*Chợ tàn: -Âm thanh: ng ời về hết,tiếng ồn ào cũng mất.->yên lặng -Hình ảnh:chỉ còn rác r ởi, vỏ b ởi, vỏ thị, bã mía… -Mùi vị: mùi ẩm mốc Bức tranh phố huyện ở một vùng quê nghèo tiêu
Trang 1Tiết 37-38
Hai đứa trẻ
Thạch Lam
Trang 2I TiÓu dÉn 1.T¸c gi¶:
Trang 3Cuộc đời:
- Tên khai sinh: Nguyễn T ờng Vinh (sau đổi thành Nguyễn T ờng Lân)(1910-1942).
- Sinh và mất tại Hà Nội nh ng
có thời gian sống ở phố huyện Cẩm Giàng- Hải D ơng
->không gian nghệ thuật trong phần lớn sáng tác của Thạch Lam.
- Là ng ời đôn hậu, điềm
đạm, tinh tế
Trang 5*Sự nghiệp:
- Có biệt tài về truyện ngắn không có cốt truyện đặc biệt.Mỗi truyện là một bài thơ trữ tình đ ợm buồn.
-Văn Thạch Lam trong sáng giản dị mà thâm trầm sâu sắc.
-Đối t ợng phản ánh: ng ời nghèo, cơ cực
đặt trong khung cảnh một phố huyện tiêu điều xơ xác hoặc một xóm nghèo ở ngoại ô Hà Nội.
- Tác phẩm chính:
+truyện ngắn: gió đầu mùa(1937), Nắng trong v ờn(1938), Sợi tóc(1942).
+Truyện dài: Ngày mới(1939).
+Tiểu luận: Theo dòng(1941).
+Bút kí: Hà Nội băm sáu phố ph ờng(1943)
Trang 62 Văn bản:
Hai đứa trẻ.
v ờn
Trang 7Bối cảnh : Phố huyện Cẩm Giàng- HảI D ơng -Đặc điểm: Truyện không có cốt truyện
đặc biệt
Hoà quyện giữa yếu tố hiện thực và lãng mạn.
Gửi gắm t t ởng nhân đạo một cách kín
đáo nhẹ nhàng
Trang 9II Đọc hiểu văn bản
1.Phố huyện lúc chiều tàn:
a.Bức tranh thiên nhiên:
*Ngày tàn
-Âm thanh: Tiếng trống( thời gian)
Tiếng ếch, nhái, muỗi( không gian).
Âm thanh có sự vận động từ xa đến gần, từ to tới
nhỏ->phố huyện yên tĩnh.
-Màu sắc: Ph ơng tây đỏ rực
Mây ánh hồng
Dãy tre đen lại
Màu sắc có sự vận động từ ánh sáng đến bóng tối.
*Chợ tàn:
-Âm thanh: ng ời về hết,tiếng ồn ào cũng mất.->yên lặng -Hình ảnh:chỉ còn rác r ởi, vỏ b ởi, vỏ thị, bã mía…
-Mùi vị: mùi ẩm mốc
Bức tranh phố huyện ở một vùng quê nghèo tiêu điều, xơ
Bức tranh thiên nhiên ở phố huyện lúc chiều tàn đ ợc nhà văn khắc hoạ qua các chi tiết nào?
Trang 101.Phố huyện lúc chiều tàn
b.Bức tranh đời sống:
Những cảnh đời tàn
-Những đứa trẻ: nhặt nhạnh, bới rác để kiếm
sống->th ơng tâm.
-Chị em Liên: hiện ra với gian hàng ế ẩm lèo tèo, xơ xác.
-Mẹ con chị Tý: ghánh hàng ít ỏi-toàn bộ cơ đồ sản nghiệp.
-Cụ Thi điên: tiếng c ời, dáng đI xiêu vẹo
Gợi lên sự tàn lụi, sự nghèo đói khó khăn và tiêu
điều đến thảm hại của phố huyện.
Những âm thanh, ánh sáng, con ng ời nơi phố
huyện t ởng nh rời rạc nh ng lại hoà quyện, cộng h ởng trong một hệ thống u buồn trầm mặc.Cuộc
đời nào cũng tàn tạ, cảnh đời nào cũng héo hắt.
Phía sau bức tranh thiên nhiên
ấy cuộc sống con ng ời hiện
Ra nh thế nào?
Trang 111.Phố huyện lúc chiều tàn
c.Tâm trạng nhân vật Liên:
- Lòng buồn man mác tr ớc cái giờ khắc của ngày tàn
- Cảm nhận “mùi riêng của đất, của quê h ơng này”
- Động lòng th ơng bọn trẻ con nhà nghèo
- Xót th ơng cho mẹ con chị Tý (thể hiện qua lời văn, giọng văn)
Một cô bé có tâm hồn nhạy cảm, tinh tế, giàu lòng trắc ẩn, yêu th ơng con ng ời
Tr ớc cảnh ngày tàn và những kiếp ng ời tàn tạ tâm trạng của Liên nh thế
nào?
Trang 122.Phố huyện lúc đêm khuya
a.Bức tranh thiên nhiên:
- Ngập chìm trong đêm tối mênh mông: đ ờng phố và các ngõ con chứa đầy bóng tối; tối hết cả, con đ ờng thăm thẳm ra sông, con đ ờng qua chợ về nhà; các ngõ vào làng lại càng sẫm đen hơn nữa…
Đó là thứ ánh sáng nhỏ bé, le lói nh chính cuộc đời, số phận của những ng ời dân ở phố huyện
-T ơng quan giữa bóng tối - ánh sáng:
+Bóng tối bao trùm dày đặc >< ánh sáng nhỏ nhoi, mong manh đến tội nghiệp
Biểu t ợng cho những kiếp ng ời nhỏ bé, vô danh sống leo lét trong đêm tối mênh mông của xã hội cũ
Cảnh phố huyện về
đêm có gì
đặc biệt? Em
có cảm nhận gì về t ơng quan giữa bóng tối và
ánh sáng?
Trang 132.Phố huyện lúc đêm khuya
b.Bức tranh đời sống:
-Nhịp sống của ng ời dân lặp đi lặp lại ngày nào cũng thế một cách đơn điệu, buồn tẻ:
+Vẫn những động tác quen thuộc: chị Tý dọn hàng, bác phở Siêu thổi lửa, gia đình bác Sẩm xuất hiện với cáI thau tr ớc mặt…
+Vẫn những suy nghĩ và mong đợi nh mọi ngày: ng ời nhà cụ lục, cụ thừa đI gọi ng ời đánh tổ tôm
+Vẫn tiếng đàn bầu bần bật của bác Xẩm ế khách
Cuộc sống lay lắt, quẩn quanh, bế tắc
-Ước mơ: “chừng ấy ng ời trong bóng tối mong đợi một cáI gì t ơi sáng cho cuộc sống nghèo khổ hàng ngày của họ”->mong manh, mơ hồ
Tình cảnh tội nghiệp của những ng ời sống mà
không biết số phận mình sẽ ra sao->niềm xót th ơng
da diết của Thạch Lam
Trang 142.Phố huyện lúc đêm khuya
c.Tâm trạng nhân vật Liên:
-ý thức sâu sắc và đầy đủ cuộc sống buồn tẻ, tù
đọng của mình “Đêm tối………không sợ nữa”
-Thể hiện sự cam chịu đến tội nghiệp.Liên đã chấp nhận và trở thành một phần của bức tranh phố
huyện về đêm
Tâm trạng của Liên đồng điệu với hình ảnh bóng
đêm và hoạt động con ng ời
Những kiếp ng ời lầm than nơi phố huyện đã
hiện lên bằng sự hiểu biết sâu sắc về hiện thực cuộc sống của tác giả
