cuộc sống và

con người nơi đây?

- Cảnh sinh hoạt nơi đây diễn ra tấp nập đông vui, thanh bình

G ?Cách miêu tả của Tg có gì đặc biệt ? Chỉ

ra biện pháp nghệ thuật được Tg sử dụng ?

Phân tích t/d của biện pháp so sánh đó ?

= > Sử dụng lời kể, lời tả, kết hợp

so sánh

 Cảnh SH lao động khẩntrương, tấp nập, thanh bình

 Cuộc sống bình yên, giản dị, hạnh phúc

G Cùng học sinh chốt, khái quát kiến thức

? Nêu đặc sắc về nghệ thuật và nội dung

của văn bản

4.1 Nghệ thuật

- Ngôn ngữ tinh tế gợi cảm

- Các so sánh táo bạo, bất ngờ, giàu trí tưởng tượng

- Lời văn giàu cảm xúc4.2 Nội dung

- Vẻ đẹp độc đáo của c/s thiênnhiên và con người nơi đảo CôTô

Hoạt động 3: Luyện tập (6’)

- Mục tiêu: củng cố kiến thức, rèn kĩ năng

viết đoạn văn, bồi dưỡng tình yêu thiên

nhiên, quê hương đất nước,

- Phương pháp: hoạt động cá nhân, vấn đáp

- Phương tiện: máy chiếu hắt

- Kĩ thuật: động não, viết sáng tạo, hoàn tất

một nhiệm vụ,

III Luyện tập

 GV đưa ra các bài tập trắc nghiệm nhanh.

Câu 1:

Trong đoạn trích Cô Tô, quần đảo Cô Tô thuộc địa phương nào?

Error: Reference source not foundA Quảng Ninh.

Error: Reference source not foundB Nghệ An.

Error: Reference source not foundC Hải Phòng.

Error: Reference source not foundD Vũng Tàu.

Câu 2:

Trong đoạn trích Cô Tô, tác giả đã sử dụng chủ yếu biện pháp tu từ nào để miêu tả vẻ đẹp của bức

tranh bình minh trên biển?

Error: Reference source not foundA So sánh.

Error: Reference source not foundB Nhân hóa.

Error: Reference source not foundC Hoán dụ.

Error: Reference source not foundD Ẩn dụ.

Câu 3:

Trang 25

Đoạn trích Cô Tô được viết theo phương thức biểu đạt chính nào?

Error: Reference source not foundA Tự sự.

Error: Reference source not foundB Biểu cảm.

Error: Reference source not foundC Miêu tả.

Error: Reference source not foundD Nghị luận.

Câu 4:

Trong đoạn đầu của bài kí Cô Tô, tác giả đã chọn điểm quan sát từ đâu?

Error: Reference source not foundA Nóc đồn Cô Tô.

Error: Reference source not foundB Bên giếng nước ngọt ở ria một hòn đảo.

Error: Reference source not foundC Đầu mũi đảo.

Error: Reference source not foundD Trên dốc cao.

Câu 5:

Trong đoạn trích Cô Tô, cảnh sinh hoạt của con người trên đảo Cô Tô được miêu tả như thế nào?

Error: Reference source not foundA Khẩn trương, thanh bình.

Error: Reference source not foundB Êm ả, bình lặng.

Error: Reference source not foundC Hân hoan, vui vẻ.

Error: Reference source not foundD Hối hả, vội vã.

Câu 6:

Trong đoạn trích Cô Tô, cảnh thiên nhiên và sinh hoạt của con người trên đảo Cô Tô hiện ra như

thế nào?

Error: Reference source not foundA Trù phú và đông đúc.

Error: Reference source not foundB Nên thơ và gần gũi.

Error: Reference source not foundC Tươi sáng và độc đáo.

Error: Reference source not foundD Hoang sơ và thanh vắng.

Câu 7:

Trong đoạn trích Cô Tô, ngày thứ năm trên đảo của tác giả là ngày như thế nào?

Error: Reference source not foundA Một ngày mưa tầm tã.

Error: Reference source not foundB Một ngày nắng ấm chan hòa.

Error: Reference source not foundC Một ngày trong trẻo và sáng sủa.

Error: Reference source not foundD Một ngày sôi động và thật nhiều ý nghĩa.

Câu 8:

Đoạn trích Cô Tô thuộc thể loại:

Error: Reference source not foundA tùy bút.

Error: Reference source not foundB kí.

Error: Reference source not foundC truyện ngắn.

Error: Reference source not foundD hồi kí.

G Viết đoạn văn tả cảnh Cô Tô (khoảng 5- 7 câu)

trong đó có sử dụng biện pháp tu từ so sánh, gạch

chân BPTT

H - Báo cáo kết quả chuẩn bị bài ở nhà

- Chọn bài tiêu biểu (1- 2 bài) chiếu lên

màn hình

- HS khác nhận xét về hình thức, nội dung

của đoạn văn

- GV chốt, cho điểm động viên

Hoạt động : Vận dụng (5’)

- Mục tiêu: bồi dưỡng tình yêu đối với vẻ đẹp của thiên nhiên, quê hương đất nước

- Phương pháp: HS chơi trò chơi ; tự khám phá, tìm hiểu về các thắng cảnh Việt Nam

- Phương tiện: máy chiếu, tư liệu

- Kĩ thuật: động não, trình bày một phút

Trang 26

?Giả sử trong kì nghỉ hè, gia đình em và một số gia đình khác cùng tổ chức một chuyến du lịch biển Hãy lên kế hoạch cho chuyến đi theo gợi ý sau:

 Vùng biển mà gia đình em và một số gia đình khác định đến thuộc địa phương nào? Vùng biển ấy có những đặc điểm gì nổi bật?

 Mọi người đến vùng biển đó bằng phương tiện gì?

 Mọi người đến vùng biển đó trong bao lâu? Nơi ở trong thời gian nghỉ tại vùng biển đó.

 Lịch trình của những ngày du lịch ở vùng biển đó như thế nào? Em dự định làm gì sau khi kết thúc chuyến đi ấy?

Hoạt động 5: Củng cố - tìm tòi, mở rộng (2’)

- Mục tiêu: lồng ghép giáo dục về ý nghĩa, vai trò của biển đảo quê hương

- Phương pháp: nêu vấn đề, phát vấn, thuyết trình

- Phương tiện: Máy chiếu

- Kĩ thuật: động não, trình bày một phút

G

H

? Xem bản đồ nước ta và trao đổi với người thân về chủ đề biển đảo Tổ Quốc:

 Hãy cho biết Biển đảo có vai trò gì đối với kinh tế và giao thông biển, an ninh quốc phòng?

 Là học sinh, em có thể làm gì để góp phần bảo vệ chủ quyền biển đảo thiêng liêng của Tổ quốc?

* Hướng dẫn chuẩn bị bài mới:

Chuẩn bị cho tiết: Trả bài TLV số 5( Văn tả cảnh)

- Lời chào(1’):

Giới thiệu hoạt động trải nghiệm tham quan Cô Tô qua một đoạn clip và bài hát

Trên Biển trời Đông Bắc của nhạc sĩ Trần Chung

Tô

Cảnh sinh hoạt và lao động trên đảo Cô Tô

Trang 27

- Chân trời, ngấn

bể, mặt trời

- Tính từ chỉ hìnhdáng: tròn trĩnh,đầy đặn, đường bệ

- Tính từ chỉ màusắc : hồng hào,hửng hồng

- Động từ : nhú lên,tiến ra

-> Bức tranh rực

rỡ, sống động, gầngũi

- Người lao động, anhhùng lao động ChâuHòa Mãn,

- Động từ : tắm, múc,gánh nước, ra khơi,quẩy nước, địu con,…

-> Hình ảnh người laođộng bình dị, vững tinvào cuộc sống, gắn bóvới quê hương

- So sánh : chị Châu

Hòa Mãn địu con dịu

dàng như hình ảnh biển

cả …

Trang 28

nhiên, y như một mâm lễ phẩm

- Ẩn dụ : mặt trời –

quả trứng hồng hào thăm thẳm,

Cảm xúc

của tác giả

Yêu mến, gắn bó Hào hứng, hồi hộp Tin yêu

Bức tranh thiên nhiên tươi đẹp, giàu có, hùng vĩ

Bức tranh lao động vất vả, thiếu thốn nhưng bình dị và tươi sáng

Trang 30

7 Dự định sau khi kết thúc chuyến đi:

Ngày soạn: 22/12/2019 Tiết theo PPCT: 73

- Nắm được khái niệm tục ngữ

- Thấy được giá trị nội dung, đặc điểm hình thức của tục ngữ về thiên nhiên và laođộng sản xuất qua các câu tục ngữ

- Biết tích lũy thêm kiến thức về thiên nhiên và lao động sản xuất qua các câu tục ngữ

2 Kĩ năng

- Đọc – hiểu, phân tích các lớp nghĩa của tục ngữ về thiên nhiên và lao động sản xuất

- Vận dụng được ở mức độ nhất định một số câu tục ngữ về thiên nhiên và lao động sảnxuất vào đời sống

- Năng lực giải quyết vấn đề, năng lực tư duy ngôn ngữ

- Năng lực viết sáng tạo, năng lực cảm thụ văn chương

4 Thái độ

- Yêu quý, trân trọng những kinh nghiệm quý báu của ông cha để lại qua các câu tụcngữ đó

- Tích hợp kỹ năng sống: Rút kinh nghiệm sống cho bản thân từ những hiện tượng

quan sát được trên thực tế

- Tích hợp sinh học: Đặc điểm tự nhiên của một số sinh vật.

- Giáo viên:

+ Nghiên cứu SGK, SBT, SGV, chuẩn kiến thức kĩ năng, tư liệu tham khảo

+ Chuẩn bị kế hoạch dạy học, thiết bị, phương tiện dạy học

+ Hình ảnh minh họa các câu tục ngữ

+ Cuốn Ca dao tục ngữ Việt Nam

- Học sinh:

Trang 31

+ Đọc kĩ SGK, tài liệu liên quan.

+ Soạn bài theo hệ thống câu hỏi SGK

+ Sưu tầm các câu tục ngữ liên quan đến bài

- Kiểm tra vệ sinh, nề nếp:………

7A1 7A2

2 Kiểm tra bài cũ (2’)

- GV yêu cầu các tổ báo cáo kết quả chuẩn bị bài.

- GV nhận xét thái độ chuẩn bị của học sinh, đánh giá cao học sinh

Trang 32

được viết tiếng anh, viết kí tự, không được nói Ở dưới, nhóm nào đoán đúng từ khóa trước sẽ thắng

Dẫn dắt vô bài mới

? Dựa vào phần chú thích SGK, hãy nêu những

hiểu biết của em về tục ngữ?

Nhóm thuyết trình sản phẩm

* Lưu ý HS:

+ Cần phân biệt tục ngữ với thành ngữ vì chúng cùng

giống nhau một số đặc điểm về hình thức

+ Cũng có những câu tục ngữ được diễn đạt thông

qua hình thức thơ lục bát -> dễ lẫn với ca dao

=> Phân biệt tục ngữ nhờ nội dung của nó

? Qua các câu tục ngữ trong SGK mà các em đã

soạn, hãy cho biết nội dung chính của các câu tục

ngữ?

Tục ngữ là những câu nóidân gian ngắn gọn, ổnđịnh, có nhịp điệu, hìnhảnh, đúc kết những bàihọc của nhân dân về:+ Quy luật của tự nhiên.+ Kinh nghiệm lao độngsản xuất

+ Kinh nghiệm về conngười và xã hội

- Những bài học kinhnghiệm về quy luật vềthiên nhiên và lao độngsản xuất là nội dung quantrọng của tục ngữ

G * Giới thiệu cuốn Tục ngữ, ca dao Việt Nam:

Hoạt động 2: Hướng dẫn HS tìm hiểu văn bản II Đọc - hiểu văn bản

hiện được vần, ý đối trong từng câu tục ngữ

* Đọc mẫu sau đó gọi HS đọc

* Hướng dẫn HS tìm hiểu chú thích

Giải nghĩa thêm từ "tấc" và một số từ Hán Việt:

"canh trì, canh viên, canh điền"

? Trong văn bản này có 8 câu tục ngữ, em có thể

chia chúng thành mấy nhóm? Hãy đặt tên cho 2

nhóm tục ngữ em vừa chia được?

Trang 33

Hoạt động 3: Hướng dẫn phân tích. 3 Phân tích

Yêu cầu HS thảo luận và hoàn thành phiếu học tập.

GV chiếu phiếu học tập trên máy chiếu.

3.1 Nhóm 1: Cách nhìn nhận, suy đoán, đúc rút kinh nghiệm về thời gian, thời tiết của cha ông ta.

? Nhân dân ta đã có kinh nghiệm gì về thời gian qua câu tục ngữ 1?

? Người ta có thể vận dụng kinh nghiệm này như thế nào?

? Hãy phân tích nghệ thuật trong câu tục ngữ?

Thảo luận nhóm, cử đại diện báo cáo Nhóm khác nhận xét, bổ sung.

Đưa ra đáp án, cho HS xem ảnh minh họa.

G

H

Nhóm 2, 3, 4:

? Đọc câu 2, 3, 4, em hiểu được những kinh nghiệm nào?

? Và em có thể vận dụng kiến thức khoa học để xác định tính chân lý của những câu tục ngữ trên?

? Nghệ thuật chung của cả 3 câu tục ngữ?

Thảo luận, cử đại diện báo cáo

Trang 34

G * Gợi ý: Ví dụ: Dựa vào kiến thức địa lý em có thể giải nghĩa vì sao đêm tháng 5dường như ngắn hơn và

Hay dựa vào kiến thức sinh học, em có thể giải thích hiện tượng kiến bò ra khỏi

tổ, di cư về nơi cao ráo là báo sắp có lụt lội

G Chiếu đáp án: Phiếu học tập

Câu 1: + Gieo vần, đối xứng

Câu 2 + Câu hai vế, gieo vần, đối lập

+ Kết cấu: nhân - quả

Dự báo thời tiết qua quan sátsao

 Cần chủ động sắp xếp côngviệc tránh rủi ro

Câu 3 + Hình thức: Câu hai vế, gieo

vần

+ Hoán dụ

Dự báo thời tiết qua quan sátmây buổi chiều tà

 Cần chủ động chuẩn bị gìngiữ nhà cửa, hoa màu… tránhrủi ro, thiệt hại

Câu 4 + Hình thức: Câu hai vế, gieo

vần

Dự báo thời tiết qua quan sáthiện tượng kiến di chuyển chỗ

ở lên nơi cao hơn vào tháng 7

âm lịch

 Cần chủ động chuẩn bị gìngiữ nhà cửa, hoa màu… tránhrủi ro, thiệt hại

Nhận xét, đánh giá câu trả lời của HS

? Qua những câu tục ngữ, em hiểu như thế nào về

cuộc sống của người dân lao động xưa? (Tích hợp

lịch sử)

Đó là cuộc sống của những người nông dân mà cuộc

đời của họ gắn bó chủ yếu với nghề làm vườn, trồng

lúa, trồng khoai -> tạo lên nền văn minh lúa nước

? Nền kinh tế của nước ta ngày nay đã có nhiều đổi

mới theo hướng tiên tiến Vậy ý nghĩa của những

câu tục ngữ đó trong cuộc sống lao động sản xuất

ngày nay là gì?

Ngày nay chúng ta áp dụng mô hình VAC để cùng

lúc đạt được 3 cái lợi; tiến hành đồng bộ các công

Nhóm 2: Những câu tục ngữ nói về mùa vụ, kĩ thuật cấy trồng chăn nuôi, .đúc kết những kinh nghiệm quý báu của nhân dân ta về lao động sản xuất.

Câu 5:

Đất được coi như vàng,quý như vàng

-> Đất là vàng nhờ có sứclao động của con người vàcon người cần yêu quý đấtđai

Câu 6, 7, 8: Khẳng định

thứ tự của các nghề, củacác yếu tố trong trồng lúa,

và tầm quan trọng của thời

vụ, đất đai trong sản xuất

Trang 35

đoạn, yếu tố trong sản xuất nông nghiệp để thu được

kết quả cao, tiến hành khai hoang, lấn biển và có

những công trình tầm cỡ cải tạo đất đai, làm giàu cho

Đây là những câu tục ngưc về TN & LĐSX, đúc rút

những kinh nghiệm quý báu của nhân dân ta và qua

cách tìm hiểu, em thấy chủ yếu thông qua nghĩa đen

với những nội dung hết sức phong phú, bổ ích Và có

những câu tục ngữ vẫn còn nguyên giá trị đối với

thực tiễn

? Ý nghĩa của những câu tục ngữ?

Khái quát và rút ra mục ghi nhớ

Đọc ghi nhớ

4.1 Nghệ thuật

- Sử dụng cách diễn đạtngắn gọn, cô đúc

- Sử dụng cách diễn đạttheo kiểu đối xứng, nhânquả, hiện tượng và ứng xửcần thiết

- Tạo vần, nhịp cho câuvăn dễ nhớ, dễ vận dụng

4.2 Nội dung – ý nghĩa

* Nội dung

Những kinh nghiệm quýbáu của cha ông ta về thờigian, thời tiết, lao động và

kĩ thuật chăn nuôi, sảnxuất

* Ý nghĩa văn bản

Không ít những câu tụcngữ về thiên nhiên, laođộng sản xuất là nhữngbài học quý giá của nhândân ta

4.3 Ghi nhớ (SGK - 3)

G

HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP (5’)

- Mục tiêu: Hoàn thiện kiến thức vừa chiếm lĩnh được; rèn luyện kĩ năng áp dụng kiến thức mới

để giải quyết các tình huống/vấn đề trong học tập.

- Phương pháp, kĩ thuật: Thảo luận.

- Thời gian: 5 phút

? Phân tích những câu tục ngữ trong bài để chứng minh nhận định: Tục ngữ

là “túi khôn” của nhân dân?

Gợi ý:

- Cần hiểu nghĩa của từ “túi khôn” Nghĩa trực tiếp là cái túi đựng trí khôn Từ đó,

em hãy suy ra nghĩa rộng, nghĩa khái quát của từ này

- Phân tích các câu tục ngữ trong bài để làm rõ giá trị của “túi khôn” trong cuộc sống trước kia và hiện nay

G

HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG (4’)

? Tục ngữ có ý nghĩa gì trong cuộc sống?

Trang 36

Nhìn tranh đoán nội dung:

? Tìm câu tục ngữ tương ứng với nội dung tranh và giải thích câu tục ngữ đó?

HOẠT ĐỘNG TÌM TÒI, SÁNG TẠO (2’)

Trò chơi: Tìm những câu tục ngữ cùng chủ đề

Gợi ý:

- Ráng vàng thì nắng, ráng trắng thì mưa

- Quạ tắm thì ráo, sáo tắm thì mưa

- Mây xanh thì nắng, mây trắng thì mưa

- Rồng đen lấy nước thì nắng,

Rồng trắng lấy nước thì mưa

- Chuồn chuồn bay thấp thì mưa

Bay cao thì nắng bay vừa thì râm

- Kiến đen tha trứng lên cao

Thế nào cũng có mưa rào thật to

4 Hướng dẫn về nhà (2’) ( Chiếu)

* Đối với bài cũ

- Tập sử dụng một vài câu tục ngữ trong bài học vào những tình huống giao tiếp khác nhau, viết thành những đoạn đối thoại ngắn

- Sưu tầm một số câu tục ngữ về thiên nhiên và lao động sản xuất

* Đối với bài mới

Chuẩn bị: Chương trình địa phương phần Văn và tập làm văn.

Ngày soạn : 27/12/2020 Tiết theo PPCT : 73

- Nắm được sơ giản về phong trào thơ mới

- Hiểu được chiều sâu tư tưởng yêu nước thầm kín của lớp thế hệ tri thức Tây học chánghét thực tại, vươn tới cuộc sống tự do

- Cảm nhận được hình tượng nghệ thuật độc đáo, có nhiều ý nghĩa của bài thơ Nhớrừng

2 Kĩ năng

- Nhận biết được tác phẩm thơ lãng mạn

- Đọc diễn cảm tác phẩm thơ hiện đại viết theo bút pháp lãng mạn

- Phân tích được những chi tiết nghệ thuật tiêu biểu trong tác phẩm

4 Thái độ

- - Chăm chỉ lắng nghe.

* Nội dung tích hợp giáo dục đạo đức: giá trị sống: TRÁCH NHIỆM, HẠNH PHÚC,

ĐOÀN KẾT, YÊU THƯƠNG, HỢP TÁC, TÔN TRỌNG

* Tích hợp môi trường: Bảo vệ môi trường sống của chúa sơn lâm.

Định dạng
Số trang	73
Dung lượng	5,48 MB