Đề ra nhiệm vụ (mọi người Việt Nam phải biết đọc, biết chữ Quốc ngữ tức là chống nạn thất học). => Luận cứ là lí lẽ, dẫn chứng làm cơ sở cho luận điểm[r]
Trang 1TUẦN 22 Văn bản
TINH THẦN YÊU NƯỚC CỦA NHÂN DÂN TA
Hồ Chí Minh
I ĐỌC – HIỂU CHÚ THÍCH:
1 Tác giả: (Xem lại SGK Ngữ Văn 7, Tập 1)
2 Tác phẩm:
- Phương thức biểu đạt: nghị luận
- Bố cục: 3 phần
II ĐỌC – HIỂU VĂN BẢN:
1 Nhận định chung về lòng yêu nước
- Dân ta có một lòng nồng nàn yêu nước Đó là một truyền thống quý báu của ta
→ Cách nêu luận điểm ngắn gọn, giản dị, mang tính thuyết phục cao.
- … tinh thần ấy lại sôi nổi, nó kết thành…, nó lướt qua, nó nhấn chìm…
→ Điệp từ kết hợp với động từ, tính từ
=> Sức mạnh, sự vĩ đại của lòng yêu nước.
2 Chứng minh tinh thần yêu nước của nhân dân ta
a Trong lịch sử chống ngoại xâm:
- Chúng ta có quyền tự hào vì những trang lịch sử vẻ vang thời đại Bà Trưng, Bà Triệu, Trần Hưng Đạo, Lê Lợi, Quang Trung…
→ Dẫn chứng tiêu biểu được liệt kê theo trình tự thời gian.
=> Ca ngợi những chiến công hiển hách trong lịch sử chống ngoại xâm của dân tộc.
b Trong cuộc kháng chiến hiện tại:
- Đồng bào ta ngày nay cũng rất xứng đáng với tổ tiên ta ngày trước
- Từ các cụ già…nhi đồng
- Từ kiều bào …đồng bào
Trang 2- Từ chiến sĩ …công chức
- Từ phụ nữ …các bà mẹ
- Từ công nhân …nông dân
→ Liệt kê, vừa cụ thể vừa toàn diện
=> Đồng bào cả nước chung sức, chung lòng chống giặc ngoại xâm.
3 Nhiệm vụ của Đảng
- Tinh thần yêu nước cũng như các thứ của quý
- Bổn phận của chúng ta là làm cho những của quý kín đáo ấy đều được đưa ra trưng bày
→ So sánh, lí lẽ rõ ràng, dễ hiểu.
=> Động viên nhằm khích lệ tinh thần yêu nước trong mỗi con người.
III TỔNG KẾT
Ghi nhớ SGK/ 27
IV LUYỆN TẬP
Viết một đoạn văn (10 -12 câu) chứng minh nhân dân ta có một lòng nồng nàn yêu nước Trong đó có sử dụng ít nhất 01 câu rút gọn (gạch chân, chú thích)
Tiếng Việt
CÂU ĐẶC BIỆT
I TÌM HIỂU BÀI:
1 Thế nào là câu đặc biệt?
VD: SGK/ 27
“Ôi, em Thủy!”
→ Không cấu tạo theo mô hình chủ ngữ, vị ngữ.
=> Câu đặc biệt
2 Tác dụng của câu đặc biệt
VD: SGK/28
- “Một đêm mùa xuân.”
Trang 3→ Xác định thời gian
- “Tiếng reo Tiếng vỗ tay.”
→ Liệt kê, thông báo về sự tồn tại của sự vật, hiện tượng.
- “Trời ơi!”
→ Bộc lộ cảm xúc
- “Sơn! Em Sơn! Sơn ơi! Chị An ơi!”
→ Gọi đáp
Ghi nhớ: SGK/29
II LUYỆN TẬP
1 Làm bài tập 1, 2, 3 SGK/29
2 Tìm câu đặc biệt trong đoạn trích sau và cho biết tác dụng của nó
“Từ đêm hôm bị bắt đến nay, […] không lúc nào anh thôi nghĩ đến vợ con, […]
Vợ anh Người vợ trẻ tuổi ấy mới làm bạn với anh được ngót hai năm.”
(Ngọc Hoàn)
3 Trong đoạn trích sau, câu nào là câu đặc biệt? Chúng được sử dụng nhằm mục đích gì?
“Mọi người lên xe đã đủ Cuộc hành trình tiếp tục Xe chạy giữa cánh đồng hiu quạnh.
Và lắc Và xóc.”
(Trần Cư) Tập làm văn
ĐẶC ĐIỂM CỦA VĂN BẢN NGHỊ LUẬN
I LUẬN ĐIỂM, LUẬN CỨ VÀ LẬP LUẬN
1 Luận điểm
VD: Văn bản “Chống nạn thất học”
- Luận điểm chính: chống nạn thất học
- Luận điểm này được trình bày dưới dạng khẳng định đầy đủ ở câu: “Mọi người Việt Nam … trước hết phải biết đọc, biết viết chữ Quốc ngữ”.
Trang 4- Cụ thể hoá thành việc làm:
+ Những người biết chữ hãy dạy những người chưa biết chữ
+ Những người chưa biết hãy gắng sức mà học cho biết Phụ nữ lại càng cần phải học
=> Luận điểm là ý kiến thể hiện tư tưởng, quan điểm trong bài văn nghị luận Luận điểm phải đúng đắn, chân thật, đáp ứng nhu cầu thực tế thì mới có sức thuyết phục.
2 Luận cứ
VD: Văn bản “Chống nạn thất học”
+ Lí lẽ 1: Do chính sách ngu dân của thực dân Pháp làm cho hầu hết người Việt Nam mù chữ, không thể tiến bộ được
+ Lĩ lẽ 2: Nay nước độc lập, muốn tiến bộ thì phải cấp tốc nâng cao dân trí để xây dựng đất nước
Đề ra nhiệm vụ (mọi người Việt Nam phải biết đọc, biết chữ Quốc ngữ tức là chống nạn thất học)
=> Luận cứ là lí lẽ, dẫn chứng làm cơ sở cho luận điểm Luận cứ phải chân thật, đúng đắn, tiêu biểu thì mới có sức thuyết phục.
3 Lập luận
VD: Văn bản “Chống nạn thất học”
- Nêu lí do vì sao phải chống nạn thất học
- Vậy chống nạn thất học bằng cách nào?
=> Lập luận là cách nêu luận cứ để dẫn đến luận điểm Lập luận phải chặt chẽ, hợp
lí thì bài văn mới có sức thuyết phục.
Ghi nhớ: SGK/19
II LUYỆN TẬP
Đọc lại văn bản Cần tạo ra thói quen tốt trong đời sống xã hội Hãy xác định luận điểm, luận cứ, cách lập luận trong bài Nhận xét về sức thuyết phục trong bài văn ấy