Mở rộng hoạt động kinh doanh ngoại tệ tại sở giao dịch ngân hàng Ngoại thương Việt nam

Đối với Sở Giao dịch Ngân hàng Ngoại thương Việt Nam, việc mở rộng hoạt động kinh doanh ngoại tệ có vai trò quan trọng nhằm góp phần đáng kể vào việc mở rộng hoạt động của Ngân [r]

MỞ ĐẦU

Sự cần thiết nghiên cứu

Hoạt động kinh doanh ngoại tệ của ngân hàng thương mại không chỉ

là một trong các hoạt động mang lại lợi nhuận cho bản thân ngân hàng thương mại mà còn giữ vai trò quan trọng trong quá trình chu chuyển ngoại

tệ, đáp ứng nhu cầu ngoại tệ của nền kinh tế Vì vậy, phát triển hoạt động kinh doanh ngoại tệ của các ngân hàng thương mại sẽ góp phần phát huy vai trò của thị trường ngoại hối đối với phát triển kinh tế trong điều kiện nền kinh tế mở

Ngân hàng Ngoại thương Việt Nam là ngân hàng thương mại lớn có truyền thống trong hoạt động kinh doanh ngoại tệ Việc mở rộng hoạt động này của Sở không chỉ có ý nghĩa đối với bản thân Ngân hàng, nhằm phát huy những thế mạnh vốn có cũng như tiếp tục mở rộng, phát triển để duy trì vị thế trong môi trường cạnh tranh, mà còn có ý nghĩa trong việc thúc đẩy sự phát triển thị trường ngoại hối Việt Nam nói chung, đáp ứng nhu cầu của nền kinh tế trong xu hướng ngày càng mở rộng các hoạt động kinh

tế đối ngoại

Kết cấu luận văn: nội dung chính của luận văn gồm 3 Chương

Chương 1 Một số vấn đề cơ bản về hoạt động kinh doanh ngoại tệ của ngân hàng thương mại

Chương 2 Thực trạng mở rộng hoạt động kinh doanh ngoại tệ tại Sở Giao dịch Ngân hàng Ngoại thương Việt Nam

Chương 3 Giải pháp mở rộng hoạt động kinh doanh ngoại tệ tại Sở Giao dịch Ngân hàng Ngoại thương Việt Nam

Chương 1 MỘT SỐ VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ MỞ RỘNG HOẠT ĐỘNG KINH DOANH NGOẠI TỆ CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI 1.1 Hoạt động kinh doanh ngoại tệ của NHTM

1.1.1 Khái niệm hoạt động kinh doanh ngoại tệ của NHTM

NHTM là một loại hình tổ chức tài chính Trong các trung gian tài chính, NHTM là những tổ chức chủ yếu nhất, thực hiện các chức năng đa dạng nhất Nội dung thường xuyên trong hoạt động của NHTM gồm: nhận tiền gửi, cho vay, cung ứng dịch vụ thanh toán

Kinh doanh nói chung là hoạt động tổ chức sản xuất, cung ứng dịch

vụ nhằm mục đích sinh lời Trong kinh doanh ngoại tệ, ngoại tệ là đối tượng kinh doanh nhằm mang lại lợi nhuận cho chủ thể kinh doanh Ngoại

tệ có thể trở thành đối tượng kinh doanh để mang lại lợi nhuận cho NHTM thông qua các hoạt động: mua, bán ngoại tệ; nhận gửi, cho vay bằng ngoại

tệ

1.1.2 Các hoạt động kinh doanh ngoại tệ của NHTM

Các hoạt động kinh doanh ngoại tệ cơ bản của NHTM gồm hoạt động mua bán ngoại tệ, hoạt động huy động và cho vay ngoại tệ

Bản chất hoạt động mua bán ngoại tệ là hoạt động trao đổi các đồng tiền Hoạt động mua bán ngoại tệ có đặc điểm là các đồng tiền được mua bán, trao đổi thông qua tỷ giá và diễn ra trên thị trường ngoại hối Nội dung hoạt động mua bán ngoại tệ của NHTM bao gồm xác định tỷ giá, sử dụng các loại hình nghiệp vụ giao dịch, quản lý trạng thái ngoại tệ

Hoạt động huy động và cho vay ngoại tệ của NHTM diễn ra trên thị trường tiền tệ, và bản chất đây là hoạt động vay trả ngoại tệ, khác với hoạt

động mua bán ngoại tệ diễn ra trên thị trường ngoại hối và là quan hệ mua bán, chịu tác động trực tiếp của yếu tố lãi suất ngoại tệ, vì vậy chịu ảnh hưởng của chính sách lãi suất

1.1.3 Vai trò hoạt động kinh doanh ngoại tệ của NHTM

Đối với nền kinh tế, hoạt động kinh doanh ngoại tệ của NHTM có vai trò thúc đẩy chu chuyển ngoại tệ, khớp nối cung cầu ngoại tệ, đáp ứng nhu cầu của các chủ thể sử dụng ngoại tệ; Tạo điều kiện cho các chủ thể sử dụng các công cụ phòng ngừa rủi ro tỷ giá và là một kênh quan trọng trong việc thực thi chính sách quản lý ngoại hối của nhà nước

Đối với bản thân NHTM, kinh doanh ngoại tệ là một trong các hoạt động kinh doanh mang lại lợi nhuận cho NHTM Thông qua hoạt động kinh doanh ngoại tệ, hoạt động của NHTM tiếp cận với thị trường tài chính quốc tế

1.2 Mở rộng hoạt động kinh doanh ngoại tệ của NHTM

1.2.1 Khái niệm mở rộng hoạt động kinh doanh ngoại tệ của NHTM

Mở rộng hoạt động kinh doanh ngoại tệ của NHTM là làm tăng phạm vi, quy mô hoạt động kinh doanh ngoại tệ của NHTM, có thể được phản ánh qua sự mở rộng mạng lưới giao dịch, sự gia tăng doanh số mua bán, huy động, cho vay ngoại tệ, lợi nhuận từ hoạt động kinh doanh ngoại

tệ, sự đa dạng hóa về đối tượng khách hàng, các loại đồng tiền kinh doanh, các nghiệp vụ giao dịch mua bán ngoại tệ, các hình thức huy động, cho vay ngoại tệ

1.2.2 Sự cần thiết mở rộng hoạt động kinh doanh ngoại tệ của NHTM

Mở rộng hoạt động kinh doanh ngoại tệ là cơ sở để các NHTM phát triển hoạt động này, tạo cơ hội cho NHTM tiếp cận nhiều khách hàng hơn, cũng như đáp ứng nhiều nhu cầu của khách hàng hơn và là xu hướng tất yếu đối với nền kinh tế

1.2.3 Các chỉ tiêu phản ánh sự mở rộng hoạt động kinh doanh ngoại tệ của NHTM

Các chỉ tiêu chủ yếu phản ánh sự mở rộng kinh doanh ngoại tệ của NHTM gồm mức độ mở rộng mạng lưới hoạt động, đối tượng khách hàng, doanh số mua bán, huy động, cho vay, mức độ đa dạng hóa các loại ngoại

tệ, các loại nghiệp vụ mua bán

Mức độ mở rộng mạng lưới hoạt động kinh doanh ngoại tệ được thể hiện qua sự gia tăng số lượng các phòng, điểm giao dịch và sự tăng thêm địa bàn giao dịch

Mức độ mở rộng đối tượng khách hàng thể hiện qua sự đa dạng hoá loại hình khách hàng mà NHTM phục vụ, tạo điều kiện cho NHTM tiếp cận với thị trường khách hàng rộng hơn

Số lượng giao dịch phản ánh tổng thể, sơ bộ quy mô hoạt động kinh doanh ngoại tệ Mức độ gia tăng doanh số mua bán, huy động, cho vay ngoại tệ thể hiện kết quả mở rộng, sự gia tăng tỷ trọng so với tổng lợi nhuận phản ánh đóng góp của hoạt động kinh doanh ngoại tệ đối với kết quả hoạt động chung của NHTM

Mức độ đa dạng hoá các loại ngoại tệ phản ánh sự mở rộng về phạm

vi kinh doanh của NHTM Việc đa dạng hoá các loại ngoại tệ trong kinh doanh ngoại tệ của NHTM tạo điều kiện cho các chủ thể trong nền kinh tế

đa dạng hoá các đồng tiền trong cơ cấu thanh toán, đầu tư để giảm thiểu rủi

ro

Việc đa dạng hoá các loại hình nghiệp vụ kinh doanh ngoại tệ, các hình thức huy động, cho vay ngoại tệ tạo điều kiện cho NHTM đáp ứng được nhu cầu của đa dạng đối tượng khách hàng, từ đó tăng về số lượng giao dịch cũng như doanh số hoạt động

1.3 Các nhân tố tác động đến việc mở rộng hoạt động kinh doanh ngoại tệ của NHTM

Xét từ góc độ NHTM, các yếu tố tác động đến việc mở rộng hoạt động kinh doanh ngoại tệ của NHTM bao gồm các nhân tố khách quan tác động từ bên ngoài NHTM và các nhân tố thuộc về chủ quan của NHTM

Các nhân tố khách quan bao gồm môi trường pháp lý, hoạt động kinh

tế đối ngoại của quốc gia, quy mô và sự phát triển của thị trường ngoại hối

Các nhân tố chủ quan bao gồm định hướng của NHTM đối với hoạt động kinh doanh ngoại tệ, các dịch vụ ngân hàng liên quan, nhân lực và cơ

sở vật chất phục vụ hoạt động kinh doanh ngoại tệ của NHTM

Chương 2 THỰC TRẠNG MỞ RỘNG HOẠT ĐỘNG KINH DOANH NGOẠI TỆ TẠI SỞ GIAO DỊCH NGÂN HÀNG NGOẠI THƯƠNG

VIỆT NAM 2.1 Khái quát về Sở Giao dịch Ngân hàng Ngoại thương Việt Nam

2.1.1 Cơ cấu tổ chức và mạng lưới hoạt động của SGD

SGD thành lập ngày 01/4/1991 theo Quyết định số 34/TTCB ngày 25/3/1991 của Tổng Giám đốc NHNT Từ năm 2006, SGD có vai trò như một chi nhánh cấp I, trực thuộc hội sở chính, bao gồm các phòng ban trong khối kinh doanh của NHNT trung ương

SGD được tổ chức thành 20 phòng ban nghiệp vụ và thiết lập mạng lưới gồm 19 phòng giao dịch trên khắp địa bàn của Hà Nội

2.1.2 Thực trạng hoạt động chủ yếu của SGD

Nguồn vốn của SGD tăng trưởng đều đặn và gia tăng đáng kể qua các năm Tính đến 31/12/2007, tổng nguồn vốn quy VND của SGD đạt trên 42,6 nghìn tỷ VND, tăng 18,2% so với năm 2006 Trong đó, nguồn vốn huy động chiếm tỷ trọng lớn nhất, trong đó nguồn vốn bằng ngoại tệ chiếm

ưu thế về tỷ trọng trên tổng nguồn

SGD thực hiện cho vay với khoảng 100 khách hàng doanh nghiệp

Dư nợ cho vay thường chiếm khoảng 8% so với tổng nguồn vốn Dư nợ ngắn hạn chiếm tỷ trọng chủ yếu, thường trên 80% tổng dư nợ Trong đó,

dư nợ tín dụng bằng ngoại tệ chiếm tỷ trọng lớn trong tổng dư nợ ngắn hạn

Trong hệ thống NHNT, SGD là một trong các đơn vị chiếm tỷ trọng doanh số thanh toán xuất nhập khẩu lớn nhất Hoạt động thanh toán trong nước của SGD không ngừng tăng

Bảng 2.1 Kết quả kinh doanh của SGD năm 2007

Nguồn: Báo cáo kết quả kinh doanh của SGD

2.2 Thực trạng mở rộng hoạt động kinh doanh ngoại tệ tại Sở Giao dịch Ngân hàng Ngoại thương

SGD đã tổ chức mạng lưới hoạt động với 19 phòng giao dịch trên khắp địa bàn Hà Nội Số lượng các phòng giao dịch trong mạng lưới hoạt động có xu hướng tăng dần qua các năm

Đối tượng giao dịch mua bán ngoại tệ gồm tổ chức kinh tế, tổ chức khác và cá nhân; Hội sở chính,chi nhánh thành phố Hồ Chí Minh

Hiện tại, bảng tỷ giá giao dịch hàng ngày của SGD được xây dựng với cho 14 loại ngoại tệ Tỷ trọng doanh số giao dịch đồng đô la Mỹ trong tổng doanh số mua bán ngoại tệ thường lên tới trên 80%

SGD thực hiện giao dịch giao ngay, kỳ hạn, hoán đổi Giao dịch giao ngay chiếm tới trên 90% tổng doanh số mua bán ngoại tệ

Nguồn huy động vốn ngoại tệ của SGD chủ yếu từ các tổ chức kinh

tế và dân cư, bao gồm tiền gửi của các tổ chức kinh tế (tiền gửi không kỳ hạn, tiền gửi có kỳ hạn), tiều gửi tiết kiệm và phát hành kỳ phiếu, trái phiếu Bên cạnh đó là nguồn huy động từ tiền gửi của NHNN, Kho bạc Nhà nước, của các TCTD khác và nguồn vay từ NHNN và các TCTD

Đơn vị: tỷ VND

Kết quả kinh doanh trước thuế 966,8

Kết quả kinh doanh sau thuế 270,7

Doanh số mua bán ngoại tệ tăng qua các năm, tuy nhiên tốc độ tăng

có xu hướng chậm lại, mặc dù vẫn chiếm tỷ trọng lớn trên thị trường nhưng

tỷ trọng có xu hướng giảm nhẹ trong khoảng 3 năm trở lại đây

Huy động vốn ngoại tệ của SGD chiếm thị phần lớn trên thị trường

Hà Nội, doanh số có xu hướng tăng Doanh số cho vay ngoại tệ cũng liên tục tăng với tốc độ tăng vừa và đều đặn qua các năm

Lợi nhuận từ hoạt động kinh doanh ngoại tệ năm 2005 giảm so với năm 2004, sau đó có xu hướng tăng trở lại Tỷ trọng lợi nhuận từ kinh doanh ngoại tệ trong tổng lợi nhuận biến động không đáng kể, thường ở mức khoảng 16-17% tổng lợi nhuận của SGD

2.3 Đánh giá thực trạng việc mở rộng hoạt động kinh doanh ngoại tệ của Sở Giao dịch

2.3.1 Kết quả

- Xây dựng được mạng lưới giao dịch tại nhiều điểm trên địa bàn hoạt động Số lượng phòng giao dịch tăng dần qua các năm

- Hướng tới đáp ứng hầu hết các đối tượng được trao đổi, mua bán ngoại tệ theo quy định về quản lý ngoại hối hiện hành

- Doanh số mua bán, huy động, cho vay ngoại tệ tăng qua các năm

và chiếm thị phần lớn trên thị trường

- Thị phần huy động vốn bằng ngoại tệ được duy trì ở mức chiếm ưu thế trên thị trường (trên 40%) và có sự tăng trưởng

- Niêm yết tỷ giá mua bán tương đối đa dạng các loại ngoại tệ

- Tổ chức và có quy trình hoạt động kinh doanh ngoại tệ được xây dựng trong hệ thống NHNT nói chung

- Góp phần duy trì thế mạnh của NHNT trên thị trường ngoại hối

2.3.2 Hạn chế và nguyên nhân

- Mạng lưới các phòng giao dịch chưa bao phủ toàn bộ địa bàn Hà Nội mới mở rộng

- Thực tế cơ cấu đồng tiền giao dịch trong hoạt động kinh doanh ngoại tệ chưa đa dạng, chiếm tỷ trọng chủ yếu vẫn là đồng đô la Mỹ

- Các loại hình giao dịch còn chưa đa dạng, phong phú

- Số giao dịch cũng như doanh số giao dịch giao ngay chiếm tỷ trọng chủ yếu, các giao dịch khác trong thực tế vẫn còn hạn chế

- Tỷ trọng doanh số mua bán ngoại tệ trong toàn thị trường có xu hướng giảm trong thời gian gần đây

Nguyên nhân:

- Việc tìm, khảo sát địa điểm đặt điểm giao dịch chưa kịp thời

- Do thói quen sử dụng đồng đô la Mỹ của dân cư, doanh nghiệp

- Doanh nghiệp thiếu thông tin về các nghiệp vụ giao dịch ngoại tệ phòng rủi ro, có tâm lý lo ngại đối với các khoản phí phát sinh

- Hệ thống quy định về các loại hình nghiệp vụ giao dịch ngoại tệ chưa hoàn chỉnh

Chương 3 GIẢI PHÁP MỞ RỘNG HOẠT ĐỘNG KINH DOANH NGOẠI TỆ TẠI SỞ GIAO DỊCH NGÂN HÀNG NGOẠI THƯƠNG

VIỆT NAM 3.1 Định hướng mở rộng hoạt động kinh doanh ngoại tệ tại Sở Giao dịch Ngân hàng Ngoại thương

NHNT đã xác định mục tiêu nỗ lực duy trì thị phần trong các mảng thị trường truyền thống của ngân hàng, trong đó hoạt động kinh doanh ngoại tệ có vai trò quan trọng SGD có vị trí quan trọng trong hệ thống NHNT, việc mở rộng hoạt động kinh doanh ngoại tệ của SGD đóng góp đáng kể đối với hoạt động của NHNT

Chính sách quản lý ngoại hối ngày càng có những bước tiến trong việc tự do hóa các giao dịch vãng lai, thực hiện kiểm soát có lựa chọn các giao dịch vay trả nợ nước ngoài, đầu tư vào Việt Nam và đầu tư từ Việt Nam ra nước ngoài Việc sử dụng ngoại tệ trong nước được quy định chặt chẽ hơn NHNN chú trọng việc phát triển thị trường ngoại hối

Các quan hệ đối ngoại, hoạt động thương mại, đầu tư với các đối tác quốc tế của Việt Nam ngày càng được mở rộng, nhu cầu trao đổi ngoại tệ gia tăng, tạo ra tiềm năng để các NHTM có thể mở rộng hoạt động hoạt động kinh doanh ngoại tệ

Số lượng tổ chức tín dụng tham gia thị trường ngoại hối trong các năm gần đây có xu hướng tăng, cho thấy xu hướng gia tăng về quy mô cũng như mức độ cạnh tranh trong hoạt động kinh doanh ngoại tệ trên thị trường ngoại hối trong nước

Chu chuyển các luồng vốn quốc tế diễn ra mạnh hơn, khiến cho tỷ giá, cung cầu trên thị trường ngoại hối ngày càng biến động phức tạp khiến cho nhu cầu bảo hiểm rủi ro tỷ giá ngày càng gia tăng

Trong bối cảnh những yếu tố nêu trên, định hướng mở rộng hoạt động kinh doanh ngoại tệ trong thời gian tới là duy trì thị phần hoạt động huy động và cho vay ngoại tệ, chú trọng mở rộng hoạt động mua bán ngoại

tệ

3.2 Giải pháp mở rộng hoạt động kinh doanh ngoại tệ tại Sở Giao dịch Ngân hàng Ngoại thương

Mở rộng mạng lưới hoạt động: với sự mở rộng của địa bàn Hà Nội, SGD cần khai thác tối đa phạm vi thị trường hoạt động thông qua việc phát triển mạng lưới trên địa bàn

Hoàn thiện chính sách khách hàng: Hoàn thiện chính sách khách hàng thông qua nghiên cứu nhu cầu khách hàng, xác định đối tượng khách hàng chủ lực và nâng cao hiệu quả việc thu hút khách hàng

Mở rộng đa dạng hóa các loại hình nghiệp vụ giao dịch mua bán ngoại tệ Thúc đẩy triển khai nghiệp vụ kỳ hạn, hoán đổi, đề xuất NHNT cho triển khai nghiệp vụ quyền chọn, phát triển nghiệp vụ mới

Mở rộng đa dạng hóa các loại ngoại tệ kinh doanh: thúc đẩy đa dạng hoá các đồng tiền trong thực tế giao dịch, phù hợp với yêu cầu đa dạng hóa

cơ cấu thanh toán của các doanh nghiệp

Tăng cường các hoạt động thông tin về sản phẩm dịch vụ đối với khách hàng: phát triển dịch vụ tư vấn cho khách hàng, triển khai tổ chức các hội nghị khách hàng, hội thảo giới thiệu về các nghiệp vụ, sản phẩm

Tăng cường công tác quản lý rủi ro Tăng cường củng cố công tác quản lý rủi ro để bảo đảm an toàn và hiệu quả khi mở rộng các yếu tố trong kinh doanh ngoại tệ

Tăng cường phát triển hệ thống thu thập và phân tích thông tin: tăng cường phát triển hệ thống thu thập và phân tích thông tin thông qua thường xuyên nâng cao về mặt trang thiết bị kỹ thuật, tổ chức công tác thu thập, xử

lý thông tin, đào tạo cán bộ

3.3 Kiến nghị