BÀI 30: VỆ SINH TIÊU HÓA - TRIỆU THỊ CHÚC

- Ăn thức ăn hợp khẩu vị, ăn trong bầu không khí vui vẻ : giúp sự tiết dịch tiêu hóa tốt hơn nên sự tiêu hoá sẽ hiệu quả3. - Nghỉ ngơi sau khi ăn giúp cho hoạt động tiết dịch tiêu hóa c[r]

KIỂM TRA BÀI CŨ

1 Những đặc điểm cấu tạo nào của ruột non giúp nó đảm nhiệm tốt vai trò hấp thụ các chất dinh dưỡng? ( 6đ )

2 Gan giữ những vai trò gì trong quá trình tiêu hóa ở cơ thể người?( 4đ )

Đáp án:

1 Cấu tạo ruột non phù hợp với chức năng hấp thụ:

- Niêm mạc ruột có nhiều nếp gấp, với các lông ruột và lông cực nhỏ.

- Ruột non rất dài ( tới 2,8 – 3m)

- Có mạng lưới mao mạch máu và mao mạch bạch huyết

dày đặc

- 2.Vai trò của gan: Điều hòa nồng độ các chất dinh dưỡng trong máu được ổn định, khử độc cho cơ thể, tiết mật.

Bảng 30.1 Các tác nhân gây hại cho hệ tiêu hóa

Tác nhân Cơ quan hoặc hoạt

động bị ảnh hưởng Mức độ ảnh hưởng

Răng

Dạ dày Ruột Các tuyến tiêu hóa

Vi khuẩn

Giun, sán

Ăn uống

không đúng

cách

Khẩu phần

ăn không

hợp lí

Chế

độ

ăn

uống

Các

sinh

vật

Ruột Các tuyến tiêu hóa Các cơ quan tiêu hóa Hoạt động tiêu hóa Hoạt động hấp thụ Các cơ quan tiêu hóa Hoạt động tiêu hóa Hoạt động hấp thụ

LOÉT DẠ DÀY XƠ GAN DO RƯỢU

UNG THƯ GAN TRĨ DO TÁO BÓN LÂU NGÀY

RĂNG BỊ SÂU

Bảng 30.1 Các tác nhân gây hại cho hệ tiêu hóa

Tác nhân Cơ quan hoặc hoạt

động bị ảnh hưởng Mức độ ảnh hưởng

Các

sinh

vật

Vi khuẩn Răng

Dạ dày Ruột Các tuyến tiêu hóa Giun, sán Ruột

Các tuyến tiêu hóa Chế

độ

ăn

uống

Ăn uống

không đúng

cách

Các cơ quan tiêu hóa Hoạt động tiêu hóa Hoạt động hấp thụ Khẩu phần

ăn không

hợp lí

Các cơ quan tiêu hóa

Hoạt động tiêu hóa Hoạt động hấp thụ

Tạo môi trường axit làm hỏng men răng

Bị viêm loét

Bị viêm loét

Bị viêm Gây tắc ruột Gây tắc ống dẫn mật

Có thể bị viêm Kém hiệu quả Kém hiệu quả

Dạ dày và ruột bị mệt mỏi, gan có thể bị xơ

Bị rối loạn hoặc kém hiệu quả

Bị rối loạn hoặc kém hiệu quả

(1) (2)

(8)

(4) (5) (6) (7)

(9) (10) (11) (12) (3)

THẢO LUẬN 1/ Thế nào là vệ sinh răng miệng đúng cách? 2/ Thế nào là ăn uống hợp vệ sinh?

3/ Tại sao ăn uống đúng cách lại giúp cho sự tiêu hóa đạt hiệu quả cao?

1/ Thế nào là vệ sinh răng miệng đúng cách?

TRẢ LỜI

Đánh răng sau khi ăn và trước khi đi ngủ bằng bàn chải mềm và kem đánh răng có chứa canxi và flo.Chải răng đúng cách.

2/ Thế nào là ăn uống hợp vệ sinh?

- Ăn thức ăn nấu chín, uống nước đã đun sôi.

- Không ăn thức ăn bị ôi thiu.

- Không để ruồi, nhặng đậu vào thức ăn.

- Rau sống, trái cây tươi phải rửa kỹ trước khi ăn

3/ Tại sao ăn uống đúng cách lại giúp cho sự tiêu hóa đạt hiệu quả cao?

- Ăn chậm, nhai kỹ giúp thức ăn được nghiền nhỏ, thấm đều dịch tiêu hóa nên tiêu hóa đạt hiệu quả.

- Ăn đúng giờ, đúng bữa: sự tiết dịch tiêu hóa thuận lợi hơn, số lượng

và chất lượng dịch tiêu hóa cao hơn và sự tiêu hóa sẽ hiệu quả hơn.

- Ăn thức ăn hợp khẩu vị, ăn trong bầu không khí vui vẻ : giúp sự tiết dịch tiêu hóa tốt hơn nên sự tiêu hoá sẽ hiệu quả.

- Nghỉ ngơi sau khi ăn giúp cho hoạt động tiết dịch tiêu hóa cũng như

co bóp của dạ dày và ruột được tập trung nên sự tiêu hóa hiệu quả hơn.

1/ Vệ sinh răng miệng đúng cách

Một số ảnh minh họa

2/ Ăn uống hợp vệ sinh

Rau, củ phải rửa thật kỹ trước khi chế biến Rửa tay thật sạch

Sán xơ mít và đầu sán Thực phẩm còn sống và tái có nguy cơ chứa nhiều nang sán

Sán lá gan

Một số ảnh minh họa

THỨC ĂN Ở VỈA HÈ, LỀ ĐƯỜNG KHÔNG ĐẢM BẢO AN TOÀN THỰC PHẨM

Một số ảnh minh họa

3/ Ăn uống đúng cách

1/ Thế nào là vệ sinh răng miệng đúng cách?

TRẢ LỜI

Đánh răng sau khi ăn và trước khi đi ngủ bằng bàn chải mềm và kem đánh răng có chứa canxi và flo.Chải răng đúng cách.

2/ Thế nào là ăn uống hợp vệ sinh?

- Ăn thức ăn nấu chín, uống nước đã đun sôi.

- Không ăn thức ăn bị ôi thiu.

- Không để ruồi, nhặng đậu vào thức ăn.

- Rau sống, trái cây tươi phải rửa kỹ trước khi ăn

3/ Tại sao ăn uống đúng cách lại giúp cho sự tiêu hóa đạt hiệu quả cao?

- Ăn chậm, nhai kỹ giúp thức ăn được nghiền nhỏ, thấm đều dịch tiêu hóa nên tiêu hóa đạt hiệu quả.

- Ăn đúng giờ, đúng bữa: sự tiết dịch tiêu hóa thuận lợi hơn, số lượng

và chất lượng dịch tiêu hóa cao hơn và sự tiêu hóa sẽ hiệu quả hơn.

- Ăn thức ăn hợp khẩu vị, ăn trong bầu không khí vui vẻ : giúp sự tiết dịch tiêu hóa tốt hơn nên sự tiêu hoá sẽ hiệu quả.

- Nghỉ ngơi sau khi ăn giúp cho hoạt động tiết dịch tiêu hóa cũng như

co bóp của dạ dày và ruột được tập trung nên sự tiêu hóa hiệu quả hơn.

BÀI TẬP

Điền dấu (x) vào ô nên làm hoặc không nên làm

để giữ vệ sinh tiêu hóa theo bảng sau:

Hành vi Nên làm Không nên

1 Ăn chậm, nhai kĩ

2 Ăn chất tạo càng nhiều năng lượng càng tốt

3 Đùa nghịch trong lúc ăn

4 Ăn nhiều mỡ động vật

5 Ăn đầy đủ chất xơ cần cho cơ thể

6 Ăn bất kì không nhất thiết đúng giờ, đúng bữa

7 Dùng nhiều chất kích thích

8 Vệ sinh răng miệng sau mỗi bữa ăn

x

x x x x

x x x

1 Đau bụng vùng hạ sườn

phải kèm theo vàng da,

vàng mắt.

2 Đau bụng vùng quanh rốn.

Bệnh về gan, túi mật

Đau ruột non(rối loạn tiêu hóa)

3 Đau bụng - vùng bụng dưới

bên phải.

Đau ruột thừa

HÃY DỰ ĐOÁN TÊN CÁC CƠ QUAN TIÊU HÓA TRONG

NHỮNG TRƯỜNG HỢP SAU

4 Đau bụng - vùng bụng phía

trên bên trái, ăn không ngon,

chướng bụng, ợ chua.

Đau dạ dày

Thông điệp: “Hãy đánh răng đúng cách và đánh răng ít nhất

2 lần mỗi ngày”

Sức khoẻ là vàng – Hãy ăn chín, uống nước đun sôi để nguội

Vì một Việt Nam khỏe mạnh - “Hãy rữa tay bằng xà phòng diệt

khuẩn trước khi ăn và sau khi đi vệ sinh”.

HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ

- Học bài ghi

- Trả lời câu hỏi 1, 2, 3 SGK vào vở bài tập

- Soạn bài 31: TRAO ĐỔI CHẤT

- Xem lại bài kiến thức bài 2, 13 đã học ở các chương trước