Điện thế nghỉ – Điện thế hoạt động

- Xung thần kinh (XTK) gây nên sự thay đổi tính thấm ở vùng màng kế tiếp còn nơi XTK vừa sinh ra màng bị trơ tuyệt đối nên không tiếp nhận kích thích. CHÚ Ý:.[r]

BÀI 28: Điện Thế Nghỉ Và

Điện Thế Hoạt Động

BÀI 28: Điện Thế Nghỉ Và

TẾ BÀO

HƯNG PHẤN

kích thích tới ngưỡng

Hình thành dòng điện trong tế bào

(Điện sinh học)

Thế nào là hứng phấn?

NEURON có 3 tính chất cơ bản:

- Khả năng hưng phấn:

- Khả năng dẫn truyền:

- Khả năng tiết:

Hình 28.1 Sơ đồ đo điện thế nghỉ trên neuron mực ống

Nơ ron

Điện cực 1 Điện cực 1

Điện cực 2 Điện kế

Màng tế bào thần kinh Sợi trục

Kim điện kế

bị lệch cho

biết điều gì ?

Điện tích phân bố hai bên màng tế bào ra sao ?

Điện thế nghỉ là gì?

I.Điện thế nghỉ:

1 Khái niệm:

- Là sự chênh lệch điện thế giữa hai bên màng tế bào khi tế bào nghỉ ngơi (không bị kích thích), phía trong màng tích điện âm, phía ngoài màng tích điện dương

- Ví dụ:

– Điện thế nghỉ của neuron khổng lồ ở mực ống: - 70mV – Tế bào nón trong mắt ong: - 50mV

 Điện thế màng (ĐTN) hình thành như thế nào?

 Ở đây, bơm Na+/K+ có vai trò gì?

I.Điện thế nghỉ:

- Khi neuron ở trạng thái nghỉ, điện tích phân bố không đều

ở hai bên màng sợi trục

- Khi neuron ở trạng thái nghỉ, màng sợi trục chỉ có tính

thấm với k+, cổng k+ hé mở cho phép k+ từ phía trong

màng đi ra phía ngoài màng nhưng không đi xa màng

được do lực hút tĩnh điện

- Hoạt động của bơm Na+/k+ duy trì tính ổn định tương đối của điện thế nghỉ

2 Cơ chế hình thành:

HƯNG PHẤN

kích thích tới ngưỡng

Hình thành dòng điện trong tế bào

(Điện sinh học)

+ Giai đoạn tái phân

cực: khôi phục lại điện

thế 2 bên màng (-70 mV)

Kích thích tới ngưỡng

mV

+70 +60 +50 +40 +30 +20 +10 0

GĐ đảo cực

GĐ tái phân cực

Tái phân cực quá độ

Đồ thị điện thế hoạt động

II Điện thế hoạt động:

Na + từ dịch mô tràn vào dịch bào rất nhanh gây khử cực rồi đảo cực Tính thấm thay đổi đối với K + , cổng Na + đóng, cổng K +

mở, K + tràn ra ngoài dịch mô gây tái phân cực.

- Hoạt động của bơm Na + /k +

phân bố lại điện tích hai bên màng như ban đầu

↓

 Sự lan truyền xung thần kinh trên sợi trục không có bao myelin và có bao mielin có đặc điểm gì khác nhau?

III Sự lan truyền xung thần kinh trên sợi trục:

Đặc điểm Lan truyền XTK trên sợi trục không có bao

Đặc điểm Lan truyền XTK trên sợi trục không có bao

Xung thần kinh lan truyền

liên tục từ vùng này sang

vùng khác kề bên

Chậm (3-5 m/s)

Xung thần kinh được lan

truyền theo lối nhảy cách từ

eo Ranvier này sang eo

Sau 1 thời gian dài lao động trí óc căng thẳng thì khả năng nhận và trả lời kích thích của tế bào thần kinh giảm xuống, dẫn đến khả năng tiếp thu bài giảm, cần phải nghỉ ngơi để khôi phục trở về như cũ.

Tại sao sau 45 phút học bài căng thẳng cần có 5 – 10 phút giải lao?

- Nếu kích thích giữa sợi trục thì XTK truyền đi cả hai chiều.

- Xung thần kinh (XTK) gây nên sự thay đổi tính thấm ở vùng màng kế tiếp còn nơi XTK vừa sinh ra màng bị trơ tuyệt đối nên không tiếp nhận kích thích.

CHÚ Ý:

Cá Đuối

Điện phát ra là 60V

Cá Chình

Điện phát ra là 600V

Hoạt động luyện tập:

HS trả lời câu hỏi 1,2,3 SGK trang 112