Trau dồi vốn từ | Ngữ văn, Lớp 9 - Ôn Luyện

Đó không phải là một câu nói bóng, mà đó là một tâm sự, một kế hoạh học chữ, hay là nói theo cách nói của chúng ta ngày nay: Nguyễn Du đã đi vào học lời ăn tiếng nói nhân dân, cơ sở s[r]

TaiLieu.VN

KIỂM TRA BÀI CŨ

Câu1:Thuật ngữ là gì? Nêu đặc điểm cuả thuật ngữ?

Câu2: Những từ in màu đỏ trong đoạn thơ sau có

được coi là các thuật ngữ không? Vì sao?

Em là ai cô gái hay nàng tiên?

Em có tuổi hay không có tuổi?

Mái tóc em là mây hay là suối?

Đôi mắt em nhìn hay chớp lửa đêm dông? Thịt da em là sắt hay là đồng?

Tình huống

Lan là một cây toán cừ khôi của lớp 9a Nhưng bài kiểm tra Tiếng Việt cô giáo vừa trả Lan được 4 điểm Buồn rầu lan quay sang than thở với Hoa:

- Văn chính là yếu điểm của mình

Nghe bạn nói vậy, Hoa liền bảo:

- Đấy không gọi là yếu điểm mà là điểm yếu Lan làu bàu:

- Ối giời, thật là lắm chuyện, điểm yếu với chả yếu điểm như nhau cả thôi

I.Rèn luyện để nắm vững nghĩa của

từ và cách dùng từ 1.Ví duï

Trong Tiếng Việt ta, một chữ có thể dùng để diễn tả

rất nhiều ý; hoặc ngược lại,một ý nhưng lại có bao

nhiêu chữ để diễn tả Vì vậy nếu nói tiếng Việt của ta

có những khả năng rất lớn để diễn đạt tư tưởng và

tình cảm trong nhiều thể văn thì điều đó hoàn toàn

đúng.Không sợ tiếng ta nghèo, chỉ sợ chúng ta không biết dùng tiếng ta

(Phạm Văn Đồng,Giữ gìn sự trong sáng của tiếng Việt )

a.Việt Nam chúng ta có rất nhiều

thắng cảnh đẹp

b Các nhà khoa học dự đoán

những chiếc bình này đã có

cách đây khoảng 2500 năm

c Trong những năm gần đây, nhà

trường đã đẩy mạnh quy mô

đào tạo để đáp ứng nhu cầu

học tập của xã hội

Xác định lỗi diễn đạt?

a.Việt Nam chúng ta có rất nhiều thắng cảnh

b Các nhà khoa học

phỏng đoán(ước tính)

những chiếc bình này đã có cách đây khoảng 2500 năm

c Trong những năm gần đây,

nhà trường đã mở rộng

quy mô đào tạo để đáp ứng nhu cầu học tập của xã hội

TaiLieu.VN

TRAU DỒI VỐN TỪ

NẮM ĐẦY ĐỦ VÀ CHÍNH XÁC

NGHĨA

RÈN LUYỆN CÁCH DÙNG

TỪ

2.Kết luận

BÀI TẬP

Bài 1 chọn cách giải thích đúng:

Hậu quả là:

a.Kết quả sau cùng b.Kết quả xấu Đoạt là:

a.Chiếm được phần thắng

b.Thu được kết quả tốt

Tinh tú là:

a.Phần thuần khiết và quí báu nhất

b.Sao trên trời

TaiLieu.VN

Bài 2.Xác định nghĩa của yếu tố Hán

Việt

a Tuyệt

-Tuyệt chủng

- Tuyệt giao

- Tuyệt tự

- Tuyệt thực

b Đồng

- Đồng chí

- Đồng dạng

- Đồng dao

- Đồng khởi

->cắt đứt giao thiệp ->không người nối dõi ->nhịn đói

->cùng chí hướng, cùng chung lí tưởng

Bài 3.Sửa lỗi dùng từ

-Về khuya,đường phố rất

im lặng

- Về khuya,đường phố rất yên tĩnh(vắng lặng)

hệ ngoại giao với hầu hết

- Trong thời kì đổi mới, Việt Nam đã thiết lập quan hệ ngoại giao với hầu hết các nước trên Thế giới

TaiLieu.VN

Bài5 Để làm tăng vốn từ cần phải:

- Chú ý quan sát, lắng nghe lời ăn tiếngnói hàng ngày của những người quanh ta và

như phát thanh, truyền hình

- Đọc sách, báo; nhất là tác phẩm văn học của những nhà văn lớn

- Ghi chép lại những từ ngữ đã nghe được, đọc được Rèn luyện thói quen tra từ điển để hiểu nghĩa từ và mở rộng vốn từ

-Tập viết những đoạn văn ngắn hoặc đặt những câu có sử dụng từ ngữ mới học được

II.RÈN LUYỆN ĐỂ LÀM TĂNG

VỐN TỪ

Từ lúc chưa có ý thức cho tới lúc có ý thức,chúng ta được học chữ của Nguyễn Du Chắc ai cũng đồng ý với tôi rằng nếu chữ nghĩa “ Truyện Kiều” mà xoàng xỉnh thôi thì chắc

“Truyện Kiều”, dù tư tưởng sâu xa đến mấy cũng chưa thể

thành sách của mọi người.Tôi càng phục tài học với sức sáng tạo của Nguyễn Du trong chữ nghĩa, khi tôi đọc đến câu thơ ông viết “ở trong ruộng bãi để học câu hát hay của người trồng dâu” Đó không phải là một câu nói bóng, mà đó là một tâm

sự, một kế hoạh học chữ, hay là nói theo cách nói của chúng ta ngày nay: Nguyễn Du đã đi vào học lời ăn tiếng nói nhân dân,

cơ sở sáng tạo ngôn ngữ của nhà thơ thiên tài đã dựa thẳng vào đấy…

(Theo Tô Hoài, Mỗi chữ phải là một hạt ngọc, trong Giữ gìn

TaiLieu.VN

Bài 6.Điền từ thích hợp

a.Đồng nghĩa với nhược điểm là……

b.Cứu cánh nghĩa là ……

c.Trình bày ý kiến, nguyện vọng lên cấp trên là………

d.Nhanh nhảu mà thiếu chín chắn

là………

e.Hoảng đến mức có biểu hiện mất trí

là……… Hoảng loạn

đề bạt

Mục đích cuối cùng

Điểm yếu

Láu táu

Bài 7.Phân biệt nghĩa

Nhuận bút Khoản tiền trả công để bù đắp lao động

bỏ ra

Thù lao Tiền trả cho người viết một tác phẩm

Tay trắng

Trắng tay

Không chút vốn liếng

Bị mất hết của cải

TaiLieu.VN

Bài 8 Tìm 5 từ ghép và 5 từ láy cĩ cấu

tạo: kì lạ- lạ kì, lừng lẫy- lẫy lừng

-5 từ ghép: bàn luận- luận bàn, ca ngợi- ngợi ca, đấu tranh- tranh đấu, đảm

bảo- bảo đảm, thương yêu- yêu thương

-5 từ láy: ao ước- ước ao, bề bộn- bộn bề, bồng bênh- bềnh bồng, hắt hiu- hiu

hắt, hững hờ- hờ hững…

Bài 9: Tìm hai từ ghép có yếu tố Hán

Việt cho trước

 Bất(không, chẳng) Bất biến, bất bình đẳng, bất

chính…

 Bí(kín) Bí mật, bí danh, bí hiểm…

 Đa(nhiều) Đa cảm, đa dạng, đa diện,

đa giác…

TaiLieu.VN

Để sử dụng từ tốt, cần thiết phải:

-Biết huy động từ ngữ theo trường nghĩa mỗi khi cần diễn đạt một nội dung nào đó -Biết so sánh các từ ngữ cùng trường

nghĩa, nhất là các từ đồng nghĩa với nhau

để thấy được giá trị biểu đạt của từng từ

Trên cơ sở đó mới quyết định lựa chọn từ

ngữ để dùng

XIN CHÂN THÀNH CÁM ƠN THẦY

CÔ GIÁO TỚI DỰ GIỜ THĂM LỚP

CHÚC CÁC EM HỌC SINH CHĂM

NGOAN HỌC GIỎI.