Cuối 1427 đầu 1428, khởi nghĩa Lam Sơn toàn thắng, Nguyễn Trãi thừa lệnh Lê Lợi viết Bình Ngô đại cáo, hăm hở xây dựng đất nước.. 2.Nguyễn Trãi- nhà văn chính luận kiệt xuất.Tác phẩm ti
Trang 1(BÌNH NGÔ ĐẠI CÁO) Tiết 58+59(đv):
Tiết 58 : PHẦN I: Tác giả
Tiết 59 : PHẦN II: Tác phẩm
Nguyễn Trãi ĐẠI CÁO BÌNH NGÔ
Trang 2-TÁC GIẢ NGUYỄN TRÃI
1380 -1442
PHẦN I
Trang 3I Cuộc đời
quê quán, năm sinh, năm mất; gia đình; bản thân; thời đại và ảnh hưởng của các yếu tố đến cuộc đời.
Trang 41407, giặc Minh xâm lược nước ta
1418- 1428 Nguyễn Trãi tham gia khởi nghĩa Lam Sơn, góp phần to lớn vào thắng lợi
Cuối 1427 đầu 1428, khởi nghĩa Lam Sơn toàn
thắng, Nguyễn Trãi thừa lệnh Lê Lợi viết Bình
Ngô đại cáo, hăm hở xây dựng đất nước.
1439 về ở ẩn tại Côn Sơn
1440 được Lê Thái Tông vời ra giúp việc nước
1442: oan án Lệ Chi Viên “tru di tam tộc”
1464 Lê Thánh Tông minh oan cho Nguyễn Trãi
*Mốc sự kiện:
Trang 5 NT là bậc anh hùng dân tộc, một nhân vật toàn tài hiếm có, một danh nhân
văn hoá thế giới.
Một con người phải chịu oan khiên thảm khốc nhất trong lịch sử phong kiến Việt Nam.
Trang 6II Sự nghiệp thơ văn
1./ Những tác phẩm chính
*Chữ Hán :
Quân trung từ mệnh tập Bình Ngô đại cáo
Ức Trai thi tập Chí Linh sơn phú Băng Hồ di sự lục Lam Sơn thực lục Văn bia Vĩnh Lăng …
Địa lý:Dư địa chí.
*Chữ Nôm: Quốc âm thi tập.
Trang 7Quốc âm thi tập
Trang 82.Nguyễn Trãi- nhà văn chính luận kiệt xuất.
Tác phẩm tiêu biểu: Quân trung từ mệnh tập; Bình
Ngô đại cáo
Tư tưởng chủ đạo: Nhân nghĩa,yêu nước thương dân
Nghệ thuật: đạt đến trình độ nghệ thuật mẫu mực
về văn chính luận,luận điểm vững chắc,lập luận
sắc bén,giọng điêu linh hoạt
Nguyễn Trãi là nhà văn chính luận lỗi lạc nhất trong lịch sử văn học trung đại Việt Nam
Trang 9Lí tưởng: yêu nước, thương dân
Bui một tấc lòng ưu ái cũ
Đêm ngày cuồn cuộn nước triều đông
Phẩm chất, ý chí : ngay thẳng, đấu tranh chống
cường quyền, bạo ngược, bảo vệ chân lí:
Trừ độc, trừ tham, trừ bạo ngược
Trang 103.Nguyễn Trãi- nhà thơ trữ tình sâu sắc
b Con người trần thế
Đau trước nghịch cảnh xã hội
Yêu thiên nhiên
Tình yêu, nỗi nhớ quê hương, tình cha
con, bạn bè, nghĩa vua tôi…
=> Đây là vẻ đẹp nhân bản góp phần nâng người
anh hùng dân tộc lên tầm nhân loại.
Trang 11Có cống hiến đặc biệt trong thơ Nôm
“Thơ nôm Nguyễn Trãi bông hoa đầu mùa tuyệt đẹp của thơ Nôm Việt Nam” (Lê Trí Viễn)
Trang 125 Tổng kết về sự nghiệp văn học của Nguyễn Trãi:
Nguyễn Trãi là một thiên tài của nước Nam,là nhà chính luận kiệt xuất,nhà thơ trữ tình sâu sắc,người
mở đường cho sự phát triển thơ VN bằng tiếng
Việt.Thơ văn của ông kết tinh truyền thống văn học
Lí -Trần, mở đường cho cả một giai đoạn phát triển mới, hội tụ cả hai nguồn cảm hứng lớn của văn học dân tộc:Yêu nước- nhân đạo.Với những cống hiến đặc biệt to lớn của mình,Nguyễn Trãi xứng đáng là danh nhân văn hóa thế giới
Trang 13III Kết luận
Nguyễn Trãi là bậc anh hùng dân tộc, một nhân
vật toàn tài hiếm có nhưng lại phải chịu những oan khiên thảm khốc
Nhà thơ, nhà văn kiệt xuất, danh nhân văn hoá thế giới, có những đóng góp lớn cho sự phát triển của văn hoá, văn học dân tộc:
Về nội dung: yêu nước và nhân đạo.
Về nghệ thuật: đóng góp về thể loại và ngôn ngữ,
khai sáng văn học tiếng Việt
Trang 14Chân dung Nguyễn Trãi
Trang 15Đền thờ Nguyễn Trãi
Trang 16Kịch “Bí mật vườn Lệ Chi "
Trang 17(BÌNH NGÔ ĐẠI CÁO )
PHẦN II: TÁC PHẨM
Nguyễn Trãi ĐẠI CÁO BÌNH NGÔ
Trang 18I Tìm hiểu tiểu dẫn
1 Hoàn cảnh sáng tác
Lê Lợi viết Bình Ngô đại cáo.
2 Thể loại “cáo”
một chủ trương, sự nghiệp, tuyên ngôn một sự kiện để mọi người cùng biết.
Viết bằng văn xuôi hay văn vần, văn biền ngẫu.
chẽ
Trang 20nhân nghĩa – yên dân
điếu phạt - trừ bạo lập trường nhân
nghĩa gắn liền với chống xâm lược.
a.Tư tưởng nhân nghĩa
1./Luận đề chính nghĩa
II Đọc hiểu văn bản
Tư tưởng nhân nghĩa được Nguyễn Trãi nêu trực tiếp qua những câu văn nào?Cốt lõi nhân
nghĩa của NTrãi là gì?
- Thể hiện qua những phương diện sau:
Cương vực, lãnh thổ,lịch sử, phong tục, văn hiến,truyền thống,anh hùng hào kiệt…
Thể hiện lập trường nhân nghĩa đúng đắn, chân lí khách quan về nền độc lập dân tộc.Qua đó thể hiện
Trang 21Nhóm 1: Tác giả đã vạch trần âm mưu, tố cáo,lên án
nhữngchủ trương cai trị thâm độc nào của giặc Minh? Tại sao nói đây là những chủ trương cai trị phản nhân nghĩa?
Nhóm 3+4: Phân tích nghệ thuật đặc sắc của đoạn văn trên (các phương diện lập luận, bút pháp, giọng điệu, cách xây dựng hình ảnh, hình tượng)…?
Nhóm 2: Nguyễn Trãi đã tố cáo mạnh mẽ những hành động tội
ác bằng những câu văn đầy hình tượng như:
- Nướng dân đen trên ngọn lửa hung tàn
Vùi con đỏ xuống dưới hầm tai vạ
- Thằng há miệng, đứa nhe răng máu mỡ bấy no nê chưa chán.
- Độc ác thay trúc Nam sơn không ghi hết tội
Dơ bẩn thay nước Đông hải không rửa sạch mùi.
Em hãy phân tích những câu văn trên và làm rõ cảm xúc của tác giả khi tố cáo tội ác quân thù.
2.Tố cáo tội ác giặc Minh Thảo luận nhóm
Trang 222 Tố cáo tội ác giặc Minh
+ Mượn danh nghĩa “phù Trần diệt Hồ” để thôn tính nước ta
a/ Vạch trần Âm mưu của giặc:
* Chủ trương cai trị phản nhân nghĩa:
+Tàn hại người dân vô tội.
+ Hủy hoại môi trường sống,hủy hoại cuộc sống con người.
+ Vơ vét của cải.
+ Bóc lột dã man.
Trang 23b/ Tố cáo mạnh mẽ tội ác của giặc Minh
-Nướng dân đen trên ngọn lửa hung tàn
Vùi con đỏ xuống dưới hầm tai vạ
- Thằng há miệng, đứa nhe răng máu mỡ bấy no nê chưa
chán.
- Độc ác thay trúc Nam sơn không ghi hết tội
Dơ bẩn thay nước Đông hải không rửa sạch mùi.
-Trình tự lập luận logic, chặt chẽ.
- Kết hợp nhuần nhuyễn chất chính luận và chất văn
chương
- Giọng điệu: linh hoạt.
- Xây dựng hình ảnh, hình tượng giàu sức biểu cảm…
Tóm lại: Cách kể tội ,luận tội đặc sắc Chỉ trong một số câu văn biền ngẫu linh hoạt nhưng đây thực sự đã là một bản án đanh thép, đẫm máu và nước mắt
Trang 243 Qúa trình chiến đấu và chiến thắng của nghĩa quân
Tác giả đã khắc họa hình tượng chủ tướng Lê Lợi như thế nào?
a.Hình tượng chủ tướng Lê Lợi
- Xuất thân bình thường : “ chốn hoang dã nương mình”
=> Đó là những phẩm chất lớn lao, sâu sắc của người anh hùng, xứng đáng là linh hồn, lãnh tụ của nghĩa quân.
-Tâm tình
+ Căm thù giặc sâu sắc.
+ Có lí tưởng hoài bão cao cả, lớn lao.
+ Có quyết tâm cao thực hiện lí tưởng
Trang 253 Qúa trình chiến đấu và chiến thắng của nghĩa quân b./Qúa trình chiến đâú và chiến thắng
kháng
chiến
Quân ta- Nghiã quân
-Bị bao vây, bị tiêu diệt,
bị bắt, phải đầu hàng , thất bại.
Trang 263.b./Qúa trình chiến đâú và chiến thắng
* Nghệ thuật:
-Nhận xét về giọng văn ,nhịp văn, cách sử
dụng hình ảnh ở giai đoạn sau của cuộc kháng chiến?
- Các động từ mạnh, các tính từ chỉ mức độ tối đa,
sử dụng nt đối lập,câu văn dài ngắn khác nhau,
giọng văn, nhịp điệu biến đổi linh hoạt,nhanh
,mạnh,gấp gáp ,hình ảnh khoa trương ,phóng đại,
Trang 274 /Phần 4: Lời tuyên bố
- Lời tuyên bố trang nghiêm, trịnh trọng về nền độc lập dân tộc,chủ quyền đất nước đã được lập lại
- Đề cao truyền thống và công lao của tổ tiên
-> Khẳng định niềm tin và quyết tâm xây dựng đất nước
Nguyễn Trãi đã tuyên bố điều gì trước thiên hạ?Nhận
xét về lời tuyên bố?
Trang 281/ Gía trị nội dung
III GHI NHỚ:
- Đại cáo Bình Ngô là bản tuyên ngôn độc lập của nước Đại Việt ở thế kỉXV.Bài Cáo đã nêu luận đề chính nghĩa,tố cáo tội ác của giặc Minh , tái hiện lại quá trình kháng chiến thắng lợi để đi đến lời tuyên bố độc lập hòa bình trang trọng
2.Gía trị nghệ thuật:
- sự kết hợp giữa yếu tố chính luận sắc bén và yếu tố văn chương ( tự sự- trữ tình- biểu cảm) với cảm hứng nổi bật xuyên suốt là cảm hứng anh hùng ca.
Trang 29IV Luyện tập
BT 1: Lập sơ đồ kết cấu chính luận của bài cáo
BT 2: Chủ trương hòa bình nhân đạo cuả Lê Lợi
và NTrãi được thể hiện như thế nào trong bài cáo?N X gì về chủ trương đó?